II SA/Wa 1385/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę żołnierza na orzeczenie o niezdolności do zawodowej służby wojskowej, uznając prawidłowość postępowania wojskowych komisji lekarskich.
Skarżący, T. W., został uznany za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu zaburzeń osobowości, które znacząco upośledzają zdolności adaptacyjne. Pomimo zarzutów dotyczących naruszenia procedury i błędnej oceny dowodów, sąd administracyjny uznał, że postępowanie wojskowych komisji lekarskich było prawidłowe. Sąd podkreślił, że ocena stanu zdrowia i zdolności do służby wojskowej należy do kompetencji komisji lekarskich, a sąd administracyjny kontroluje jedynie zgodność z prawem przeprowadzonego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL), która utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWK) o uznaniu skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N). Przyczyną orzeczenia były zaburzenia osobowości znacząco upośledzające zdolności adaptacyjne, wymagające obserwacji w kierunku procesu psychotycznego. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów K.p.a., w tym zasady prawdy obiektywnej, brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie dowodów. Kwestionował również prawidłowość diagnozy, wskazując na możliwość powiązania incydentu z przebytą infekcją COVID-19. Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego, w tym wniosek o przesłuchanie świadka i dopuszczenie opinii służbowej z późniejszego okresu, argumentując, że sąd administracyjny kontroluje stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu. Sąd podkreślił, że ocena stanu zdrowia i zdolności do służby wojskowej należy do wyłącznej kompetencji wojskowych komisji lekarskich, a sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnej oceny fachowości badań czy zmiany kwalifikacji medycznej. Stwierdzono, że postępowanie komisji było zgodne z przepisami, a zgromadzona dokumentacja, w tym wyniki obserwacji szpitalnej, stanowiła wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że postępowanie wojskowych komisji lekarskich było prawidłowe, a zgromadzona dokumentacja, w tym wyniki obserwacji szpitalnej, stanowiła wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia o niezdolności do służby.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ocena stanu zdrowia i zdolności do służby wojskowej należy do kompetencji komisji lekarskich, a sąd administracyjny kontroluje jedynie zgodność z prawem przeprowadzonego postępowania. W tym przypadku postępowanie było wszechstronne, oparte na badaniach i obserwacji, a rozpoznane zaburzenia osobowości kwalifikowały się jako podstawa do uznania niezdolności do służby.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 2a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 2b
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.o. art. 84 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 190 § ust. 1 i 10
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości art. 3 § § 3
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości art. 3 § § 11 ust. 1 pkt 1 i 3
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach art. 12 § ust. 1, 2 i 3
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach art. 68 § pkt 3 załącznika nr 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach art. 1 § § 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach art. 2 § § 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach art. 9 § ust. 1 zdanie 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach art. 9 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach art. 11 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach art. 6 § § 6
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie wojskowych komisji lekarskich było zgodne z prawem. Zgromadzona dokumentacja medyczna, w tym wyniki obserwacji szpitalnej, stanowiła wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia. Ocena stanu zdrowia i zdolności do służby wojskowej należy do kompetencji komisji lekarskich, a sąd administracyjny kontroluje jedynie zgodność z prawem postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. przez organy. Zarzuty dotyczące błędnej oceny dowodów i pominięcia materiału dowodowego. Twierdzenia o związku niezdolności do służby z przebytą infekcją COVID-19. Wnioski dowodowe o przesłuchanie świadka i dopuszczenie opinii z późniejszego okresu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie jest uprawiony do oceny fachowości przeprowadzonej u skarżącego konsultacji specjalistycznych oraz prawidłowości ustaleń komisji lekarskich w zakresie stwierdzonego schorzenia. Kontrola sądowa uwzględnia zaś stan faktyczny i prawny sprawy obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu. Istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale przydatności do służby wojskowej i określenie jej rodzaju na podstawie dokonanego rozpoznania i z uwzględnieniem wykazu chorób i ułomności.
Skład orzekający
Ewa Marcinkowska
przewodniczący
Sławomir Antoniuk
sprawozdawca
Danuta Kania
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zakresu kontroli sądów administracyjnych nad orzeczeniami wojskowych komisji lekarskich oraz zasad prowadzenia postępowania przez te komisje."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii orzekania o zdolności do służby wojskowej i oceny stanu psychicznego żołnierzy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu służby wojskowej – zdolności do jej pełnienia, co może być interesujące dla osób związanych z wojskiem lub prawem administracyjnym. Pokazuje również granice kontroli sądowej nad decyzjami specjalistycznych organów.
“Czy problemy psychiczne dyskwalifikują z zawodowej służby wojskowej? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1385/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Sławomir Antoniuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OZ 509/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-18
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi T. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Uzasadnienie
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) w [...] orzeczeniem z [...] czerwca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 200), art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U z 2022 r. poz. 635), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013, z późn. zm.), a także § 12 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1243, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji [...] (RWK[...]) w [...] z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] uznające T. W. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej – kategoria N, ze względu rozpoznanie "osobowości [...] znacznie upośledzającej zdolności adaptacyjne u osoby wymagającej obserwacji w kierunku procesu [...]" - § 68 pkt 3 załącznika nr 1 powołanego rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że z analizy dokumentacji orzeczniczo- lekarskiej, w tym opinii służbowej wynika, że żołnierz od początku służby wojskowej w JW. [...] swoim zachowaniem wzbudzał niepokój wśród przełożonych, jak i kolegów. Nie potrafił samodzielnie wykonać prostych czynności i potrzebuje nadzoru nad wszystkimi czynnościami, które ma do wykonania, często mówi sam do siebie. Ponadto w meldunku Asystenta Dowódcy ds. Medycznych wpisano, że podczas służby na granicy [...] cyt: "żołnierz obudził się w nocy, [...] a przy tym krzyczał że [...]". Po tym incydencie badany był leczony również z powodu zapalenia ucha oraz zakażenia COVID-19, ale w dokumentacji brak danych o leczeniu tych schorzeń.
Na wniosek przewodniczącego RWK[...] żołnierz został hospitalizowany w Oddziale [...] [...] Szpitala [...] z Przychodnią, podczas której przeprowadzono obserwacje stanu psychicznego. Wykonano pogłębioną diagnostykę psychologiczną na podstawie całościowej analizy wyników badań psychometrycznych i klinicznych, rozpoznano osobowość [...] z gotowością do występowania epizodów [...].
W epikryzie wypisowej karty informacyjnej z pobytu orzekanego w oddziale [...] ustalono: "Pacjent skierowany na obserwację stanu psychicznego przez komisje wojskowo-lekarska z powodu wystąpienia nagłego, nieprzewidywalnego zachowania na początku lutego 2023 r. w czasie pełnienia służby. Badany zgłosił się na umówiony termin. W czasie pobytu przyjął postawę wycofaną, obronną, jednak poddał się wszystkim proponowanym badaniom. W czasie pobytu pacjent miał przeprowadzoną pogłębioną diagnostykę psychologiczną, wykonane badania laboratoryjne oraz MRI głowy, EEG i konsultację neurologiczną. W wykonanych badaniach dodatkowych nie stwierdzono istotnych odchyleń. W badaniach laboratoryjnych podwyższone wartości ALT i GGTP mogą świadczyć o nadmiernym spożyciu alkoholu w ostatnim okresie, jednak żołnierz zaprzeczał nadużywaniu alkoholu. W badaniu MRI głowy, EEG oraz badaniu neurologicznym nie stwierdzono odchyleń od normy. W funkcjonowaniu na oddziale obserwowano trudność w nawiązywaniu głębszych relacji społecznych. Badany wzbudzał swoim zachowaniem niepokój wśród innych pacjentów. Pacjent prezentował niepokój psychoruchowy, tiki w obrębie mięśni twarzy, nieadekwatnie głośna mowę, ubogie wypowiedzi, usztywniony afekt, trudność w utrzymywaniu kontaktu wzrokowego oraz okresowo mówienie do samego siebie. W rozmowach indywidualnych T. W. negował wszelkie problemy [...], starał się przedstawić, jako dobrze funkcjonującego ("zawsze byłem chwalony przez przełożonych") , był krytyczny wobec powodów obserwacji oraz deklarował niepamięć odnośnie incydentu w czasie służby. Jako powód obserwacji podawał, iż "przełożeni twierdzą, że nic potrafię zrobić najprostszych rzeczy, a jako przykład wskazywał, że wymagają rzeczy, których nie został nauczony". Pacjent miał trudność w przedstawieniu wydarzeń ostatniego miesiąca. Odnośnie powrotu do domu ze służby podawał, że "rano obudził się i powiedziano mu, że wraca do domu". Konfrontowany z informacjami odnośnie incydentu sprawiał wrażenie mało przejętego (podejrzenie [...]). Podawał, że w ostatnim dniu służby źle się czuł, podejrzewa, że miał wysoka gorączkę, bo "inni mu tak mówili". Wg. wywiadu w kolejnych dniach miał objawy zapalenia ucha, był u laryngologa (brak dokumentacji), a następnie miał rozpoznany COVID (brak dokumentacji). Przed podjęciem służby wojskowej T. W. po szkole średniej (bez matury) podejmował prace, np. w ochronie. W 2019 r. wstąpił do [...], a od około roku służy jako żołnierz zawodowy. Rok ternu podchodził również do matury, jednak zabrakło mu po 1 punkcie z dwóch przedmiotów. W linii życia pacjenta zaznaczone wycofanie społeczne, brak głębszych relacji poza rodziną, słabe rozumienie emocji i motywacji swoich oraz innych ludzi. W myśleniu cechy myślenia nadmiernie konkretnego, wąski zakres zainteresowań, spłycona uczuciowość wyższa.
Całość obrazu klinicznego przemawia za [...] strukturą osobowości z możliwymi [...]. Brak wywiadu obiektywnego, dotyczącego okresu rozwojowego i wcześniejszego funkcjonowania pacjenta utrudnia diagnostykę różnicową z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi. Wskazana dalsza obserwacja [...] w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych w kierunku procesu [...].".
T. W. w odwołaniu podał, że łączy incydent z lutego 2023 r. z infekcją wirusową COVID-19 i towarzyszącą wysoką temperaturą ciała, ale w aktach sprawy, w tym dokumentacji medycznej, brak danych, by występowała wówczas wysoka temperatura ciała, a sam badany podczas wywiadu oświadczył, że "tak mówili inni żołnierze". Ponadto w aktach sprawy brak danych dotyczących leczenia zakażenia COVID-19 lub powstałych powikłań po przebytej infekcji.
W trakcie hospitalizacji w oddziale [...] na zlecenie RWK[...] przeprowadzono pogłębioną diagnostykę stanu psychicznego żołnierza i ustalono występowanie zaburzeń [...], ale nie ustalono by były następstwem przebytej infekcji COVID-19.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. W. wniósł o uchylenie orzeczenia CWKL w [...] z [...] czerwca 2023 r. i orzeczenia komisji lekarskiej pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w związku z prawem materialnym, poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zaniechania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, brak rozpatrzenia całościowego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wręcz pominięcie go, brak oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego - dana okoliczność w sprawie nie została udowodniona, brak uzasadnienia orzeczenia RWK[...] w [...] oraz naruszenie art. 107 K.p.a. na okoliczność pominięcia dokumentów znajdujących się w aktach sprawy,
2. art. 10 K.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie postępowania do końcowego zapoznania się z materiałem dowodowym, brak możliwości złożenia końcowych wniosków dowodowych w terminie 3 dni co stanowi przywilej strony przed wydaniem decyzji, brak powiadomienia o zakończeniu postępowania, brak możliwości uzyskania fotokopii/ kserokopii akt przed organem komisji lekarskiej pierwszej instancji,
3. art. 138 § 2, § 2a i § 2b K.p.a., poprzez brak wykładni przepisów prawa, które mogły znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy,
4. art. 86 K.p.a., poprzez zaniechanie wysłuchania strony postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy pomimo nowych okoliczności dowodowych - dowody wzajemnie wykluczające się z przewagą świadczących o dobrym stanie zdrowia skarżącego; organ wyczerpał środki dowodowe z bań medycznych, lecz nie uwzględnił innych środków dowodowych możliwych do przeprowadzenia w trybie przepisów K.p.a.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.
Pismem z 6 marca 2024 r. skarżący podtrzymał skargę i wniósł o przesłuchanie świadka w osobie S. S. na okoliczność jego zdolności do zawodowej służby wojskowej, predyspozycji fizycznych, psychicznych, wiedzy wojskowej, wykonywania obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
a) prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię, że "podstawa odwołania opiera się bez możliwości złożenia załączników, a orzeczenia lekarskie lub psychologiczne, powinny nie opierać się także o nowe fakty i okoliczności, które organ prowadzący postępowanie ujawnił już po wydaniu wymienionych wyżej orzeczeń w pierwszej instancji",
b) prawa materialnego, poprzez mylne zrozumienie, że "rozpatrzenie odwołania organu od orzeczenia lekarskiego wydanego w I instancji może nastąpić w formie orzeczenia psychologicznego. Wydane ostateczne orzeczenie lekarskie, wbrew tytułowi tego dokumentu nie jest orzeczeniem lekarskim, w tym psychologicznym, do wydania którego psychologowie posiadają upoważnienia ustawodawcy, podobnie jak zawarte opinie psychologa.",
c) art. 75 § 1 K.p.a., poprzez przyjęcie do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia dowodu z orzeczenia lekarskiego psychologicznego, którego treść jest sprzeczna z prawem,
d) art. 8 K.p.a. i art. 9 K.p.a., poprzez niepoinformowanie go o nowych faktach i okolicznościach, na które powołał się CWKL w [...],
e) art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ po wniesieniu odwołania od orzeczenia lekarza i psychologa wydanych w pierwszej instancji,
f) art. 77 § 2 K.p.a., na podstawie którego organy obu instancji mogły zweryfikować nowe (jak twierdzą) fakty i okoliczności z posiadanym w aktach sprawy orzeczeniem lekarskim i psychologicznym, poprzez przewidzianą w tym przepisie procedurę uzupełnienia tych dowodów, którego naruszenie polega na zaakceptowaniu wyjaśnień organów dotyczących nowych faktów i okoliczności w trybie odwołania, nie służy do weryfikowania nowych faktów i okoliczności, a jego celem jest merytoryczna kontrola wydanych w pierwszej instancji orzeczeń lekarskich i psychologicznych,
g) art. 7 K.p.a., poprzez przyjęcie do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia dowodu z ostatecznego orzeczenia, którego treść jest wzajemnie sprzeczna; orzeczenie stwierdza jego dysfunkcję fizyczną i psychiczną podczas, gdy w uzasadnieniu stwierdzono, że zdiagnozowano u niego jedynie zaburzenia w funkcjonowaniu psychologicznym; ustalając fakty w tej sprawie wcześniej organ pierwszej instancji stwierdził, że nie stwierdzono u niego dysfunkcji fizycznej i psychicznej, a następnie, że posiada dysfunkcję fizyczną,
h) art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., których nie zastosowały organy obu instancji i nie dokonały oceny prawnej dowodu z ostatecznego orzeczenia psychologa.
Ponadto skarżący podniósł, że w toku postępowania nie uwzględniono materiałów dowodowych z innych poradni, instytucji, praktyk zawodowych o jego predyspozycjach, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego bez oparcia o całościowy materiał dowodowy.
Pismem z 6 marca 2024 r. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka S. S. na okoliczność potwierdzenia zdolności, posiadania kalifikacji i umiejętności do pełnienia służby wojskowej na zajmowanym stanowisku. W kolejnym piśmie z 18 marca 2023 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii służbowej z [...] marca 2024 r. ze służby wojskowej w [...] Pułku [...] w [...].
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w pismach procesowych z 6 i 18 marca 2024 r. bowiem, z zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz.1634, z późn. zm.) sąd administracyjny, może wprawdzie przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentu, ale tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnej wątpliwości. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że zeznanie świadka nie jest dopuszczalnym dowodem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zaś opina z przebiegu służby wojskowej skarżącego z [...] marca 2024 r., jako wydana po wejściu do obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia, nie ma wpływu na ocenę jego prawidłowości. Kontrola sądowa uwzględnia zaś stan faktyczny i prawny sprawy obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują w odpowiednim zakresie przepisy K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna (por. powołany już wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Stosownie do treści art. 87 ust. 1 zdanie 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej.
W § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach określono wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa; wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych; wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej; zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej; warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej przez wojskowe komisje lekarskie; szczegółowe warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej poza granicami państwa; tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich; sposób ustalania związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową przez te komisje; sposób orzekania o potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Wskazać należy, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale przydatności do służby wojskowej i określenie jej rodzaju na podstawie dokonanego rozpoznania i z uwzględnieniem wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia.
Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu ustalonego na datę orzekania. Oznacza to, że orzekany nie może skutecznie powoływać się na własne przekonanie co do swojej zdolności psychofizycznej, bądź dodatkowe wyniki badań przeprowadzone po zakończeniu postępowania.
Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej (§ 9 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 11 ust. 2 rozporządzenia).
Warunkiem wydania prawidłowego rozstrzygnięcia jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).
W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie komisji lekarskiej pierwszej instancji zostały wydane na mocy powołanych norm prawa materialnego, z zachowaniem przedstawionych zasad procedury administracyjnej.
Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący został [...] lutego 2023 r. poddany badaniom przez lekarza [...], który stwierdził potrzebę skierowania skarżącego na obserwację [...]. Rejonowa Wojskowa Komisja [...] w [...] skierowała orzekanego na obserwację do [...] Szpitala [...] z Przychodnią SPZOZ w [...]. Z karty informacyjnej leczenia szpitalnego z [...] marca 2023 r. wynika, iż w wyniku obserwacji na Oddziale [...] [...] Szpitala [...] w okresie od [...] do [...] marca 2023 r. rozpoznano u badanego: "[...] – Zaburzenia [...]. Obserwacja w kierunku procesu [...]" oraz zalecono dalszą obserwację [...] oraz ewentualną ponowną konsultację neurologiczną, w przypadku wystąpienia nowych objawów. Obserwacja szpitalna stanowi najpełniejszą formę diagnostyki stosowanej przez wojskowe komisje lekarskie w procesie orzekania o zdolności do pełnienia służby wojskowej. Organ orzekający w sprawie przed podjęciem rozstrzygnięcia, nie tylko przeprowadził wymagane badania lekarskie (§ 9 ust. 1 rozporządzenia), lecz stwierdził potrzebę i wykonał dodatkowe konsultacje specjalistyczne (§ 9 ust. 3 rozporządzenia). Zatem na podstawie zgromadzonej w sposób wyczerpujący, w świetle obowiązujących przepisów, dokumentacji medycznej podjął rozstrzygnięcie w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skargi mówiących o nieuwzględnieniu przez organ II instancji okoliczności wskazanych w odwołaniu, związanych z przebyciem przez skarżącego COVID–19 i udokumentowanego w opracowaniach naukowych oddziaływania tej choroby na zdrowie fizyczne i psychiczne chorego należy stwierdzić, że są one niezasadne. Skarżący poza wykazaniem przebycia COVID–19 nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów medycznych świadczących o ciężkim przebiegu choroby, jej istotnego wpływy na jego stan zdrowie. Twierdzenia skarżącego, iż to właśnie choroba COVID–19 stanowiła przyczynę opisywanego w wywiadzie chorobowym epizodu utraty świadomości i zachowań irracjonalnych, zostały oparte jedynie na domniemaniach wynikających z relacji innych żołnierzy, nie zaś dokumentacji medycznej podlegającej ocenie w procesie orzeczniczym. W toku pogłębionej diagnostyki stanu psychicznego nie stwierdzono związku COVID–19 ze stanem zdrowia psychicznego skarżącego. Nie sposób na podstawie twierdzeń orzekanego podważyć wniosków płynących z przeprowadzonej obserwacji szpitalnej, w wyniku której zalecono dalsze leczenie w poradni zdrowia psychicznego i rozważenie hospitalizacji w trybie planowym celem rozpoczęcia leczenia psychofarmakologicznego. Nie mogą też wpływać na wiarygodność przedmiotowej oceny załączone do odwołania kopie orzeczeń i zaświadczeń stwierdzających brak przeciwwskazań do pracy w charakterze kierowcy i pracownika ochrony.
Rozpoznana u skarżącego "osobowość [...] znacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne u osoby wymagającej obserwacji w kierunku procesu [...]" najbardziej odpowiada kwalifikacji z § 68 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. Osobowość [...] i rozpoznana u skarżącego osobowość [...] są literaturze medycznej traktowane podobnie i porównywane do zaburzeń [...] (zaburzeń osobowości). W świetle § 6 powołanego rozporządzenia, jeżeli stwierdzona podczas orzekania choroba lub ułomność nie została wymieniona w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, kwalifikuje się ją zgodnie z wiedzą medyczną, według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego.
Należy wskazać, że Sąd nie jest uprawiony do oceny fachowości przeprowadzonej u skarżącego konsultacji specjalistycznych oraz prawidłowości ustaleń komisji lekarskich w zakresie stwierdzonego schorzenia. Sąd nie może również zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej niż uczyniła to komisja na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań innej komisji, celem weryfikacji dotychczasowych badań. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Jedynie do specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do służby wojskowej zdolny, a wiedza medyczna w tym przypadku służy do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy. Zatem jeżeli w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach rozpoznane schorzenie stanowi o niezdolności do tej służby – to orzekany musi być kwalifikowany jako niezdolny do zawodowej służby wojskowej.
Reasumując, zaskarżone orzeczenie CWKL w [...] utrzymujące w mocy orzeczenie RWK[...] w [...] z [...] kwietnia 2023 r. stwierdzające, że skarżący jest niezdolny do pełnienia służby wojskowej, nie narusza prawa.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI