II SA/WA 1422/23

II SA/Wa 1422/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komisja Lekarska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 lit. c i art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par.3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 398
art. 45 i art. 46, art. 47 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant referent Edyta Brzezicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. L. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oraz związku schorzeń ze służbą i inwalidztwa 1. uchyla zaskarżone orzeczenie w części w jakiej utrzymuje w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w zakresie ustalenia zdolności do służby, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
[...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na skutek skierowania Komendy [...] Policji z dnia [...] lipca 2022 r. dotyczącego ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby wydała w sprawie M.L. orzeczenie z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...], w którym rozpoznała "Zaburzenia adaptacyjne w wywiadzie. bez §" wskazując "Kategoria zdolności do służby lub do pracy: nie dotyczy". W uzasadnieniu wskazano, że badany jest zdolny do służby w Policji. Od orzeczenia tego odwołał się M.L. oraz Komendant [...] Policji. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] uchyliła orzeczenie RKL z dnia [...] lutego 2023 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.
[...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], na skutek skierowania Komendy [...] Policji z dnia [...] lipca 2022 r. dotyczącego ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398), ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 1626), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046), uznała M.L. w części A orzeczenia pkt 12, za trwale niezdolnego do służby w Policji Kategoria C. W rozpoznaniu w punkcie 11.1 wskazano osobowość nieprawidłowa o cechach anankastycznych, zaburzająca zdolności adaptacyjne § 90 pkt 1, kol. 5, kat. "C". W punkcie 13 orzeczenia wskazano, że nie stwierdzono związku schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa), ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W punkcie 14 orzeczenia RKL wskazała, że schorzenie wymienione w punkcie 1 rozpoznania nie jest uwidocznione w zał. Nr 1 do rozporządzenia MSWiA z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Policji (...). W części C orzeczenia wskazano m.in., że badany jest zdolny do pracy, zaliczono badanego do trzeciej grupy inwalidzkiej i stwierdzono, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, jest czasowe.
Uzasadniając orzeczenie RKL wskazała, że [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wydała orzeczenie na skutek uchylenia przez Centralną Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. orzeczenia nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r.
RKL wskazała, że po zapoznaniu się z dokumentacją z leczenia psychiatrycznego oraz opinią konsultantki specjalistki psychiatrii z dnia [...].11.2022 r., uzupełnioną w dniu [...] kwietnia 2023 r. należy stwierdzić, iż rozpoznane zaburzenia osobowości, tj. osobowość nieprawidłowa o cechach anankastycznych stanowi o niezdolności orzekanego do służby w Policji w oparciu o § 90 pkt 1 kol. 5 kat. "C" załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. 2018 poz. 2035) oraz uzasadnia zaliczenie orzekanego do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą w Policji. RKL wskazała, że opinia konsultantki psychiatry została poparta opinią psychologa wydaną w oparciu o testy osobowości, przeprowadzone w dniu [...].12.2022 r.
Komisja podała, że zgodnie ze szczegółowymi objaśnieniami do § 90 pkt 1 zaburzenia osobowości upośledzają zdolności adaptacyjne wpływając praktycznie na wszystkie aspekty życia zawodowego, osobistego i społecznego i dlatego w kol. 5, widnieje jedynie kat "C" oznaczająca niezdolność do służby".
Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, ponieważ schorzenie będące jego podstawą nie jest wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji (...). RKL stwierdziła, że aktualnie w ocenie psychiatrycznej orzekany nie wykazuje objawów psychotycznych i cech klinicznych depresji, zaś stwierdzone zaburzenia adaptacyjne w wywiadach związane wg. opinii orzekanego z sytuacją mobbingową w pracy, są wynikiem zaburzeń osobowości, ponieważ osobowość nieprawidłowa wywiera znaczący wpływ na sposób odbierania i reagowania na bodźce z otoczenia, który w tym przypadku nie jest prawidłowy. Wskazano, że inwalidztwo orzeka się czasowo, wyznaczając termin badania kontrolnego za 3 lata.
W odwołaniu M.L. wniósł o uchylenie orzeczenia i wyłączenie z orzekania [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z uwagi na niezrozumiałą zmianę stanowiska niezgodną z wszystkimi innymi orzeczeniami i diagnozami lekarzy, także ze swoim poprzednim. Wskazał, że jest zdrowy i całkowicie zdolny do służby. Wskazał, że niedawno zgodnie z orzeczeniem RKL z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] był zdolny do pracy w Policji według [...] RKL. Teraz jest niezdolny. Podniósł m.in., że nie ma żadnego zaburzenia osobowości, a jego choroba była związana z poniżającym traktowaniem przez przełożonego. Podał, że leki mogły potęgować niektóre dolegliwości. Aktualnie jak wskazał jest całkowicie zdrowy i zdolny do służby.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...], na podstawie 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398), po rozpatrzeniu odwołania M.L., utrzymała w mocy orzeczenie [...] RKL z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...].
W uzasadnieniu CKL podniosła, że po zapoznaniu się z całością zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej postanowiła utrzymać w mocy zakwestionowane orzeczenie RKL. CKL ustaliła, iż specjalista psychiatra konsultujący w dniu [...] listopada 2022 r. zawnioskował o badanie psychologiczne w kierunku określenia cech osobowości, gdyż w dokumentacji ambulatoryjnej wielokrotnie powtarzały się wpisy cyt. : "Obserwacja w kierunku zaburzenia osobowości". Badanie psychologiczne było wykonane w dniu [...] grudnia 2022 r. i nie zostało przedstawione konsultującej psychiatrze. CKL wskazała, że, jak wynika z uzasadnienia orzeczenia [...] było to powodem uchylenia pierwszego orzeczenia [...]. Wskazano, że wobec powyższego [...]RKL w [...] zwróciła się do konsultującej psychiatry o zapoznanie się z opinią z dnia [...].12.2022 r. i wpisanie ostatecznego rozpoznania.
CKL stwierdziła, że [...]RKL w [...] wydała orzeczenie w oparciu o ostateczną opinię psychiatry "Osobowość nieprawidłowa o cechach anankastycznych, zaburzone zdolności adaptacyjne". CKL nie znalazła więc podstaw do zmiany, bądź uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
Orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi M.L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o zmianę orzeczenia i stwierdzenie, że jest zdolny do służby i zdrowy, stwierdzenie, że choroba miała związek ze służbą. Podniósł m.in., że we wcześniejszym orzeczeniu RKL orzekła, że jest zdolny do służby. Wskazał, że był badany przez kilku lekarzy i wszyscy stwierdzali, że jest zdrowy. Skarżący zakwestionował też, że orzeczenie w punkcie III określa inwalidztwo i jednocześnie zdolność do pracy. Zarzucił, że zaskarżone orzeczenie i orzeczenie Komisji I instancji jest sprzeczne z przepisami prawa, nie przedstawia faktów oraz badań, co nie pozwala na jego weryfikację. Według skarżącego przebieg leczenia i dokumentacja nie stwierdza zaskakującej diagnozy zaburzeń osobowości. Podniósł m.in., że jego choroba była związana ze służbą i mobbingiem wobec niego i kolegów. Zwrócił uwagę na uzupełnienie konsultacji i wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2023 r. nie był badany przez psychiatrę. Wniósł o to, aby nie brać pod uwagę tej dodatkowej dokumentacji medycznej, uzupełnionej po wydaniu pierwszego orzeczenia przez RKL. Podważył orzeczenie, że zachorowanie nie miało związku ze służbą. Skarżący przedstawił swoją sytuację życiową. Stwierdził, że obecnie jest w pełni zdrowy, nigdy nie miał problemów z osobowością. Wskazał, że w służbie był wysoko oceniany.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Pełnomocnik wskazał m.in., że ustalona kategoria C "niezdolny do służby", oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby (art. 6 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich (...). Podniósł też m.in., że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy powstało wskutek: 1) zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w czasie wykonywania obowiązków służbowych; 2) wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych; 3) chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu funkcjonariusza; 4) chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby; 5) chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach.
Pełnomocnik odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wskazał, że uzasadnienie skargi stanowi opis schorzeń i polemikę skarżącego z zakwalifikowaniem schorzeń. Komisje lekarskie w zakresie określenia zdolności do służby muszą orzekać zgodnie z wiedzą medyczną i obowiązującymi przepisami. Podkreślił, że subiektywne odczucia skarżącego na temat jego stanu zdrowia, z punktu widzenia orzeczniczego, nie mają istotnego wpływu na ustalenie kategorii zdolności do służby.
Podniósł, że do wyłącznej kompetencji komisji lekarskiej należy uznanie (zakwalifikowanie) orzekanego do określonej kategorii zdolności do służby. Rozstrzygnięcie CKL zostało postawione na podstawie dokumentacji medycznej zebranej w sprawie. Wbrew twierdzeniu skarżącego, CKL wnikliwie przeanalizowała całość zgromadzonej dokumentacji, czemu wyraz dała dokonując szczegółowej analizy dokumentacji medyczno-orzeczniczej, w efekcie czego zadecydowała o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia dokonanego przez RKL. CKL w uzasadnieniu szczegółowo opisała zarówno stan zdrowia skarżącego jak i motywy, które bała pod uwagę dokonując klasyfikacji poszczególnych schorzeń. Organ w wystarczający sposób zebrał i ocenił materiał dowodowy, a następnie w przekonywujący sposób uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Nie naruszył zatem przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego. W ocenie organu administracji, zaskarżone orzeczenie CKL zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w związku z czym, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2023 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, podtrzymał skargę. Podniósł, że [...] RKL nie wykonała żadnych dodatkowych badań, na podstawie tej samej dokumentacji raz uznano skarżącego za zdolnego do służby, a potem za niezdolnego i inwalidę. Wskazał, że lekarz psychiatra nie widzi u niego objawów chorobowych, zatem skarżący nie wie, na jakiej podstawie zdiagnozowano inwalidztwo i chorobę.
Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego, adwokat, w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2024 r. złożonym na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 24 maja 2024 r., podtrzymał skargę. Zarzucił naruszenie:
- art. 7, art, 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przeprowadzenia przez organy dowodu z urzędu z opinii biegłych lekarzy specjalistów mimo, że kwestia określenia stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby wymaga wiedzy specjalistycznej, co obligowało organy do powołania biegłych specjalistów w sprawie, którzy wypowiedzieliby się co do zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, a które to zaniechanie stanowi o dowolności ustaleń faktycznych orzeczenia organu I instancji i orzeczenia organu odwoławczego,
- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę treści opinii psychologicznej z dnia 15 grudnia 2022 r., która w swoich kilkuzdaniowych wnioskach i przypuszczeniach nie stwierdza ustaleń poczynionych przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organu odwoławczego co do trwałej niezdolności skarżącego do pracy w Policji,
- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia o niedołączoną do akt sprawy uzupełniającą opinię z [...] kwietnia 2023 r., konsultantki specjalisty psychiatrii mimo, że organy mogą wydać rozstrzygnięcie wyłącznie na podstawie zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego,
- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem dowodów w postaci dokumentacji medycznej w tym zaświadczeń oraz orzeczeń lekarzy specjalistów przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, co w konsekwencji skutkowało błędnym uznaniem u skarżącego trwałej niezdolności do pracy w policji,
- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie zgromadzonych w sprawie dowodów w postaci przedłożonej do akt sprawy jako dowody przez skarżącego dokumentacji medycznej oraz zaświadczeń oraz orzeczeń lekarskich potwierdzających stan zdrowia skarżącego a także pominięcie dokumentu urzędowego w postaci protokołu badania nr [...], które to dokumenty potwierdzają, że skarżący jest zdolny do służby w Policji,
- art. 80 k.p.a. poprzez dowolne ustalenie daty powstania inwalidztwa w tym z pominięciem dokumentacji medycznej przedłożonej przez skarżącego. Za datę powstania inwalidztwa komisje lekarskie przyjęły datę wydania orzeczenia przez [...]RKL mimo, że nie potwierdza tego dokumentacja medyczna zgromadzona w aktach sprawy,
- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczności podnoszone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego co do ustalenia czy stwierdzone przez organy inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji,
- art. 11 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich poprzez jego pominięcie przy ustalaniu przez organ odwoławczy zdolności do pracy w Policji,
- art. 15 k.p.a. poprzez brak merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym brak jakiejkolwiek analizy konkretnych zgromadzonych w aktach sprawy dowodów i brak własnych ustaleń i ograniczenie się do kontroli orzeczenia komisji I instancji. Organ odwoławczy nie dokonał własnych ustaleń w sprawie poprzestając na uznaniu za prawidłowe orzeczenie organu I instancji, co skutkowało pozbawieniem prawa strony do dwukrotnego rozpoznania tej samej sprawy przez organy,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak sporządzenia kompletnego uzasadnienia faktycznego orzeczenia organu odwoławczego z pominięciem wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (w tym w szczególności dowodów z dokumentów przedłożonych przez skarżącego), co nie pozwala na przeprowadzenie pełnej kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2023 r., w uzasadnieniu rozszerzył argumentację podniesionych zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Na wstępie wskazania wymaga, że orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych można podzielić na dwie grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla organu właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo do zwolnienia ze służby, przy czym przyjęcie do służby lub zwolnienie ze służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego), podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Natomiast druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające związek schorzenia ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów między innymi emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy, to jest przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046 ze zm.). Tego rodzaju orzeczenia podlegają kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Przedmiotowe orzeczenia mają jedynie charakter wstępny i stanowią jedną z przesłanek zmierzających do ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (v. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08 orzeczenia.nsa.gov.pl., uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r., nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001, nr 2, poz.47).
Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2023 r. w zakresie dotyczącym związku schorzeń ze służbą i inwalidztwa nie podlega zatem kontroli sądu administracyjnego. Z tego względu, skarga na orzeczenie CKL z dnia [...] czerwca 2023 r. w tym zakresie podlegała odrzuceniu.
Za dopuszczalną Sąd uznał natomiast skargę na orzeczenie CKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności skarżącego do służby w Policji.
Skarga oceniana w świetle powołanych już wyżej kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2023 r. w części utrzymującej w mocy orzeczenie RKL z dnia [...] kwietnia 2023 r. w zakresie zdolności skarżącego do służby w Policji, narusza prawo procesowe, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd podziela zarzuty naruszenia powołanych przepisów w związku z brakiem pełnych ustaleń faktycznych, tj. istotnych okoliczności sprawy (art. 7 k.p.a. - wszelkie ustalenia związane ze stanem zdrowia strony są elementami stanu faktycznego niniejszej sprawy), a także brakiem pełnego rozpatrzenia w tym kontekście całego zebranego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), co doprowadziło do stwierdzenia, że Sąd nie ma możliwości dokonania pełnej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia z dnia [...] czerwca 2023 r. w zakresie zdolności skarżącego do służby. Potwierdzeniem powyższego jest uzasadnienie orzeczenia CKL, które w stopniu istotnym narusza art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zaskarżone orzeczenie CKL zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy o komisjach lekarskich (...).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: (1) kategoria A - "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; (2) kategoria B - "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku; (3) kategoria C - "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.
Orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1, zawiera jedno z następujących określeń: (1) "zdolny do służby", jeżeli nie stwierdzono żadnych chorób lub ułomności stanowiących przeciwwskazanie do pełnienia służby; (2) "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak te choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego; (3) "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które czasowo zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby, ale mogą rokować poprawę stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku; (4) "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono pewne choroby lub ułomności, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; (5) "trwale niezdolny do służby", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które nie pozwalają na pełnienie służby (art. 6 ust. 2 ustawy).
W sprawie tej RKL orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. uznała skarżącego za trwale niezdolnego do służby w Policji, kat. C.
W tym miejscu wskazania wymaga, że zgodnie z art. 45 i art. 46 ww. ustawy, Centralna Komisja Lekarska rozpatruje odwołanie w składzie trzyosobowym w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania albo w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ww. ustawy, Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.
W sprawie tej CKL zaskarżonym orzeczeniem utrzymała w mocy orzeczenie RKL z dnia [...] kwietnia 2023 r.
Stosownie do art. 47 ust. 3 ustawy, do postępowania odwoławczego prowadzonego przez Centralną Komisję Lekarską stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi.
Przypomnieć należy zatem regulacje dotyczące postępowania przed rejonowymi komisjami lekarskimi.
Stosownie do art. 33 ust. 1 ww. ustawy o komisjach lekarskich, rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również - w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby - wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej (ust. 3).
Zgodnie z art. 38 ust. 1 ww. ustawy rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3.
Podkreślenia wymaga, że orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i 5 ustawy). Przepis ten znajduje pełne odniesienie do orzekania przez CKL.
Podkreślenia wymaga, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń
komisji lekarskich o zdolności do służby w Policji obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, w szczególności czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby była zgodna z przepisami powołanej wyżej ustawy o komisjach lekarskich (...).
Sąd administracyjny, kontrolując orzeczenie komisji lekarskiej, nie ocenia natomiast kwestii medycznych (v. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17, z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14 orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest więc uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania. Co za tym idzie, Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy.
Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia CKL w zakresie ustalenia zdolności skarżącego do służby Sąd stwierdził, że w sprawie naruszone zostały powołane już wyżej przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie tej Centralna Komisja Lekarska, choć wskazała na zapoznanie się ze zgromadzoną dokumentacją orzeczniczo-lekarską, nie odzwierciedliła w uzasadnieniu orzeczenia faktu należytego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym.
W uzasadnieniu tym CKL utrzymując w mocy orzeczenie RKL wskazała, że [...]RKL wydała orzeczenie w oparciu o "ostateczną opinię psychiatry "Osobowość nieprawidłowa o cechach anankastycznych, zaburzone zdolności adaptacyjne", "CKL nie znalazła więc podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego orzeczenia".
Sąd zauważa, że uzasadnienie orzeczenia CKL nie zawiera żadnej własnej oceny składu orzekającego Centralnej Komisji Lekarskiej w zakresie stanu zdrowia skarżącego dokonanej na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. CKL nie wskazała na żadne dokonane przez siebie rozpoznanie lekarskie według terminologii klinicznej oraz nie powołała się na odpowiednie paragrafy i punkty wykazu załącznika do rozporządzenia. W uzasadnieniu orzeczenia CKL znaleźć można jedynie wskazanie przebiegu części postępowania, co nie wypełnia wymogu szczegółowego uzasadnienia (art. 39 ust. 5 pkt 1 ustawy). CKL wskazała bowiem jedynie, że specjalista psychiatra konsultujący w dniu [...] listopada 2022 r. zawnioskował o badanie psychologiczne w kierunku określenia cech osobowości, gdyż w dokumentacji ambulatoryjnej wielokrotnie powtarzały się wpisy cyt. "Obserwacja w kierunku zaburzenia osobowości". CKL wskazała, że w toku postępowania było wykonane badanie psychologiczne – w dniu [...] grudnia 2022 r. i nie zostało przedstawione konsultującej psychiatrze, w związku z czym [...]RKL zwróciła się do psychiatry o zapoznanie się w opinią psychologa z [...] grudnia 2020 r.
