II SA/Wa 1438/24

II SA/Wa 1438/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący sprawozdawca/
Andrzej Wieczorek
Arkadiusz Koziarski
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję personalną Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie zainicjował A. M. pisemnym wnioskiem
z dnia [...] kwietnia 2024 r. zwracając się do Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego o wystąpienie ze służby w CBA.
W odpowiedzi na wniosek funkcjonariusza, Szef CBA wydał w dniu [...] kwietnia 2024 r. decyzję personalną nr [...], na podstawie której strona została zwolniona ze służby w CBA z dniem [...] kwietnia 2024 r. Przedmiotowej decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja personalna nr [...] została doręczona stronie w dniu [...] maja 2024 r.
A. M. złożył do Szefa CBA wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego decyzją personalną z dnia
[...] czerwca 2024 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby, ustalił nową datę zwolnienia na [...] maja 2024r. i w pozostałej części utrzymał w mocy skarżoną decyzję.
W uzasadnieniu przywołał art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r.
o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 184 z późn. zm., dalej jako: "ustawa o CBA"), zgodnie z którego treścią Szef CBA jest zobowiązany zwolnić funkcjonariusza ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia złożenia pisemnego wniosku o wystąpienie ze służby.
Wyjaśnił, że na mocy cytowanego powyżej przepisu Szef CBA może swobodnie określić datę ustania stosunku służbowego z zastrzeżeniem, że data zwolnienia musi przypadać w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia pisemnego wniosku
o wystąpienie ze służby. Zatem w ocenie organu pierwszym możliwym terminem zwolnienia ze służby w CBA Pana A.M. był dzień następujący po dniu złożenia wniosku o wystąpienie ze służby.
Dalej wskazał, iż w celu wywołania skutku prawnego określonego w decyzji
- tj. zwolnienia ze służby z dniem [...] kwietnia 2024 r. koniecznym stało się nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji personalnej o zwolnieniu ze służby został nadany po analizie dotychczasowego przebiegu służby funkcjonariusza, w tym zwłaszcza w kontekście kilkukrotnego, ustnego zgłaszania przełożonym (na przestrzeni kilku ostatnich miesięcy) chęci zmiany przydziału służbowego bądź odejścia ze służby.
Na zakończenie wyjaśnił, iż decyzja o zwolnieniu ze służby może wywołać skutek
w niej określony najwcześniej z datą jej doręczenia. Skoro więc decyzja personalna nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r., została doręczona stronie w dniu [...] maja 2024 r. zatem funkcjonariusz nie mógł zostać zwolniony ze służby w CBA wcześniej niż w dacie doręczenia decyzji personalnej dot. zwolnienia ze służby - tj. z dniem
[...] maja 2024 r. Nadanie decyzji personalnej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadniał zaś w ocenie organu słuszny interes społeczny tożsamym w tym przypadku ze słusznym interesem służby, przejawiającym się koniecznością niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego.
Od powyższego rozstrzygnięcia, w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i ustalenia nowej daty zwolnienia ze służby, skargę do tut. Sądu wywiódł A. M. zarzucając organowi naruszenie:
1 - art, 108 par. 1 k.p.a. poprzez zastosowanie przez organ rygoru natychmiastowej wykonalności w odniesieniu do decyzji personalnej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. wobec niewykazania w rozpatrywanej sprawie ani jednej przesłanki enumeratywnie wymienionych we wskazanym przepisie,
2 - art. 107 par. 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób ogólnikowy i lakoniczny, nie odpowiadającym kryteriom przywołanego przepisu, w szczególności bez wskazania i omówienia konkretnej przyczyny na czym polegał ważny interes służby tożsamy z ważnym interesem społecznym przejawiający się koniecznością niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego z w/w funkcjonariuszem poprzez nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,
3 - art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób obiektywny, wszechstronny i rzetelny, całego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia będącej przedmiotem decyzji sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji personalnej Szefa CBA nr [...] z dnia [...]czerwca 2024 r. w przedmiocie ustalenia daty zwolnienia ze służby na dzień [...] maja 2024 r. i ją poprzedzającej decyzji personalnej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r., w zakresie uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności w przedmiocie zwolnienia ze służby i zmianę daty rozwiązania stosunku służbowego na dzień [...] czerwca 2024 r, to jest na dzień w którym decyzja personalna stała się prawomocna i ostateczna.
Wniósł także o zobowiązanie organu do przedstawienia i dopuszczenie jako dowodów w sprawie (poza dokumentami wskazanymi w art. 54 § 3 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).:
- opinii służbowej funkcjonariusza Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...].02.2023 r.,
- pisma nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. dotyczącego zasad realizacji wybranych elementów polityki kadrowej w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym,
W uzasadnieniu skargi opisano powody dla których strona postanowiła opuścić służbę. Zwrócono też w nim uwagę na to, że termin zwolnienia ze służby uniemożliwiał funkcjonariuszowi rozliczenie się z obowiązków służbowych.
Podniesiono również, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest szczególnie krzywdzące dla strony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.
– Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego,
czy organ poruszał się w granicach prawa wydając skarżoną decyzję.
W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi.
Podstawą skarżonego rozstrzygnięcia był przepis art. 64 ust. 3 ustawy o CBA zgodnie z którego treścią Szef CBA jest zobowiązany zwolnić funkcjonariusza
ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia złożenia pisemnego wniosku
o wystąpienie ze służby. By można było przyjąć, że spełniona została hipoteza przywołanej normy tj. aby można było skutecznie zwolnić funkcjonariusza ze służby, organ powinien dysponować na dzień zwolnienia oświadczeniem woli funkcjonariusza, iż występuje on ze służby w CBA. Takie oświadczenie woli powinno zostać złożone w formie pisemnej. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "funkcjonariusza zwalnia się ze służby" oznacza, że w przypadku pisemnego zgłoszenia przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby, Szef CBA jest zobligowany do jego zwolnienia w nieprzekraczalnym terminie 3 miesięcy od dnia złożenia stosownego wniosku. Pisemne zgłoszenie przez funkcjonariusza zamiaru wystąpienia ze służby jest w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego oświadczeniem woli w rozumieniu przepisów prawa cywilnego (zob. uchw. 7 sędziów NSA z dnia 5 grudnia 2011 r., I OPS 4/11, LEX nr 1103552; wyroki WSA
w Warszawie: z dnia 20 października 2010 r., II SA/Wa 591/10, LEX nr 755360;
z dnia 10 września 2014 r., II SA/Wa 374/14, LEX nr 1553135 oraz z dnia 6 listopada 2015 r., II SA/Wa 1080/15, LEX nr 1957657).
Przenosząc powyższe uwagi na realia faktyczne badanej sprawy podkreślić należało, że A. M. złożył do Szefa CBA pisemny wniosek o zwolnienie ze służby
w dniu [...] kwietnia 2024 r. Zatem w świetle art. 61 § 1 zd. 1 k.c., powyższe oświadczenie woli zostało złożone Szefowi CBA w tym dniu, a po stronie organu
(w tym właśnie dniu) powstał obowiązek zwolnienia funkcjonariusza
w nieprzekraczalnym terminie 3 miesięcy licząc od tego właśnie dnia. Bezsporne jest również, że organ zrealizował to żądanie, wydając w dniu [...] kwietnia 2024 r. decyzję nr [...] o zwolnieniu ze służby.
W świetle powyższego jako uprawnione jawiło się twierdzenie, że organ zrealizował ciążący na nim obowiązek uwzględnienia żądania funkcjonariusza,
które wyartykułował we wniosku o zwolnienie ze służby.
W ocenie tut. Sądu w sposób wystarczająco wyczerpujący uzasadnił przy tym potrzebę zmiany daty zwolnienia wyjaśniając, że decyzja o zwolnieniu ze służby może wywołać skutek w niej określony najwcześniej z datą jej doręczenia i skoro to zdarzenie nastąpiło [...] maja 2024 r. to ten dzień organ wskazał jako kończący służbę strony.
W realiach faktycznych niniejszej sprawy za uzasadnione należało również uznać opatrzenie decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności. Dopuszczalne jest przecież nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności takiej decyzji,
która powoduje zmianę sytuacji prawnej adresata decyzji. Nie ma znaczenia,
czy zmiana ta polega na przyznaniu uprawnienia, czy na jego cofnięciu lub na nałożeniu obowiązku. Tak więc należy mówić o możliwości wykonania decyzji
w znaczeniu szerokim, co należy utożsamiać z mocą prawną pozwalającą na wywoływanie wszystkich skutków związanych z jej pozostawaniem w obrocie prawnym i wywoływaniem skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2019 r., II OSK 2598/18, LEX nr 3092462).
Zasadnie też organ przywołał argument dotyczący istnienia interesu społecznego
a upatrywanego w szybkim zwolnieniu etatu. Interes ten w sprawach dotyczących stosunku służbowego funkcjonariuszy powinien być kojarzony z wykonywaniem zadań, do których została powołana określona formacja zmilitaryzowana. Na tle różnych służb mundurowych Sądy administracyjne często wskazywały na to,
jak należy rozumieć interes społeczny w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby czego przykładem jest m.in. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2009 r.,
I OSK 431/09 gdzie wskazano, że w interesie społecznym leży stabilizacja kadry
w formacji, natomiast w wyroku NSA z dnia 1 lipca 2011 r., I OSK 199/11 podkreślono, że interes społeczny powinien być utożsamiany z koniecznością zabezpieczenia potrzeb służby, rozumianych jako konieczność zapewnienia sprawnego funkcjonowania formacji. Ponadto, wedle wyroku WSA w Warszawie
z dnia 5 sierpnia 2010 r., II SA/Wa 1933/09, w interesie służby leży zapewnienie przełożonym najlepszego wykorzystania przyznanych im etatów, bowiem prowadzi to do maksymalnego wypełnienia zadań nałożonych na daną służbę mundurową
(publ.: LEX nr 737792). Z kolei w wyroku WSA Warszawie z dnia 10 stycznia 2007 r., II SA/Wa 1568/06 wskazano, że w interesie społecznym leży taki dobór kadr przez przełożonych, który realizowałby zadania formacji (publ.: LEX nr 328881).
W przedstawionym kontekście kluczowe jest stwierdzenie, że z uwagi na cel powołania Centralnego Biura Antykorupcyjnego jako służby specjalnej do spraw zwalczania korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, w szczególności
w instytucjach państwowych i samorządowych, a także do zwalczania działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa (art. 1 ust. 1 ustawy o CBA), zapewnienie efektywności jego funkcjonowania leży w żywotnym interesie społecznym. Niewątpliwie efektywność ta ulega obniżeniu w sytuacji fluktuacji kadr, a zatem celowe jest działanie zmierzające do jak najszybszego uzupełnienia braków kadrowych spowodowanych zwolnieniem funkcjonariusza ze służby. Osiągnięciu tego celu z pewnością sprzyja szybkie zwolnienie etatu zajmowanego przez funkcjonariusza, tak aby brak ten został możliwe szybko uzupełniony (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2014 r., II SA/Wa 374/14, LEX nr 1553135).
Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzenie użyte w uzasadnieniu skarżonej decyzji,
iż "Szef CBA kierując się słusznym interesem służby, przejawiającym się koniecznością zapewnienia właściwej dyscypliny służby, uznał za zasadne niezwłoczne rozwiązanie stosunku służbowego z funkcjonariuszem, który sam wystąpił z wnioskiem o zwolnienie ze służby w CBA", jawiło się jako wystarczające umotywowanie potrzeby nadania owego rygoru.
Co się tyczy pozostałych zarzutów skargi to w ocenie tut. Sądu pozostawały
w oderwaniu od przedmiotu sprawy. W realiach prawnych sprawy bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawały motywy jakimi kierował się skarżący składając oświadczenie o wystąpieniu ze służby.
Bez wpływu pozostawało także to, czy funkcjonariusz rozliczy się z obowiązków służbowych. Ta materia nie podlega badaniu w niniejszym postępowaniu, gdyż nie jej dotyczy kwestionowane rozstrzygnięcie. Oczywistym przy tym jest, że organ ustalając konkretną datę zwolnienia, przejmuje na siebie odpowiedzialność za owo rozliczenie.
Również wywodzenie w skardze wniosku o krzywdzącym charakterze kwestionowanej decyzji uznać należało za nieuprawnione. Przede wszystkim pojęcie "krzywdy" jako typowe dla tematyki prawa cywilnego i ewentualnie karnego,
jest nieadekwatne do regulacji pragmatyki służby w CBA (decyzja o zwolnieniu nie podlega badaniu przez pryzmat ewentualnej krzywdy).
Niezależnie od powyższego, skoro decyzja o zwolnieniu czyniła zadość żądaniu strony zakończenia jej stosunku służbowego, to jako pozostająca w zgodzie
z intencją strony nie mogła go krzywdzić. Nie sposób również uznać, by ustalony przez organ termin zwolnienia miał krzywdzić funkcjonariusza. Składając oświadczenie woli o wystąpieniu ze służby funkcjonariusz musiał się przecież liczyć
z tym, że jego zwolnienie nastąpić może już kolejnego dnia.
Na marginesie wyjaśnić też należało, że tut. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze uznając, że okoliczności jakie miały zostać dowiedzione przez nie, wykraczają poza przedmiot sprawy. Dla rozstrzygnięcia bez wpływu pozostawała bowiem kwestia tego, jak strona była oceniana w trakcie pełnienia służby. Nadto Sąd rozpoznając kwestionowane rozstrzygnięcie nie miał umocowania ustawowego do dokonywania oceny polityki kadrowej organu.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.