II SA/WA 1380/19

II SA/Wa 1380/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Radziszewska-Krupa
Joanna Kube
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Sygn. powiązane
III OSK 2688/21 - Wyrok NSA z 2023-11-07
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1789
art 34 b, art 26 ust 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Dz.U. 2019 poz 2325
art 145 par 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art 15, art 77 par 1 , art 80 , art 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu naukowego profesora nauk [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącej E. D. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wydała w dniu [...] lutego 2019 r. decyzję nr [...], mocą której na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789) w zw. z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669), działając w trybie § 8 pkt 2 Statutu Centralnej Komisji, utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], odmawiającą przedstawienia dr hab. E. G. do tytułu naukowego profesora nauk medycznych.
Centralna Komisja w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazała, iż Sekcja Nauk Medycznych na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2019 r. po zapoznaniu się z wnioskiem dr hab. E. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz opiniami superrecenzentów Centralnej Komisji z wszystkich etapów postępowania, po przeprowadzeniu dyskusji, w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się za wnioskiem o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji (wynik głosowania: za uchyleniem decyzji – 8 głosów, przeciw – 19 głosów, wstrzymujących się – 1 głos).
Prezydium Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2019 r., po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło, w głosowaniu tajnym, utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję (wynik głosowania: za uchyleniem decyzji – 0 głosów, przeciw – 11 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów).
Organ wyjaśnił, iż na etapie pierwotnym Rada [...] Wydziału Lekarskiego [...] Uniwersytetu Medycznego wystąpiła do Centralnej Komisji z wnioskiem o przedstawienie dr hab. E. G. do tytułu naukowego profesora nauk medycznych. Wniosek Rady był rozpatrywany w pierwszym etapie postępowania, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki na posiedzeniach Sekcji Nauk Medycznych Centralnej Komisji, która po zapoznaniu się z wnioskiem i złożonymi recenzjami oraz po przeprowadzeniu dyskusji, w głosowaniu tajnym, odmówiła ostatecznie poparcia tego wniosku. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z ostatecznym stanowiskiem Sekcji, podjęło decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. o odmowie przedstawienia dr hab. E. G. do tytułu naukowego profesora nauk medycznych.
E. G. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zarzuciła organowi niepełne uzasadnienia decyzji. Sprawa została ponowne skierowana do Sekcji Nauk Medycznych. Centralna Komisja w powołanym etapie postępowania uzyskała kolejne opinie dwóch superrecenzentów prof. dr hab. J. K. (recenzja negatywna) i prof. dr hab. J. S. (recenzja pozytywna).
Sekcja Nauk Medycznych w głosowaniu tajnym ponownie odmówiła poparcia wniosku. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymało w mocy decyzję o odmowie przedstawienia skarżącej do tytułu naukowego profesora.
Centralna Komisja nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, iż kandydatka spełnia podstawowe wymagania określone w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych. Stwierdzono, iż kandydatka nie posiada osiągnięć naukowych znacznie przekraczających wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym. Postępowanie było prowadzone w tzw. nowym trybie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, tj. w brzmieniu po generalnej nowelizacji ustawy podjętej przepisami ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 84, poz. 455).
Przedmiotem ponownej oceny Centralnej Komisji był wniosek badany z punktu widzenia przesłanek z art. 26 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych, w brzmieniu po generalnej nowelizacji ustawy podjętej w 2011 r.
Centralna Komisja ustaliła na podstawie analizy bibliometrycznej, że przed habilitacją kandydatka była współautorem 9 publikacji, 1 opisu przypadku oraz pracy poglądowej, sumaryczny IF 0. W angielskojęzycznej wyszukiwarce w internetowych bazach danych obejmujących artykuły z dziedziny medycyny PubMed nie są umieszczone te publikacje. Dorobek publikacyjny strony obejmuje 261 pozycji o sumarycznym IF 15,597, punkty MNiSzW/KBN 438,5, Index Copernicus 440,47. W bazie danych PubMed na dzień [...] grudnia 2018 r., jest 12 prac, z których 8 było opublikowanych do czasu złożenia wniosku o nadanie tytułu profesora. Kandydatka jest pierwszym autorem w jednej publikacji: E. G., E. K., B. C., "[...]" Pozostałe publikacje ukazały się w czasopismach o charakterze edukacyjnym i w większości mają charakter popularnonaukowy. Wcześniejsze omówienia osiągnięć naukowych kandydatki ograniczają się do wyliczenia tematyki artykułów i w żadnej ocenie nie zdefiniowano co jest oryginalnym, autorskim osiągnięciem badawczym.
Do czasu złożenia dokumentów prace kandydatki cytowane były dwa razy (wskaźnik Hirscha 1). Organ podkreślił, że w odwołaniu słusznie użyto argumentu, iż liczba cytowań zależy także od czasu, jaki upłynął od ukazania się publikacji. Cytowania prac strony zawarte we wniosku w poszczególnych latach przedstawiają się następująco: 2015-2; 2016-4; 2017-5; 2018-4. Wskaźnik Hirscha oceniony w grudniu 2018 r. wynosił 3.
Reasumując przeprowadzoną analizę w zakresie osiągnięć naukowych kandydatki badanych pod kątem przesłanki ustawowej wykazania "posiadania osiągnięć naukowych znacznie przekraczających wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym", ostatecznie stanowisko Centralnej Komisji stanowi, że dorobek naukowy E. G. jest słaby. Opinię tą potwierdza niski wskaźnik IF oraz mała liczba cytowań. Z profilu publikacji, zróżnicowania tematyki, nie można zdefiniować, czy i jakie badania prowadziła kandydatka oraz co było głównym tematem zainteresowań naukowych. Aktywność naukowa i osiągnięcia naukowe są najważniejszym elementem w uzyskaniu tytułu profesora, a ten warunek nie został spełniony.
Drugim elementem zdefiniowanym przez ustawę jest kierowanie zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych i zagranicznych. E. G. prowadziła badania finansowane z programów CMKP oraz była członkiem zespołu realizującego jeden program finansowany przez Komitet Badań Naukowych. Z dokumentacji wniosku wynika jednak, że w zakresie wymogów posiadania doświadczenia w kierowaniu zespołami badawczymi i realizacji projektów finansowanych w drodze konkursów krajowych i zagranicznych strona nie była kierownikiem grantu czy projektu finansowanego w drodze konkursów krajowych i zagranicznych.
Przepis art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy mówi ściśle o "kierowaniu zespołami badawczymi", więc sprawowaniu funkcji kierowniczych w organizowaniu pracy zespołów badawczych. Centralna Komisja nie zanegowała, że strona była wykonawcą grantów, ale wskazała, iż ustawa stanowi o wymogu wykazania sprawowania funkcji kierownika zespołów badawczych, a ten wymóg nie został udowodniony. Działalność w ramach międzynarodowego konsorcjum w projekcie Erasmus Centralna Komisja zaliczyła do osiągnięć dydaktycznych, nie naukowych. Brak jest więc podstaw do uznania, że wymóg ten został spełniony.
Centralna Komisja wyjaśniła ponadto, iż w zakresie wykazania spełnienia wymogów odbycia staży naukowych i prac naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych z dokumentacji wynika, że kandydatka odbyła staże naukowe i prace naukowe w instytucjach zagranicznych: w 1985 r. przez okres siedmiu miesięcy przebywała w Instytucie [...] w Z., zaś w 1990 r. spędziła trzy miesiące w [...] Uniwersytecie w L. W przedstawionych dokumentach brak jest jednak informacji, czym zajmowała się w czasie pobytów za granicą, czy prowadziła badania naukowe i jakie. Brak jest też publikacji wspólnych z pracownikami ośrodków zagranicznych. Nie jest więc jasne, czy były to pobyty naukowe czy szkolenie zawodowe. Odbyte staże zagraniczne nie zaowocowały przy tym wspólnymi grantami oraz publikacjami naukowymi. Nie każdy staż ma charakter naukowy. Natomiast w dostępnej dokumentacji nie ma planów naukowych stażów, który w takich przypadkach jest wcześniej uzgodniony z jednostką prowadzącą staż, podobnie jak sprawozdań z tych pobytów.
Kolejnym badanym elementem zdefiniowanym przez ustawę są osiągnięcia w opiece naukowej. Kandydatka jest promotorem 12 zakończonych przewodów doktorskich, pięć pozostałych jest w trakcie realizacji. E. G. była recenzentem w trzech przewodach habilitacyjnych i pięciu doktoratach. W tej sytuacji kandydatka posiada, w ocenie organu, niewątpliwie poważne osiągnięcia w opiece naukowej, osiągnięcia te znacznie przekraczają minima określone przez ustawę.
Kandydatka wykazuje dużą aktywność dydaktyczną, ze szczególnym ukierunkowaniem na kształcenie położnych. Jest autorem opracowań monograficznych, założyła i redaguje kwartalnik "[...]". Działalność ta jest bardzo ważna społecznie i niewątpliwie zasługuje na wyróżnienie, nie jest jednak w świetle ustawy wskazaną przesłanką wymagań do uzyskania tytułu profesora.
Negatywna decyzja Centralnej Komisji z dnia [...] lutego 2019 r., wynika ostatecznie z niespełnienia przez kandydatkę pełnych wymogów art. 26 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, tj. pomimo znacznej liczby publikacji kandydatki, ocenianych w IF na 15.597 punktów oraz 438,5 MNiSW/KBN. Powyższe wskazuje na mały wpływ na dziedzinę nauki reprezentowaną przez stronę. O ograniczonej roli kandydatki w powstawaniu dorobku świadczy pierwsze autorstwo jedynie jednej pracy w czasopismach z listy filadelfijskiej. Większość publikacji ukazało się w czasopismach o charakterze edukacyjnym i w większości mają one charakter popularno-naukowy. Prace były cytowane jedynie dwukrotnie.
Kandydatka brała udział w projektach badawczych finansowanych w drodze konkursów, ale nimi nie kierowała. Odbyła staże zagraniczne, których charakter naukowy czy szkoleniowy nie został zdefiniowany. Bardzo wysoko przy tym Centralna Komisja oceniła działalność dydaktyczną i osiągnięcia w opiece naukowej.
Na wynik głosowania Sekcji Nauk Medycznych i Prezydium Centralnej Komisji wpłynęła niezadowalająca ocena aktywności naukowej i osiągnięć naukowych E. G. uznawanych za bardzo ważny element w uzyskaniu tytułu profesora.
Prezydium Centralnej Komisji dało w pełni wiarę ustaleniom Sekcji Nauk Medycznych, iż osiągnięcia – po habilitacji – okazały się niewystarczające w świetle wymogów art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. Centralna Komisja uznała ocenę Sekcji i przyjęte przez Sekcję recenzje za wiarygodne i mające pełną moc dowodową. W rezultacie Centralna Komisja odmówiła mocy dowodowej recenzjom z wcześniejszych etapów postępowania, zgodnie z którymi kandydatka spełnia wszystkie wymogi wskazane w art. 26 ust. 1 ww. ustawy.
Osiągnięcia strony, przy zauważalnych pozytywach niektórych elementów dorobku, nie kwalifikują jej do przedstawienia do tytułu naukowego profesora. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pod względem merytorycznym nie wniósł nowych, znaczących okoliczności do sprawy mających wpływ na zmianę wydanej decyzji. Brak jest więc w odwołaniu kandydatki okoliczności podważających podstawy podjętej decyzji o odmowie przedstawienia do nadania tytułu naukowego.
E. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji Do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...].
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
‒ art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 34b ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez wydanie decyzji w konsekwencji złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez prof. K. F., prof. T. S., prof. M. G., prof. B. S., prof. K. M., prof. M. R., prof. T. T., prof. Z. F., prof. R. B. oraz prof. A. B., którzy powinni być wyłączeni z mocy ustawy z powodu udziału w wydaniu decyzji pierwotnej, a naruszenie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Na wypadek gdyby Sąd nie podzielił powyższego zarzutu, zaskarżonej w całości decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
‒ art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pozbawienie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji,
‒ art. 7 w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych w zw. z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia wszystkich okoliczności związanych z osiągnięciami naukowymi, kierowaniem zespołami badawczymi finansowanymi z programów CMKP oraz udziałem w zagranicznych stażach naukowych,
‒ art. 15 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 pkt 4 ustawy o stopniach naukowych poprzez niepodjęcie czynności dla ponownego ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia, podczas gdy na etapie odwoławczym organ zobowiązany jest do ponownego, całościowego i kompleksowego rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym.
Skarżąca zaznaczyła, że postępowanie o nadanie tytułu profesora prowadzone było na podstawie wniosku Rady [...] Wydziału Lekarskiego [...] Uniwersytetu Medycznego. W wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2019 r., uczestniczyły następujące osoby: prof. K. F., prof. T. S., prof. M. G., prof. B. S., prof. K. M., prof. M. R., prof. G. W., prof. T. T., prof. Z. F., prof. R. B. oraz prof. A. B.
Natomiast w wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. uczestniczyli: prof. K. F., prof. T. S., prof. M. G., prof. B. S., prof. K. M., prof. M. R., prof. W. B., prof. T. T., prof. Z. F., prof. R. B. oraz prof. A. B.
Z porównania podpisów pod obu decyzjami wynika, że zarówno pierwsza jak i druga decyzja zostały wydane z udziałem tych samych osób (jedyna zmiana osób uczestniczących w wydaniu decyzji dotyczy prof. G. W., który brał udział w wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2019 r. w miejsce prof. W. B.).
Tymczasem, zgodnie z art. 34b ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, do członków Centralnej Komisji stosuje się odpowiednio art. 24 k.p.a.
Norma wyrażona art. 34b ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym zobowiązuje do wyłączenia od udziału w postępowaniu w razie wystąpienia okoliczności wskazanych w § 1 art. 24 k.p.a., zgodnie z którym pracownik organu administracji publicznej – a w tym przypadku odpowiednio członek Centralnej Komisji (zatem nie wprost jako członek organu kolegialnego, o czym mowa w art. 27 k.p.a., odsyłającym jednak do art. 24 k.p.a.) – podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach wskazanych w tym artykule, zdaniem pełnomocnika skarżącej.
Przyczyny wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu w sprawie, określone w art. 24 § 1 k.p.a., mają na celu wyeliminowanie wszelkich zastrzeżeń co do bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznawaniu określonej sprawy, na co w swoim orzecznictwie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny.
Decyzja Prezydium Centralnej Komisji z dnia [...] lutego 2019 r., jako organu Centralnej Komisji podejmującego ostateczną decyzję w sprawie, z uwagi na udział w jej wydaniu tych samych osób, w oczywisty sposób budzi wątpliwości co do bezstronności i rzetelności ponownego rozpatrzenia tej samej sprawy.
Uchwały Prezydium Komisji zapadają bezwzględną większością oddanych głosów w obecności co najmniej połowy liczny członków. W praktyce zatem możliwe jest ustalenie składu Prezydium w taki sposób, aby zarówno pierwsze, jak i ponowne rozpoznanie sprawy dokonane było z udziałem innych członków. Kwestia ustalenia odpowiedniego składu, który gwarantowałby bezstronność, jest tym bardziej istotna, biorąc pod uwagę, że ponowne rozpoznanie sprawy charakteryzujące się brakiem dewolutywności.
Skarżąca podkreśliła, że na żadnym etapie postępowania nie była informowana o podejmowanych przez Centralną Komisję czynnościach, nie umożliwiono jej również wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2019 r. Centralna Komisja wskazała, że skarżąca nie udowodniła sprawowania funkcji kierownika zespołów badawczych. Jednocześnie Centralna Komisja nie podjęła żadnych czynności w celu ustalenia stanu faktycznego. W szczególności, nie wezwała skarżącej do uzupełnienia materiału dowodowego ani nie wskazała, w jaki sposób, jej zdaniem, sprawowanie funkcji kierowniczej powinno zostać udowodnione. Podobnie, w przypadku wymogu odbycia staży naukowych i prac naukowych w instytucjach zagranicznych, Centralna Komisja wskazała, że nie jest dla niej jasne, czy wskazane przez skarżącą pobyty zagraniczne były pobytami naukowymi czy szkoleniami zawodowymi. Centralna Komisja nie poczyniła przy tym żadnych czynności w celu wyjaśnienia tej okoliczności.
W decyzji z [...] lutego 2019 r. Centralna Komisja nie uzasadniła, dlaczego odmówiła mocy dowodowej recenzjom z wcześniejszych etapów postępowania. Brak ten jest niewątpliwie kolejnym argumentem poddającym w wątpliwość rzetelność postępowania odwoławczego.
Centralna Komisja nie podjęła praktycznie żadnych kroków w celu ponownego rozpoznania sprawy. Po wpłynięciu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uzyskała dwie kolejne recenzje dwóch superrecenzentów, tj. prof. dr hab. J. K. i prof. dr hab. J. S. Recenzje te nie wniosły jednak nic nowego do postępowania, gdyż pierwsza z recenzji była negatywna, a druga pozytywna. Komisja Centralna nie podjęła żadnych czynności, aby dla wyjaśnienia sprawy powołać kolejnego recenzenta.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako P.p.s.a.) określa, kiedy decyzje podlegają uchyleniu.
Dokonując oceny zasadności skargi E. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] lutego 2019 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie, choć nie ze wszystkimi podniesionymi w niej zarzutami można się zgodzić.
Zgodnie z dyspozycją art. 29 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 ze zm.), w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. "Odpowiedniość" stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza stosowanie jednych przepisów wprost, bez żadnych modyfikacji lub zmian, a niektórych z nich z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy.
Inaczej mówiąc, postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych zamieszczonych w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. ustawy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych działa przy Prezesie Rady Ministrów i w zakresie wydawanych przez siebie decyzji pełni funkcję centralnego organu administracji rządowej. Jest to więc organ administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w sprawie indywidualnej.
Postępowanie o nadanie tytułu profesora jest postępowaniem dwustopniowym. Pierwszy jego etap ma miejsce przed radą jednostki organizacyjnej. Jego celem jest zgromadzenie materiału dowodowego, w tym także recenzji i podjęcie uchwały w kwestii wniosku o nadanie tytułu profesora. Drugi etap to postępowanie przed Centralną Komisją, która po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie oceny kandydata do tytułu profesora podejmuje uchwałę o przedstawieniu albo o odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora (art. 27 i 28 ustawy). Jest to etap o charakterze decyzyjnym.
Centralna Komisja, jak stanowi art. 35 ustawy, działa na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy, którymi są przewodniczący, Prezydium i sekcje. Jeśli więc, Prezydium jest organem Centralnej Komisji, to bez wątpienia działa jako organ administracji publicznej, którego zadaniem jest dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wydanie decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Bezspornym jest w związku z tym fakt, iż do tego postępowania będą miały "odpowiednie" zastosowanie przepisy art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej, a takim jest przecież Centralna Komisja, ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadnić poprzez wskazanie podstawy faktycznej i prawnej. Okoliczność, że Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym, stanowi utrudnienie w sporządzeniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Nie oznacza to jednak, iż jest ona zwolniona od wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1364/05, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).
W postępowaniu przed Centralną Komisją obowiązuje zasada dwuinstancyjności, którą można ująć jako gwarancję procesową strony postępowania administracyjnego, wyrażającą się w możliwości żądania przez nią ponownego rozstrzygnięcia jej sprawy indywidualnej załatwionej decyzją organu I instancji. Strona ma więc prawo do tego, aby jej sprawa była dwukrotnie rozpatrywana pod względem merytorycznym, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszystkie argumenty, opinie i żądania i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznemu interesowi strony (por. uchwałą SN (5) z 1 grudnia 1994 r., sygn. akt III AZP 8/94, OSNA PLUS, 1995, nr 7, poz. 82).
W rozpoznawanej sprawie zasada dwuinstancyjności nie została w pełni zrealizowana w zgodzie z powyższymi standardami, które to naruszenie – w ocenie Sądu – mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Centralna Komisja w decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. odmowę przedstawienia skarżącej do tytułu naukowego profesora nauk medycznych uzasadniła tym, iż kandydatka nie spełnia warunków określonych w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. dorobek naukowy kandydatki nie spełnia wymagań ustawowych.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Centralna Komisja utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Organ wskazał, iż dorobek naukowy skarżącej "jest słaby", kandydatka nie była kierownikiem grantu czy projektu finansowanego w drodze konkursów krajowych i zagranicznych oraz nie jest jasne, czy pobyty skarżącej w 1985 r. w Instytucie [...] w Z. i w 1990 r. w [...] Uniwersytecie w L. były pobytami naukowymi, czy szkoleniami zawodowymi. Centralna Komisja przyjęła też, że skarżąca posiada poważne osiągnięcia w opiece naukowej, które znacznie przekraczają minima określone przez ustawę.
W skardze podkreślono natomiast, iż Centralna Komisja nie uzasadniła dlaczego odmówiła mocy dowodowej recenzjom z wcześniejszych etapów postępowania. Brak ten jest, w opinii skarżącej, argumentem poddającym w wątpliwość rzetelność postępowania odwoławczego. Powołani po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dwaj kolejni superrecenzenci, tj. prof. dr hab. J. K. i prof. dr hab. J. S. zajęli sprzeczne stanowiska, a w związku z czym istniejące w sprawie wątpliwości nadal nie zostały usunięte.
Powyższe zarzuty są, w ocenie Sądu, trafne, w szczególności gdy weźmie się pod uwagę, że wszyscy recenzenci wyznaczeni przez Radę [...] Wydziału Lekarskiego [...] Uniwersytetu Medycznego pozytywnie zaopiniowali kandydaturę skarżącej do nadania stopnia naukowego profesora nauk medycznych. Także superrecenzent powołany przez Prezydium Centralnej Komisji prof. dr hab. n. med. J. S., opiniując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadania skarżącej tytułu naukowego profesora, w opinii z dnia [...] września 2018 r. zawarł pozytywną ocenę dorobku naukowego kandydatki. Recenzent uznał, iż: "Dorobek naukowy kandydatki jest spójny. W czasie od poprzedniego awansu powiększył się szczególnie w zakresie prac publikowanych w czasopismach ocenionych na podstawie listy J.". Ponadto recenzenci w osobach: prof. dr hab. med. K. P. (opinia z dnia [...] grudnia 2017 r.), prof. dr hab. n. med. P. W. (opinia z dnia [...] lutego 2017 r.) oraz prof. zw. dr hab. n. med. A. K. (opinia z dnia [...] sierpnia 2017 r.) pozytywnie ocenili wniosek o przedstawieniu skarżącej do tytułu naukowego profesora nauk medycznych.
Jedynie superrecenzent prof. dr hab. n. med. J. K. w opinii z dnia [...] stycznia 2019 r. zawarł negatywną ocenę dorobku naukowego skarżącej. W niniejszej sprawie skarżąca w toku całego postępowania otrzymała zatem 9 recenzji pozytywnych (w tym pięć recenzji w postępowaniu prowadzonym przed Radą [...] Wydziału Lekarskiego [...] Uniwersytetu Medycznego) i tylko jedną ww. recenzję negatywną z dnia [...] stycznia 2019 r.
Należy w tym miejscu podkreślić, że w postępowaniu przed Centralną Komisją recenzje złożone w postępowaniu prowadzonym przez Radę Wydziału, stanowią pełnowartościowy dowód, do którego powinna ustosunkować się Centralna Komisja, rozpatrując sprawę w sekcji, a więc na etapie postępowania opiniodawczego, jak również Prezydium, które jest organem rozstrzygającym Komisji. Centralna Komisja nie ogranicza się bowiem do oceny dowodów zebranych w postępowaniu prowadzonym po przesłaniu jej akt przez Radę Wydziału, lecz ocenia całokształt materiału dowodowego, w tym także zebranego w toku postępowania prowadzonego przez Radę Wydziału. Na potrzebę odniesienia się do recenzji pozytywnych, które jednak nie przesądziły o wydanym rozstrzygnięciu, zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1364/05, (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) podkreślając, że strona ma prawo wiedzieć, dlaczego Centralna Komisja uznała za wiarygodne jedne dowody, a innym tej wiarygodności odmówiła.
Centralna Komisja nie zbadała również w sposób należyty kwestii charakteru prawnego pobytu skarżącej w instytucjach naukowych, co zresztą znajduje odzwierciedlenie we fragmencie uzasadnienia, a mianowicie w stwierdzeniu organu, iż "Nie jest więc jasne, czy były to pobyty naukowe czy szkolenia zawodowe".
Zwrócić należy uwagę, iż przepis art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki został tak skonstruowany, że osoba ubiegająca się o nadanie tytułu naukowego profesora musi spełniać tylko jedno z trzech wymagań określonych w tym przepisie, tj. posiadać doświadczenie w kierowaniu zespołami badawczymi realizującymi projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyć staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadzić prace naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych.
Organ winien zatem wyjaśnić charakter prawny wskazanych przez skarżącą pobytów w roku 1985 i 1990 w instytucjach naukowych. Błędem jest, zdaniem Sądu, pozostawienie tej kwestii otwartej gdyż odpowiednio stosowane w postępowaniu przed Centralną Komisją przepisy k.p.a. nakazują zbadanie i wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Pozostałe zarzuty skargi w ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 34b ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, polegający na naruszeniu zasady bezstronności orzekania w związku z udziałem kilku tych samych osób w wydaniu decyzji zarówno z dnia [...] stycznia 2018 r., jak i decyzji z dnia [...] lutego 2019 r.
Stosownie do § 4 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w skład Prezydium Komisji wchodzą Przewodniczący Komisji, dwaj Zastępcy Przewodniczącego Komisji, Sekretarz Komisji oraz Przewodniczący Sekcji stałych. Skład Prezydium jest stały przez cały okres 4-letniej kadencji Komisji. Do kompetencji Prezydium Komisji należy m. in. zatwierdzanie uchwał Sekcji w sprawach nadania stopni naukowych i tytułu naukowego (§ 8 pkt 2a statutu). Uchwały Prezydium Komisji zapadają bezwzględną większością oddanych głosów, w obecności co najmniej połowy liczby członków (§ 15 ust. 1 statutu).
Powyższe regulacje wskazują, że Prezydium Komisji jest organem kolegialnym, który podejmuje swoje rozstrzygnięcia, działając w pełnym składzie. Gdyby chcieć zastosować do Prezydium Komisji regulację z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., to organ ten utraciłby zdolność orzekania w zakresie ponownego rozpatrzenia sprawy. Skoro ustawodawca nie przewidział, aby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w ramach procedowania przed Centralną Komisją rozpatrywał inny organ, to do członków Prezydium Centralnej Komisji przepis art. 24 k.p.a. należy stosować odpowiednio (art. 34b ustawy). Oznacza to, że możliwe jest wyłączenie członka Prezydium w przypadkach określonych w art. 24 § 1 k.p.a., z wyłączeniem sytuacji przewidzianej w pkt 5 tego przepisu.
Końcowo podkreślić należy, że Sądowi znane jest i w pełni podziela ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje organu kolegialnego podejmowane w głosowaniu tajnym. Nie oznacza to jednak, że organ ten nie jest obowiązany odnieść się do formułowanych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zastrzeżeń co do poprawności prowadzonego postępowania przez Centralną Komisję, a dotyczących jego istotnych elementów.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ, w ramach rozstrzygania w zakresie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zobowiązany będzie zatem odnieść się do zarzutów tego wniosku z uwzględnieniem poczynionych powyżej uwag i ocen, a w uzasadnieniu decyzji wyjaśnić swoje stanowisko w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy organ naruszył przepisy art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 26 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.