Uzasadnienie orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej sprawia, że orzeczenie to nie poddaje się właściwie kontroli Sądu. W uzasadnieniu orzeczenia powinny być przytoczone wyniki badań, które w ocenie CKL stanowią podstawę do dokonania konkretnego rozpoznania (dowody, na których CKL się oparła), rozpoznanie powinno być wprost wskazane w orzeczeniu CKL z przyporządkowaniem do konkretnego paragrafu i punktu wykazu załącznika do rozporządzenia.
Sąd zauważa jednocześnie, że CKL nie odniosła się w ogóle do zarzutów odwołania, w którym strona wskazywała m.in. na uzupełnienie konsultacji w dniu [...] kwietnia 2023 r. Skarżący podniósł, że nie był badany w dniu [...] kwietnia 2023 r. przez psychiatrę. CKL nie odniosła się wprost do tej kwestii, albowiem w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie powołuje się na żadne badanie dokonane przez psychiatrę w dniu [...] kwietnia 2023 r., czy opinię psychiatry z tego dnia.
W tym miejscu, w odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego oparcia przez organ rozstrzygnięcia o niedołączoną do akt sprawy uzupełniającą opinię z dnia [...] kwietnia 2023 r., wskazać należy, że akta postępowania administracyjnego nadesłane przez organ zawierają niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kopię opinii J.S. lekarza medycyny specjalisty psychiatry, przy której widnieje pieczęć z datą [...] KWI. 2023 r. (karta nr 39 akt administracyjnych, z widniejącym jednocześnie numerem 55 akt administracyjnych).
Skarżący podnosił też w odwołaniu m.in., że nie jest zrozumiałe powołanie się przez RKL w orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 2023 r. na badanie psychologiczne, na podstawie którego poprzednio wydane zostało orzeczenie RKL z dnia [...] lutego 2023 r., w uzasadnieniu którego wskazywano, że jest zdolny do służby. Także do tej kwestii Centralna Komisja Lekarska nie odniosła się w zaskarżonym orzeczeniu. Odwołujący się twierdząc, że jest zdolny do służby, wskazywał też na liczne badania dokonywane przez innych lekarzy, dla potrzeb innych postępowań, do której to argumentacji odwołania Centralna Komisja Lekarska w żaden sposób się nie odniosła.
Zwrócić też trzeba uwagę, że skarżący kwestionował rozpoznanie i przyporządkowanie go do § 90 pkt 1 załącznika do rozporządzenia. Wskazywał bowiem, że rozpoznane zostały zaburzenia adaptacyjne, a nie zaburzenia osobowości. Do zarzutów tych Centralna Komisja Lekarska nie odniosła się, choć przepisy ustawy w art. 39 ust. 5 wymagają szczegółowego uzasadnienia w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby.
Uchybienia CKL we wskazanym wyżej zakresie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem § 90 pkt 1 załącznika do rozporządzenia stanowi o zaburzeniach osobowości upośledzających zdolności adaptacyjne.
Podkreślenia wymaga, że uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji (orzeczenia), bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a.
Stosownie do art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a. Brak pełnych ustaleń faktycznych i wyczerpującego uzasadnienia we wskazanym już wyżej zakresie należy kwalifikować jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z tym zatem, że Centralna Komisja Lekarska nie dokonała w zaskarżonym orzeczeniu rozpoznania według terminologii klinicznej, nie powołała odpowiedniego paragrafu i punktu wykazu załącznika do rozporządzenia i nie uzasadniła szczegółowo orzeczenia, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części utrzymującej w mocy orzeczenie RKL w zakresie ustalenia zdolności skarżącego do służby.
Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę poczynione wyżej wskazania, dokona wszechstronnej i pełnej oceny zdolności skarżącego do służby, powoła dowody, na których się oparł. Organ powinien uzasadnić orzeczenie w sposób, który nie będzie pozostawiał wątpliwości, co do przyczyn dokonanej kwalifikacji i podjętego rozstrzygnięcia. Orzeczenie powinno zawierać pełne uzasadnienie faktyczne, jak i wyjaśniać podstawę prawną orzeczenia.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy.