II SA/Wa 1800/13

II SA/Wa 1800/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /sprawozdawca/
Ewa Grochowska-Jung
Iwona Dąbrowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 154   par. 1, 2, 3, 6 art. 286  par. 1 art. 155  par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Danuta Kania (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K. J. na niewykonanie przez Komendanta Głównego Policji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 1344/12 – oddala skargę –
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. K.J. (dalej również jako: "skarżący") złożył skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1344/12 i wniósł, na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "P.p.s.a.", o wymierzenie Komendantowi Głównemu Policji grzywny z tytułu niewykonania ww. wyroku w maksymalnej - prawem przewidzianej - wysokości.
W uzasadnieniu wskazał, że organ, pomimo wydania ww. wyroku, nie rozpatrzył sprawy administracyjnej i nie zakończył postępowania w ustawowym terminie od daty doręczenia prawomocnego wyroku sądowego wraz z aktami administracyjnymi. Nie podjął również w stosunku do skarżącego żadnych kroków prawnych ani informacyjnych o ewentualnych przeszkodach uniemożliwiających organowi działanie, czy też orzekanie w sprawie.
Skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. wezwał organ do wykonania wyroku poprzez ponowne rozpatrzenie sprawy, jednak pomimo odległej daty wydania i uprawomocnienia się ww. wyroku organ do dnia wniesienia skargi nie rozpatrzył sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej.
W dalszej części skargi skarżący podniósł argumenty merytoryczne mające przemawiać za wydaniem - w następstwie ww. wyroku - pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż niniejsza sprawa dotyczy skargi K.J. w przedmiocie prowadzonego przed organami mieszkaniowymi Policji postępowania dotyczącego uprawnień zainteresowanego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby.
Dalej podał, iż w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2012 r., decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: "K.p.a.", odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., mocą której organ, po rozpoznaniu odwołania K.J., uchylił w całości decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K., przyznającą wyżej wymienionemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego za okres od [...] do [...] maja 2009 r. i wygaszającą z dniem [...] maja 2005 r. decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w K., na podstawie której strona była do ww. świadczenia uprawniona, a nadto orzekł o wygaśnięciu z dniem [...] maja 2005 r. decyzji nr [...].
Na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z [...] czerwca 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że niniejsze postępowanie nie dotyczy materialnoprawnych przesłanek przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, lecz stanowi formę kontroli prawidłowości wydania decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Zatem w tym postępowaniu organ nie mógł odnieść się do kwestii żądania wypłaty ww. świadczenia, a jedynie określić, czy zapadłe orzeczenie jest dotknięte jedną z wad kwalifikowanych z art. 156 § 1 K.p.a. Jak wynika zaś z treści uzasadnienia kwestionowanej przez stronę decyzji, organ nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia i nie znajduje ich również obecnie.
W wyniku rozpatrzenia skargi wniesionej przez K.J. na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] czerwca 2012 r., wyrokiem z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1344/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji było naruszenie przez organ Policji przepisów prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Z akt sprawy wynika bowiem, że zarówno zaskarżoną decyzję, wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i decyzję poprzedzającą, podpisał z upoważnienia Komendanta Głównego Policji pracownik organu, tj. Zastępca Dyrektora Biura Logistyki Policji Komendy Głównej Policji – K.G. Takie działanie stanowi bezsporne naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Sąd zauważył również, że w myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 K.p.a. Wobec stwierdzenia wady kwalifikowanej zaskarżonej decyzji Sąd zobligowany był do jej uchylenia, jednak nie mógł odnieść się jednocześnie do merytorycznych zarzutów skargi.
Następnie organ wskazał, że ww. wyrok WSA w Warszawie został mu doręczony w dniu [...] marca 2013 r., zaznaczając przy tym, że Biuro Logistyki Policji KGP nie dysponuje wyrokiem zaopatrzonym w klauzulę ostateczności. W tej sytuacji, działając na podstawie złożonego przez K.J. wezwania do wykonania ww. wyroku, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. organ orzekł co do istoty, utrzymując w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] maja 2012 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że nieuzasadniony jest wniosek o ukaranie organu grzywną, bowiem nie służy on przyśpieszeniu postępowania bądź zapobieżeniu naruszeniom prawa, lecz ma charakter wyłącznie odwetowy w sytuacji, gdy organy mieszkaniowe Policji na gruncie obowiązujących przepisów prawa nie mogą zadośćuczynić stanowisku skarżącego i wydać pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia.
Pismem procesowym z dnia [...] września 2013 r. K.J. podtrzymał zarzuty i wnioski skargi, przytaczając jednocześnie obszerną argumentację na poparcie swego stanowiska w przedmiocie uprawnień skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2012 r. oraz z dnia [...] lipca 2013 r., a także decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] sierpnia 2009 r., stwierdzenie naruszenia art. 9 K.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP oraz zobowiązanie Komendanta Głównego Policji do podjęcia czynności dyscyplinujących podległe mu organy w celu zaprzestania dalszego rażącego naruszania prawa.
Następnie, pismem procesowym z dnia [...] października 2013 r. skarżący ponownie podtrzymał skargę na niewykonanie wyroku wskazując, iż wobec wydania przez organ decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. sprawa nie stała się bezprzedmiotowa i zasadnym jest jej kontynuowanie. Jednocześnie rozszerzył argumentację, zarzucając organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a. oraz art. 1, art. 2, art. 12 i art. 17 Europejskiego kodeksu dobrej administracji poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, wobec niezałatwienia jego wniosku w wymaganym przepisami prawa zakresie. Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., oraz podjęcie czynności z art. 155 P.p.s.a., zobowiązanie właściwego organu do ukarania dyscyplinarnego winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz zobowiązanie organu do należytego przestrzegania zasad dobrej administracji.
Kolejnym pismem procesowym z dnia [...] listopada 2013 r. K.J. podtrzymał wszystkie podniesione dotychczas zarzuty dodatkowo wskazując, że odnośnie niezałatwienia sprawy po wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2013r., uzasadniony jest zarzut zaniechania przez Komendanta Głównego Policji obowiązkowej czynności zwrotu akt z wyrokiem sądowym dla prawidłowego jego wykonania przez właściwe organy w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Zdaniem skarżącego, z dokumentacji otrzymanej z KWP w K. i KPP w K. wynika, iż Komendant Główny Policji zaniechał przekazania akt kontrolowanych w postępowaniu sądowym, co uniemożliwia załatwienie sprawy w sposób wymagany prawem, nie podjął również żadnych czynności dyscyplinujących podległe mu organy, by sprawa została załatwiona zgodnie z wyrokiem Sądu. W ocenie skarżącego, Komendant Główny Policji do chwili obecnej nie załatwił sprawy po ww. wyroku WSA w Warszawie w całości ani w obowiązującej go części.
Kolejnym pismem procesowym z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący podniósł szereg argumentów merytorycznych dotyczących nieprawidłowego załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji KGP z dnia [...] lipca 2013 r. Wskazał, iż w jego ocenie w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2013 r. o sygn. akt 9/13. Wniósł o uchylenie decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z [...] sierpnia 2009 r., nakazanie organom podjęcia czynności wyegzekwowania należności z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres zaległy wraz z odsetkami oraz stwierdzenie rażącego naruszenia norm prawa administracyjnego w szczególności poprzez niezastosowanie się do wyroku WSA w Warszawie z dnia [...] lutego 2013 r.
W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. skarżący ponownie podtrzymał zarzuty i wnioski skargi podnosząc, iż zasługuje ona na uwzględnienie w całości, w sytuacji gdy organ nie załatwił należycie sprawy, nie przekazał wraz z ww. wyrokiem organom niższego szczebla akt administracyjnych, jak i wytycznych co do wykonania ww. wyroku w zakresie merytorycznym, co stanowi o naruszeniu art. 153, art. 170 i art. 171 P.p.s.a. oraz o naruszeniu art. 32 Konstytucji RP poprzez bezprawne dyskryminowanie skarżącego w przedmiocie prawa do równoważnika, jak i związanych z tym prawem świadczeń finansowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (§ 3). Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (§ 6).
Istotą skargi wniesionej w opisanym wyżej trybie jest wymierzenie sankcji za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, przy czym przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Innymi słowy, z bezczynnością organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności mamy do czynienia w sytuacji, gdy będący adresatem rozstrzygnięcia sądowego właściwy w sprawie organ administracji publicznej nie wykonuje orzeczenia sądowego, które to orzeczenie dotyczyło aktu administracyjnego tegoż organu.
Z powyższego wynika, że w postępowaniu wywołanym skargą wniesioną w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., sąd powinien przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę. Ustalenia te powinny zostać dokonane na podstawie akt administracyjnych z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wniesienia skargi na niewykonanie wyroku.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny sądu jest kwestia zasadności skargi K.J. na niewykonanie przez Komendanta Głównego Policji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2013 r. (sygn. akt II SA/Wa 1344/12) uchylającego decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] czerwca 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję własną organu z dnia [...] maja 2012r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z [...] sierpnia 2009 r.
Ocenie Sądu podlegała w istocie okoliczność, czy w dacie wniesienia skargi Komendant Główny Policji pozostawał w zwłoce w załatwieniu sprawy K.J. z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nieostateczną z dnia [...] maja 2012 r. nr [...].
Terminy załatwiania spraw określone zostały w art. 35 K.p.a., który w § 1 stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3).
Przy określaniu daty początkowej biegu terminu do załatwienia sprawy po wyroku sądu należy mieć również na względzie art. 286 § 1 P.p.s.a., który stanowi w § 1, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności, a w § 2, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
W świetle powyższego, za datę doręczenia Komendantowi Głównemu Policji akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku przyjąć należy [...] czerwca 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - k. 92 akt sądowych o sygn. II SA/Wa 1344/12), nie zaś, jak twierdzi organ w odpowiedzi na skargę – [...] marca 2013 r.
W tej bowiem dacie wysłany został do organu odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem, który następnie został doręczony organowi w dniu [...] kwietnia 2013 r. (k. 86 i 88 akt sądowych o sygn. II SA/Wa 1344/12). Zatem to od dnia [...] czerwca 2013r., a więc od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, należy liczyć termin do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 286 § 2 P.p.s.a. Z kolei skarga na niewykonanie wyroku została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] lipca 2013 r. (k. 4 akt sądowych o sygn. II SA/Wa 1800/13). W dacie wniesienia skargi nie upłynął zatem miesięczny termin do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 K.p.a., co oznacza, że skarga została wniesiona przedwcześnie i jako taka nie podlega uwzględnieniu. Brak jest bowiem podstaw do wymierzenia organowi grzywny zgodnie z żądaniem skarżącego w sytuacji, gdy miesięczny termin do załatwienia sprawy po wydaniu ww. wyroku nie upłynął bezskutecznie do daty wniesienia skargi.
Innymi słowy, uwzględniając stan faktyczny i prawny na datę wniesienia skargi nie można skutecznie czynić organowi zarzutu, że w dniu [...] lipca 2013 r. pozostawał w zwłoce w załatwieniu sprawy skarżącego po wydaniu ww. wyroku, skoro we wskazanej dacie ustawowy termin do wydania (nowej) decyzji jeszcze nie upłynął.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw do uruchomienia trybu sygnalizacyjnego, określonego w art. 155 § 1 P.p.s.a., o co wnosił skarżący, albowiem w sprawie nie wystąpiły istotne naruszenia prawa lub okoliczności mające wpływ na ich powstanie.
Końcowo zaznaczyć należy, że Sąd w postępowaniu ze skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego zarzucającej bezczynność organu po wyroku uchylającym akt administracyjny ocenia jedynie, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki do wymierzenia organowi grzywny, nie ocenia natomiast merytorycznie podjętego w ponownym postępowaniu aktu administracyjnego, gdyż wykracza to poza granice skargi z art. 154 P.p.s.a. Z tego względu podnoszone przez skarżącego w skardze oraz w późniejszych pismach procesowych liczne zarzuty dotyczące merytorycznej wadliwości decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w przedmiotowym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.