II SA/Wa 1449/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-02-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjazwolnienie ze służbydyscyplina służbowapostępowanie administracyjnenieposzlakowana opiniazarzuty karneumorzenie postępowaniasądownictwo administracyjnerozstrzygnięcie sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby, uznając, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania, nie uwzględniając umorzenia postępowania karnego i opierając się na niezweryfikowanych przesłankach.

Policjant został zwolniony ze służby po przedstawieniu mu zarzutów popełnienia przestępstwa. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, powołując się na inne przewinienia dyscyplinarne policjanta, mimo że postępowanie karne zostało umorzone z powodu braku wniosku o ściganie. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie zasad postępowania przez organ odwoławczy, który nie uwzględnił umorzenia śledztwa i wyszedł poza zakres postępowania organu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła skargi M.B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu ze służby. Organ pierwszej instancji zwolnił policjanta na podstawie zarzutów popełnienia przestępstwa, uznając, że utracił on przymiot nieposzlakowanej opinii. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, powołując się na szereg innych przewinień dyscyplinarnych policjanta, w tym wykroczenia drogowe i naruszenie dyscypliny służbowej, mimo że postępowanie karne dotyczące pierwotnych zarzutów zostało umorzone z powodu braku wniosku o ściganie. Pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak czynnego udziału strony w postępowaniu i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania, wychodząc poza zakres sprawy rozstrzyganej przez organ pierwszej instancji i nie uwzględniając faktu umorzenia postępowania karnego jako podstawy zwolnienia. Sąd podkreślił, że choć przedstawienie zarzutów może być podstawą do zwolnienia, to umorzenie postępowania karne powinno być uwzględnione, a organ odwoławczy nie może sanować wadliwej decyzji organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może utrzymać w mocy decyzji opartej na przesłance, która została obalona, zwłaszcza jeśli sam organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na tej przesłance.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania, utrzymując w mocy decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby, która opierała się na przedstawieniu mu zarzutów karnych, podczas gdy postępowanie karne zostało następnie umorzone. Organ odwoławczy, powołując się na inne przewinienia, wyszedł poza zakres sprawy rozstrzyganej przez organ pierwszej instancji i nie uwzględnił faktu umorzenia śledztwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p. art. 41 § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Decyzja ta jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego.

k.p.a. art. 200

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p. art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii.

u.p. art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Policjant składa ślubowanie, zobowiązując się m.in. do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz dbałości o dobro formacji.

k.p.a. art. 138

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 7 § §1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

k.k. art. 288 § § 1

Kodeks karny

k.w. art. 92a § § 2

Kodeks wykroczeń

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów

§ 15 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania, nie uwzględniając umorzenia postępowania karnego, które stanowiło podstawę zwolnienia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyszedł poza zakres postępowania organu pierwszej instancji, wprowadzając nowe okoliczności faktyczne. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Samo przedstawienie zarzutów funkcjonariuszowi w postępowaniu karnym ma niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyja budowaniu autorytetu tej formacji. Organ odwoławczy ustalił zatem okoliczności faktyczne przemawiające za utrzymaniem w mocy decyzji administracyjnej niekorzystnej dla strony odwołującej się, a nieuwzględnione przez organ I instancji, co w ocenie Sądu stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja podjęta przez organ I instancji z naruszeniem zasad postępowania wyjaśniającego nie może być sanowana w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszono by tym samym zasadę dwuinstancyjności; w taki przypadek organ odwoławczy ma tylko kompetencje kasacyjne.

Skład orzekający

Andrzej Góraj

przewodniczący

Andrzej Wieczorek

sprawozdawca

Izabela Głowacka-Klimas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących zwolnienia funkcjonariuszy ze służby, zwłaszcza w kontekście umorzenia postępowania karnego i roli organu odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w przypadku poważnych zarzutów wobec funkcjonariusza. Pokazuje, że umorzenie postępowania karnego ma znaczenie dla oceny zasadności zwolnienia ze służby.

Policjant zwolniony przez zarzuty, ale sąd uchyla decyzję. Kluczowe umorzenie śledztwa i błędy proceduralne organu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1449/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 917/25 - Wyrok NSA z 2025-10-17
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit.  a, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M.B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M.B. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z 8 sierpnia 2024 r. wniesionej przez adw. L. B. w imieniu M. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] lipca 2024 r. nr [...] utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] marca 2024 r. nr [...] o zwolnieniu Skarżącego ze służby w Policji.
Wyżej wspomnianym rozkazem personalnym organ I instancji, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2024 r., poz. 145; dalej: u.p.), zwolnił Skarżącego ze służby w Policji, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozkazu wyjaśnił, że pismem z [...] stycznia 2024 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wniósł o zwolnienie Skarżącego ze służby w Policji. Wniosek umotywowano przedstawieniem Skarżącemu przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] postanowieniem z [...] grudnia 2023 r. nr [...] zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 288 § 1 Kodeksu karnego.
Jak ustalił organ I instancji, [...] grudnia 2023 r. pomiędzy godziną [...] a godziną [...] skarżący udał się do miejscowości [...] do domu jednorodzinnego przy ul. [...], który do [...] grudnia 2023 r. był własnością jego byłego partnera życiowego. Po dotarciu ok. godz. [...] na miejsce i zaparkowaniu pojazdu w znacznej odległości od posesji nr [...] wszedł na jej teren, a następnie rozłączył znajdujący się na zewnątrz na tyłach tej posesji internet. Następnie skarżący wrócił do zaparkowanego pojazdu i podjechał nim na tyły posesji. Potem wszedł na teren posesji, a po nieudanej próbie podważenia ościeżnicy przy drzwiach tarasowych, wybił w tych drzwiach szybę, otworzył drzwi tarasowe i wszedł do wnętrza domu. Będąc już wewnątrz budynku mieszkalnego, udał się do łazienki znajdującej się na piętrze. Tam przełożył przez brzeg wanny słuchawkę prysznica tak, aby słuchawka znajdowała się poza wanną, a następnie odkręcił wodę, pozwalając jej swobodnie spływać na podłogę. Następnie wyszedł z domu, wsiadł do samochodu i odjechał. Ponieważ w trakcie wybijania szyby w drzwiach tarasowych uszkodził sobie rękę, udał się do szpitala w [...], aby ją zaopatrzyć. Do szpitala skarżący został przewieziony przez swojego ojca A. B.. W domu zalaniu uległy wszystkie podłogi w pomieszczeniach na piętrze budynku oraz sufitu i podłogi na parterze budynku. Pokrzywdzona wstępne straty wyceniła na kwotę ok. [...] zł. skarżący, po tym jak opatrzono jego rękę, w szpitalu, [...] grudnia 2023 r. ok. godz. [...] ponownie przyjechał na teren posesji nr [...] przy ul. [...] w [...]. W tym samym czasie na posesji przebywał również brat pokrzywdzonej. Skarżący podszedł do niego i miał powiedzieć, że jest policjantem i przyznał się do wybicia szyby w drzwiach tarasowych. Według zeznań świadka skarżący swoje wtargnięcie do wnętrza domu wytłumaczył chęcią odzyskania psa, którego szczekanie rzekomo słyszał.
W ocenie organu postawa skarżącego pozwala uznać, że nie spełnia on podstawowego warunku, jakim jest zdolność do podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej w formacjach uzbrojonych, co zgodnie z art. 25 ust. 1 u.p. stanowi podstawowy warunek pełnienia służby w Policji i uniemożliwia pozostawienie go w służbie bez uszczerbku dla ważnych interesów Policji, jej dobrego imienia i wiarygodności. Służbę w Policji może pełnić tylko osoba, która gotowa jest sprostać stawianym jej zadaniom. Samo przedstawienie zarzutów funkcjonariuszowi w postępowaniu karnym ma niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyja budowaniu autorytetu tej formacji. Świadczy także o utracie przez policjanta przymiotu nieposzlakowanej opinii.
Pismem z [...] marca 2024 r. od powyższego rozkazu personalnego odwołanie wniósł pełnomocnik skarżącego, natomiast pismem z [...] maja 2024 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] kwietnia 2024 r. nr [...] o umorzeniu śledztwa przeciwko skarżącemu za popełnienie czynu, o którym mowa w postanowieniu z [...] grudnia 2023 r. W załączonym do pisma postanowieniu prokurator umorzył postępowanie, ponieważ nie wpłynął wniosek o ściganie pochodzący od osoby uprawnionej.
Zaskarżonym rozkazem personalnym, działając na podstawie art. 138 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.), organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Jak wynika z uzasadnienia rozkazu, organ odwoławczy ustalił na podstawie akt osobowych skarżącego, że ów raportem z [...] maja 2023 r poinformował Komendanta Powiatowego Policji w [...], iż w związku z popełnieniem [...] maja 2023 r. wykroczenia z art. 92a § 2 Kodeksu wykroczeń (niepodporządkowanie się ograniczeniu prędkości) poprzez kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nałożono na niego mandatem karnym grzywnę, otrzymał punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz zostało mu zatrzymane prawo jazdy na okres 3 miesięcy (tj. do [...] sierpnia 2023 r.). Następnie [...] sierpnia 2023 r. skarżący został zatrzymany do kontroli drogowej podczas kierowania pojazdem (pomimo uprzedniego zatrzymania mu prawa jazdy), który nie został dopuszczony do ruchu i bez obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Do akt postępowania administracyjnego załączono dokumentację z której wynika, że orzeczeniem nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] października 2023 r. wydanym bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego orzeczono wobec skarżącego karę dyscyplinarną nagany za popełnienie trzech przewinień dyscyplinarnych w związku z dopuszczeniem się wyżej opisanych czynów. Z treści orzeczenia wynika, że skarżący przyznał się do popełnienia opisanych przewinień dyscyplinarnych, oraz że [...] sierpnia 2023 r. kierował pojazdem służbowym.
Oprócz zdarzenia opisanego przez organ I instancji w zaskarżonym rozkazie organ odwoławczy podniósł, że postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2024 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu, obwiniając go o to, że w okresie od [...] grudnia 2023 r. do [...] grudnia 2023 r. nie stawił się w miejscu pełnienia służby, nie usprawiedliwiając swojej nieobecności, a nadto, będąc zobowiązanym do uprzedzenia swojego bezpośredniego przełożonego o niemożności stawienia się do służby z przyczyny z góry wiadomej lub możliwej do przewidzenia oraz będąc zobowiązanym do określenia przewidywanego czasu trwania nieobecności, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i nie powiadomił wymienionego przełożonego o trwającej 8 dni nieobecności w pracy, a tym samym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 9 i art. 132 ust. 3 pkt 4 u.p. w zw. z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów.
Organ stwierdził, że ocena całokształtu okoliczności zaistniałych z udziałem skarżącego w okresie od [...] maja 2023 r. do przełomu 2023 r. i 2024 r. oraz ich skutków, powoduje, iż skarżący z całą pewnością utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a tym samym nie może pełnić służby bez uszczerbku dla jej ważnego interesu. Niezależnie od faktu umorzenia śledztwa stanowiącego podstawę zwolnienia skarżącego przez organ I instancji, możliwe jest dokonanie oceny zachowania skarżącego w kontekście jego wiarygodności jako funkcjonariusza publicznego i legitymowania się przymiotem nieposzlakowanej opinii.
W konkluzji stwierdził również, że organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej, ponieważ miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić. Poza tym skutki prawne, jakie wywołało wykonanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, mogą zostać odwrócone poprzez przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności tejże decyzji z powodu jej wadliwości.
W skardze pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając Organowi II instancji naruszenie:
1) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego dążącego do zwolnienia ze służby w Policji przez organ podczas pobytu Skarżącego na nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim od [...] listopada 2023 r. (a więc na ponad półtora miesiąca przed wszczęciem przedmiotowego postępowania), czym uniemożliwił stronie udział w przedmiotowym postępowaniu;
2) art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, a zwłaszcza uniemożliwienie wypowiedzenia się Skarżącemu co do zebranych dowodów i materiałów osobiście wskutek nieuwzględnienia wniosku pełnomocnika o zmianę terminu przesłuchania ze względu na chorobę Skarżącego;
3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzanie w sprawie wyczerpującego postępowania dowodowego, zaniechanie dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy oraz zebrania w sposób wystarczający całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie przesłuchania w przedmiotowej sprawie Skarżącego, pomimo-sygnalizowania przez niego gotowości złożenia obszernych zeznań w sprawie, a nawet wyznaczenia przez Organ I instancji terminu przesłuchania;
4) art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek, którymi kierował się organ podczas wydania decyzji, a w szczególności wykazania, w jaki sposób ważny interes służby wymagał zwolnienia Skarżącego oraz poprzez brak rozszerzenia granic postępowania dowodowego o nowe okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie, które mogły mieć znaczenie prawne dla prawidłowości jej załatwienia, w szczególności poprzez brak uwzględnienia okoliczności wskazywanych przez odwołującego się oraz pełnomocnika w piśmie stanowiącym uzupełnienie odwołania, jak również poprzez wyjście w przedmiotowej sprawie poza zakres postępowania, które dotyczyło jedynie zwolnienia Skarżącego w związku z rzekomo popełnionym [...] grudnia 2023 r. przestępstwem;
5) art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której w ramach przedmiotowej sprawy brak było podstaw do jego zastosowania.
W odpowiedzi na skargę z 4 września 2024 r. Organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p., zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.
Przepisy u.p. nie definiują wprost pojęcia interesu służby; przy odczytywaniu jego treści należy zatem sięgnąć do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Jak wyjaśnił WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 9 grudnia 2022 r. (sygn. akt II SA/Wa 1591/22), zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p. Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji w myśl ust. 2 art. 1 u.p. należy w szczególności ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, a także zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie sprawców czynów zabronionych. Realizacja tak ważnych zadań niewątpliwie wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz zdolne fizycznie i psychicznie do służby w formacjach mundurowych, na co wskazuje treść art. 25 ust. 1 u.p., zgodnie z którym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania przez funkcjonariusza przymiotu nieposzlakowanej opinii dyskwalifikuje go jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji powinien zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje (por. art. 27 ust. 1 u.p.). Musi mieć więc świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z przywilejami, ale i z pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom, podobnie jak funkcjonariuszom innych służb mundurowych, przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego. Taka ochrona funkcjonariuszy służb mundurowych nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby, jednakże dostrzega bezwzględną potrzebę ochrony również interesów każdej ze zmilitaryzowanych formacji, wyposażając organy właściwych służb w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że sam fakt przedstawienia funkcjonariuszowi zarzutów stanowi dostateczną przesłankę do zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1886/10).
Ponadto z językowej oraz systemowej wykładni art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. wynika, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego, na co wskazuje użycie przez prawodawcę orzeczenia "można zwolnić" - w przeciwieństwie do zastosowanego w ust. 1 czasownika "zwalnia się" w trybie oznajmującym. W judykaturze dominuje podzielany przez Sąd w niniejszym składzie pogląd, zgodnie z którym kontrola przez sądy administracyjne legalności aktów podjętych w ramach uznania administracyjnego nie obejmuje oceny co do ich celowości, lecz polega na stwierdzeniu, czy organ nie naruszył przepisów postępowania, w szczególności dotyczących ustalenia stanu faktycznego, a także czy nie załatwił sprawy arbitralnie, w szczególności czy adekwatnie zastosował daną instytucję prawną oraz czy dokonał prawnie dopuszczalnego wyboru rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 687/23, oraz J. Orłowski, Uznanie administracyjne w prawie podatkowym, Gdańsk 2005, str. 156-157).
Określona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie wymaga jedynie podjęcia dwóch rozstrzygnięć organów dwóch różnych stopni. Rozstrzygnięcia te powinny być poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których jest prowadzone (por. wyrok NSA z 12 listopada 1992 r., sygn. akt V SA 721/92). Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w II instancji wyznacza zatem rozstrzygnięcie organu I instancji. Wykroczenie przez organ II instancji poza te granice narusza zatem normę zawartą w art. 15 k.p.a. (por. B. Adamiak [w:], B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, str. 85). Co więcej, decyzja podjęta przez organ I instancji z naruszeniem zasad postępowania wyjaśniającego nie może być sanowana w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszono by tym samym zasadę dwuinstancyjności; w taki przypadku organ odwoławczy ma tylko kompetencje kasacyjne (podobnie A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2025, pkt 9 komentarza do art. 15 k.p.a., oraz NSA w wyroku z 8 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 1859/06).
Jak wynika z analizy treści rozkazu organu I instancji, faktyczną podstawę zwolnienia skarżącego ze służby stanowiło postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] grudnia 2023 r. nr [...] o przedstawieniu skarżącemu zarzutów, co podkreślił sam organ, stwierdzając, że samo przedstawienie zarzutów skarżącemu w postępowaniu karnym ma niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji; świadczy także o utracie przez policjanta przymiotu nieposzlakowanej opinii. Organ odwoławczy zasadnie odnotował zatem fakt umorzenia postępowania przygotowawczego przeciwko skarżącemu. W uzasadnieniu swojego rozkazu przytoczył jednakże okoliczności faktyczne przemawiające za zasadnością rozstrzygnięcia organu I instancji, jednak przez niego niewspomniane w zaskarżonym rozkazie, takie jak fakt niepodporządkowania się przez skarżącego [...] maja 2023 r. ograniczeniu prędkości, kierowania przez niego pojazdem [...] sierpnia 2023 r. mimo zatrzymania prawa jazdy, kierowanie [...] sierpnia 2023 r. samochodem niedopuszczonym do ruchu (bez obowiązkowego ubezpieczenia OC) i mimo zatrzymania prawa jazdy, orzeczenia wobec niego kary nagany [...] października 2023 r., kierowania przez niego samochodem wbrew sądowemu nakazowi orzeczonemu wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 2023 r. (sygn. akt [...]), jak również wszczęcia postępowania dyscyplinarnego pod zarzutem niepowiadomienia przełożonego o trwającej od [...] do [...] grudnia 2023 r. nieobecności w pracy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy ustalił zatem okoliczności faktyczne przemawiające za utrzymaniem w mocy decyzji administracyjnej niekorzystnej dla strony odwołującej się, a nieuwzględnione przez organ I instancji, co w ocenie Sądu stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Również rozkaz personalny I instancji narusza prawo, a konkretnie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p.: skoro postępowanie karne przeciwko skarżącemu zostało umorzone, a organ I instancji uzasadnił swoje rozstrzygnięcie faktem przedstawienia skarżącemu zarzutów, co w mniemaniu organu świadczy o utracie przez skarżącego przymiotu nieposzlakowanej opinii, to nie sposób utrzymać pogląd, że w ważnym interesie Policji leży zwolnienie skarżącego ze służby.
Rozstrzygając sprawę ponownie, organy obu instancji uwzględnią ocenę prawną Sądu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji oraz na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji. Na poczet kosztów postępowania Sąd zaliczył wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego w wysokości 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI