II SA/Wa 1417/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-05-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
Kodeks postępowania administracyjnegostwierdzenie nieważnościorgan odwoławczywłaściwość organuudostępnianie aktpostanowieniekontrola sądowa

WSA w Warszawie stwierdził nieważność postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy, uznając, że organ nieprawidłowo zastosował przepisy KPA przy rozpatrywaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skarżący Z. L. wniósł skargę na postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy odmawiające stwierdzenia nieważności wcześniejszego postanowienia. Minister rozpatrzył wniosek skarżącego, traktując go jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, i wydał postanowienie na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 156 § 1 KPA. WSA uznał, że takie działanie organu było rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ odwoławczy powinien rozpatrzyć sprawę merytorycznie na podstawie art. 138 KPA, a nie stosować przepisy dotyczące stwierdzania nieważności.

Sprawa dotyczyła skargi Z. L. na postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] maja 2005 r., które odmawiało stwierdzenia nieważności wcześniejszego postanowienia Ministra z dnia [...] września 2004 r. Wcześniejsze postanowienie dotyczyło odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody z dnia [...] czerwca 2004 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy. Wniosek skarżącego z dnia 17 maja 2005 r. o uchylenie postanowienia Ministra z dnia [...] kwietnia 2005 r. został potraktowany przez Ministra jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister, działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 156 § 1 KPA, odmówił uchylenia zaskarżonego postanowienia. WSA w Warszawie uznał, że takie rozstrzygnięcie jest rażącym naruszeniem prawa. Sąd wskazał, że organ odwoławczy, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, powinien działać reformatoryjnie na podstawie art. 138 KPA, dokonując merytorycznej oceny sprawy, a nie stosować przepisy dotyczące stwierdzania nieważności (art. 156 § 1 KPA), które mają zastosowanie w postępowaniu nadzorczym. Niewłaściwe zastosowanie przepisów KPA, w tym brak wyjaśnienia charakteru prawnego pisma strony (art. 63, 64 KPA) oraz błędne zastosowanie art. 156 § 1 KPA zamiast art. 138 KPA, stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia na mocy art. 145 § 1 pkt 2 PPSA w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 KPA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ wyższego stopnia, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, działa jako organ odwoławczy i powinien stosować przepisy art. 138 KPA, a nie przepisy dotyczące stwierdzania nieważności (art. 156 § 1 KPA).

Uzasadnienie

Organ odwoławczy rozstrzyga sprawę merytorycznie, a nie jako organ nadzoru. Zastosowanie art. 156 § 1 KPA w sytuacji, gdy organ powinien działać na podstawie art. 138 KPA, stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 138

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 119

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ wyższego stopnia błędnie zastosował przepisy dotyczące stwierdzania nieważności zamiast przepisów o rozpatrywaniu wniosku przez organ odwoławczy. Organ nie wyjaśnił stronie charakteru prawnego jej pisma, mimo jego niejednoznaczności.

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy rozstrzyga ponownie sprawę pod względem merytorycznym, przeprowadzając w miarę potrzeby dalsze postępowanie wyjaśniające. Niedopuszczalne jest w takim przypadku zastosowanie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy, ale jako organ nadzoru, którego uprawnienia są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego. Rozstrzygnięcie wydane w oparciu o art. 127 § 3 w zw. z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i niemieszczące się w katalogu rozstrzygnięć organu odwoławczego przewidzianych w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest rozstrzygnięciem wydanym z rażącym naruszeniem prawa.

Skład orzekający

Anna Mierzejewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących postępowania odwoławczego i stwierdzania nieważności, obowiązki organu w przypadku niejednoznacznych pism strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego zastosowania przepisów KPA przez organ wyższego stopnia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy błąd proceduralny organu administracji, który może mieć istotne konsekwencje dla strony. Wyjaśnia różnicę między postępowaniem odwoławczym a nadzorczym.

Błąd Ministra: Jak niewłaściwe zastosowanie przepisów KPA doprowadziło do stwierdzenia nieważności postanowienia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1417/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Mierzejewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6339 Inne o symbolu podstawowym 633
Skarżony organ
Minister Gospodarki Morskiej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia na posiedzeniu niejawnym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2006 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2004 r. nr [...] 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
UZASADNEINIE
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] Minister Gospodarki i Pracy, po rozpatrzeniu wniosku Z. L. z dnia 18 kwietnia 2005 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy odmówił stwierdzenia nieważności tego postanowienia. W postanowieniu tym zawarto pouczenie o możliwości złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z treścią art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).
Pismem z dniu 17 maja 2005 r., oznaczonym jako wniosek, Z. L. zwrócił się do Ministra Gospodarki i Pracy o uchylenie postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...]kwietnia 2005 r. nr [...], wskazując, iż jest ono rażąco wadliwe. Jako podstawę swojego żądania wskazał art. 127 § 3 w zw. z art. 126 powołanej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. nr [...]Minister Gospodarki i Pracy na podstawie art. 127 § 3 powołanej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 156 § 1 tej ustawy, po ponownym rozpoznaniu sprawy Z. L. o udostępnienie akt sprawy odmówił uchylenia zaskarżonego postanowienia. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 13 czerwca 2005 r.
W dniu 27 czerwca 2005 r., a więc z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2005 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Z.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia[...] maja 2005 r. nr [...]. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia zarzucając, iż zostało ono wydane bez podstawy prawnej. Ponadto wskazuje na naruszenie przepisów o właściwości oraz podnosi, iż postanowienie to nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie jego wydania.
W myśl art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania albo, jeśli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Skarga jest zasadna.
Wniosek skarżącego z dnia 17 maja 2005 r. zawierał żądanie uchylenia postanowienia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], z uwagi na jego rażąco wadliwość. Jako podstawę wniosku skarżący wskazał art. 127 § 3 oraz 126 powołanej ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
Takie sformułowanie wniosku nie pozwala na jednoznaczną kwalifikację prawną podania w rozumieniu art. 63 Kodeksu postępowania administracyjnego i obliguje organ do zwrócenia się do strony w trybie art. 64 Kodeksu postępowania administracyjnego o zajęcie jednoznacznego stanowiska. Podjęcie takiego działania było w niniejszej sprawie tym bardziej uzasadnione, że wniosek z dnia 17 maja 2005 r. złożono w terminie otwartym na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
O tym jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie strona, a nie organ do którego pismo zostało skierowane. Odstąpienie przez organ od wyjaśnienia wątpliwości dotyczącej prawnego charakteru złożonego podania stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7-9, które może mieć wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/2000).
Skoro jednak organ potraktował wniosek Z. L. jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, co wynika z treści uzasadnienia prawnego jak i faktycznego zaskarżonego postanowienia, to organ ten zobowiązany był do rozpatrzenia wniosku i podjęcia postanowienia w ramach uprawnień przysługujących mu na podstawie art. 138 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Tylko w oparciu o ten przepis i zgodnie enumeratywnym wyliczeniem, jakie zawiera, winno być wydane rozstrzygnięcie organu ponownie rozpatrującego sprawę. Rozpatrując taki wniosek organ działa reformatoryjnie, tzn. wydaje nowe postanowienie dokonując nie tylko prawnej ale i merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia. Niedopuszczalne jest w takim przypadku zastosowanie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy, ale jako organ nadzoru, którego uprawnienia są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 1997 r., sygn. akt III SA 495/96). Organ odwoławczy bowiem rozstrzyga ponownie sprawę pod względem merytorycznym, przeprowadzając w miarę potrzeby dalsze postępowanie wyjaśniające. Organ odwoławczy koryguje więc zarówno wady prawne decyzji (niewłaściwe stosowanie przepisów prawa materialnego, uchybienia w procedurze administracyjnej), jak i wady decyzji polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź niewłaściwym sposobie skorzystania z przepisu pozostawiającego rozstrzygnięcie sprawy uznaniu organu orzekającego (celowość rozstrzygnięcia) (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 1982 r., sygn. akt II SA 919/81, ONSA 1982/1 poz. 5, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 1981 r., sygn. akt SA 472/81, ONSA 1981/1, poz. 21).
W konsekwencji należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie wydane w oparciu o art. 127 § 3 w zw. z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i niemieszczące się w katalogu rozstrzygnięć organu odwoławczego przewidzianych w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest rozstrzygnięciem wydanym z rażącym naruszeniem prawa.
W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 119 pkt 1 powołanj ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI