II SA/Wa 1616/20

II SA/Wa 1616/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Janusz Walawski
Łukasz Krzycki /sprawozdawca/
Tomasz Szmydt /przewodniczący/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Służba więzienna
Sygn. powiązane
III OSK 5144/21 - Wyrok NSA z 2021-11-30
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2010 nr 79 poz 523
art. 14 ust. 5 pkt 2, art. 69 ust. 1, ust. 2
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2021 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia do pełnienia służby na inne stanowisko oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym aktem - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymano w mocy decyzję personalną Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z [...] grudnia 2019 r. o przeniesieniu z urzędu - z dniem [...] stycznia 2020 r. - [...] L. C., zwanego dalej "Funkcjonariuszem", do pełnienia służby w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w [...] (dalej jako "COSSW w [...]"), na stanowisko [...]. Orzeczenie organu I. instancji będzie zwane dalej "Decyzją o przeniesieniu".
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- Decyzją personalną wydano działając na podstawie art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1427 ze zm.). Wskazano w niej, że - stosownie do art. 218 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej - decyzja podlega wykonaniu z dniem [...] stycznia 2020 r.,
- wobec skutecznego wniesienia przez Funkcjonariusza odwołania sprawa jest rozpatrywana ponownie,
- pismem z [...] lutego 2020 r., zawiadomiono Funkcjonariusza o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz możliwości odniesienia się do zebranego materiału w sprawie w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia; pismem z [...] maja 2020 r., ponownie zawiadomiono Funkcjonariusza o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz możliwości odniesienia się do zebranego materiału w sprawie w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia; z prawa tego Funkcjonariusz skorzystał [...] czerwca 2020 r. i zapoznał się z całością akt sprawy, będącej w posiadaniu organu II. Instancji; pismem z [...] czerwca 2020 r. zgłosił uwagi i wnioski, co do zgromadzonego materiału,
- zgodnie z art. 1 i 2 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną, podległą Ministrowi Sprawiedliwości; ma ona własną strukturę organizacyjną i realizuje - na zasadach określonych w ustawie - Kodeks karny wykonawczy - zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu, skutkujących pozbawieniem wolności,
- wykładnia przepisów, regulujących stosunek służbowy funkcjonariusza, powinna zmierzać do kształtowania Służby Więziennej, jako umundurowanej i uzbrojonej formacji, służącej społeczeństwu i przeznaczonej do zapewnienia w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa; cel ten wymaga, aby Służba Więzienna była zorganizowana hierarchicznie, w oparciu o ścisłą podległość służbową; wiąże się z tym możliwość elastycznego gospodarowania zasobem osobowym Służby Więziennej przez jej organy; istotą służb mundurowych - takich jak Służba Więzienna - jest karność i dyspozycyjność ich funkcjonariuszy, pozwalające na realizację celów służby; skoro Służba Więzienna ma charakter formacyjny, to jej organy muszą mieć możliwość prowadzenia samodzielnej, efektywnej polityki kadrowej, służącej jak najpełniejszej realizacji zadań Służby - wskazanych art. 2 ustawy o Służbie Więziennej,
- podległość służbowa jest cechą szczególną, charakterystyczną dla stosunków służbowych, stanowiących podstawę pełnienia służby m.in. w Policji lub Służbie Więziennej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 27 kwietnia 2017 r., (sygn. akt II SA/Wa 1365/16 opubl. LEX nr 2315735, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA") - jeszcze przed przystąpieniem do oceny legalności zaskarżonych decyzji – wskazał: "znaczny zakres takiej podległości sprawia, iż w tych stosunkach zatrudnienia nie ma równorzędności podmiotów, co jest typowe dla stosunku pracy. Tym samym przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Podjęcie służby w formacjach mundurowych, w tym w Służbie Więziennej, jest dobrowolne. W tej sytuacji, każdy, kto dobrowolnie przystępuje do takiej służby, rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich, w tym decyduje się automatycznie na ograniczenie prawa do sądu.". w uzasadnieniu wyroku tego zaakcentowano: "niewątpliwie, przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonym prawa decydowania o powołaniu na określone stanowisko służbowe, czy też awansie na wyższy stopień służbowy.",
- istotą służby jest dyspozycyjność funkcjonariusza; taki stosunek służbowy ma charakter administracyjnoprawnego; oznacza to, że organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza; każdy kto podejmuje decyzję o wstąpieniu do służby musi się liczyć z koniecznością dyspozycyjności i podporządkowania; wiąże się to z możliwością jednostronnej zmiany warunków służby funkcjonariusza,
- zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, można z urzędu przenieść funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w przypadkach uzasadnionych ważnymi potrzebami służby; do przenoszenia funkcjonariusza oraz określenia jego stanowiska służbowego właściwymi są: Dyrektor Generalny Służby Więziennej - na obszarze kraju oraz dyrektor okręgowy - na obszarze swojego działania (tak: art. 69 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej); jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 maja 2013 r. (sygn. akt II SA/Wa 464/13 opubl. LEX nr 1608523, dostępny w CBOSA): "Swobodzie organu w powyższym zakresie, nie stoi na przeszkodzie zasada wyrażona w art. 65 Konstytucji RP. Podejmując bowiem decyzję o pełnieniu służby w formacji mundurowej, jaką jest Służba Więzienna, strona musiała się godzić również na pewnego rodzaju ograniczenia swoich praw, zgodnie z zasadą podporządkowania służbowego.",
- organ I. instancji był w niniejszej sprawie uprawniony - na podstawie art. 69 ust. 2 pkt 1 wymienionej ustawy - do przeniesienia z urzędu Funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej i była to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznaczały "ważne potrzeby służby",
- ustawa o Służbie Więziennej nie definiuje pojęcia "ważnych potrzeb służby"; przyjmuje się jednakże, że dana przesłanka powinna być w indywidualnym przypadku skonkretyzowana - przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę,
- w niniejszej sprawie jest istotne, że - zarządzeniem nr [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] września 2019 r. w sprawie przekształcenia Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] w Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w [...], określenia siedziby, nadania statutu Centralnemu Ośrodkowi Szkolenia Służby Więziennej w [...] oraz zniesienia Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...], zwanym dalej Zarządzeniem nr [...] - zlikwidowano Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w [...] (dalej jako COSSW w [...]); jego następcą prawnym został - przekształcony w Ośrodek Centralny - dotychczasowy Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w [...],
- przeniesienie Funkcjonariusza do dalszego pełnienia służby na stanowisko [...] w COSSW w [...] stanowiło konsekwencję zniesienia COSSW w [...],
- zgodnie z art. 70a ustawy o Służbie Więziennej, przeniesienia albo delegowania funkcjonariusza do pełnienia służby na Uczelni oraz przeniesienia albo delegowania funkcjonariusza pełniącego służbę na Uczelni, dokonuje Dyrektor Generalny Służby Więziennej w porozumieniu z Rektorem-Komendantem Wyższej Szkoły [...], zwanym dalej "Rektorem"; w praktyce wiąże się to ze złożeniem indywidualnego wniosku personalnego o przeniesienie z urzędu do dalszego pełnienia służby w Wyższej Szkole [...] (dalej jako "Szkoła Wyższa") przez władze uczelni,
- pismami z [...] grudnia oraz z [...] grudnia 2019 r. Rektor wystąpił do organu I. instancji z wnioskami personalnymi o przeniesienie wskazanych funkcjonariuszy do pełnienia służby w Szkole Wyższej; jednocześnie - w piśmie z [...] grudnia 2019 r. - zawarł informację, że zakończono proces doboru kadry do kampusu mundurowego Szkoły Wyższej w [...]; w piśmie tym wskazał też, że przedstawione wnioski personalne są ostatnimi w sprawie przeniesienia funkcjonariuszy do Szkoły Wyższej w bieżącym – 2019 – roku,
- mając na uwadze pismo Funkcjonariusza z [...] grudnia 2019 r., zawierające wniosek o przeniesienie służbowe na stanowisko dydaktyczne w Szkole Wyższej, Dyrektor Biura Kadr i Szkolenia Centralnego Zarządu Służby Więziennej, zwrócił się do Rektora o pilne zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie (pismem z [...] grudnia 2019 r.); pismem z [...] grudnia 2019 r. Rektor poinformował organ I. instancji, że [...] grudnia 2019 r. zakończył się dobór kadry a - przy piśmie z [...] grudnia 2019 r. -przesłano ostatnie wnioski personalne, dotyczące przeniesień funkcjonariuszy do Szkoły Wyższej,
- po uzyskaniu stanowiska Rektora, organ I. instancji - pismem z [...] grudnia 2019 r. - poinformował Funkcjonariusza o zakończonym procesie doboru kadry do kampusu mundurowego Szkoły Wyższej; jednocześnie w piśmie tym poinformowano go, że - z dniem [...] stycznia 2020 r. - zostanie przeniesiony z urzędu do pełnienia służby na równorzędnym stanowisku ([...]) w COSSW w [...]; umożliwi mu to w przyszłości złożenie wniosku o przeniesienie do innej, preferowanej jednostki organizacyjnej Służby Więziennej,
- w niniejszej sprawie, organ I. instancji - w związku z likwidacją COSSW w [...] i zakończonym procesem doboru kadry do kampusu mundurowego Szkoły Wyższej - zabezpieczył interes prawny Funkcjonariusza, poprzez wskazanie nowego miejsca pełnienia służby - przy zachowaniu równorzędnego stanowiska w zakresie pobieranego uposażenia; podjęte działania miały na celu zabezpieczenie zarówno interesu strony jak i jednostki organizacyjnej Służby Więziennej; wydanie kwestionowanej decyzji znajduje więc swoje uzasadnienie,
- ponadto - jak już wyżej wskazano - stosunek służbowy funkcjonariusza Służby Więziennej ma charakter administracyjnoprawny i - w odróżnieniu od stosunku pracy – nie ma cech równości stron; każdy funkcjonariusz - nawiązując stosunek służbowy - godzi się z możliwością władczego działania swego przełożonego, wynikającego z nawiązania stosunku służbowego - w tym na decyzje w sprawach osobowych,
- wskazana w art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej fakultatywność oznacza, że przeniesienie do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej pozostawiono tzw. uznaniu administracyjnemu; oczywiście - co podkreśla sądownictwo administracyjne - uznanie administracyjne nie oznacza dowolności; decyzje wydawane w tym trybie wymagają szczegółowego zebrania materiału dowodowego; podkreślono, że organ I instancji - przed wydaniem decyzji o przeniesieniu Funkcjonariusza do pełnienia służby w COSSW [...] - zbadał możliwość przeniesienia go do dalszego pełnienia służby w Szkole Wyższej,
- rolą organu odwoławczego w niniejszej sprawie jest również rozstrzygnięcie, czy za przeniesieniem Funkcjonariusza przemawiał ważny interes służby i ocena, czy - w ustalonym stanie faktycznym – jego przeniesienie do pełnienia służby w COSSW w [...], nastąpiło z uwzględnieniem ważnego interesu służby,
- w powołanym już wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1365/16 wskazano: "skoro decyzja administracyjna podejmowana na omawianej podstawie prawnej [art 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej] ma charakter uznaniowy, oznacza to, że sądowoadministracyjna kontrola takich rozstrzygnięć jest ograniczona. Sąd administracyjny zobowiązany jest do oceny, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo stosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Nie jest on natomiast uprawniony do ingerowania w kwestie celowości i słuszności dokonanego przez przełożonych wyboru sposobu załatwienia sprawy. Sąd bada tym samym, czy rozstrzygnięcie organu nie zostało oparte na niedozwolonych kryteriach oraz czy jego argumentacja nie jest dowolna i arbitralna. Sąd administracyjny nie może natomiast analizować celowości i słuszności przeniesienia danego funkcjonariusza, a także, nie powinien badać, czy ze względów słusznościowych mógłby on zostać przeniesiony do innej jednostki organizacyjnej Służby Więziennej.",
- sądy administracyjne w swoich orzeczeniach wielokrotnie podkreślały, że organ - podejmując decyzję w tego rodzaju sprawach - musi oczywiście przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.); jej realizacja wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (tak art. 75 K.p.a.); zobowiązany jest ponadto do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.); musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie -zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.,
- w uzasadnieniu decyzji organu I. instancji wskazano, że przeniesienie Funkcjonariusza do pełnienia służby w COSSW w [...] - na stanowisku [...] - jest podyktowane koniecznością zabezpieczenia prawidłowego realizowania statutowych zadań tego ośrodka,
- decyzja tego organu czyni zadość zasadzie dochodzenia do prawdy obiektywnej, wyczerpująco informowano Funkcjonariusza o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków; uzasadniono też rozstrzygnięcie - zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.,
- organ I. instancji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia - ważąc proporcje pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony oraz mając na uwadze istotę służby funkcjonariusza Służby Więziennej; uzasadnienie jego decyzji zawiera ocenę stanu faktycznego i wskazanie przyczyny przeniesienia Funkcjonariusza w świetle realizowanej w Służbie Więziennej polityki kadrowej; przed przeniesieniem, rozeznano sytuację kadrową Szkoły Wyższej,
- w odwołaniu zarzucano rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - wydanie decyzji bez wszczęcia postępowania administracyjnego, a co za tym idzie brak informacji o wszczęciu takowego postępowania - odebranie prawa do składania wniosków, aktywnego udziału w postępowaniu; odnosząc się do tego wskazano: pomimo, że Funkcjonariusza formalnie nie zawiadomiono o wszczęciu postępowania w sprawie przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, to takie uchybienie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy; nie pozbawiono go bowiem możliwości czynnego udziału w postępowaniu; niewątpliwie, wszczęcie postępowania z urzędu bez zawiadomienia o tym strony postępowania może stanowić naruszenie przepisów, mogące mieć wpływ na wynik sprawy; niemniej każde naruszenie musi być oceniane w odniesieniu do stanu faktycznego konkretnej sprawy; w rozpatrywanej wydano Zarządzenie nr [...], z którym Funkcjonariusz powinien się zapoznać; skierowano doń także pismo Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Centralnego Zarządu Służby Więziennej z [...] grudnia 2019 r.; nie można zatem uznać, że odwołujący się nie był informowany w przedmiotowej materii,
- w niniejszej sprawie organ I. instancji - mając na uwadze efektywną politykę kadrową, służącą jak najpełniejszej realizacji zadań Służby, wskazanych w art. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej - przeniósł Funkcjonariusza do dalszego pełnienia służby na stanowisko [...] w COSSW w [...]; było to konsekwencją zniesienia COSSW w [...], którego następcą prawnym został - przekształcony w COSSW dotychczasowy Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej w [...], a także służyło zabezpieczeniu prawidłowego realizowania statutowych zadań COSSW w [...],
- w odwołaniu podnoszono także zarzut nieskutecznego doręczenia Decyzji personalnej przed wynikającymi z niej skutkami – decyzję doręczono 7 stycznia 2020 r., czyli siedem dni po wystąpieniu wynikających z niej skutków; odnosząc się do tego zauważono, że decyzję organu I instancji doręczono skutecznie - świadczy o tym zwrotne potwierdzenie jej odbioru; przy tym - stosownie do regulacji art. 218 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej - wniesienie odwołania od decyzji (m.in. w sprawie dotyczącej przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej) nie wstrzymuje jej wykonania; w Decyzji personalnej wskazano, że podlega ona wykonaniu z dniem [...] stycznia 2020 r.,
- w kwestii zarzutu odwołania, co do braku wszczęcia postępowania administracyjnego oraz niewydania decyzji administracyjnej w odpowiedzi na raport Funkcjonariusza - złożony drogą służbową [...] grudnia 2019 r., o przeniesienie służbowe na stanowisko dydaktyczne w Szkole Wyższej - wskazano: ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika, że decyzją z [...] stycznia 2020 r., Dyrektor Generalny Służby Więziennej odmówił Funkcjonariuszowi przeniesienia na własną prośbę do pełnienia służby w Szkole Wyższej,
- odnosząc się do zarzutu odwołania naruszenia art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie - polegające na przyjęciu, że za przeniesieniem Funkcjonariusza przemawiały ważne potrzeby służby - wskazano: decyzja organu I. instancji nie nosi cech dowolności - wybrał on prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia a uczynił to po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy; na tej podstawie wskazano, że przeniesienie jest podyktowane koniecznością zabezpieczenia prawidłowego realizowania statutowych zadań COSSW w [...],
- organ I. instancji jest uprawniony do podejmowania tego rodzaju działań - wynika to z ustawy o Służbie Więziennej; zgodnie z nią, do zakresu działania Dyrektora Generalnego Służby Więziennej należy m.in. kształtowanie polityki kadrowej w Służbie Więziennej a także ustalanie liczby etatów i stanowisk w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej, liczby etatów w okręgowych inspektoratach Służby Więziennej oraz łącznej liczby etatów w podległych jednostkach organizacyjnych (art. 11 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy o Służbie Więziennej),
- na marginesie wskazano, że w analogicznej sytuacji jak odwołujący, znaleźli się także inni funkcjonariusze znoszonego COSSW w [...] (w liczbie 28) - niewymienieni w imiennym wykazie sporządzonym przez władze Szkoły Wyższej; osób tych nie przeniesiono z urzędu do pełnienia służby w Szkole Wyższej; wobec tych funkcjonariuszy podjęto w trybie administracyjnym decyzje o przeniesieniu z urzędu do innych jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, w tym głównie do COSSW w [...]; w związku z tym nieuzasadnionym jest zarzut, jakoby doszło do dyskryminacji lub nierównego traktowania; przeniesienie z urzędu miało na celu zapewnienie ciągłości służby przy zachowaniu równorzędnego stanowiska w zakresie pobieranego uposażenia,
- odnosząc się także do zgłoszonych przez Funkcjonariusza - w piśmie z [...] czerwca 2020 r. - uwag i wniosków dowodowych, podkreślono ponownie, że jego przeniesienie. do dalszego pełnienia służby na stanowisko [...] w COSSW w [...] stanowiło konsekwencję zniesienia COSSW w [...] (zarządzeniem Nr [...]) oraz informacji Szkoły Wyższej o zakończonym procesie naboru do kampusu mundurowego wraz z listą imienną oraz wnioskami personalnymi, w sprawie przeniesienia z urzędu do dalszego pełnienia służby w Szkole Wyższej funkcjonariuszy znoszonego COSSW w [...]; było to podstawą decyzji organu I. instancji o przeniesieniu Funkcjonariusza do następcy prawnego COSSW w [...] - COSSW w [...]; okoliczności te były wystarczającą i konieczną przesłanką do wydania przez organ zaskarżonej decyzji, która miała na celu zabezpieczenie interesu Funkcjonariusza - wyznaczenie nowego miejsca pełnienia służby, przy zachowaniu równorzędnego stanowiska w zakresie pobieranego uposażenia,
- uwagi podnoszone przez Funkcjonariusza w piśmie z [...] czerwca 2020 r. mają charakter ogólny; zakwestionowano m.in. uprawnienie Dyrektora Generalnego Służby Więziennej do likwidacji (zniesienia) COSSW w [...]; inne zawarte w tym piśmie zastrzeżenia odnoszą się generalnie do zasad i kryteriów naboru kadry do Szkoły Wyższej - nie są związane z przedmiotową sprawą administracyjną, dotyczącą przeniesienia Funkcjonariusza - z dniem [...] stycznia 2020 r. - do pełnienia służby w COSSW w [...]; nie jest uzasadniony także wniosek o pozyskanie do przedmiotowej sprawy kopii akt z innego postępowania administracyjnego,
- podsumowując wskazano, że w Decyzji personalnej organ przeanalizował i uzasadnił swoje stanowisko; w związku z tym nie miało miejsca przekroczenie granic uznania administracyjnego; w perspektywie powyższych ustaleń należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, uznając ją za prawidłową.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa:
- materialnego:
art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że za przeniesieniem Funkcjonariusza do COSSW w [...] przemawiały ważne potrzeby służby, gdy takich ważnych potrzeb nie wykazano;
- art. 111 ustawy - Kodeks pracy, poprzez jego niezastosowanie i brak uzasadnienia przez organ przeniesienia Funkcjonariusza do pełnienia obowiązków w COSSW w [...]; narusza to godność i dobra osobiste pracownika; nie może on bowiem poznać przyczyn, dla których delegowano go do miejsca odległego od miejsca stałego zamieszkania,
- procesowego:
- art. 225 § 1 i 2 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, gdy w sprawie istnieje uzasadnione podejrzenie, że Funkcjonariusza przeniesiono do COSSW w [...] jedynie z tego powodu, że uprzednio zgłaszał nieprawidłowości w COSSW w [...] i prowadził aktywną działaność związkową; wskutek tego wobec Funkcjonariusza dopuszczono się przez to dyskryminacji i nierównego traktowania; potwierdzona to wyrok Sądu Okręgowego w [...] z [...] lipca 2019 r. (sygn. akt [...]),
- art.7 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie; skutkowało to brakiem wzięcia pod uwagę słusznego interesu Funkcjonariusza, gdy stoi on w sprzeczności z przeniesieniem go do COSSW w [...],
- art.7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów zebranych w sprawie oraz niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - w szczególności poprzez brak:
zbadania, jakimi zasadami i kryteriami kierowano się podczas naboru kadry z COSSW w [...] do Szkoły Wyższej,
wzięcia pod uwagę stanowiska sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości (P. J.), wyrażonego w odpowiedzi na zapytanie nr [...] zgłoszone przez posła J. M., w sprawie przekształcenia COSSW w [...]; zapewniano tam: "kadrę [...] siedziby WSKiP w [...] będą stanowić w większości obecni (jak nie wszyscy) pracownicy i funkcjonariusze COSSW w [...], którzy otrzymają możliwość rozwoju i awansu zawodowego.",
wyczerpującego wyjaśnienia, jakie konkretnie ważne potrzeby służby uzasadniały przeniesienie Funkcjonariusza do COSSW w [...] oraz co się z tym wiąże spowodowały nieuwzględnienie jego wniosku o przeniesienie [...] siedziby Szkoły Wyższej na własną prośbę,
- art. 9, 10 i 11 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie przeniesienia z COSSW w [...] do COSSW w [...] prawidłowo przeprowadzono postępowanie administracyjne, gdy Funkcjonariusza nie poinformowano o:
wszczęciu postępowania w jego sprawie - w przedmiocie przeniesienia do COSSW w [...],
możliwości wzięcia udziału w postępowaniu,
zakończeniu procedury administracyjnej przez organ I. instancji oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed podjęciem decyzji;
Funkcjonariuszowi doręczono jedynie kopię Decyzji personalnej i to po 7 dniach od przewidzianych nią skutków.
W uzasadnieniu skargi szeroko rozwinięte powyższe zarzuty. Podnoszono m.in., że nie było podstaw do wydania Zarządzenia nr [...], gdyż Dyrektor Generalny Służby Więziennej nie jest upoważniony to znoszenia bądź tworzenia COSSW. Przywoływano też fakty, z których Funkcjonariusz wywodził, że brak zaproponowania mu służby w Szkole Wyższej stanowił dyskryminację. Inni funkcjonariusze likwidowanego COSSW w [...], którzy znaleźli się analogicznej do Funkcjonariusza sytuacji - nie zaproponowano im służby w Szkole Wyższej - tak jak on byli skonfliktowani z osobami decydującymi o doborze kadr w Szkole albo mają wkrótce przejść na emeryturę. Z kolei służba w COSSW w [...] jest z perspektywy Funkcjonariusze bardzo uciążliwa - wymaga długich dojazdów i nocowania przez wiele dni w tym położonym w kompleksach leśnych ośrodku.
Wniesiono o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów -odpowiedzi na zapytanie poselskie nr [...], udzielone przez Sekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości (k. 14).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Sąd zważył, co następuje:
Skargę oddalono, gdyż kwestionowana decyzja nie narusza prawa.
Trafne jest stanowisko organu administracji, prezentowane w zaskarżonym akcie, co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. Szeroko i trafnie przytoczono w danym zakresie poglądy judykatury. Wobec uprzedniego szczegółowego zreferowania, powtarzanie argumentacji organu byłoby zbędne. Sąd uznaje ją za własną.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy jedynie dodać, co następuje.
W rozpatrywanej sprawie zarzuty Funkcjonariusza koncentrują się wokół bezzasadnego jego zdaniem nie przedstawieniem mu propozycji służby w tworzonej na bazie COSSW dawniej zlokalizowanego w [...], dodatkowej siedziby Szkoły Wyższej.
Formułując związane z tym zarzuty, Funkcjonariusz zdaje się całkowicie pomijać, że zasadność nie uwzględnienia jego wniosku w danym zakresie jest przedmiotem odrębnego postępowania. Co odnotował organ a nie jest też kwestionowane w skardze oraz znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych, [...] grudnia 2019 r. wydano w danym przedmiocie orzeczenie, które może być kwestionowane w odrębnym trybie przed sądem powszechnym (tak: k. 53 akt adm. – pouczenie). Determinuje to granice rozpoznawanej obecnie sprawy w ten sposób, że nie mogą być jej przedmiotem kwestie samego nie uwzględnienia wniosku Funkcjonariusza o przeniesienie do służby w Szkole Wyższej. Nie do zaakceptowania byłoby bowiem wykładanie systemu regulacji dotyczących służby funkcjonariuszy Służby Więziennej oparta na akceptacji, że określone kwestia może być przedmiotem rozważań w dwóch, konkurencyjnych postępowaniach. Oznaczałoby to możliwość sformułowania alternatywnych ocen w tym samym przedmiocie.
Przesadza to, o konieczności pozostawienia poza rozważaniami Sądu w tej sprawie zagadnienia, czy trafnie nie umożliwiono Funkcjonariuszowi podjęcia służby w Szkole Wyższej. Niezbędna jest natomiast ocena legalność orzeczenia w kontekście przeniesienia konkretnego Funkcjonariusza do pełnienie służby w COSSW w [...].
Rozpoznając sprawę w tych granicach należy wskazać na brak przesłanek dla stwierdzenia, że organ wykroczył poza granice uznania administracyjnego - w tym, oczywiście niedopuszczalnie przedłożył interes służby nad słuszny interes funkcjonariusza (ewentualne uchybienie regule z art. 7 in fine K.p.a.). Ponieważ, co niesporne, na dzień orzekania w sprawie zarówno przez organ I. instancji jak i odwoławczy, Funkcjonariusz nie miał zagwarantowanego przydziału do Szkoły Wyższej nie można uznać za oczywiście dowolne, czy stanowiąca objaw dyskryminacji, przeniesienie do służby w jednostce organizacyjnej przejmującej zadania likwidowanej – tej, w której dotychczas Funkcjonariusz był zatrudniony - w COSSW w [...]. Zarówno kwalifikacje Funkcjonariusza, jak i obiektywnie zrozumiałe potrzeby - tu przejęcie zadań realizowanych dotąd przez COSSW w [...] przez ośrodek szkolenia w [...], który stał się COSSW - uprawdopodabniają zasadność przeniesienia Funkcjonariusza do pełnienia służby w danej jednostce. Organ winien wprawdzie brać pod uwagę także osobiste uwarunkowania Funkcjonariusza np. dotychczasowe miejsce jego zamieszkania, nie może to mieć jednak prymatu nad potrzebami służby. W sprawie nie wykazano, aby istniały oczywiste, alternatywne rozwiązania, umożliwiające lepsze pogodzenie interesu służby i indywidualnego Funkcjonariusza. Przy tym - jak wskazano - poza granicami danej sprawy jest kwestia, czy słusznie nie uwzględniono wniosku Funkcjonariusza o przyniesienie do Szkoły Wyższej.
Warto tu podkreślić, że ocena legalności orzeczenie personalnych przez sąd administracyjny jest ograniczona. Dotyczy jedynie tego, czy określone orzeczenie nie jest oczywiście dowolne (inaczej - wykracza poza granice uznania administracyjnego) oraz nie oparto go o inne kryteria niż pozostające w racjonalnym związku z potrzebami służby, rozumianymi jako maksymalnie efektywne wykonywanie ustawowych zadań przez Służbę Więzienną, bądź - oczywiście bezzasadnie - nie pominięto oczywistego interesu funkcjonariusza.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących legalności wydania Zarządzenia nr [...], należy wskazać, że kwestia ta w istocie pozostaje generalnie poza granicami tej sprawy. Odnosząc się jednak do argumentacji Funkcjonariusza należy zauważyć, że skoro ustawodawca przyznał Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej kompetencję do określanie, gdzie znajduje się siedziba COSSW (tak art. 14 ust. 5 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej), to tym samym upoważnił go do ewentualnej zmiany tej siedziby. Wobec tego organ ten uprawniony jest również do rozstrzygania kwestii zmian organizacyjnych, będących następstwem określenia nowej siedziby centralnego ośrodka szkolenia służby więziennej. Przyjęcie odmiennej koncepcji Funkcjonariusza - jakoby organ uprawniony był wyłącznie do wskazania nowej siedziby COSSW - oznaczałby, że osoby pełniące służbę w danej jednostce organizacyjnej Służby Więziennej stawałyby się - z mocy prawa - funkcjonariuszami jednostki w nowej lokalizacji. Z perspektywy Funkcjonariusza oznaczałoby to jego przejście z mocy prawa do COSSW w [...], czemu się sprzeciwia.
Reasumując. przy wydaniu zaskarżoną decyzję nie naruszono przepisów prawa materialnego, zakreślających możliwości przenoszenia funkcjonariuszy Służby Więziennej. Zrozumiały jest wprawdzie niezadowolenie Funkcjonariusza, wobec sytuacji, w jakiej się znalazł w następstwie reorganizacji COSSW - w tym określenia jego nowej siedziby - gdy równocześnie nie zaproponowano mu Służby w powołanej w miejscowości jego zamieszkania filii innej jednostki (Szkoły Wyższej). Wiąże się to bowiem z poważnymi uciążliwościami (dojazdy noclegi), a służbę w jednostce stanowiącej wyższa uczelnię Funkcjonariusz ocenia, jako korzystniejszą, wobec swoich aspiracji zawodowych. Abstrahując od uprawnień, jakie przysługują z mocy ustawy funkcjonariuszom, pełniącym obowiązki poza miejscem zamieszkania, o jakie może się ubiegać Funkcjonariusz, należy wskazać, że przywoływane trudności muszą być kwalifikowane jako typowe dla dobrowolnie podjętej i pełnionej służby w formacji mundurowej. Nie sposób wywodzić, że stanowią one o naruszeniu przepisów, upoważniających przełożonych dla określenia miejsce i zakresu pełnionej służby - wedle potrzeb danej formacji.
Nie naruszono także podwładnych w skardze przepisów postępowanie w zakresie, gdzie mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z następujących powodów:
- nie mogło mieć istotnego znaczenie dla wyniku sprawy uchybienie, co do umożliwienia Funkcjonariuszowi zajęcia stanowiska w toku postępowania przed organem I. instancji; swoją argumentację mógł bowiem przedstawić na etapie postępowania odwoławczego zaś żadne istotne okoliczności faktyczne sprawy nie są wątpliwe - likwidacja jednostki, gdzie dotychczas pełnił służbę Funkcjonariusz, brak propozycji służby w Szkole Wyższej, posiadanie kwalifikacji do pełnienia służby w jednostce o analogicznych zadaniach - wobec zlikwidowanej, gdzie pełnił on dotąd służbę,
- doręczenie decyzji organu I. instancji po dniu, gdy nastąpiły wynikające z niej skutki (po [...] stycznia 2020 r.) stanowi oczywiste uchybienie; nie może być to jednak podstawą dla wyeliminowania danego aktu z obrotu prawnego; wprawdzie Funkcjonariusza można uznać za związanego treścią danej Decyzji personalnej dopiero od dnia jej doręczenia; jednak jej obiektywne skutki prawne w sferze prawa publicznego – np. kwestii faktycznego, organizacyjnego przyporządkowania - mają charakter wsteczny zwłaszcza, gdy jednostka, w której Funkcjonariusz pełnił służbę z dniem [...] stycznia 2020 r. uległa likwidacji,
- bez znaczenia jest podnoszona kwestia, czy Funkcjonariuszowi doręczono stosowną decyzję bądź wyłącznie jej kopię; w sprawie nie budzi bowiem wątpliwości fakt jej wydania, zaś dla jej adresata było oczywiste, że doręczony mu dokument stanowił akt władczej woli organu; skutecznie bowiem wniósł od decyzji odwołanie,
- Sąd nie dopatrzył się, aby przeniesienie Funkcjonariusza – wobec zmiany lokalizacji COSSW - do danej jednostki w nowej siedzibie, przy uwzględnieniu braku propozycji służby w Szkole Wyższej (co – jak wskazano - nie podlega badaniu w niniejszym postępowaniu) stanowiło naruszenie reguły z art. 225 K.p.a.; rozstrzygnięcie w sprawie nie miało charakteru dowolnego.
Z kolei – w sprawach personalnych funkcjonariuszy Służby Więziennej - nie znajdą zastosowania reguły ogólne prawa pracy – np. powołany w skardze przepis ustawy – Kodeks pracy. W danym zakresie obowiązują bowiem regulacje szczególne, co nie oznacza oczywiście, aby Funkcjonariusz nie miał prawa do poszanowania godności osobistej - w myśl art. 111 tego Kodeksu. W uzasadnieniu skarżonego aktu, przytoczono istotne fakty, przemawiające za przeniesieniem go do COSSW w [...].
Sąd zapoznał się z załączoną do skargi odpowiedzią na zapytanie poselskie. Ani forma danego dokumentu a nie też jego treść nie kreują jednak bezpośrednio po stronie Funkcjonariusza prawa do podjęcia służby w Szkole Wyższej, co mogłoby mieć znaczenie w kontekście oceny skarżonego orzeczenia w przedmiocie przeniesienia go na inne stanowisko (w COSSW w [...]). Odpowiedź na zapytanie stanowi wyłącznie deklaracje pewnych intencje, których zresztą nie sformułowano kategorycznie - tak określenia "w większości [...] (jak nie wszyscy)". Trafnie jedynie wychodzi Funkcjonariusz, że - w kontekście powołanych deklaracji - mógł przewidywać podjęcie służby w Szkole Wyższej. Jednak ocena nie uwzględnienia jego wniosku o przeniesienie do Szkoły Wyższej wykracza - jak juz wskazano - poza granice danej sprawy.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jej uchylenia.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.