II SA/Wa 1418/21

II SA/Wa 1418/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Andrzej Góraj /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Kwiecińska
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
III OSK 531/22 - Wyrok NSA z 2023-07-07
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 65 poz 385
art. 108 ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant st. sekr. sądowy Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2017 r. Prodziekan ds. studenckich i dydaktycznych Wydziału [...], [...] i [...] skreśliła J. R. z listy studentów drugiego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku [...] i [...] na Wydziale [...], [...] i [...] z powodu niezaliczenia drugiego roku studiów w terminie do 25 października 2017 r. W uzasadnieniu decyzji o skreśleniu podano, iż J. R. rozpoczął studia na kierunku [...] [...] (aktualnie [...] i [...] ) w roku akademickim 2012/2013. Zwrócono również uwagę, że w dniu [...] października 2013 r., decyzją Prodziekana ds. studenckich, Skarżący otrzymał zgodę na urlop zdrowotny na rok akademicki 2012/2013, przy czym zgoda ta udzielona była na okres wsteczny. Następnie zaś podniesiono, iż w roku akademickim 2014/2015 J. R. rozpoczął studia na drugim roku wskazanego wyżej kierunku studiów, i przyznano mu urlop zdrowotny na rok akademicki 2014/2015 - zgodnie z jego wnioskiem z 1 lipca 2015 r. Kolejno Prodziekan ds. studenckich zaakcentowała, że - w odpowiedzi na wniosek o wydłużenie sesji egzaminacyjnej - J. R. otrzymał zgodę na zdawanie egzaminów i uzyskiwanie zaliczeń do 16 października 2015 r. W dalszej części uzasadnienia decyzji o skreśleniu z listy studentów organ pierwszej instancji poinformował z kolei, iż w następnym roku akademickim upoważniony Kierownik Studiów przyznał studentowi możliwość zdawania egzaminów do 15 października 2016 r., kolejno zaś termin ten wydłużył do 4 listopada 2016 r. Niezależnie od tego - pomimo, iż w roku akademickim 2015/2016 J. R. przystępował do egzaminów i uzyskał część zaliczeń - Skarżącemu przyznano (rozstrzygnięciem z dnia 15 listopada 2016 r.) wsteczny urlop zdrowotny na rok akademicki 2015/2016 (w odpowiedzi na wniosek z 20 października 2016 r.). Prodziekan ds. studenckich wskazała również, że w związku z powtarzającym się korzystaniem przez J. R. z instytucji urlopu zdrowotnego i wielokrotnym przebywaniem podczas danego roku studiów na takim urlopie, powstały różnice programowe, o czym student był informowany. Stwierdziła ponadto, iż w roku akademickim 2016/2017 Skarżący przedłożył zaświadczenie z 19 czerwca 2017 r., z którego wynikało, iż nie był zdolny do nauki i zdawania egzaminów co najmniej do 26 czerwca 2017 r., a w egzaminacyjnej sesji poprawkowej roku akademickiego 2016/2017 nie przystąpił do żadnego z egzaminów. Zwrócił się natomiast w dniu 14 września 2017 r. z wnioskiem o przedłużenie terminu zdawania egzaminów i uzyskał zgodę. Z relacji Prodziekan ds. studenckich wynika, że upoważniony Kierownik Studiów wydał w tej sprawie rozstrzygnięcie w dniu [...] września 2017 r., przedłużając J. R. termin na zdawanie egzaminów do 12 października 2017 r. W ww. okresie student nie przystąpił jednak do zaliczeń i egzaminów, nie przedłożył również zaświadczenia lekarskiego. W treści zaskarżonego aktu wskazano przy tym, że J. R. złożył wniosek o warunkowe zaliczenie roku akademickiego 2016/2017, który jednak został rozpatrzony przez Prodziekana ds. studenckich negatywnie, z uwagi na brak możliwości regulaminowych. Zwrócono również uwagę, iż Skarżący nie uzyskał w regulaminowych terminach zaliczenia wymaganych programem drugiego roku studiów zaliczeń oraz nie zrealizował różnic programowych z pierwszego roku. Pomimo tego faktu, Dziekan W [...] podjął - jak zasygnalizowano - decyzję o ponownym umożliwieniu studentowi przystąpienia do zaległych egzaminów i za pośrednictwem Biura do spraw Osób Niepełnosprawnych [...] przekazane zostało J. R. zawiadomienie z 18 października 2017 r. o wyznaczeniu dodatkowych terminów egzaminów i zaliczeń w celu przystąpienia do niezaliczonych dotychczas przedmiotów: [...], [...], [...], [...] - jako niezrealizowane różnice programowe z pierwszego roku studiów oraz [...]. [...], [...]-jako niezrealizowane przedmioty z drugiego roku studiów. Kolejno, w treści decyzji o skreśleniu Prodziekan ds. studenckich wskazała, iż w dniach 20 - 25 października 2017 r. J. R. przystąpił do wszystkich wyznaczonych egzaminów i zaliczeń, nie udało mu się jednak - co wynika z karty okresowych osiągnięć studenta z 31 października 2017 r. - uzyskać pozytywnej oceny z następujących przedmiotów; [...], [...], ]...].
Prodziekan podkreśliła przy tym, iż wszystkie powyższe egzaminy zostały przeprowadzone z uwzględnieniem szczególnych potrzeb zdrowotnych J. R. , zgodnie z jego wnioskiem zawartym w piśmie z 27 czerwca 2017 r. Następnie, w dniu 30 października 2017 r., J. R. zwrócił się - jak wyjaśniono w treści zaskarżonej decyzji - o przyznanie urlopu zdrowotnego, bez dokładnego wskazania, na który rok akademicki taki urlop chciałby uzyskać. Podanie to zostało rozpatrzone negatywnie przez Prodziekana ds. studenckich W [...]. Kolejno organ pierwszej instancji wskazał, iż wnioskiem, który wpłynął 31 października 2017 r., student zwrócił się o wyznaczenie mu drugiego terminu egzaminów - ów wniosek odmownie rozstrzygnął Prodziekan ds. studenckich w dniu 6 listopada 2017r.
Organ podkreślił, iż w roku akademickim 2016/2017 Skarżący nie uzyskał zaliczenia przedmiotów: [...], [...], [...], w związku z czym nie uzyskał zaliczenia drugiego roku studiów. W wyniku zaistnienia powyższych faktów organ pierwszej instancji uznał, iż zachodzi sytuacja określona w art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842 ze zm.) oraz § 35 ust. 9 pkt 2 załącznika do uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów na [...] (Monitor [...] z 2015 r., poz. 71; dalej jako; Regulamin Studiów z 2015 r.), tj., że zaistniały podstawy do skreślenia J. R. z listy studentów z powodu niezaliczenia drugiego roku studiów w określonym terminie (do 25 października 2017 r.). W podsumowaniu uzasadnienia decyzji z [...] października 2017 r. Prodziekan podkreśliła, iż nie znalazła podstaw do odstąpienia od wydania przedmiotowej decyzji. Przy wydawaniu decyzji miała -jak wyjaśniła - na uwadze wskazany przez ustawodawcę interes społeczny, w tym interes Uniwersytetu, aby osoby nierokujące zakończenia pomyślnie studiów nie absorbowały ograniczonych środków uczelni, możliwych do spożytkowania wobec studentów, którzy w sposób właściwy realizują obowiązki wynikające z toku studiów. Ponadto, wydając przedmiotową decyzję, organ miał na względzie również - jak interes wszystkich członków społeczności akademickiej w kontekście prezentowania przez studentów odpowiedniego poziomu opanowania materiału objętego programem studiów. Przekłada się to bowiem na renomę Uniwersytet [...], wartość niematerialną dyplomu ukończenia studiów na tej uczelni oraz pozycję rynkową jej absolwentów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2016 r., II SA/Wa 928/15; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2017 r., II SA/Wa 1252/16).
Przedmiotowa decyzja w sprawie skreślenia J. R. z listy studentów została doręczona Skarżącemu w dniu 4 stycznia 2018 r. Odwołanie od ww. decyzji o skreśleniu z listy studentów z dnia [...] października 2017 r., doręczonej w dniu 4 stycznia 2018 r., złożone zostało przez J. R. w dniu 23 marca 2018 r. W jego treści Skarżący zwrócił się z prośbą o uchylenie decyzji z dnia [...] października 2017 r. o skreśleniu z listy studentów drugiego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na Wydziale [...], [...] i [...].
Rozpatrująca wniesione przez J. R. odwołanie Prodziekan ds. studenckich Wydziału [...], [...] i [...] nie znalazła możliwości uchylenia bądź zmiany decyzji organu pierwszej instancji wydanej dnia [...] października 2017 r., i w dniu [...] stycznia 2021 r. przekazała akta sprawy do Rektora. W dniu 4 lutego 2021 r. Skarżący złożył dwa pisma uzupełniające do przedmiotowego odwołania, w treści których zwrócił się z prośbą o uwzględnienie faktu, że jest inwalidą, a podczas roku akademickiego 2016/2017 chorował. J. R. podniósł, że konsekwencją pierwszej choroby było przesunięcie terminu egzaminu, zaś konsekwencją drugiej "zaoczne wpisanie oceny niedostatecznej, odmowa skorzystania z terminu oraz skreślenie z listy studentów". Skarżący stwierdził, iż posiadał "zwolnienie lekarskie z drugiego terminu egzaminu" oraz wskazał, jakoby na ostatni rok akademicki przyznano mu urlop zdrowotny. J. R. ocenił jednocześnie, że pogorszenie jego stanu zdrowia wynikało z konieczności "nadrabiania bardzo dużej różnicy programowej, wynikłej z reorganizacji na wydziale".
W ocenie Rektora wniesione odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i decyzją z dnia [...] marca 2021r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie.
Podkreślono w uzasadnieniu w/w decyzji, iż w treści zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano, że J. R. w przewidzianym terminie nie uzyskał zaliczenia następujących przedmiotów przewidzianych do zrealizowania na drugim roku studiów; [...], [....], [...] , co znajduje potwierdzenie w danych zamieszczonych w karcie okresowych osiągnięć studenta z 31 października 2017 r. Okoliczności tej Skarżący nie podważył w treści przedmiotowego odwołania, jest ona więc bezsporna. Ustalenia organu I instancji dotyczące zakresu niezaliczonych przez J. R. przedmiotów zostały przy tym potwierdzone również w toku uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ odwoławczy. Tym samym stwierdzono, iż Skarżący w przewidzianym terminie nie uzyskał zaliczenia drugiego roku studiów - ustalony stan faktyczny odpowiada zatem hipotezie cytowanego powyżej art. 108 ust. 2 pkt 3 u,p.s.w.in. Stosownie bowiem do § 35 ust. 3 Regulaminu Studiów z 2015 r. spełnienie wszystkich wymagań przewidzianych w planie studiów danego etapu i określonych Regulaminem powoduje zaliczenie tego etapu. Również w obecnie obowiązującym Regulaminie Studiów z 2019 r. (§ 37 ust. 3 tego aktu) przewidziano, iż zaliczenie etapu studiów oznacza spełnienie wszystkich określonych Regulaminem wymagań przewidzianych w planie studiów danego etapu studiów. W odniesieniu do prośby J. R. (zawartej w treści złożonych 4 lutego 2021 r. pism uzupełniających do przedmiotowego odwołania) o uwzględnienie faktu, że jest inwalidą, a podczas roku akademickiego 2016/2017 chorował podniesiono, iż mając na względzie problemy zdrowotne Skarżącego Władze Wydziału wielokrotnie udzielały mu wsparcia w jego wysiłkach podejmowanych w celu kontynuowania studiów. W tym kontekście zauważono, że w realizowanym toku studiów J. R. trzykrotnie przebywał na urlopach zdrowotnych udzielanych na cały rok akademicki (w następujących latach akademickich: 2012/2013, 2014/2015 oraz 2015/2016). Udzielając takiego urlopu organ pierwszej instancji każdorazowo kierował się szeroko rozumianym zrozumieniem dla sytuacji studenta, relewantne przepisy (§ 37 ust. 2 Regulaminu Studiów z 2015 r.) nie obligowały go bowiem do uwzględnienia wniosku w tym przedmiocie. Za każdym razem J. R. wnioskował o udzielenie urlopu zdrowotnego już po zakończeniu roku akademickiego. Co więcej, uczęszczał on na zajęcia i przystępował do zaliczeń, natomiast dopiero po upływie danego roku akademickiego podczas którego nie otrzymywał zaliczeń zwracał się z wnioskiem o przyznanie mu na ten etap studiów urlopu zdrowotnego (ze skutkiem wstecznym). Funkcja urlopu zdrowotnego sprowadza się bowiem do udzielenia wsparcia osobie borykającej się z problemami natury zdrowotnej, wykluczającymi lub poważnie utrudniającymi kontynuowanie studiów - w celu odzyskania przez studenta zdolności do kontynuowania kształcenia na uczelni. Urlop zdrowotny służy regeneracji sił studenta, który z powodu problemów zdrowotnych potrzebuje czasowego odpoczynku od realizacji studenckich obowiązków. Wniosek o przyznanie urlopu zdrowotnego winien być zatem złożony bez zbędnej zwłoki - bezpośrednio po zaistnieniu okoliczności, uzasadniających jego przyznanie lub po ustąpieniu przeszkód, uniemożliwiających studentowi podjęcie w tym zakresie stosownych kroków. Takie zapatrywanie koresponduje z celem i funkcją omawianej regulacji. Urlop zdrowotny powinien być zatem zasadniczo udzielany na okres przypadający po terminie złożenia wniosku, nie zaś wstecznie za czas, w którym student nie wypełniał ciążących na nim w związku z podejmowaniem kształcenia na uczelni powinności. Wyjątek powinien dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy student wykaże, że nie miał możliwości wcześniejszego złożenia wniosku o urlop zdrowotny. Władze Wydziału tzw, wstecznych urlopów zdrowotnych, mających charakter ekstraordynaryjny, Skarżącemu jednak -jak już wskazano - udzielały. Nie sposób zatem w ocenie organu odwoławczego, zarzucić organowi pierwszej instancji, iż nie wykazywał się zrozumieniem dla problemów zdrowotnych J. R. . Przejaw okazywanego przez organ pierwszej instancji zrozumienia dla trudności zdrowotnych Skarżącego stanowią również uwzględniane podania o przedłużenie mu terminu na zaliczenie wymaganych przedmiotów. W tym kontekście należy wspomnieć w pierwszej kolejności, że podaniem nieopatrzonym datą J. R. zwrócił się z prośbą o "przywrócenie terminów egzaminacyjnych". Na rzeczonym podaniu zamieszczono rozstrzygnięcie Kierownik Studiów z 27 czerwca 2017 r. o treści: "Wyrażam zgodę na przywrócenie terminów z egzaminów; 1) [...], 2) [...], 3) [...], 4) [...]". Wnioskiem datowanym na 14 września 2017 r. J. R. zwrócił się z kolei z prośbą o przywrócenie/przesunięcie terminów egzaminacyjnych", przedkładając zaświadczenie lekarskie. Rozstrzygnięciem z [...] września 2017 r. wyrażono mu zgodę na przedłużenie sesji do 12 października 2017 r. i przywrócenie terminów egzaminów poprawkowych. Pomimo to, J. R. nie uzyskał w wyznaczonym terminie zaliczenia drugiego roku studiów przedmiotów oraz przedmiotów stanowiących różnice programowe z pierwszego roku. Dziekan W [...] podjął jednak decyzję o ponownym umożliwieniu studentowi przystąpienia do zaległych egzaminów i za pośrednictwem Biura do spraw Osób Niepełnosprawnych [...] przekazane zostało J. R. zawiadomienie z [...] października 2017 r. o wyznaczeniu dodatkowych terminów egzaminów i zaliczeń w celu przystąpienia do niezaliczonych dotychczas przedmiotów: [...], [...], [...], [...] - jako niezrealizowane różnice programowe z pierwszego roku studiów oraz [...], [...], [...]- jako niezrealizowane przedmioty z drugiego roku studiów. Po wyznaczeniu dodatkowego terminu, w dniach 20 - 25 października 2017 r. J. R. przystąpił do wszystkich wyznaczonych egzaminów i zaliczeń. Niestety, pomimo wymienionych powyżej odstępstw w stosunku do zasad obowiązujących pozostałych studentów, Skarżącemu nie udało się jednak - ak już podniesiono - uzyskać pozytywnych ocen z następujących przedmiotów: [...], [....], [...] . Odnosząc się z kolei do zawartego w treści pisma uzupełniającego z 4 lutego 2021 r. stwierdzenia Skarżącego, jakoby pogorszenie jego stanu zdrowia wynikało z konieczności "nadrabiania bardzo dużej różnicy programowej" należy zauważyć, iż zgodnie z § 37 ust. 5 Regulaminu Studiów z 2015 r. powrót studenta na studia po urlopie następował na zasadach określonych przez dziekana, przy czym § 9 ust. 12 tego aktu stosowało się odpowiednio. Zgodnie z tym uregulowaniem dziekan określał warunki, termin i sposób uzupełnienia zaległości, wynikających z różnic w programach kształcenia, uwzględniając przedmioty zaliczone przez studenta przenoszącego się z innej uczelni lub wznawiającego studia. W tym kontekście podkreślić wypada, iż zasadą było, że student wracający na studia po urlopie zdrowotnym kontynuował naukę zgodnie z programem, który rozpoczął się w kolejnych latach akademickich. Szczególna sytuacja zdrowotna nie mogła stanowić podstawy do odstąpienia od wyznaczenia różnic programowych. Ewentualne zmiany programowe obligowały studenta do uzupełnienia programu o różnice programowe, niezależnie od liczby zaliczonych przez niego semestrów. Składając wnioski o urlopy zdrowotne Skarżący winien zatem liczyć się z ewentualną koniecznością uzupełnienia różnic programowych. W odniesieniu do stwierdzenia Skarżącego, jakoby posiadł zwolnienie lekarskie z drugiego terminu egzaminu", a na ostatni rok akademicki przyznano mu urlop zdrowotny, godzi się w pierwszej kolejności dostrzec, że w roku akademickim 2016/2017 Dziekan Wydziału [...], [...] i [...] nie przyznał J. R. - rozstrzygnięciem z [...] listopada 2017 r. - urlopu zdrowotnego. Rozstrzygnięcie to zostało Studentowi skutecznie doręczone w dniu 19 lutego 2018 r. i, w wyniku złożonego przez J. R. w dniu 22 marca 2018 r. odwołania od ww. rozstrzygnięcia - organ II instancji rozstrzygnięciem z [...] kwietnia 2018 r. umorzył postępowanie odwoławcze w całości. Również złożony przez J. R. w dniu 31 października 2017 r. wniosek o wyznaczenie drugiego terminu egzaminów nie mógł odnieść skutku. Jak wynikło bowiem z § 30 ust. 6 Regulaminu Studiów na [...], dodatkowy termin egzaminacyjny w odniesieniu do danego egzaminu może zostać przyznany tylko raz w danym etapie studiów. Zaznaczyć należy, iż przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku studenta ustalone zostało, że nie zachodzi żaden szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na wyznaczenie kolejnego terminu egzaminu. W odpowiedzi na złożony przez J. R. w dniu 31 października 2017 r. wniosek o wyznaczenie drugiego terminu egzaminów - Prodziekan W [...] w dniu [...] listopada 2017 r. wydała, z uwagi na brak możliwości regulaminowych, rozstrzygnięcie odmawiające studentowi wyznaczenia drugiego terminu egzaminów. Ww. pismo zostało odebrane przez studenta w dniu 13 grudnia 2017 r., odwołanie zaś złożył J. R. w dniu 28 grudnia 2017 r., tym samym uchybiając terminowi do jego wniesienia. Organ podkreślił więc, że w dniu wydawania przez Rektora niniejszej decyzji nie jest zatem prowadzone żadne postępowanie w sprawie podlegającej załatwieniu w drodze rozstrzygnięcia wewnątrzzakładowego, którego wynik mógłby potencjalnie zniweczyć lub odsunąć w czasie skutek w postaci skreślenia J. R. z listy studentów. Należy w tym miejscu zauważyć, iż zaskarżoną decyzję Prodziekan ds. studenckich wydała zanim zapadło odmowne rozstrzygnięcie w sprawie przyznania Studentowi urlopu zdrowotnego (o co J. R. wnioskował w podaniach złożonych za pośrednictwem BON [...] w dniach 3 i 10 października 2017 n). Okoliczność ta nie może jednak - ze względów wskazanych poniżej - skutkować uchyleniem przez Rektora zaskarżonej decyzji w przedmiocie skreślenia J. R. z listy studentów. Godzi się bowiem zwrócić uwagę, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. ostateczne (w związku z niewniesieniem od nich w przewidzianym terminie odwołania), w związku z czym wiążą one Rektora w mniejszej sprawie. W obu ww. sprawach procedowanych w reżimie wewnątrzzakładowym J. R. wniósł bowiem, jak zaznaczono już wyżej w niniejszym uzasadnieniu, odwołanie z uchybieniem terminu. Postępowania w tych sprawach zostały już zatem zakończone, W tym świetle nie sposób zaś stwierdzić, że wydanie zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem wniosku o przyznanie urlopu zdrowotnego, stanowi uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy. W analizowanym stanie faktycznym niedopuszczalne byłoby zatem wydanie decyzji kasatoryjnej na podstawie art, 138 § 2 k.p.a. Instytucja kasacji przewidziana w art. 138 § 2 k.p.a. ma bowiem charakter wyjątkowy. nie może być podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2" (B. Adamiak [w:] Komentarz, 1996, s. 592), Niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. Wskazany przepis ogranicza bowiem możliwość jego zastosowania do sytuacji, w których decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Redakcja powołanego przepisu wskazuje na konieczność kumulatywnego spełnienia obu wskazanych w nim przesłanek w celu jego zastosowania. W niniejszej sprawie nie została zaś spełniona druga z nich - nie można bowiem uznać, aby w sprawie pozostawały wciąż niewyjaśnione okoliczności, które mogłyby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Brak jest jednocześnie podstaw do wydania decyzji reformatoryjnej w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. in principio. Dopuszczalność wydania takiej decyzji ograniczona jest bowiem do sytuacji, w których organ drugiej instancji dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, decyzja jest nieprawidłowa, gdy postępowanie wyjaśniające lub tylko sama ocena zaskarżonej decyzji wskazuje, że narusza ona przepisy prawa materialnego albo jest niezasadna (niecelowa, niesłuszna) (A. Wróbel, op. cit; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 14 stycznia 1993 r., sygn. akt: SA/Wr 1384/92, ONSA 1994/1, poz. 32). Z taką sytuacją nie mamy zaś do czynienia w niniejszej sprawie. Niekwestionowane niespełnienie przez J. R. wymagań przewidzianych programem studiów czyni bowiem - w przekonaniu Rektora - skreślenie Skarżącego z listy studentów w pełni zasadnym J. R. , w wyniku przeprowadzonych egzaminów nie uzyskał bowiem zaliczenia etapu studiów i w konsekwencji został skreślony z listy studentów Wydziału [...], [...] i [...]. Podkreślić należy, iż w przypadku J. R. , który realizował studia w trybie stacjonarnym, finansowane z budżetu państwa, tak daleko idące dawanie pierwszeństwa interesowi strony, poprzez wielokrotne udzielanie urlopów zdrowotnych wstecznych, wyznaczanie dodatkowych terminów egzaminów itp. - jednocześnie przy braku wywiązywania się z terminowej realizacji obowiązków studenta, znacznie wykracza w ocenie organu poza obowiązek uczelni ułatwiania realizacji programu studiów osobom z niepełnosprawnością i stoi w sprzeczności z interesem społeczności akademickiej. Godzi się również odnotować, że w treści zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji odniósł się do wszystkich relewantnych z perspektywy stosowanej normy materialnoprawnej kwestii, w treści zaskarżonego aktu wyjaśniając motywy jego podjęcia i zapewniając tym samym Skarżącemu możliwość podjęcia z nim polemiki w odwołaniu. Jednocześnie organ uwzględnił, iż wydawana na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w.in. decyzja zapada w warunkach uznania administracyjnego - przed jej podjęciem dokonał zatem procesu ważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony, co znalazło odzwierciedlenie w treści zaskarżonego aktu. W tym kontekście organ pierwszej instancji zwrócił przede wszystkim uwagę, że wskazany przez ustawodawcę interes społeczny wymaga, by studenci terminowo zaliczali i rozliczali etapy nauki, jak również, aby otrzymywali promocję na kolejny etap dopiero po opanowaniu koniecznego zakresu wiedzy. Rektor podziela wskazane zapatrywanie organu. Przyjęcie odmiennego stanowiska godziłoby w sprawność procesu dydaktycznego i byłoby działaniem podejmowanym wbrew interesowi społecznemu - proces nauki byłby bowiem wówczas utrudniany, jeśli nie niemożliwy, gdyż program studiów zakłada odpowiednie przygotowanie studenta na kolejnych etapach. W analizowanym przypadku, odstąpienie od skreślenia z listy studentów byłoby zatem działaniem sprzecznym z interesem społecznym i godzącym w sprawność procesu dydaktycznego, będącego skądinąd w interesie samego Skarżącego. Zrealizowanie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa dochodzi do skutku wyłącznie wtedy, gdy wszyscy studenci kończący studia czynią to po zrealizowaniu całości programu studiów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lipca 2017 r., II SA/Wa 305/17). Uczelnia stworzyła odpowiednie warunki do tego, aby J. R. zaliczył w terminie wszystkie przewidziane w programie przedmioty, jednak Student nie zrealizował tego obowiązku. Na uwagę zasługuje przy tym fakt, że Władze jednostki - jak już wskazano - udzielały już Skarżącemu wsparcia w jego wysiłkach zmierzających do ukończenia studiów. W tej sytuacji, uwzględnienie przedmiotowego odwołania Skarżącego byłoby - zdaniem Rektora - niesprawiedliwe względem pozostałych studentów i godzące w zasadę równego traktowania (art. 8 k.p.a.). Z powyższych względów, jakkolwiek J. R. ma interes własny do dalszej realizacji swojego prawa do nauki, to jednak organ nie mógł uznać tego interesu za "słuszny" w rozumieniu art. 7 k.p.a., a tym bardziej za przeważający nad opisanym interesem społecznym.
Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wywiódł J. R. podając, że : "Niniejszym odwołuję się od decyzji [...] z dnia [...] marca 2021 władz rektorskich [...] podtrzymującej skreślenie mnie z listy studentów W [...], oraz od samej decyzji. Zaznaczam, że [...] odmówił mi prawa do drugiego terminu egzaminacyjnego pod tym tylko pretekstem, iż zachorowałem. Takie egzekwowanie Regulaminu Studiów [...] jest naruszeniem praw człowieka, nawet, gdybym nie był inwalidą, co również jest faktem. Organ rozpatrujący nie wziął też pod uwagę sprawę mojego przeciążenia obowiązkami z powodu obciążenia mnie przez wydział dodatkową ilością obowiązków i obligacji dydaktycznych".
Pismem procesowym z dnia 3 listopada 2021r. podtrzymał swoją skargę wyjaśniając m. in. że wiadomość o konieczności nadrobienia różnic programowych – jaką otrzymał na Uniwersytecie – spowodowała u niego "upadek na siłach".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wykazał zaistnienie okoliczności opisanych w art.108 ust.2 pkt.3 ustawy z 20.07.2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W myśl w/przywołanej normy prawnej student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.
Wskazać należy, że decyzja wydana na podstawie przywołanej regulacji ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga przede wszystkim zbadania, czy organ administracji dokonał prawidłowej wykładni stosowanego przepisu prawa, czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy, oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, tj. czy rozstrzygnięcie nie nosi charakteru dowolnego, a przede wszystkim czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404-405). W sprawach uznania administracyjnego sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów.
Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.).
Analizując skarżoną decyzję tut. Sąd doszedł do przekonania, iż odpowiada ona prawu a jej uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do w/przedstawionych uwag o charakterze generalnym.
Zgodzić należało się z organem, że przepis art.108 ust.2 pkt.3 ustawy z 20.07.2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwia skreślenie z listy studentów osoby, która nie spełniła wszystkich, określonych regulaminem wymagań, przewidzianych dla studentów na dany rok studiów.
Okolicznością niesporną było to, że na drugim roku studiów, na którym skarżący pobierał naukę, istniał obowiązek uzyskania zaliczenia m. in. z takich przedmiotów jak [...], [....], [...] .
Poza sporem jest też okoliczność, że skarżący nie uzyskał zaliczenia w/w przedmiotów.
Powyższe świadczy niezbicie o tym, że stan faktyczny sprawy wypełnił dyspozycję omawianej normy prawnej. Organ miał więc prawo wydać skarżone rozstrzygnięcie zwłaszcza w sytuacji, gdy w chwili rozstrzygania nie toczyło się już żadne postępowanie wewnątrz zakładowe dotyczące próśb o udzielenie urlopu zdrowotnego czy przesunięcia terminu egzaminu.
Badając skarżoną decyzję tut. Sąd doszedł też do przekonania, że organ uzasadnił ją w sposób wyczerpujący a wnioski przez niego wysnute są logiczne.
W szczególności zgodzić należało się z organem, ze wskazany przez ustawodawcę interes społeczny wymaga, by studenci terminowo zaliczali i rozliczali etapy nauki, jak również, aby otrzymywali promocję na kolejny etap dopiero po opanowaniu koniecznego zakresu wiedzy, a przyjęcie odmiennego stanowiska godziłoby w sprawność procesu dydaktycznego i byłoby działaniem podejmowanym wbrew interesowi społecznemu - proces nauki byłby bowiem wówczas utrudniany, jeśli nie niemożliwy.
Trafnie też wywiódł organ, że zrealizowanie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa dochodzi do skutku wyłącznie wtedy, gdy wszyscy studenci kończący studia czynią to po zrealizowaniu całości programu studiów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lipca 2017 r., II SA/Wa 305/17).
Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia i badania faktu uwzględnienia przez organ słusznego interesu strony pozostaje okoliczność, że organy uczelni, w okresie studiów skarżącego, aż trzykrotnie udzielały mu urlopu zdrowotnego i aż czterokrotnie wydłużały mu terminy na zdanie egzaminów. Uwzględniały więc z całą pewnością trudną sytuację zdrowotną strony. Jeśli zaś, mimo tak daleko idących ustępstw wobec studenta, nie jest on w stanie zaliczyć wszystkich egzaminów i to dopiero na etapie drugiego roku studiów, to jako uprawniona jawi się konkluzja organu, że student nie rokuje pozytywnego zakończenia studiów.
Na marginesie dodać można, iż w/w konkluzję organu przyznał sam skarżący (m.in. w piśmie z dnia 3 listopada 2021 r.) podnosząc, że już sama informacja o konieczności uzupełnienia różnić programowych wywołała u niego "upadek na siłach".
Wyjaśnić też należało skarżącemu, iż poza zakresem niniejszej sprawy istniała podnoszona w skardze okoliczność, że organ samodzielnie przeniósł go na inne studia niż te na które się dostał. Skarżona decyzja dotyczy bowiem materii skreślenia ze studiów a skarżący nie kwestionował faktu studiowania na kierunku uszczegółowionym w skarżonym rozstrzygnięciu.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).