II SA/Wa 1424/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-12-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
zasiłek dla bezrobotnychbezrobocieprawo pracypostępowanie administracyjneterminyuchylenie decyzjistwierdzenie nieważnościorgan odwoławczy WSA

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra Gospodarki i Pracy, która utrzymała w mocy decyzję Starosty P. o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych, z powodu rażącego naruszenia prawa polegającego na merytorycznym rozpatrzeniu odwołania wniesionego po terminie.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych M. O. po tym, jak rozwiązano z nią stosunek pracy z jej winy. Po kolejnych decyzjach administracyjnych, Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty, a następnie Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody. WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra, uznając, że organ odwoławczy rażąco naruszył prawo, rozpatrując merytorycznie odwołanie wniesione po terminie, co skutkowało naruszeniem zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

Skarżąca M. O. zarejestrowała się jako bezrobotna, ale odmówiono jej prawa do zasiłku z powodu rozwiązania stosunku pracy z jej winy. Po zmianie świadectwa pracy i kolejnych wnioskach, decyzje administracyjne prowadziły do stwierdzenia nieważności poprzednich rozstrzygnięć. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty z powodu rażącego naruszenia prawa. Następnie Minister Gospodarki i Pracy utrzymał w mocy decyzję Wojewody, uznając, że decyzja Starosty została wydana w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że organ odwoławczy rażąco naruszył prawo, rozpatrując merytorycznie odwołanie wniesione po terminie. Sąd podkreślił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje bezskuteczność odwołania i ostateczność decyzji, a jej weryfikacja w postępowaniu odwoławczym stanowi rażące naruszenie prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy, rozpatrując merytorycznie odwołanie wniesione po terminie, naruszył zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność, a decyzja staje się ostateczna. Weryfikacja takiej decyzji w postępowaniu odwoławczym jest niedopuszczalna i stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa, które może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 111 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa termin do żądania uzupełnienia decyzji.

k.p.a. art. 111 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa bieg terminu do wniesienia odwołania po doręczeniu odpowiedzi na wniosek o uzupełnienie decyzji.

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu odwoławczego do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność decyzji wydanej w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

p.p.s.a. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Właściwość sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zasada kontroli sądowej decyzji administracyjnych.

u.o.z.i.p.b. art. 2 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Podstawa do uznania za osobę bezrobotną.

u.o.z.i.p.b. art. 27 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Podstawa do odmowy przyznania zasiłku.

u.o.z.i.p.b. art. 6 § 15 lit. "a" i "b"

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Definicja osoby bezrobotnej.

u.o.p.z.i.i.r.p. art. 71 § 6

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Przepis naruszony przez Starostę P.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy rozpatrzył merytorycznie odwołanie wniesione po terminie, co stanowi rażące naruszenie prawa i narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej dotycząca błędnej wykładni przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez Wojewodę i Ministra została pominięta, gdyż decyzje te zapadły w trybie stwierdzenia nieważności i nie mogły zawierać rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

Godne uwagi sformułowania

rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.). Wniesienie odwołania w dniu 4 marca 2005 r. było zatem przedwczesne i nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Anna Mierzejewska

członek

Jacek Fronczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących terminów w postępowaniu administracyjnym, w szczególności skutków uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz dopuszczalności rozpatrywania odwołań wniesionych po terminie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów w postępowaniu administracyjnym i jakie mogą być konsekwencje ich uchybienia, nawet jeśli organ odwoławczy próbuje rozpoznać sprawę merytorycznie.

Błąd proceduralny, który unieważnił decyzję: dlaczego termin jest tak ważny w administracji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1424/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Mierzejewska
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Fronczyk
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Skarżony organ
Minister Gospodarki Morskiej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA, Jacek Fronczyk, Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącej M. O. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 30 marca 2004 r. M. O. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna. W dniu [...] kwietnia 2004 r. wydana została z up. Starosty P. decyzja nr [...] orzekająca, na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 27 ust. 1 pkt 4 oraz art. 6 pkt 15 lit. "a" i "b" ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), o uznaniu M. O. z dniem 30 marca 2004 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 30 marca 2004 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. rozwiązano z wnioskodawczynią stosunek pracy z winy wnioskodawczyni bez wypowiedzenia.
W dniu 10 listopada 2004 r., powołując się na ugodę zawartą przed Sądem Rejonowym - Sądem Pracy w P. w dniu 28 października 2004 r. oraz na świadectwo pracy wydane w dniu 8 listopada 2004 r., M. O. wniosła o uchylenie ww. decyzji Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2004 r. i nadanie jej statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku od dnia 30 marca 2004 r.
W wyniku rozpatrzenia tego wniosku w dniu [...] grudnia 2004 r. Starosta P. wydał decyzję nr [...], mocą której odmówił przyznania M. O. z dniem 30 marca 2004 r. prawa do zasiłku. Organ podkreślił, iż zmiana świadectwa pracy udokumentowana została po upływie okresu 180 dni, co powoduje, iż brak jest podstaw prawnych do przyznania prawa do zasiłku od 30 marca 2004 r.
W dniu 6 stycznia 2005 r. pełnomocnik M. O. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyżej opisanej decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2004 r. W wyniku rozpoznania tego wniosku Wojewoda W. wydał w dniu [...] lutego 2005 r. decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność kwestionowanej decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2004 r. z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Organ uznał, iż naruszony został w sposób rażący przepis art. 71 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze. zm.).
W dniu 4 marca 2005 r. pełnomocnik M. O. złożył wniosek o uzupełnienie ww. decyzji Wojewody W., co do rozstrzygnięcia, wniosek o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji wraz z odwołaniem od decyzji Wojewody W. z dnia [...] lutego 2005 r. W dniu [...] kwietnia 2005 r. Wojewoda W. wydał, na podstawie art. 11 § 1 oraz art. 123 k.p.a., postanowienie, mocą którego odmówiono uzupełnienia decyzji Wojewody W..
W dniu [...] maja 2005 r. Minister Gospodarki i Pracy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody W.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż kwestionowana decyzja Starosty P. z dnia [...]grudnia 2004 r. wydana została w sprawie już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a w związku z czym należy stwierdzić jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Skargę na decyzję tę złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik M. O. W skardze między innymi wskazano na błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w części, która dotyczy wskazania początkowej daty terminu, od którego należy liczyć okres, w którym skarżącej przysługiwałby zasiłek dla bezrobotnych. Skarżąca wskazała, iż Minister Gospodarki i Pracy pozostawił bez rozpoznania jej wniosek o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10 listopada 2004 r. na okres 18 miesięcy, liczony od dnia 18 listopada 2004 r., względnie zobowiązanie Wojewody W. do takiego rozstrzygnięcia.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w części odmawiającej jej przyznania prawa do zasiłku.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki i Pracy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej przepisów, należy stwierdzić, że zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazano w skardze.
W myśl art. 111 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji żądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia o tych kwestiach.
W przypadkach określonych w tym przepisie termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi (art. 111 § 2 k.p.a.).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzja Wojewody W. z dnia [...] lutego 2005 r., stwierdzająca nieważność decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2004 r., orzekającej o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 30 marca 2004 r., doręczona została pełnomocnikowi strony w dniu 18 lutego 2005 r.
Termin do złożenia wniosku o uzupełnienie tej decyzji rozpoczął zatem swój bieg w dniu 19 lutego 2005 r. Złożony przez pełnomocnika strony w dniu 4 marca 2005 r. wniosek o uzupełnienie decyzji, wniesiony został z zachowaniem czternastodniowego terminu do jego wniesienia (art. 111 § 1 k.p.a.).
W dniu [...] kwietnia 2005 r. Wojewoda W. wydał na podstawie art. 111 § 1 oraz art. 123 k.p.a. postanowienie, mocą którego odmówił uzupełnienia przywołanej decyzji Wojewody W. z dnia [...] lutego 2005 r. Postanowienie to doręczone zostało pełnomocnikowi strony w dniu 13 kwietnia 2005 r. W takiej zaś sytuacji termin do wniesienia odwołania od powołanej decyzji Wojewody W. rozpoczął swój bieg, stosownie do przepisu art. 111 § 2 w związku z art. 57 § 1 k.p.a., w dniu 14 kwietnia 2005 r. i upłynął z dniem 28 kwietnia 2005 r. W terminie tym strona nie wniosła jednak odwołania od decyzji Wojewody W.. Odwołanie wniesione zostało bowiem wraz z wnioskiem o uzupełnienie decyzji w dniu 4 marca 2005 r.
Stosownie do przepisu art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Każde zatem uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie w drodze postanowienia wydanego w oparciu o przepis art. 134 k.p.a., chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, stosownie do art. 58 i następnych k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony (por. wyrok NSA z dnia 18 października 1995 r. sygn. akt SA/Gd 2865/04, LEX nr 26997).
W niniejszej sprawie odwołanie wniesione zostało, jak wspomniano, wraz z wnioskiem o uzupełnienie decyzji w dniu 4 marca 2005 r., a więc w chwili, gdy termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął jeszcze swego biegu. Wniesienie odwołania w dniu 4 marca 2005 r. było zatem przedwczesne i nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia, zakreślonego w art. 111 § 2 w związku z art. 129 § 2 k.p.a. Skoro bezsporne jest, że odwołanie złożone zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia, to obowiązkiem organu odwoławczego było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przepis art. 134 k.p.a. nie daje bowiem organom administracji swobody co do rozstrzygnięć w tym przedmiocie.
Minister Gospodarki i Pracy, działając jako organ odwoławczy, pominął jednakże kwestię skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania i rozpatrzył go merytorycznie, podejmując na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., w dniu [...] maja 2005 r. decyzją utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego zapadła, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z rażącym naruszeniem wyrażonej w przepisie art. 16 § 1 k.p.a. zasady ogólnej trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
Uchybienie bowiem ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W takiej zaś sytuacji rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.).
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, iż nie zgadza się z wykładnią przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dokonaną przez Wojewodę W. w decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. oraz przez Ministra Gospodarki i Pracy w zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2005 r., stwierdzić należy, iż decyzje te wydane zostały w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2004 r. Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji (art. 158 § 2 k.p.a.) jest wydawana w wyniku ustalenia istnienia wyłącznie jednej z przesłanek pozytywnych ustanowionych w art. 156 § 1 k.p.a. i powoduje usunięcie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej nieważnością. Decyzja ta ma więc charakter kasacyjny i wobec tego nie może zawierać rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy (por. wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., IV SA 393/87 ONSA 1990 Nr 1, poz. 1 oraz wyrok SN z 7 marca 1996 r., III ARN 70/95, OSN 1996 Nr 18, poz. 258). Wskazać należy, iż kwestionowana przez skarżącą wykładnia przepisów prawa zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest wiążąca dla organu rozpatrującego sprawę w trybie zwykłym.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 i 209 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI