II SA/Wa 1443/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-02-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjasłużbazwolnieniedyscyplinapostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniauniewinnieniepostępowanie karnek.p.a.

WSA uchylił decyzję o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia policjanta ze służby, uznając, że organy nie zbadały wszystkich przesłanek wznowienia, mimo uniewinnienia policjanta w procesie karnym.

Policjant został zwolniony ze służby na podstawie orzeczenia dyscyplinarnego, które zostało utrzymane w mocy przez organy administracji. Mimo późniejszego prawomocnego uniewinnienia policjanta w postępowaniu karnym od zarzutów tożsamych z tymi w postępowaniu dyscyplinarnym, organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że uniewinnienie nie stanowi zagadnienia wstępnego. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych przez organy, które nie zbadały wszystkich możliwych podstaw wznowienia postępowania.

Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia funkcjonariusza Policji, R. M., ze służby. Zwolnienie nastąpiło na podstawie orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby, które zostało utrzymane w mocy przez kolejne decyzje administracyjne. W międzyczasie toczyło się postępowanie karne, w którym R. M. został prawomocnie uniewinniony od zarzutów tożsamych z tymi, które stanowiły podstawę postępowania dyscyplinarnego. Policjant złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, powołując się na uniewinnienie jako podstawę wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Organy administracji, począwszy od Komendanta Wojewódzkiego Policji, a skończywszy na Komendancie Głównym Policji, odmówiły uchylenia decyzji o zwolnieniu, uznając, że uniewinnienie karne nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu k.p.a. i że postępowanie dyscyplinarne jest niezależne od postępowania karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji naruszyły przepisy prawa proceduralnego, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd uznał, że organy nie zbadały wszystkich możliwych podstaw wznowienia postępowania, ograniczając się jedynie do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., mimo że wniosek strony mógł sugerować inne podstawy. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie wznowienia powinno być prowadzone z poszanowaniem ogólnych reguł k.p.a. i powinno obejmować badanie wszystkich przyczyn wznowienia, a nie tylko tych wskazanych w postanowieniu o wznowieniu. Sąd jednocześnie uznał za prawidłowe stanowisko organów co do braku ziszczenia się przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., wskazując, że uniewinnienie karne nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu w kontekście decyzji o zwolnieniu ze służby.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawomocne uniewinnienie w postępowaniu karnym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. w kontekście decyzji o zwolnieniu ze służby, gdyż postępowanie dyscyplinarne i karne są odrębne, a decyzja o zwolnieniu jest następstwem orzeczenia dyscyplinarnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uniewinnienie karne nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., ponieważ decyzja o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji jest następstwem prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, a nie rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego przez inny organ.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u. Policji art. 43 § 1

Ustawa o Policji

Podstawa zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku odmiennego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 149 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie.

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rodzaje rozstrzygnięć w postępowaniu wznowieniowym.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dochodzenia do prawdy materialnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do organów państwowych.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia rozstrzygnięcia.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie w przedmiocie kosztów.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o zwrocie kosztów postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie zbadały wszystkich przesłanek wznowienia postępowania, ograniczając się jedynie do art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., mimo że postanowienie o wznowieniu nie zawęża granic postępowania. Naruszenie zasad praworządności, pogłębiania zaufania do organów państwowych oraz zasady, że strona nie ponosi szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 7-9 k.p.a.). Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez brak pogłębionej analizy przesłanek wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Uniewinnienie w postępowaniu karnym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., ponieważ postępowanie dyscyplinarne i karne są odrębne, a decyzja o zwolnieniu jest następstwem orzeczenia dyscyplinarnego.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie o wznowieniu postępowania nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu nie jest dopuszczalne w państwie prawa, aby jeden stan faktyczny był odmiennie oceniany przez niezależne organy w odrębnych postępowaniach

Skład orzekający

Joanna Kube

przewodniczący

Sławomir Antoniuk

sprawozdawca

Anna Mierzejewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważna sprawa dotycząca zakresu badania przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego oraz relacji między postępowaniem dyscyplinarnym a karnym w kontekście zwolnienia ze służby funkcjonariusza."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji, ale zasady dotyczące wznowienia postępowania mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jak sądowa kontrola może korygować błędy organów, nawet w sprawach dotyczących dyscypliny służbowej. Pokazuje też złożoność relacji między różnymi postępowaniami.

Czy uniewinnienie w sądzie karnym zawsze oznacza koniec kłopotów w postępowaniu dyscyplinarnym? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1443/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Mierzejewska
Joanna Kube /przewodniczący/
Sławomir Antoniuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 par. 1, art. 149 par. 2, art. 7, 9, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego R. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] odmawiającą uchylenia rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] oraz decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2001 r. nr [...] wobec braku podstaw do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.
Z ustaleń organu i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:
Komendant Miejski Policji w S. orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] uznał [...] R. M. winnym tego, iż w dniu 13 czerwca 2001 r. w S., będąc funkcjonariuszem Komendy Miejskiej Policji w S. i pełniąc służbę patrolową przekroczył swoje uprawnienia i działał na szkodę interesu publicznego w ten sposób, że [...]. Komendant Miejski Policji w S. wymierzył R. M. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Wojewódzki Policji w K. orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W związku z powyższym, Komendant Miejski Policji w S. rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] zwolnił wymienionego funkcjonariusza ze służby w Policji z dniem 31 sierpnia 2001 r. Następnie w wyniku rozpatrzenia złożonego przez stronę odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w K. wydał w dniu [...] października 2001 r. decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej zwolnienia wymienionego ze służby w Policji i ustalił nowy termin zwolnienia na dzień [...] października 2001 r., w pozostałej zaś części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Prawidłowość zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji została zbadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 3371/01 oddalił skargę R. M. Od tego wyroku wymieniony złożył skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2004 r. sygn. akt OSK 928/04 oddalił.
Równolegle z postępowaniem dyscyplinarnym przeciwko R. M. toczyło się postępowanie karne. W toku postępowania karnego zarzucono wymienionemu popełnienie czynu zabronionego [...] tożsamego z zarzutami postawionymi w postępowaniu dyscyplinarnym.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. sygn. akt [...], utrzymanym w mocy przez wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...], R. M. został uniewinniony od zarzucanego mu czynu przestępczego.
Wnioskiem z dnia z dnia 15 października 2007 r. ww. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z prośbą o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji i przywrócenie do służby podnosząc, że został on prawomocnym wyrokiem sądu uniewinniony od zarzutu identycznego w treści z zarzutem postępowania dyscyplinarnego. Uzupełniając wniosek na wezwanie organu R. M. wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. jako podstawę wznowienia postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. wznowił na żądanie strony postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia R. M. ze służby w Policji.
Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] maja 2008 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] sierpnia 2001 r. oraz własnej decyzji z dnia [...] października 2001 r. wobec braku podstaw do ich uchylenia na podstawie art. 145 § pkt 7 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż rozwiązanie z R. M. stosunku służbowego nastąpiło w oparciu o wynik prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego, uznania wymienionego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary wydalenia ze służby. Decyzję o zwolnieniu ze służby w Policji podjęto w oparciu o orzeczenie uprawnionego organu dyscyplinarnego. W takiej sytuacji nie może być mowy o odmiennym rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego, a jedynie wykonaniu prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego.
Od powyższej decyzji R. M., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. oraz brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego sprawy i naruszenie art. 154 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i wydanie decyzji rażąco naruszającej słuszny interes strony. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji dotychczasowych tj. rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] sierpnia 2001 r. oraz decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] października 2001 r., a także przywrócenie odwołującego się do służby w Policji.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podzielając argumentację przedstawioną przez organ I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma pierwszeństwo w stosunku do trybów postępowania administracyjnego, wymienionych w art. 154 k.p.a. i 155 k.p.a., mogących doprowadzić również do wyeliminowania ostatecznej decyzji z obrotu prawnego (czego domagała się strona w kolejnych wnioskach). Organ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2). Stosownie natomiast do art. 100 § 2 k.p.a., jeżeli zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ administracji publicznej załatwi sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przewiduje zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Takie zagadnienie wstępne (prejudycjalne) to zagadnie materialnoprawne, otwarte i samoistne, należące do właściwości innego organu lub sądu, zagadnienie, od rozstrzygnięcia którego zależy wynik sprawy głównej. Takiego materialnoprawnego charakteru w niniejszej sprawie nie ma rozstrzygnięcie przez sąd kwestii winy lub niewinności strony w prowadzonym postępowaniu karnym, bowiem stosownie do art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Wśród katalogu kar dyscyplinarnych ustawa o Policji ustanawia w art. 134 f karę dyscyplinarną wydalenia, która oznacza zwolnienie ze służby w Policji. Zdaniem organu orzekającego, sądowa sprawa, mimo tożsamości przedstawionych st. sierż. (w stanie spoczynku) R. M. zarzutów dyscyplinarnych, nie stanowiła zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dlatego też organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji — Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., że jeżeli ustawodawca dopuścił możliwość jednoczesnego orzekania w tej samej sprawie przez dwa niezależne organy — przełożonego dyscyplinarnego i sąd — w odrębnych postępowaniach tj. odpowiednio dyscyplinarnym i karnym, to tym samym zgodził się na odmienną ocenę tych samych okoliczności faktycznych. Organ zwrócił także uwagę na ukształtowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że jeżeli organ ustali, iż nie ma podstaw do wznowienia postępowania, to nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej będącej przedmiotem weryfikacji decyzji. Nawet bowiem wtedy, gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwość decyzji, to nie będzie mógł jej uchylić w tym trybie, albowiem podstawy wznowienia postępowania są wyliczone w Kodeksie postępowania administracyjnego wyczerpująco i wyjście poza nie byłoby rażącym naruszeniem prawa dającym podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 419/00 LEX nr 50125). Końcowo Komendant Główny Policji stwierdził, iż w analizowanym stanie faktycznym i prawnym zarzuty podniesione przez pełnomocnika strony w odwołaniu z dnia 2 czerwca 2008 r. pozostają bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy i należy je uznać za bezprzedmiotowe.
Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika R. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji jej wydanie: 1) z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy, 2) z naruszeniem przepisu art. 145 § 1 pkt 1 i 5 oraz art. 145 § 3 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię oraz błędną analizę zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego w zakresie wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania i w związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż R. M., wnosząc na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, wskazał, iż przesłanką wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego i następnie wydalenia go ze służby był fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego, gdzie postawiono mu tożsame zarzuty. Prawomocnym orzeczeniem sądowym został on w całości uniewinniony od stawianych mu zarzutów [...]. W tej sytuacji odpadły przyczyny, które legły u podstaw wydalenia skarżącego ze służby w Policji. W ocenie wnioskodawcy dalsze utrzymanie w mocy decyzji o wydaleniu go ze służby byłoby niezasadne, a jednocześnie godziłoby w słuszny interes strony – byłego funkcjonariusza, który okazał się niewinny. Analizując stanowisko organu odwoławczego zwrócono uwagę, że rozważając kwestię dopuszczalności wznowienia postępowania organ administracji nie rozpatrzył wyczerpująco kwestii istnienia podstaw wznowienia postępowania, w szczególności wymienionych w § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. W ocenie strony skarżącej, wskazane powyżej przesłanki wznowienia w niniejszej sprawie zostały ziszczone. Stwierdzono ponadto, iż nie jest dopuszczalne w państwie prawa, aby jeden stan faktyczny był odmiennie oceniany przez niezależne organy w odrębnych postępowaniach. Prowadziłoby to do stanu, gdy równolegle w obrocie prawnym funkcjonują sprzeczne rozstrzygnięcia wydane w tej samej de facto sprawie. Organy obu instancji prowadząc postępowanie nie wyjaśniły wszechstronnie okoliczności sprawy, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków całkowicie pominęły słuszny interes strony, czym w szczególności naruszyły zasadę określoną w art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ stwierdził, iż skoro skarżący we wniosku o wznowienie postępowania nie wskazał przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. to organ ich nie badał. Niemniej jednak, w ocenie organu II instancji, nie można pozostających w obrocie prawnym orzeczeń dyscyplinarnych wymierzających karę wydalenia ze służby w Policji uznać za fałszywy dowód. Podobnie, fakt uniewinnienia skarżącego przez sąd karny nie może stanowić nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji z [...] października 2001 r. Zarzut naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. również nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ przeprowadził postępowanie zgodnie z wnioskiem strony, wyjaśnił wszystkie okoliczności, a decyzje obu instancji zawierają obszerne uzasadnienia wyjaśniające przyczyny ich podjęcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy prawa proceduralnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wskazać należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a., lub zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 k.p.a. Podstawą takiego postępowania jest zawsze, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną badając, czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a nie wpłynęły na treść decyzji. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się decyzją, przy czym, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., mogą zapaść jedynie rodzaje rozstrzygnięć administracyjnych wyczerpująco wymienione w art. 151 § 1 i § 2 k.p.a.
Podnieść także należy, iż przy zbiegu trybów weryfikacji decyzji prawidłowych (na podstawie art. 154 i art. 155) i wadliwych pierwszeństwo zawsze przysługuje trybowi wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 stycznia 1999 r. sygn. akt III RN 101/98 (publik. OSNAP 1999, nr 20, poz. 637) zaprezentował nadal aktualny pogląd, iż "uchylenie lub zmiana na podstawie art. 155 k.p.a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.) lub do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.)".
Wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną może nastąpić na żądanie strony lub z urzędu (art. 147 k.p.a.) i choć jest szczególnym trybem postępowania powinno być prowadzone z poszanowaniem ogólnych reguł k.p.a. w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Zgodnie z art. 7 k.p.a., organ administracji zobowiązany jest przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ powinien w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
W rozpatrywanej sprawie skarżący, żądając wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, wskazał we wniosku z dnia 15 października 2007 r., iż prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. został oczyszczony z zarzutów popełnienia przestępstwa, które stanowiły podstawę do wydania orzeczenia dyscyplinarnego wymierzającego karę wydalenia ze służby w Policji i następnie wydania decyzji o zwolnieniu z tej służby. Uzupełniając wniosek na wezwanie organu skarżący w piśmie z dnia 19 grudnia 2007 r. ponownie wskazał, iż treść zarzutów, od których został uniewinniony w postępowaniu karnym, jest taka sama, jak treść zarzutów wskazana w postępowaniu dyscyplinarnym i jako podstawę prawną wniosku powołał przepis art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. W następstwie tego wniosku, Komendant Wojewódzki Policji w K. w postanowieniu o wznowieniu postępowania z dnia [...] grudnia 2007 r. powołał jako przesłankę wznowienia art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. i tylko w takim zakresie przeprowadził postępowanie co do przyczyny wznowienia.
Mając na względzie treść przepisu art. 149 § 2 k.p.a. należy stwierdzić, iż przeprowadzenie postępowania w początkowej jego fazie sprowadza się do ustalenia "przyczyn wznowienia" (liczba mnoga) i następuje na podstawie postanowienia o wznowieniu postępowania. Taka konstrukcja powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że w praktyce postanowienie o wznowieniu postępowania powinno poprzedzać ocenę tych wszystkich przyczyn wznowienia, które odpowiadają okolicznościom podanym przez stronę lub ujawnionych przez organ wszczynający z urzędu postępowanie wznowieniowe. W doktrynie dominuje pogląd, iż postanowienie o wznowieniu postępowania nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu i przedmiotem badań i ustaleń powinny być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a. nie podlegające wyłączeniu. Zdaniem komentatorów B. Adamiak i J. Borkowski ("Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, str. 679) "Z art. 149 § 2 wynika odpowiedź negatywna (na postawione pytanie – czy postanowienie o wznowieniu postępowania granic tych nie zawęża tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w postanowieniu ?), postanowienie otwiera bowiem postanowienie co do przyczyn wznowienia postępowania, a zatem postępowanie co do wszystkich podstaw wznowienia wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a. Ograniczenie dotyczy podstaw uchylenia decyzji wyliczonych w art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a, które nie mogą być, w razie wszczęcia postępowania z urzędu, podstawą uchylenia decyzji". W wyroku NSA w składzie 7 sędziów z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. akt FSA 1/99 (publik. ONSA 2000, nr 2, poz. 45) zawarto tezę, iż " (...) postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a., z wyjątkiem określonej w pkt 4".
W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że zawężenie przez organy orzekające postępowania do zbadania przesłanki wskazanej we wniosku strony powoduje naruszenie zasad wyrażonych w art. 7-9 k.p.a. - praworządności, pogłębiania zaufania do organów państwowych, czuwania, aby strona nie ponosiła szkody z powodu nieznajomości prawa. Zdaniem Sądu, treść żądania wznowienia postępowania sformułowana przez skarżącego, a nie przez zawodowego pełnomocnika ustanowionego w sprawie już po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, obligowała organ do zbadania co najmniej przesłanek określonych w pkt 1, 5 i 8 § 1 art. 145 k.p.a. Brak pogłębionej analizy przesłanek wznowienia postępowania w niniejszej sprawie pozwala postawić organom orzekającym zarzut naruszenia art. 80 k.p.a.
Uznać natomiast należy za prawidłowe zaskarżone rozstrzygnięcie, co do braku ziszczenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., sprowadzającej się do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego odmiennie od oceny przyjętej w wydanej decyzji. Organy w przedmiotowej sprawie zasadnie przyjęły, iż odmienne rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego na tle ustalonego stanu faktycznego nie występuje. Przesłanka określona w wymienionym przepisie jest związana z zagadnieniem wstępnym występującym na gruncie prawa administracyjnego, tj. z zagadnieniem prejudycjalnym. Wystąpienie tego zagadnienia nakłada na organ prowadzący postępowanie zawieszenie tego postępowania i wystąpienie o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego do właściwego (innego niż orzekający w sprawie) organu administracji lub sądu, bądź wezwania strony, aby to ona w określonym terminie wystąpiła o wydanie stosownego orzeczenia, niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy głównej. Z taką sytuacją w tej sprawie nie mamy do czynienia, albowiem podjęcie decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, nie wymaga uzyskania stanowiska innego organu, lecz stanowi następstwo (przymus ustawowy) uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego wymierzającego karę wydalenia ze służby w Policji.
Rozpoznając ponownie sprawę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, Komendant Wojewódzki Policji w K. będzie obowiązany zbadać wszystkie przesłanki wznowienia postępowania odpowiadające okolicznościom powołanym przez stronę we wniosku z dnia 15 października 2007 r.
Biorąc powyższe pod uwagę art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego orzeczono zaś na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI