II SA/Wa 1434/19

II SA/Wa 1434/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący/
Izabela Głowacka-Klimas
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Sygn. powiązane
III OSK 3477/21 - Wyrok NSA z 2024-01-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 996
art. 122 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1457
art. 44 ust 2
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska, Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas, Asesor WSA Joanna Kruszewska –Grońska (spr.), Protokolant Referent stażysta Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. oddala skargę; 2. nakazuje ściągnąć od G. Z. na rzecz Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z (...) maja 2019 r. nr (...)Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO w W.", "organ II instancji", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania G. Z. (dalej: "skarżący"), mając za podstawę art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") z (...) czerwca 2018 r. odmawiającą przyznania skarżącemu pomocy de minimis w postaci dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika (w zakresie nauki zawodu).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy:
(...) września 2014 r. wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą Zakład Usług G. (...) w Z., tj. skarżący, A. Z. i K. Z. zawarli z młodocianym pracownikiem – M. M. (ur. (...) lipca 1998 r.) umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. Według zapisów tej umowy, nauka obejmowała okres 36 miesięcy (od (...) września 2014 r. do dnia zdania egzaminu czeladniczego/sprawdzającego, nie później niż do 31 sierpnia 2017 r.), a przygotowanie zawodowe miało odbywać się w Zakładzie Usług G. (...) w Z..
Obowiązek dokształcania młodociany pracownik miał realizować w Zespole Szkół Nr (...) w Z..
Wnioskiem z (...) listopada 2017 r. skarżący wystąpił o dofinansowanie kosztów kształcenia z tytułu ukończenia nauki zawodu przez młodocianego pracownika. Wobec tego, że do wniosku nie załączył kopii dyplomu lub świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu zawodowego przez młodocianego pracownika, organ I instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia tego braku. Mimo wydłużenia terminu na uzupełnienie braków formalnych wniosku do 12 stycznia 2018 r., skarżący ich nie uzupełnił. W konsekwencji Prezydent pozostawił wniosek bez rozpoznania. Wówczas skarżący złożył ponaglenie do SKO w W., które postanowieniem z (...) kwietnia 2018 r. uznało, że organ I instancji nie powinien zastosować ww. sankcji, lecz wyjaśnić tę kwestię, zwracając się do jednostki, która wystawia żądany dokument. W związku z powyższym, pismem z (...) maja 2018 r. Prezydent wystąpił do Dyrektora Zespołu Szkół Nr (...) w Z. o dostarczenie kopii dyplomu lub świadectwa albo zaświadczenia potwierdzającego zdanie egzaminu zawodowego przez młodocianego pracownika. Zwrócił się też o to do pracownika.
W piśmie z 16 maja 2018 r. młodociany pracownik oświadczył, że nie może dostarczyć świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu zawodowego w zawodzie (...), ponieważ nie zdał części pisemnej tego egzaminu. Jednocześnie planuje przystąpić do egzaminu poprawkowego w dniu 12 czerwca 2018 r. W załączeniu przedłożył kserokopię wyników z egzaminu.
Natomiast Dyrektor Zespołu Szkół Nr (...) w Z. (w piśmie z 17 maja 2018 r.) wskazał Prezydentowi, że szkoła nie wydaje zaświadczeń, a organem uprawnionym w kwestii wyników egzaminów zawodowych Zespołu jest Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w W., o czym skarżący był dwukrotnie informowany (pismami z 5 stycznia 2018 r. i z 17 stycznia 2018 r.).
Decyzją z (...) czerwca 2018 r., wydaną w oparciu o art. (...) ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 996 ze zm.; dalej: "u.p.o."), Prezydent odmówił przyznania skarżącemu pomocy de minimis w postaci dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika (w zakresie nauki zawodu). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek określony w art. (...) ust. 1 u.p.o., tj. ukończenie przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdanie egzaminu.
Od ww. decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej zmianę, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił organowi I instancji, że nie dokonał należytej oceny materiału dowodowego, skupiając się na wykazaniu wyłącznie okoliczności uniemożliwiającej wydanie decyzji przyznającej wnioskowane dofinansowanie, a pominął m.in. fakt, że młodociany pracownik zdał egzamin praktyczny (osiągnął 94% punktów możliwych do uzyskania). Ponadto Prezydent oparł się wyłącznie na wykładni językowej, pomijając cel przepisów. Skarżący zaakcentował też, iż niedostateczne zaangażowanie ucznia w procesie szkolenia "teoretycznego" nie może być podstawą do odmowy refundacji poniesionych kosztów przez pracodawcę. Dlatego, zdaniem skarżącego, organ powinien w niniejszej sprawie dokonać systemowej lub funkcjonalnej wykładni przepisów, a nie ograniczać się do wykładni językowej.
Powołaną na wstępie decyzją SKO w W. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.
W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej wskazano, że nie budzi wątpliwości, iż nie został spełniony warunek określony w art. 1(...) ust. 1 pkt 2 u.p.o. Także nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych treść art. 44zzzo ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2018 r., poz. 1457 ze zm.; dalej: "u.s.o."), który wymienia przesłanki, jakie muszą być spełnione, aby uznać za zdany egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie. W sytuacji gdy przepis prawa nie budzi wątpliwości interpretacyjnych – jak art. 1(...) ust. 1 pkt 2 u.p.o. i art. 44zzzo ust. 2 u.s.o. w niniejszej sprawie - brak jest podstaw do sięgania dodatkowo do wykładni funkcjonalnej czy też systemowej. Nie dokonuje się wykładni tego, co jasne (clara non sunt interpretanda).
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, wnosząc o jej zmianę, a także zmianę decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie obu tych decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej, a poprzez brak wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony - naruszenie art. 1, art. 2, art. 7, art. 8, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a także art. 7, art. 7a § 1, art. 7b i art. 8 k.p.a. Naruszone zostały również przepisy postępowania poprzez nieuwzględnienie istotnych okoliczności podnoszonych przez skarżącego oraz zastosowanie niewłaściwej interpretacji przepisów.
Skarżący podniósł, że młodociany pracownik, po zakończeniu praktycznej nauki zawodu, wykazał nabyte kwalifikacje praktyczne przed komisją, uzyskując 96% punktów możliwych do zdobycia. Ten wynik jednoznacznie wskazuje na właściwe działania prowadzącego praktyczną naukę zawodu. Zatem koszty poniesione przez skarżącego zostały należycie wykorzystane. Skarżący - jako prowadzący praktyczną naukę zawodu - nie miał wpływu na postępy edukacyjne młodocianego pracownika w części dotyczącej nauki szkolnej. Podkreślił, iż finansowanie nauki szkolnej nie jest zależne od wyniku egzaminu teoretycznego. Niezależne jest również od wyniku egzaminu praktycznego. Szkoła otrzymała dofinansowanie, mimo że uczeń nie uzyskał pozytywnego wyniku z części teoretycznej. Godzi więc w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa sytuacja, w której dwa podmioty współpracujące (ustawowo) w celu należytego kształcenia młodzieży - są traktowane odmiennie w zakresie finansowania swej działalności.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie budzi wątpliwości. Młodociany pracownik skarżącego, po odbyciu przygotowania zawodowego, przystąpił do egzaminu zawodowego, przy czym zdał część praktyczną, zdobywając 96% punktów możliwych do uzyskania, lecz nie zaliczył części pisemnej, osiągając 40% punktów możliwych do uzyskania (podczas gdy wymagane minimum to 50% punktów możliwych do uzyskania). W konsekwencji młodociany pracownik nie otrzymał świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu.
Sporna między stronami postępowania jest ocena prawna okoliczności faktycznych. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organów rozstrzygających sprawę, że zdanie egzaminu przez młodocianego pracownika jest konieczne do przyznania kosztów za jego kształcenie.
Zgodnie z art. 1(...) ust. 1 u.p.o. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.
Według art. 1(...) ust. 7 u.p.o. dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. Do wniosku należy dołączyć:
1) kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;
2) kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem zawartej w celu przygotowania zawodowego;
3) kopię odpowiednio dyplomu lub świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu.
W przepisie art. 1(...) ust. 1 pkt 2 u.p.o. ustawodawca zawarł jako konieczny warunek przyznania dofinansowania ukończenie nauki zawodu i zdanie egzaminu. Nie jest więc wystarczające zawarcie umowy o pracę oraz kontynuowanie nauki zawodu nawet przez kilka lat, lecz niezbędne jest ukończenie tej nauki oraz złożenie egzaminu, zgodnie z przepisami w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Wskazuje na to nie tylko literalne brzmienie art. 1(...) ust. 1 pkt 2 u.p.o., lecz także wykładnia systemowa – w art. 1(...) ust. 7 u.p.o. wymaga się bowiem przedstawienia kopii dyplomu lub świadectwa stwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2 albo zaświadczenia potwierdzającego zdanie tego egzaminu. Ze sformułowania art. 1(...) ust. 1 pkt 2 u.p.o. "młodociany (...) zdał egzamin" wynika, że warunkiem udzielenia dofinansowania, o którym mowa w tym przepisie, jest złożenie egzaminu z wynikiem pozytywnym (tak M. Pilich [red.], Prawo oświatowe oraz przepisy wprowadzające. Komentarz, opubl. Wolters Kluwer Polska 2018).
Natomiast w myśl art. 44zzzo ust. 2 u.s.o. zdający zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie, jeżeli uzyskał:
1) z części pisemnej - co najmniej 50% punktów możliwych do uzyskania oraz
2) z części praktycznej - co najmniej 75% punktów możliwych do uzyskania.
W świetle ww. przepisu młodociany pracownik skarżącego niewątpliwie nie zdał egzaminu. Z kolei zawarta w art. 1(...) ust. 1 pkt 2 u.p.o. koniunkcja "i" pomiędzy warunkiem ukończenia nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy oraz warunkiem zdania egzaminu wskazuje, że oba te warunki muszą być spełnione łącznie. Nie sposób zatem podzielić poglądu skarżącego, iż zdanie egzaminu nie jest konieczne do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Nieuprawnione jest także stanowisko, że istotne jest zaliczenie części praktycznej egzaminu zawodowego, bo skarżący przygotowywał młodocianego pracownika pod kątem praktycznego wykonywania zawodu, a nie miał wpływu na opanowanie przez niego wiedzy teoretycznej.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a.), a swoje stanowisko merytoryczne uzasadniły zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń tak przepisów postępowania, jak i prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.
Natomiast stwierdzając brak należnego wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, Sąd, w oparciu o art. (...)3 § 2 ww. ustawy, ściągnął tę opłatę od skarżącego, który był obowiązany ją uiścić.