II SA/Wa 549/11

II SA/Wa 549/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Eugeniusz Wasilewski /sprawozdawca/
Janusz Walawski
Joanna Kube /przewodniczący/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Skarżony organ
Szef Służby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
art. 223
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędzia WSA Janusz Walawski Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy [...]w korpusie [...] Służby Celnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], działając na podstawie art. 223 ust. 1, 4 i 7 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. "c" ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował P. M. z dniem [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie [...].
W odwołaniu od powyższej decyzji, P. M. podniósł, że w dniu wydania powyższej decyzji spełniał wszystkie kryteria, które obligują Dyrektora Izby Celnej w [...] do mianowania na stopień służbowy w korpusie [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Szef Służby Celnej, biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 Nr 98, poz. 1071 z późn, zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie określenia korpusu.
Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, który stanowi, że w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy kierownik urzędu musi dokonać mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe. Sposób przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach uregulowany został w art. 223 ust. 2 – 6 ustawy. W związku z powyższym zadaniem organu było jedynie umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków.
Badając zarzuty postawione w odwołaniu dotyczące zasadności mianowania P. M. na stopień służbowy w [...], Szef Służby Celnej stwierdził, że w omawianym przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania.
Powołany przepis dotyczy bowiem funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. dzień 31 października 2009 r.
Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że w tej dacie odwołujący zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...].
Stanowisko [...] nie zostało natomiast zaliczone do kategorii stanowisk kierowniczych wymienionych w art. 17 ust. 1 i ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Podobne posiadany stopień służbowy [...] nie upoważnia do przyporządkowania do [...].
Wynika z tego, że Dyrektor Izby Celnej w [...] miał obowiązek mianowania P. M. na stopień w korpusie [...] – zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej.
Szef Służby Celnej nie podważał faktu zajmowania przez P. M. w przeszłości stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników.
Organ nie zgodził się z odwołującym, że zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" użyty w przepisie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej powinien być rozumiany jako dowolny okres poprzedzający wejście w życie ustawy o Służbie Celnej. Umiejscowienie przepisu art. 223 ustawy w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe", oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Na takie rozumienie wyrażenia "przed dniem wejścia w życie ustawy" wskazuje również, zdaniem organu, wykładnia językowa. Gdyby bowiem uznać, iż przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej odnosi się do stanu istniejącego w dowolnym czasie przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy, a nie wyłącznie do stanu bezpośrednio poprzedzającego ten dzień, doszłoby do wypaczenia sensu tej regulacji i prowadziłoby do rozwiązań, które nie dają się pogodzić z zasadami logiki.
W ocenie Szefa Służby Celnej, Dyrektor Izby Celnej w [...] wydając akt mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, ponieważ przepis ten nie mógł mieć w odniesieniu do sytuacji P. M. zastosowania.
Pismem z dnia 11 lutego 2011 r. P. M. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący zarzucił przyjęcie przez organ błędnej wykładni przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Zaznaczył, że nie wymaga interpretacji to co jest zrozumiałe i jasne. Niesłusznie do ustawowego pojęcia "...przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko..." organ zastosował wykładnię zawężającą. Podał, że przepis art. 223 ustawy o Służbie Celnej jest jednocześnie przepisem kompetencyjnym i przejściowym co oznacza, że można je interpretować jedynie wprost i bez modyfikacji. Kontynuując rozważania skarżący zaznaczył, że wykładnia językowa jednoznacznie wskazuje, że odnosi się on do całego okresu poprzedzającego wejście w życie ustawy o Służbie Celnej i nie pozwala na uznanie, iż ustawodawca miał na myśli stan istniejący w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy lub dnia bezpośrednio go poprzedzającego. Dlatego skarżący zaznaczył, że skoro w jakimkolwiek momencie poprzedzającym wejście w życie ustawy o Służbie Celnej spełnił przesłanki do zakwalifikowania do korpusu [...] to aktem mianowania powinien zostać tam zakwalifikowany.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
W sprawie ze skargi P. M. kwestią sporną nie jest ustalenie stanu faktycznego, ale wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323).
Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym, niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2, określa się stopień w korpusie [...].
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie można poprzestać jedynie na wykładni językowej zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy ...". Jednak rezultat przeprowadzenia wykładni językowej jest nadal niejasny i niejednoznaczny. Badany zwrot może oznaczać zarówno moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, jak też dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy.
W następnej kolejności koniecznym jest odwołanie się do reguł wykładni systemowej oraz celowościowej, które służą właśnie rozstrzyganiu wątpliwości, jakie nasunęła wykładnia językowa.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, porządkuje kwestie stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celnych, tworzy korpusy stopni służbowych na wzór innych służb mundurowych. Przepisy przejściowe tej ustawy miały natomiast zapewnić płynną i klarowną zmianę dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą.
Należy zaznaczyć, że art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej umieszczony został w Rozdziale 14, zatytułowanym "Przepisy przejściowe". W przepisach art. 223 ust. 2 - 6 określone zostały szczegółowo zasady przyporządkowania funkcjonariuszy celnych, z uwzględnieniem posiadanych przez nich "przed dniem wejścia w życie ustawy" stopni służbowych, do określonych korpusów. Omawiane przyporządkowanie do korpusów nie jest poddawane uznaniu administracyjnemu. Dotychczasowe stopnie służbowe funkcjonariuszy celnych, określone w art. 8 ust. 1 poprzedniej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), zostały w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, przypisane do określonych korpusów.
Przyporządkowania funkcjonariuszy celnych do określonych korpusów ustawa nie uzależnia od okresu służby, posiadanych kompetencji i doświadczenia, lecz tylko od stopnia, w jakim pełnili służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy". Z powyższego wynika wniosek, że regulacja ta nie miała na celu awansowania funkcjonariuszy z uwzględnieniem dotychczasowego przebiegu służby, lecz tylko płynne przeniesienie ich w realia nowej regulacji prawnej.
Zaznaczyć należy, że wykładnia systemowa, nie możne prowadzić do sprzeczności interpretowanych przepisów prawa z innymi przepisami. Dodatkowo ważnym elementem branym pod uwagę przy wykładni przepisów jest ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego.
Zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" zawarty w art. 223 ust. 2 - 6 musi być zatem interpretowany w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów przejściowych, w których został użyty w tym artykule. Skoro zaś celem regulacji zawartej w przepisach przejściowych ustawy o Służbie Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r. było zapewnienie płynnej i klarownej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą, to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być, zdaniem Sądu, odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy.
Gdyby przyjąć, że zwrot ten oznacza dowolny okres przed wejściem w życie ustawy o Służbie Celnej, prowadziłoby to do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów. Uznaniowość objawiałaby się w tym jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę.
Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że zarówno Dyrektor Izby Celnej w [...] jak i Szef Służby Celnej dokonali trafnej interpretacji przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. W przepisie tym chodzi bowiem jedynie o funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku.
Przyjęcie poglądu, który przedstawia skarżący oznaczałoby, że każdy funkcjonariusz celny, który – nawet incydentalnie, bądź na wiele lat przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na takim stanowisku, powinien być mianowany na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej – co byłoby równoznaczne z awansem funkcjonariusza. Przyjęta przez P. M. wykładnia omawianego przepisu pozostawałaby w sprzeczności z celem regulacji, a ponadto w sposób nieuprawniony promowałaby funkcjonariuszy celnych, którzy – bez względu na przyczynę – stanowisk tych zostali pozbawieni przed dniem wejścia w życie tej ustawy, bądź przed tą datą utracili stanowiska.
Mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej ustawa zastrzega jedynie dla tych funkcjonariuszy celnych, którzy w dniu bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku, dlatego w swoim założeniu nie jest awansem, a jedynie płynną zmianą obowiązujących przepisów.
Decyzję Dyrektora Izy Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. oraz decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] stycznia 2010 r. Sąd uznał za prawidłowe, tym samym nie przychylił się do zarzutów podniesionych w skardze P. M. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o odroczenie terminu rozprawy - zawartego w piśmie z dnia 26 września 2011 r., - zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 109 ppsa rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowości zawiadomienia krórejkolwiek ze stron, albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Bądź też, jak podaje art. 110 ppsa, rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego, ponieważ w niniejszej sprawie nie zaistniały, wymienione powyżej przesłanki, konieczne do odroczenia rozprawy.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku