II SA/Wa 1423/22

II SA/Wa 1423/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Joanna Kube /przewodniczący/
Michał Sułkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 971/23 - Wyrok NSA z 2024-11-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1182
art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kwiecińska asesor WSA Michał Sułkowski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę
Uzasadnienie
M. D. we wniosku z 28 lutego 2022 r. zwróciła się do Zarządu Dzielnicy [...] o udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez zawarcie umowy najmu z zasobu [...].
Skarżąca dołączyła do wniosku:
1. kopię orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] z [...] września 2003 r. o zaliczeniu jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, powstałej przed 16 rokiem życia. Orzeczenie wydano na stałe;
2. kopię dwustronnego kontraktu socjalnego zawartego [...] lipca 2021 r. w celu uzyskania schronienia i poprawy sytuacji życiowej;
3. kopie dokumentacji medycznej z [...] maja 2020 r. i [...] lipca 2021 r. z Kliniki [...] w [...].
Wedle złożonych oświadczeń i zaświadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z [...] lutego 2022 r. i Caritas Archidiecezji [...] z [...] lutego 2022 r., skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma stałego miejsca zamieszkania i przebywa w schronisku dla osób bezdomnych (Ośrodek Charytatywny [...]).
Skarżąca dołączyła do wniosku także:
1. zaświadczenie ZUS z [...] lutego 2022 r. potwierdzające wypłatę jej renty socjalnej w wysokości (do wypłaty - po potrąceniu zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne) w listopadzie 2021 r. [...] zł i [...] zł (jednorazowe świadczenie "14"), w grudniu 2021 r. [...] zł i w styczniu 2022 r. [...] zł. W zaświadczeniu wskazano, że świadczenie ma potrącenie w kwocie [...] zł miesięcznie;
2. zaświadczenie [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] potwierdzające, że M. D. otrzymała wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w wysokości (do wypłaty
– po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu, składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne i podatek dochodowy) w listopadzie 2021 r. [...] zł, w grudniu 2021 r. [...] zł i w styczniu 2022 r. [...] zł. Z zaświadczenia wynika, że umowa o pracę była zawarta na czas określony od [...] września 2021 r. do [...] listopada 2022 r.
Wysokość dochodów za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniosła [...] zł, a średni miesięczny dochód wyniósł [...] zł.
Ponadto M. D. dołączyła do wniosku kopię umowy darowizny z [...] lipca 2021 r. (akt notarialny Rep. [...]), którą darowała swojej matce (E. D.) należący do siebie udział wynoszący 1/5 we współwłasności nieruchomości, stanowiącej działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...], położonej w [...] przy ul. [...] o łącznej powierzchni 0,0709 ha, zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej około 600 m2, nieprzyjętym do użytkowania, w ramach którego użytkuje lokal mieszkalny o powierzchni około 120 m2, położony na pierwszym piętrze od strony południowej. Stawające określiły wartość darowizny na kwotę [...] zł.
M. D. oświadczyła, że przekazała darowiznę matce ze względów przemocy ze strony ciotki i konfliktów trwających 20 lat. W uzasadnieniu wniosku podała, że dom nie jest od 15 lat oddany do użytku. Podniosła, że ciotka przyjeżdża, powoduje konflikty, kłótnie, zakłada sprawy sądowe i spowodowała, że skarżąca nie może zrobić czegokolwiek z posiadanym udziałem w nieruchomości. Stwierdziła, że dom nie jest podzielony notarialnie "co do mieszkań". Wskazała, że ciotka utrudnia podział nieruchomości, nie przyniosła też rezultatu próba sprzedaży posiadanego udziału. Oświadczyła także, że ciotka mieszka na stałe za granicą i bywa w Polsce na sprawach sądowych lub z innych powodów. Wizyty trwają tydzień lub dłużej, a podczas pobytu ciotka jest agresywna, kłótliwa, konfliktowa. Nie można w ogóle nic robić, kiedy jest obecna, bo wszystkiego i wszystkich pilnuje, na nic nie pozwalając. Skarżąca podała, że dochodziło do kłótni, ze strony ciotki, często była wzywana policja. Wskazała, że zgłaszała sprawy na policję, a w sądzie były zakładane sprawy, lecz w zasadzie do niego to nie doprowadziło i nic się nie zmieniło. Oświadczyła, że była bita, kopana, szarpana i obrażana na różne sposoby. Miała dość życia w stresie od 20 lat i w związku z tym zdecydowała się na zbycie udziału na rzecz matki. Wyjaśniła, że ciotka nie jest współwłaścicielką nieruchomości. Ma natomiast zgodę swojej córki na przebywanie na nieruchomości. Skarżąca opisała ponadto z uzasadnieniu wniosku okoliczności dotyczące swojego stanu zdrowia.
Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] w pismach z [...] marca 2022 r. zwrócił się do Komisariatu Policji [...], Centrum Obsługi Podatnika i Wydziału [...] dla Dzielnicy [...] o udzielenie dodatkowych informacji w celu rozpatrzenia wniosku skarżącej.
Wydział [...] w piśmie z [...] marca 2022 r. poinformował, że w związku ze stwierdzonymi odstępstwami od projektu budowalnego decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] została uchylona decyzją z [...] czerwca 2020 r., a [...] lipca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny. Do pisma dołączono kopie decyzji wydanych przez orany administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego.
Centrum Obsługi Podatnika w piśmie z [...] marca 2022 r. poinformowało, że podatek od nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] opłacany był przez D. A., E. D. i M. D..
Zastępca Komendanta Komisariatu Policji [...] w piśmie z [...] marca 2022 r. odmówił udzielenia informacji.
Do akt sprawy dołączono także zdjęcia przedmiotowego budynku oraz protokół sporządzony przez pracownice Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...], które po przybyciu [...] kwietnia 2022 r. pod adres ul. [...] w [...] stwierdziły, że znajduje się tam duży dwupiętrowy dom, który składa się z dwóch brył połączonych ścianą boczną. Dom nie jest otynkowany, a wedle oceny pracownic jest użytkowany (otwarte okna, firany).
Komisja Mieszkaniowa na posiedzeniu w dniu [...] maja 2022 r. negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącej. Uzasadniając zajęte stanowisko, stwierdziła, że M. D. podarowała udział wynoszący 1/5 we współwłasności nieruchomości posiadającej 2 lokale w budynku przy ul. [...] na rzecz swojej matki. Wskazała, że cała nieruchomość zabudowana jest budynkiem o powierzchni użytkowej około 600 m2 (nieprzyjętym jeszcze do użytkowania) i w ramach opisanego udziału skarżąca użytkowała lokal mieszkalny o powierzchni około 120 m2, położony na pierwszym piętrze od strony południowej.
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z [...] maja 2022 r. nr [...], na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 marca 2022 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy, § 6 pkt 8 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. nr XLVI/1422/2008 w sprawie przekazania dzielnicom miasta stołecznego Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji miasta stołecznego Warszawy, § 45 pkt 5 Statutu Dzielnicy [...], § 4, § 32 ust. 1 pkt 5 i pkt 6 oraz § 35 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z 5 grudnia 2019 r. XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (dalej powoływana jako "uchwała mieszkaniowa"), odmówił zakwalifikowania M. D. do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
W uzasadnieniu uchwały Zarząd wskazał, że zainteresowana oświadczyła, iż od [...] lipca 2021 r. przebywa w Schronisku dla osób bezdomnych przy ul. [...] w [...], co zostało potwierdzone stosownym zaświadczeniem. Ponadto dołączyła dwustronny kontrakt socjalny zawarty w celu wzmocnienia aktywności i samodzielności życiowej i zawodowej oraz określający sposób współdziałania w zakresie rozwiązywania istniejącej trudnej sytuacji życiowej zainteresowanej.
Zarząd stwierdził, że z dołączonego do dokumentów orzeczenia wynika, iż wobec M. D. został orzeczony na stałe umiarkowany stopień niepełnosprawności z możliwością zatrudnienia na stanowisku przystosowanym do posiadanej niepełnosprawności. Zauważył ponadto, że skarżąca jest zatrudniona na umowę o pracę (na czas określony) oraz otrzymuje rentę socjalną. Z dołączonych zaświadczeń wynika, że w okresie trzech ostatnich miesięcy (przed złożeniem wniosku) średni miesięczny dochód M. D. wyniósł [...] zł.
Dalej Zarząd podniósł, że M. D. przedłożyła sporządzony [...] lipca 2021 r. akt notarialny, w którym podarowała swojej matce udział wynoszący 1/5 części we współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Zarząd stwierdził, że całkowita powierzchnia użytkowa (nie przyjętego do użytkowania) budynku wynosi ok. 600m2. Darczyńca w ramach udziału użytkowała lokal mieszkalny o powierzchni około 120 m2 położony na pierwszym piętrze od strony południowej.
Zarząd nadmienił, że z uwagi na rozporządzenie w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku nieruchomością, która pozwalała na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, Komisja Mieszkaniowa Rady Dzielnicy [...] wydała negatywną opinię.
Zarząd skonstatował, że w oparciu o § 32 ust. 1 pkt 5 i 6 oraz § 35 uchwały mieszkaniowej nie zakwalifikował Pani M. D. do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
M. D. zaskarżyła uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] uchwałą z [...] maja 2022 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającą na ustaleniu, że skoro rozporządziła w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku udziałem w nieruchomości przy ul. [...] w [...], to nie kwalifikuje się do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez wynajęcie lokalu mieszkalnego z zasobu [...].
Skarżąca wywiodła, że organ podjął nawet próby wnikliwego przeanalizowania jej sytuacji życiowej, tym samym dopuszczając się rażącego zaniedbania swoich obowiązków i naruszając jej prawa. Podniosła, że udział w nieruchomości przy ul. [...] w [...] został przez nią zbyty z uwagi na szykany i czyny zabronione jakich dopuszczała się względem niej ciotka H. S. i jej partner M.K. Zaznaczyła, że pomimo wielu interwencji policji i wyroków sądów w dalszym ciągu jest szykanowana i została zmuszona do przeniesienia swojego udziału i opuszczenia nieruchomości przy ul. [...] w [...].
M. D. dołączyła do skargi kopie (bez potwierdzenia za zgodność z oryginałem i stwierdzenia prawomocności) sentencji wyroków Sądu Rejonowego [...]([...]) z [...] października 2020 r. sygn. akt [...] z [...] sierpnia 2021 r. sygn. akt [...] oraz z [...] września 2021 r. sygn. akt [...] oraz protokołu rozprawy głównej w ostatniej z wymienionych spraw, przeprowadzonej [...] września 2021 r., podczas której przeprowadzono dowód z przesłuchania świadka (H. Z.) – ciotki skarżącej.
Skarżąca stwierdziła, że powołane wyroki są potwierdzeniem niewielkiej tylko części szykan oraz gróźb, jakich doznawała od ciotki i jej partnera M. K., którzy to swoim postępowaniem uniemożliwili jej dalsze zamieszkiwanie w nieruchomości przy ul. [...] w [...], jak również zmusili ją do rozporządzenia udziałem w tej nieruchomości.
M. D. skonstatowała, że Zarząd Dzielnicy [...], wydając zaskarżaną uchwałę, nie wziął pod uwagę jej sytuacji życiowej, co powinien uczynić. Jak stwierdziła, nie można stosować procedur krzywdzących dla obywatela przez odmowę zaspokojenia uzasadnionych i chronionych prawem potrzeb mieszkaniowych.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
Zaskarżoną uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] (dalej również "Zarząd") z [...] maja 2022 r. nr [...] podjęto w oparciu o przepisy uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 ze zm.; dalej powoływana jako "uchwała mieszkaniowa").
Uchwała mieszkaniowa została natomiast podjęta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 ze zm.). Przepisy te zawierają upoważnienie dla rad gmin do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (art. 21 ust. 1 pkt 2), a także wskazują wymagany zakres uchwał określających te zasady, który obejmuje m.in.: wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i najem socjalny lokalu oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą stosowanie obniżek czynszu (art. 21 ust. 3 pkt 1), warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy (art. 21 ust. 3 pkt 2) oraz tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i najem socjalny lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej (art. 21 ust. 3 pkt 5).
Uchwała mieszkaniowa została zatem podjęta w ramach wykonania ustawy i na podstawie przepisu ustawowego oraz zawiera normy generalne obowiązujące na obszarze działania organu, który je ustanowił, ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Zgodnie zatem z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jako akt prawa miejscowego, jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa i może być zaliczona także do prawa administracyjnego publicznego.
Analiza przepisów uchwały mieszkaniowej, w których określono tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o pomoc mieszkaniową, a także sposób poddania tych spraw kontroli społecznej pozwala stwierdzić, że postępowanie prowadzące do zawarcia umowy najmu lokalu służącego do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie osoby ubiegające się o pomoc mieszkaniową zobowiązane są złożyć wniosek, zgodnie ze wzorem określonym w zarządzeniu Prezydenta [...] (§ 31 ust. 1). Wniosek podlega następnie szczegółowej analizie (§ 32) i zaopiniowaniu przez Komisję Mieszkaniową, po czym przedstawiany jest do rozpatrzenia zarządowi dzielnicy (§ 34), który rozstrzyga o zakwalifikowaniu do udzielania pomocy mieszkaniowej (§ 35 ust. 1). W drugim etapie postępowania, po umieszczeniu gospodarstwa domowego w rejestrze oczekujących na pomoc mieszkaniową (§ 37, § 38), następuje realizacja spraw z rejestru polegająca na złożeniu osobie zakwalifikowanej do udzielenia pomocy mieszkaniowej propozycji najmu (§ 40 ust. 2), po czym w przypadku skierowania przez zarząd do zawarcia umowy najmu, wnioskodawca zawiera umowę najmu z zarządcą budynku (§ 41).
Z powyższego wynika, że działanie zarządu dzielnicy w pierwszym etapie jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy i poprzedza podjęcie czynności cywilnoprawnych. Ma charakter administracyjnoprawny, gdyż prowadzi do rozstrzygnięcia o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. W tej sytuacji aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w (odnoszącej się do przepisów nieobowiązującej już uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r. XLIII/1010/2004 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy - Dz. Urz. Woj. Maz. z 2004 r. Nr 309, poz. 9577 ze zm.) uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA z 2008 r. nr 6, poz. 90), zgodnie z którym uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy, odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy (...) jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zaskarżona przez M. D. uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z [...] maja 2022 r. nr [...] jest aktem kończącym pierwszy etap postępowania w przedmiocie udzielenia pomocy mieszkaniowej. Uchwałą tą rozstrzygnięto bowiem – w oparciu § 32 ust. 1 pkt 5 i pkt 6 oraz § 35 uchwały mieszkaniowej - o odmowie zakwalifikowania skarżącej do udzielania pomocy mieszkaniowej. Zaskarżona uchwała jest zatem aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej powoływana jako "P.p.s.a.").
Taka kwalifikacja prawnej formy działania Zarządu w zakresie zakwalifikowania do udzielania skarżącej pomocy mieszkaniowej powoduje, że w postępowaniu poprzedzającym jej podjęcie nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych. Zarząd Dzielnicy [...], podejmując uchwałę o odmowie zakwalifikowania skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej, nie mógł zatem dopuścić się naruszenia wymienionych w skardze art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie oznacza to jednak, że postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej uchwały, jak każde postępowanie przed organami państwa, nie powinno odpowiadać regułom państwa prawnego, wynikającym z przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 2151/16 i sygn. akt I OSK 2310/16 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Norm proceduralnych należy jednak poszukiwać w ustawie materialnej regulującej zasady przysługiwania uprawnień będących przedmiotem tego postępowania, która w tym przypadku (zob. powołane wyżej art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego) upoważnia do określenia trybu procedowania wniosków o pomoc mieszkaniową organy stanowiące gmin.
Z powołanych wyżej przepisów uchwały mieszkaniowej wynika, że postępowanie (w tzw. pierwszym etapie) wszczynane jest na wniosek, który powinien być zgodny z wzorem określonym w zarządzeniu Prezydenta [...] (§ 31 ust. 1).
Stosownie do treści § 32 ust. 1 uchwały mieszkaniowej, wniosek należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej w szczególności: (1) ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9, 10 i 11 (§ 32 ust. 1 pkt 1); (2) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1 umożliwiającego zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie (§ 32 ust. 1 pkt 1); (3) rozporządzenie w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, nieruchomością lub spółdzielczym prawem, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, które pozwoliłyby na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, w tym fakt dokonania przez te osoby zamiany tych tytułów prawnych na lokal kwalifikujący do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu (§ 32 ust. 1 pkt 5); (4) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe m.in. wstępnych (§ 32 ust. 1 pkt 6).
Jak wynika z § 32 ust. 10 w zw. z § 7 ust. 2 pkt 2 uchwały mieszkaniowej, obowiązek przeprowadzenia bezpośrednio w miejscu zamieszkania analizy faktycznych warunków mieszkaniowych (§ 32 ust. 1 pkt 1) nie dotyczy m.in. sytuacji, w której wniosek został złożony przez osobę, realizującą indywidualny program wychodzenia z bezdomności lub, która przedstawi zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej w [...]potwierdzające korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej z powodu bezdomności. M. D. dołączyła do wniosku takie zaświadczenie, a z akt sprawy wynika, że od 15 lipca 2021 r. przebywa w Ośrodku Charytatywnym [...].
Do wniosku skarżąca dołączyła jednak także kopię umowy darowizny potwierdzającej, że kilka dni wcześniej ([...] lipca 2021 r.) darowała matce (E. D.) należący do siebie udział wynoszący 1/5 we współwłasności nieruchomości, stanowiącej działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...], położonej w [...] przy ul. [...] o łącznej powierzchni 0,0709 ha, zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej około 600 m2.
Z uwagi na stwierdzone odstępstwa od projektu budowlanego przedmiotowy budynek został poddany tzw. procedurze legalizacyjnej, w której zatwierdzono projekt budowlany zamienny i udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, jednak nie uzyskano jak dotąd pozwolenia na jego użytkowanie. Z przedmiotowego aktu (str. 3 tiret trzecie) jednoznacznie jednak wynika, że w ramach posiadanego udziału, M. D. użytkowała w tym budynku lokal mieszkalny o powierzchni około 120 m2, położony na pierwszym piętrze od strony południowej.
W toku postępowania, w związku z faktem zbycia przez skarżącą udziału w opisanej wyżej nieruchomości oraz argumentacją zawartą przez nią w uzasadnieniu wniosku, Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] zwrócił się do Komisariatu Policji [...], Centrum Obsługi Podatnika i Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] o udzielenie dodatkowych informacji.
Dokumenty przekazane przez Wydział Architektury i Budownictwa potwierdziły stan zagospodarowania nieruchomości przy ul. [...] w [...], a także zawartą w akcie notarialnym informację o użytkowaniu przez M. D. lokalu o powierzchni 120 m2 w usytuowanym na niej budynku mieszkalnym.
Jak wynika z decyzji Burmistrza Gminy [...] z [...] października 1995 r. nr [...], udzielono pozwolenia na budowę na wskazanej nieruchomości budynku mieszkalnego o czterech lokalach, z dwiema klatkami schodowymi, częścią usługową na parterze i dwoma dobudowanymi garażami. Projektowana powierzchnia użytkowa budynku wyniosła 661,2 m2, w tym część mieszkalna 493 m2. Powierzchnia użytkowa parteru i pierwszego piętra wyniosła po 190,5 m2, a drugiego piętra 110,7 m2. Jak wynika z decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2020 r. nr [...], z uwagi na istotne odstąpienie od projektu budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] nałożył obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego. Decyzją z [...] lipca 2020 r. nr I [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zatwierdził natomiast projekt budowany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego z dobudowanymi dwoma garażami, udzielił D. A., E. D. i M. D. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i zobowiązał do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Z uzasadnienia decyzji z [...] lipca 2020 r. wynika, że już w 2010 na przedmiotowej nieruchomości znajdował się trzykondygnacyjny budynek z piwnicą i poddaszem nieużytkowym, do którego doprowadzona była woda, kanalizacja, energia elektryczna i gaz. Część pomieszczeń na parterze wykazywała użytkowanie. Pomieszczenia te były użytkowane przez M. A. – matkę E. D. (matki skarżącej) i H. S. (ciotki skarżącej). Z kolei trzy pomieszczenia na pierwszym piętrze były otynkowane, w dwóch pokojach i kuchni były ułożone podłogi, podłączone były woda, kanalizacja i energia elektryczna. Cztery pokoje, kuchnia i łazienka były oddzielone od klatki schodowej drzwiami i wykazywały użytkowanie.
W uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2020 r. podano także, że M. D. stawiła się 18 października 2010 r. w Powiatowym Inspektoracie nadzoru Budowlanego dla [...], oświadczając, że zamieszkuje w przedmiotowym budynku trzy pokoje, jeden salon, kuchnię i łazienkę znajdujące się na pierwszym piętrze.
Okoliczności wynikające z dokumentów przekazanych przez Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] były zatem spójne z informacją podaną w umowie darowizny. Wynika z nich, że przynajmniej od 2010 r. aż do czasu zbycia na rzecz matki udziału we współwłasności nieruchomości skarżąca zajmowała oddzielony drzwiami od klatki schodowej, składający się z trzech pokoi, salonu, kuchni i łazienki, lokal mieszkalny o powierzchni około 120 m2 na pierwszym piętrze budynku przy ul. [...]. Jakkolwiek lokal ten nie został wyodrębniony prawnie z uwagi na stwierdzone istotne odstępstwa od projektu budowalnego, to do czasu darowania E. D. (będącej również współwłaścicielką w 1/5 części) udziału w przedmiotowej nieruchomości ([...] lipca 2021 r.) i rozpoczęcia pobytu w ośrodku [...] ([...] lipca 2021 r.), zaspokajał on potrzeby mieszkaniowe skarżącej.
Co więcej, czynności podjęte przez pracowników Wydziału Zasobów Lokalowych [...] w dniu [...] kwietnia 2022 r. potwierdziły, że budynek, w którym udział skarżąca podarowała matce bezpośrednio przed rozpoczęciem pobytu w ośrodku [...], nadal jest zamieszkiwany.
Nie kwestionując skomplikowanej sytuacji rodzinnej skarżącej i nieuregulowanej w związku z tym sytuacji prawnej przedmiotowego budynku, należy stwierdzić, że okoliczności podane w uzasadnieniu wniosku z [...] lutego 2022 r., dotyczące konfliktu pomiędzy nią i jej matką (E. D.) a ciotką (H. S.), nie dawały najpierw Komisji Mieszkaniowej, a następnie Zarządowi Dzielnicy [...] podstaw, by uznać, iż zbyty [...] lipca 2021 r. na rzecz matki udział w nieruchomości przy ul. [...], nie pozwoliłby M. D. na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Skarżąca podała wprawdzie, że ciotka utrudnia podział nieruchomości, zakłada sprawy sądowe, powoduje konflikty, kłótnie, dopuszczając się rękoczynów (bicie, szarpanie, kopanie). Zgodnie jednak z oświadczeniem M. D., opisywany konflikt trwa od dwudziestu lat, a - jak już wskazano – w świetle niebudzących wątpliwości okoliczności sprawy, skarżąca zajmowała w przedmiotowym budynku znajdujący się na pierwszym piętrze lokal o powierzchni około 120 m2 przez przynajmniej dziesięć lat przed złożeniem wniosku, a udziału wyzbyła się bezpośrednio przed rozpoczęciem pobytu w ośrodku [...] i nieco ponad pół roku przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej. Z podanych przez nią we wniosku informacji wynikało ponadto, że ciotka nie jest współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości (reprezentuje córkę – D. A.), nie mieszka w przedmiotowym budynku, mieszka za granicą, a do Polski przyjeżdża wyłącznie na okresy tygodniowe lub dłuższe, głównie w związku z toczącymi się sprawami sądowymi i wtedy za zgodą córki (będącej współwłaścicielką nieruchomości) przebywa w przedmiotowym budynku.
W opisanych okolicznościach, w ocenie Sądu nie można zarzucić Zarządowi Dzielnicy [...], że nie poddał wniosku M. D. szczegółowej analizie, uwzględniającej w szczególności rozporządzenie w okresie nieco ponad pół roku przed dniem złożenia wniosku udziałem w nieruchomości przy ul. [...], a także warunki mieszkaniowe w poprzednim miejscu zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe matki skarżącej. Analiza ta doprowadziła natomiast do trafnego wniosku, że M. D. rozporządziła nieruchomością na rzecz E. D., która przed dokonaniem darowizny posiadała w niej taki sam udział (1/5), jak skarżąca. Nieruchomość ta pozwalała skarżącej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W nieruchomości tej nadal zamieszkuje matka skarżącej. W tej sytuacji, Zarząd zasadnie odmówił zakwalifikowania skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej, powołując się na § 32 ust. 1 pkt 5 i pkt 6 uchwały mieszkaniowej.
Sąd miał na uwadze, że skarżąca dołączyła do skargi kopie wyżej wymienionych wyroków Sądu Rejonowego [...] ([...]). Po pierwsze jednak, należy stwierdzić, że wobec tego, co powyżej wywiedziono, w sprawie nie zaistniały istotne wątpliwości, które uzasadniałyby przeprowadzenie przez Sąd (z urzędu – na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.) dowodów uzupełniających z dokumentów. Po drugie, jak już nadmieniono, dołączone do skargi kopie nie pozwalają stwierdzić, czy orzeczenia, które mają dokumentować, są prawomocne. Nie zostały też potwierdzone za zgodność z oryginałem. Po trzecie natomiast, jako że zostały one dołączone do skargi, a zatem stanowią część akt sprawy, należy zauważyć, że wyroki z [...] października 2020 r. sygn. akt [...] i z [...] września 2021 r. sygn. akt [...] dotyczą zdarzeń, które miały miejsce (w maju 2017 i w lipcu 2018), na długo przed zbyciem przez skarżącą udziału w nieruchomości i opuszczeniem budynku przy ul. [...] w [...], który zaspokajał jej potrzeby mieszkaniowe przynajmniej przez trzy lata od czasu ostatniego z tych zdarzeń. Wyrok z [...] października 2021 r. dotyczy zdarzenia, które miało miejsce w szpitalu, a nie w miejscu zamieszkiwania skarżącej i jej matki. Wyrok z [...] sierpnia 2021 r. sygn. akt [...] dotyczy wykroczenia polegającego na składowaniu przez H. S. w budynku przy ul. [...] przedmiotów na drodze komunikacji ogólnej, służącej do ewakuacji, przez co doszło do zmniejszenia jej szerokości. Wyrok z [...] września 2021 r. dotyczy zdarzenia z udziałem M. K. (wedle oświadczeń skarżącej partnera H. S.), które miały miejsce w części budynku (piwnicy), względem której między skarżącą i jej matką a ciotką istniał spór co do prawa do korzystania (zob. dołączona do skargi kopia protokołu rozprawy przed Sądem Rejonowym [...] w sprawie [...]), nie natomiast znajdującego się na pierwszym piętrze, oddzielonego drzwiami od klatki schodowej lokalu, który zajmowała skarżąca.
Reasumując należy stwierdzić, że postępowanie wyjaśniające poprzedzające podjęcie zaskarżonej uchwały odpowiadało wymogom wynikającym z powołanych wyżej przepisów określających tryb postępowania w przedmiocie wniosku u udzielenie pomocy mieszkaniowej. W konsekwencji nie ma podstaw, by uznać, że w postępowaniu tym nie podjęto czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zaskarżona uchwała zawiera prawidłowo podaną podstawę prawną odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oraz uzasadnienie, w którymi wyjaśniono przesłanki, jakimi kierował się Zarząd Dzielnicy [...], nie uwzględniając wniosku M. D.. Przyczyny nieuwzględnienia wniosku zostały również podane w doręczonym skarżącej piśmie z [...] czerwca 2022 r.
Należy jeszcze raz zaznaczyć, że w sprawie nie budzi wątpliwości, iż [...] lipca 2021 r. skarżąca darowała matce (E. D.) wynoszący 1/5 udział we współwłasności nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Nieruchomość ta zabudowana jest domem o powierzchni około 600 m2, który jakkolwiek wskutek stwierdzonych istotnych odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego, nie został formalnie oddany do użytkowania, to jest faktycznie użytkowany i zamieszkiwany, a w ramach swego udziału, przynajmniej od 2010 do [...] lipca 2021 r. M. D. użytkowała znajdujący się na pierwszym piętrze tego budynku lokal o powierzchni około 120 m2. W toku postępowania strona nie przedstawiła zaś przekonującej argumentacji i dowodów pozwalających stwierdzić, że przedmiotowa nieruchomość nie pozwala na zaspokojenie przez nią potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Istniejący konflikt z ciotką, niebędącą właścicielką (współwłaścicielką) budynku, niemieszkającą w nim, bywającą w Polce przez okresy około tygodnia, zasadnie zdaniem Sądu nie został uwzględniony jako podstawa do stwierdzenia, że skarżąca nie była w stanie samodzielnie zaspokoić potrzeb mieszkaniowych.
W świetle powyższego należało stwierdzić, że zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] jest zgodna z prawem.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.