II SA/Wa 1428/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
ABWfunkcjonariuszuposażenieniezdolność do służbyprzywrócenie do służbyprawo administracyjneorzecznictwo

WSA w Warszawie uchylił decyzję Szefa ABW odmawiającą wypłaty uposażenia funkcjonariuszowi przywróconemu do służby, uznając jego prawo do uposażenia mimo orzeczonej wcześniej trwałej niezdolności do służby.

Skarżący, J.M., funkcjonariusz ABW, został przywrócony do służby po uchyleniu przez sąd decyzji o zwolnieniu. Mimo że posiadał orzeczenie o trwałej niezdolności do służby, organ odmówił mu wypłaty uposażenia, argumentując, że nie pełnił służby faktycznie. Sąd uchylił tę decyzję, stwierdzając, że funkcjonariusz przywrócony do służby, nawet niezdolny do jej pełnienia, ma prawo do uposażenia na podstawie przepisów o pozostawaniu w dyspozycji lub zwolnieniu od zajęć służbowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego odmawiający wypłaty uposażenia funkcjonariuszowi J.M. po jego przywróceniu do służby. Sąd uznał, że mimo orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej o trwałej niezdolności do służby (kategoria D), funkcjonariusz ten, przywrócony do służby z dniem [...] kwietnia 2023 r., zachował prawo do uposażenia. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o ABW oraz AW, w szczególności art. 136, przewidują możliwość otrzymywania uposażenia w okresach takich jak zwolnienie od zajęć służbowych czy pozostawanie w dyspozycji, nawet jeśli faktyczne pełnienie obowiązków jest niemożliwe. Organ błędnie odmówił wypłaty, opierając się jedynie na faktycznym braku możliwości pełnienia służby i ignorując specyficzne regulacje dotyczące funkcjonariuszy. Sąd wskazał również na naruszenie przepisów procedury administracyjnej przez organ.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, funkcjonariusz przywrócony do służby, nawet jeśli jest orzeczony jako trwale niezdolny do jej pełnienia, ma prawo do uposażenia na podstawie przepisów ustawy o ABW oraz AW, w szczególności art. 136.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o ABW oraz AW, w tym art. 136, przewidują możliwość otrzymywania uposażenia w okresach zwolnienia od zajęć służbowych lub pozostawania w dyspozycji, nawet bez faktycznego pełnienia obowiązków. Odmowa wypłaty uposażenia przez organ była niezasadna, ponieważ ignorowała te specyficzne regulacje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

ustawa o ABW oraz AW art. 60 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

ustawa o ABW oraz AW art. 114 § ust. 1 i 2

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

ustawa o ABW oraz AW art. 136

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa o ABW oraz AW art. 44 § ust. 5

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

ustawa o ABW oraz AW art. 48 § ust. 1

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

ustawa o ABW oraz AW art. 54 § ust. 1

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

ustawa o ABW oraz AW art. 117

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

ustawa o ABW oraz AW art. 120

Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego art. 3 § § 3 ust. 2 pkt 3

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego art. 13

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji art. 5 § § 5 ust. 2 pkt 1

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji art. 6 § § 6 ust. 1

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego art. 24 § § 24 ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Funkcjonariusz przywrócony do służby, nawet niezdolny do jej pełnienia, ma prawo do uposażenia na podstawie art. 136 ustawy o ABW oraz AW. Wyrok uchylający decyzję o zwolnieniu ze służby działa ex nunc, reaktywując stosunek służbowy na przyszłość. Organ naruszył przepisy procedury administracyjnej, nie ustalając wszystkich istotnych okoliczności i dokonując nieprawidłowej subsumpcji.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że funkcjonariusz nie pełnił służby faktycznie, co wyklucza prawo do uposażenia, ignorując specyficzne przepisy ustawy o ABW oraz AW.

Godne uwagi sformułowania

Wyrok uchylający decyzję zwalniającą nie skutkuje reaktywacją wstecz stosunku służbowego. Nie można zgodzić się z organem, że przywrócony do służby funkcjonariusz, który przed reaktywacją stał się niezdolny do służby w ABW, nie ma prawa do uposażenia z powodu zaistnienia normatywnej przesłanki wykluczającej możliwość pełnienia służby.

Skład orzekający

Joanna Kube

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Wieczorek

sędzia

Arkadiusz Koziarski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja prawa do uposażenia funkcjonariuszy służb specjalnych po przywróceniu do służby, mimo orzeczonej niezdolności do jej pełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy ABW i AW, ale może mieć zastosowanie analogiczne w innych służbach mundurowych, jeśli przepisy krajowe przewidują podobne mechanizmy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy prawa do uposażenia funkcjonariusza służb specjalnych, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na specyfikę służby i potencjalne trudności w powrocie do niej po długiej przerwie.

Czy funkcjonariusz ABW, który nie może służyć, dostanie pensję? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1428/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1136
art. 44 ust. 5, art. 48 ust. 1, art. 54 ust. 1 art. 60 ust. 1 pkt 1, art. 114 ust 1 i 2, art. 136
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, dalej: "Szef ABW", "organ", rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2022 r. poz. 557 z późn. zm.), dalej: "ustawa o ABW oraz AW", a także na podstawie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2013 r. poz. 862 z późn. zm.), odmówił J. M., dalej: "skarżący", wypłaty uposażenia od dnia [...] kwietnia 2023 r.
Jak wynika z ustaleń w sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1826/22 uchylił decyzję Szefa ABW z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] oraz poprzedzający ją rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] o zwolnieniu J. M. ze służby w ABW z dniem [...] kwietnia 2019 r. na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy o ABW oraz AW. Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem [...] kwietnia 2023 r.
Szef ABW stwierdził w związku z tym, że J. M. z dniem [...] kwietnia 2023 r. odzyskał status funkcjonariusza ABW i pozostaje w Grupie Dyspozycyjnej Szefa ABW, zgodnie z rozkazem personalnym z dnia [...] września 2018 r. nr [...].
Funkcjonariusz pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. zgłosił gotowość do podjęcia obowiązków służbowych.
Przy czym organ zaznaczył, że z informacji będących w posiadaniu ABW wynika, iż Regionalna Komisja Lekarska nr [...] w [...] orzeczeniem z dnia
[...] maja 2021 r. nr [...] uznała, że J. M. jest trwale niezdolny do służby w ABW, co wyklucza możliwość dopuszczenia ww. funkcjonariusza do wykonywania obowiązków służbowych.
Pismem z dnia [...] maja 2023 r. (i kolejnym z dnia [...] maja 2023 r.) J. M. poinformował Szefa ABW, że od dnia [...] kwietnia 2023 r. nie jest mu wypłacane uposażenie, przysługujące funkcjonariuszowi na podstawie art. 114 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW. Podniósł, że nie został zapoznany z ewentualną decyzją Szefa ABW odbierającą mu prawo do uposażenia i wnioskował o zajęcie stanowiska w tej sprawie.
Szef ABW, uzasadniając odmowę wypłaty J. M. uposażenia, powołał się na art. 48 ust. 1, art. 51 ust. 1 i art. 114 ust. 1 i 2 ustawy
o ABW oraz AW, z których wynika, że prawo funkcjonariusza do uposażenia jest ściśle związane z pełnieniem przez niego służby, a w szczególności ze sprawowaniem powierzonej mu funkcji i wypełnianiem związanych z nią zadań
i obowiązków. Natomiast pełnienia służby nie można utożsamiać jedynie z samym trwaniem stosunku służbowego.
Z treści ww. przepisów organ wywiódł wniosek, że wypłata uposażenia jest uzależniona od faktycznego wykonywania przez funkcjonariusza obowiązków służbowych. Funkcjonariuszowi należy się uposażenie tylko za okres od faktycznego podjęcia obowiązków służbowych. Powołał się na wykształcony i ugruntowany pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych, wskazujący na związek między prawem do otrzymywania uposażenia, a wykonywaniem obowiązków służbowych. Prawo do uposażenia winno wiązać się z pozostawaniem w gotowości do podjęcia służby, rozumianej nie tylko jako subiektywny zamiar podjęcia służby, ale obiektywna możliwość wykonywania czynności funkcjonariusza ABW. Tak więc pozostawanie funkcjonariusza w stosunku służbowym bez podejmowania służby nie daje mu uprawnienia do otrzymywania uposażenia (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 94/01, Lex nr 53775, wyroki WSA w Warszawie: z dnia 23 marca
2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 512/08 (opubl.www.nsa.gov.pl), z dnia 10 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 194/07; Lex nr 356608).
Odnosząc się do sytuacji J. M. organ podkreślił, że zgodnie
z art. 44 ustawy o ABW oraz AW, służbę w ABW może pełnić osoba posiadająca m.in. zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych. Funkcjonariusz pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. wprawdzie zgłosił gotowość do podjęcia obowiązków służbowych, jednakże z informacji będących w posiadaniu ABW wynika, że Regionalna Komisja Lekarska nr [...] w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. stwierdziła, że J. M. jest trwale niezdolny do służby w ABW, co wyklucza możliwość dopuszczenia ww. do wykonywania obowiązków służbowych.
Zgodnie z § 13 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2003 r.
w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w przypadku gdy komisja lekarska ABW uzna funkcjonariusza za trwale niezdolnego do służby, niezwłocznie zwalnia się go od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby. W sytuacji J. M., z uwagi na fakt, że orzeczenie komisji lekarskiej ABW zostało wydane w dniu [...] maja 2021 r., tj. przed dniem przywrócenia ww. do służby w ABW, funkcjonariusz pomimo zgłoszenia gotowości do podjęcia obowiązków służbowych, obiektywnie nie mógł ich podjąć.
W konsekwencji powyższego, zdaniem organu brak jest możliwości wypłaty mu uposażenia.
Organ zaznaczył, że pomimo uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozkazów o zwolnieniu ww. ze służby z dniem [...] kwietnia 2019 r., to od dnia [...] maja 2019 r. do dnia uprawomocnienia się przedmiotowego wyroku, tj. [...] kwietnia 2023 r. J. M. nie pozostawał
w stosunku służbowym.
Wyjaśnił, że ww. wyrok jedynie uchylił rozkazy personalne dotyczące zwolnienia J. M. ze służby w ABW i jako taki działa ex nunc, czyli na przyszłość licząc od daty uchylenia, a nie ex tunc, czyli wstecz.
Reasumując, organ stwierdził, że skoro J. M. od dnia uprawomocnienia się wyroku, tj. od dnia [...] kwietnia 2023 r., nie pełni służby w ABW,
w rozumieniu faktycznym, to oznacza, że nie przysługuje mu od tego dnia wypłata uposażenia.
Pismem z dnia 14 czerwca 2023 r. J. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Szefa ABW z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] o odmowie wypłaty uposażenia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości
i zarzucił organowi naruszenie art. 117, art. 120 i art. 136 w związku z art. 114 i art. 54 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW poprzez ich niezastosowanie po jego reaktywacji
w służbie i odzyskaniu statusu funkcjonariusza, nie wypłacając mu od dnia [...] kwietnia 2023 r. należnego uposażenia, w sytuacji gdy z treści przywołanych przepisów wynika, że spełnia wszystkie przesłanki do jego wypłaty.
Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszej skargi, tj. pisma nr [...] Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] marca 2023 r., decyzji Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] maja 2023 r. o ustaniu prawa do emerytury policyjnej oraz wstrzymaniu jej wypłaty oraz decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych świadczeń i żądania jej zwrotu, na okoliczność, że wobec reaktywowania go do służby w ABW z mocy prawa, od [...] kwietnia 2023 r. utracił prawo do emerytury policyjnej, zatem na organ przeszedł obowiązek zapewnienia uposażenia.
Argumentując, wskazał, że art. 114 ust. 1 ustawy o AW oraz ABW stanowi
o tym, że prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe. W jego przypadku mianowanie na pierwsze stanowisko służbowe nastąpiło w dniu [...] marca 1997 r., tym samym w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, został nawiązany stosunek służbowy. W dniu [...] września 2018 r., na podstawie art. 50, art. 54 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, rozkazem personalnym nr [...] został przeniesiony do dyspozycji Szefa ABW do Grupy Dyspozycyjnej Szefa ABW w Biurze Kadr ABW
z zachowaniem grupy zaszeregowania i składników uposażenia należnych na stanowisku zajmowanym bezpośrednio przed przeniesieniem do dyspozycji Szefa ABW. Jego reaktywacja w służbie w dniu [...] kwietnia 2023 r. spowodowała, że jego status stał się znowu aktualny.
Zgodnie z art. 117 ustawy o ABW oraz AW, funkcjonariusz przeniesiony na podstawie art. 54 ust. 1 do dyspozycji Szefa właściwej Agencji otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne świadczenia pieniężne należne na stanowisku zajmowanym bezpośrednio przed przeniesieniem do dyspozycji Szefa, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych lub na ich wysokość. Zdaniem skarżącego, przepis ten wprost reguluje jego obecny status finansowy
w służbie, a należne mu uposażenie zgodnie z art. 120 ustawy o ABW oraz AW powinno być mu wypłacane miesięcznie z góry.
Jednocześnie wskazał, że zgodnie z art. 136 ustawy o ABW oraz AW, w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania w dyspozycji Szefa ABW albo Szefa AW, na podstawie art. 54 ust. 1, funkcjonariusz otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne przysługujące na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym,
z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych lub na ich wysokość. W jego przypadku ma zastosowanie art. 136 ustawy o ABW oraz AW ze względu na pozostawanie
w dyspozycji Szefa ABW, ale miałby również zastosowanie, gdyby formalnie go zwolniono z zajęć służbowych w związku z orzeczeniem lekarskim o jego trwałej niezdolności do służby.
Skarżący powołał się na art. 54 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, zgodnie
z którym funkcjonariusz przeniesiony do dyspozycji Szefa ABW pełni w niej służbę - tak jak jest w jego przypadku. W związku z przeniesieniem nie ma powierzonej funkcji (i związanych z nią zadań i obowiązków), co nie pozbawia go prawa do uposażenia (art. 117 i art. 136 ustawy o ABW oraz AW).
Zwrócił uwagę, że stosownie do § 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji (Dz. U. 2003 nr 52 poz. 453), funkcjonariuszowi pozostającemu w dyspozycji Szefa można wyznaczyć stały zakres obowiązków służbowych (zadania zostały mu powierzone). Ich niewyznaczenie przez przełożonego (a tak dzieje się w większości przypadków) nie skutkuje jednak utratą prawa do uposażenia.
W odpowiedzi na skargę Szef ABW wniósł o jej oddalenie.
Wskazał, że na dzień reaktywacji stosunku służbowego na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1826/22, tj. na dzień [...] kwietnia 2023 r. J. M. posiadał orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] ABW w [...] z dnia
[...] maja 2021 r., stwierdzające jego niezdolność do służby jako funkcjonariusza ABW - kategoria D i zaliczające go do III grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą od dnia
[...] maja 2021 r. O okoliczności tej skarżący wiedział, co najmniej od dnia [...] maja
2021 r., tj. od dnia wydania orzeczenia przez komisję lekarską ABW. Funkcjonariusz, zgłaszając swoją gotowość w piśmie z dnia [...] kwietnia 2023 r. (data wpływu do ABW: [...] kwietnia 2023 r.) do podjęcia obowiązków służbowych, nie wskazał, że
w stosunku do niego zostało wydane orzeczenie komisji lekarskiej ABW orzekające jego niezdolność do służby. Od dnia [...] kwietnia 2023 r. J. M. nie był dopuszczony do faktycznego pełnienia służby i służby tej nie pełnił.
Wobec powyższego, na dzień [...] kwietnia 2023 r. J. M. wiedział, że nie spełniał przesłanek, o których mowa w art. 44 pkt 5 ustawy o ABW oraz AW, warunkujących dopuszczenie go do pełnienia służby, jako funkcjonariusza ABW. Istniała zatem normatywna przesłanka wykluczająca możliwość pełnienia przez niego służby, jako funkcjonariusza ABW. W związku z powyższym nie przysługiwało mu uposażenie, bowiem służbę pełnił wyłącznie w wymiarze formalnym, a nie faktycznym.
W przypadku J. M. od dnia reaktywowania stosunku służbowego brak było obiektywnej możliwości faktycznego pełnienia służby, albowiem nie spełniał on przesłanki z art. 44 pkt 5 ustawy o ABW oraz AW. Wynikało to z istnienia obiektywnej okoliczności faktycznej, w postaci orzeczenia komisji lekarskiej ABW. Orzeczenie to ma charakter bezsporny oraz prawnie wiążący w zakresie spełnienia przez J. M. przesłanki z art. 44 pkt 5 ustawy o ABW oraz AW. Wskazane bowiem orzeczenie zgodnie z § 24 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej
i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r. poz. 242 z późn. zm.) jest orzeczeniem prawomocnym, a tym samy wiążącym we wszystkich sprawach związanych z J. M.. Interpretacja wskazanych w skardze przepisów nie może być natomiast dokonywana w oderwaniu od ww. okoliczności.
W konsekwencji organ przyjął, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów ustawy o ABW oraz AW jest bezzasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W przypadku uchylenia przez sąd administracyjny rozkazu personalnego
o zwolnieniu ze służby, osoba, w stosunku do której zapadł taki wyrok, staje się na powrót funkcjonariuszem, jednak następuje to dopiero z dniem uprawomocnienia się wydanego w tym przedmiocie orzeczenia sądowego. W konsekwencji wadliwe rozkazy personalne, zwalniające funkcjonariusza ze służby, pozostają w obrocie prawnym i wywołują określone w nich skutki prawne aż do dnia poprzedzającego dzień, w którym dojdzie do uprawomocnienia się wyroku uchylającego te rozkazy, co zwykle następuje wraz z upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, bądź - z dniem ogłoszenia przez NSA wyroku oddalającego skargę kasacyjną od wyroku sądu I instancji.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1826/22, uchylający decyzję Szefa ABW z dnia [...] maja 2019 r. oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2019 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby działa ex nunc, ponieważ powoduje przerwanie skutku prawnego tego rozstrzygnięcia od dnia uprawomocnienia się wyroku, zaś do dnia poprzedzającego dzień uprawomocnienia się tego orzeczenia, decyzja zwolnieniowa Szefa ABW wywołuje skutki prawne (zwolnieniowe). Wyrok uchylający decyzję zwalniającą nie skutkuje reaktywacją wstecz stosunku służbowego. Innymi słowy, orzeczenie przez sąd administracyjny o uchyleniu rozkazów personalnych o zwolnieniu ze służby wywołuje skutki na przyszłość, od dnia uprawomocnienia się wyroku (vide wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 583/08 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1674/10).
W rezultacie takiego rozstrzygnięcia Sądu następuje reaktywowanie stosunku służbowego ex nunc, czyli na przyszłość. Okres między zwolnieniem ze służby,
a reaktywowaniem stosunku służbowego, to okres pozostawania poza służbą i jako taki nie może zostać zaliczony do wysługi lat. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 459/11. Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 526/08.
Nie jest w sprawie kwestionowane, że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1826/22 skutkował przywróceniem funkcjonariusza do służby z dniem [...] kwietnia
2023 r. i skarżący ponownie znalazł się w Grupie Dyspozycyjnej Szefa ABW.
Funkcjonariusz zgłosił gotowość do podjęcia obowiązków służbowych
w piśmie z dnia [...] kwietnia 2023 r.
Niewątpliwym jest także, iż w dniu reaktywowania stosunku służbowego skarżący był niezdolny do służby, jako funkcjonariusz ABW - kategoria D, od dnia
[...] maja 2021 r., na mocy orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] ABW
w [...] z dnia [...] maja 2021 r.
W przypadku utraty przez funkcjonariusza zdolności fizycznej i psychicznej do służby, o której mowa w art. 44 ust. 5 ustawy o ABW oraz AW, zachodzi podstawa do obligatoryjnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby określona w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW. Zgodnie bowiem z tym przepisem, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską właściwej Agencji.
Tak też się stało w przedmiotowej sprawie, w związku z tym, że skarżący przywrócony do służby z dniem [...] kwietnia 2023 r. był niezdolny do służby w tej dacie, został rozkazem personalnym Szefa ABW z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] zwolniony ze służby w ABW z dniem [...] czerwca 2023 r. na podstawie art. 60 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ABW oraz AW.
Nie można zgodzić się z organem, że przywrócony do służby funkcjonariusz, który przed reaktywacją stał się niezdolny do służby w ABW, nie ma prawa do uposażenia z powodu zaistnienia normatywnej przesłanki wykluczającej możliwość pełnienia służby.
Choć przepisy art. 48 ust. 1 i art. 114 ust. 1 i 2 ustawy o ABW oraz AW wskazują na związek wypłaty uposażenia i innych świadczeń z pełnieniem służby, tj. wykonywaniem przez funkcjonariusza powierzonych mu zadań lub obowiązków, to jednak nie można tracić z pola widzenia innych przepisów ustawy o ABW oraz AW, które odstępują od tego wymogu, przewidując możliwość wypłaty uposażenia funkcjonariuszom, którzy nie wykonują efektywnie obowiązków służbowych.
Przypadki otrzymywania uposażenia wraz z dodatkami i innych należności za okres, kiedy funkcjonariusz faktycznie nie wypełnia obowiązków służbowych, są ściśle reglamentowane w ustawie o ABW oraz AW.
Zgodnie z art. 136 ustawy o ABW oraz AW, w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania w dyspozycji Szefa ABW albo Szefa AW, na podstawie art. 54 ust. 1, funkcjonariusz otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne przysługujące na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych lub na ich wysokość.
Niezdolność do służby w ABW funkcjonariusza przywróconego do służby należało zatem ocenić przez pryzmat przepisów pragmatycznych regulujących kwestie utraty przez funkcjonariusza zdolności do pełnienia służby.
W przypadku gdy komisja lekarska ABW uzna funkcjonariusza za trwale niezdolnego do służby, niezwłocznie zwalnia się go od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby (§ 13 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego).
Jak wynika z ustaleń w sprawie, skarżący w dniu [...] kwietnia 2023 r. pozostawał w Grupie Dyspozycyjnej Szefa ABW bez wyznaczonych do realizacji zadań, ponieważ wcześniej rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Szef ABW, na podstawie § 5 ust. 2 pkt 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji (Dz. U. Nr 52, poz. 453), cofnął skarżącemu wyznaczenie do realizacji zadań służbowych w Departamencie [...].
W świetle przepisu art. 114 ust. 2 w zw. z art. 136 ustawy o ABW oraz AW, skarżący przywrócony do służby z dniem [...] kwietnia 2023 r. i w tej dacie niezdolny do służby, miał zatem prawo do uposażenia zasadniczego, dodatków do uposażenia
o charakterze stałym i innych należności pieniężnych przysługujących na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian.
Tak więc, zarzuty skarżącego okazały się zasadne, bowiem zaskarżony rozkaz personalny Szefa ABW z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] został wydany
z naruszeniem art. 114 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW.
Organ naruszył również przepisy procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie ustalając wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Ponadto Szef ABW naruszył wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., dokonując nieprawidłowej subsumcji norm prawnych do poczynionych ustaleń faktycznych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI