II SA/Wa 138/24

II SA/Wa 138/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Iwona Maciejuk
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1550
art. art. 126 par. 2 pkt 2, 208(1), 505(32) par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j.)
Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. art. 4 pkt 1 i 2, 5 ust. 1 lit. a i c, 6 ust. 1 lit. c i f
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, Protokolant referent Beata Kowalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Kancelarii Prawnej [...] i Partnerzy sp.p. z siedzibą w [...] na punkt 1 decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: Prezes UODO, organ) decyzją z [...] listopada 2023 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz.U. z 2023 r. poz. 775; dalej "Kpa."), art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r.
o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781) oraz art. 5 ust. 1 lit. a i c, art. 6 ust. 1 lit. c i f oraz art. 58 ust. 2 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz.Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz.Urz. UE L 74 z 4.03.2021,
str. 35; dalej RODO), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego
w sprawie skargi Pani B. C. (dalej także uczestniczka), zam. przy
ul. [...] [...], na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez Kancelarię Prawną [...] z siedzibą [...] (dalej: Kancelaria, skarżąca), polegające na udostępnieniu jej danych osobowych lokatorom bloków przy ul. [...] [...], udzielił Kancelarii upomnienia za naruszenie art. 5 ust. 1 lit. a i c oraz art. 6 ust 1 RODO polegające
na przetwarzaniu danych osobowych B. C. w zakresie jej numeru PESEL dla celu złożenia, w imieniu [...] S.A. z siedzibą
w [...] przy ul. [...] (dalej spółka), wniosku z [...] 2020 r.
do Sądu Rejonowego dla [...] [...], Wydział Cywilny
z siedzibą [...], o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu jako danej zbędnej dla tego celu i bez podstawy prawnej (pkt 1), w pozostałym zakresie odmówił uwzględniania wniosku (pkt 2).
Wydaniu powyższej decyzji towarzyszył następujący stan sprawy.
Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga B. C. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez Kancelarię polegające na udostępnieniu jej danych osobowych lokatorom bloków przy ul. [...] [...]. W treści skargi podniosła, "(...) dane wyszły
od: 1. Kancelaria Prawna [...] ul. [...] [...] [...]. 2. Zostały udostępnione mój dane lokatorom bloku przy ul [...] [...]. 3. Imię i nazwisko, dokładny adres, pesel, imiona rodziców, cały metraż mieszkania. 4. Oczekuje ukarania osób ujawniających moje dane osobowe, oraz odszkodowanie z tytułu ujawnienia danych wrażliwych. Usunięcie moich danych już nic nie da, bo lokatorzy bloku przy ul. [...] [...] już je mają i mogą być wykorzystywane, gdzie kiedyś mogę być poszkodowana przez ujawnienie tak wrażliwych danych".
Z załącznika do pisma uczestniczki z [...] maja 2022 r. skierowanego do organu wynika, że kwestionuje ona udostępnienie danych osobowych przez Kancelarię
na rzecz wspomnianych osób poprzez zamieszczenie ich we wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu z dnia [...] 2020 r. do Sądu Rejonowego
dla [...] [...], Wydział Cywilny z siedzibą [...], złożonego przez Kancelarię w imieniu spółki.
Jak ustalono w toku postępowania wywołanego powyższą skargą, wiosną 2020 r. Kancelaria otrzymała od spółki w ramach zawartej umowy o świadczenie usług prawnych, zlecenie złożenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia przez spółkę służebności przesyłu dla infrastruktury elektroenergetycznej stacji elektroenergetycznej nr [...] zlokalizowanej na nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] [...], obręb ewidencyjny [...], numer księgi wieczystej [...], stanowiącej własność Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (por. pismo Kancelarii z [...] września 2022 r.
do organu).
Jak oświadczyła Kancelaria w swoim piśmie z [...] września 2022 r. "(...) Nieruchomość gruntowa objęta wnioskiem [działka nr [...]] była nieruchomością zabudowaną wielolokalowymi budynkami mieszkalnymi z adresem administracyjnym ul. [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...]. Z treści księgi wieczystej nieruchomości gruntowej [[...]] wynika, że w obrębie budynków doszło do następczego wyodrębnienia lokali mieszkalnych, które odtąd uzyskały status odrębnych nieruchomości (...)". Zdaniem Kancelarii wskazanie w powyższym wniosku osoby uczestniczki i jej danych było niezbędne do prawidłowego zakreślenia kręgu uczestników postępowania, a następnie uregulowania stanu prawnego
w zakresie posadowionej na terenie nieruchomości infrastruktury elektroenergetycznej. Uczestniczka jako posiadająca prawo własności odrębnego lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] zlokalizowanego na nieruchomości gruntowej, na której posadowione były urządzenia elektroenergetyczne spółki, od początku postępowania posiadała status zainteresowanego/uczestnika postępowania.
Kancelaria oświadczyła ponadto, że wniosek o stwierdzenie zasiedzenia
na rzecz spółki służebności przesyłu zawarty w piśmie z [...] 2020 r. wraz
z odpisami dla uczestników postępowania, złożono [...] maja 2020 r. na biurze podawczym Sądu Rejonowego dla [...]. Po weryfikacji spełnienia warunków formalnych i potwierdzeniu przez Sąd wskazanego we wniosku kręgu uczestników postępowania, zarządzono doręczenie uczestnikom postępowania odpisów wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu. Aktualnie Kancelaria nie przetwarza danych osobowych uczestniczki. Akta sprawy, której dotyczy skarga, rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy dla [...]
[...], [...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...], zostały zwrócone
do spółki po zakończeniu umowy o świadczenie usług prawnych.
W uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji Prezes UODO wyjaśnił, że postępowanie prowadzone przez Prezesa UODO ma na celu ustalenie czy w sprawie doszło do naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, a w razie stwierdzenia tego naruszenia, skorzystanie z uprawnień naprawczych, o których mowa w art. 58 ust. 2 RODO. Uczestniczka kwestionowała udostępnienie przez Kancelarię swoich danych osobowych lokatorom bloków przy ul. [...]
[...].
Ocena legalności przetwarzania wspomnianych danych, rozumianego również jako udostępnienie, przeprowadzona powinna być w odniesieniu do przesłanek określonych w art. 6 ust. 1 RODO. Zgodnie z przytoczonym przepisem, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy spełniona jest jedna
z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Katalog przesłanek wymienionych w art. 6 ust. 1 RODO, jest zamknięty. Każda z przesłanek legalizujących proces przetwarzania danych osobowych ma charakter autonomiczny i niezależny. Są także względem siebie równoprawne, co oznacza, że dla legalności procesu przetwarzania danych wystarczające jest spełnienie jednej z nich. W konsekwencji zgoda osoby, której dane dotyczą nie jest jedyną podstawą przetwarzania danych osobowych, bowiem proces przetwarzania danych będzie zgodny z RODO również wówczas, gdy administrator wykaże spełnienie innej z wyżej wymienionych przesłanek. Niezależnie od zgody osoby, której dane dotyczą (art. 6 ust. 1 lit. a RODO) przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne między innymi wtedy, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze (art. 6 ust. 1 lit. c RODO), a także gdy jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą jest dzieckiem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO). Dane osobowe muszą być przetwarzane zgodnie
z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą ("zgodność z prawem, rzetelność i przejrzystość" - art. 5 ust. 1 lit. a RODO), a także adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane ("minimalizacja danych" - art. 5 ust. 1 lit. c RODO).
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że dane osobowe uczestniczki Kancelaria zawarła we wniosku reprezentowanej przez nią spółki o stwierdzenie zasiedzenia przez spółkę służebności przesyłu. Wniosek ten skierowała Kancelaria do sądu właściwego do jego rozpoznania, a następnie doręczony został przez ten sąd uczestnikom postępowania.
Uczestniczka jako posiadająca prawo własności odrębnego lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] zlokalizowanym na nieruchomości gruntowej, na której posadowione były urządzenia elektroenergetyczne spółki, posiadała status zainteresowanego/uczestnika postępowania w sprawie, w związku z czym Kancelaria zawarła jej dane osobowe w ww. wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu.
Jak wskazał Prezes UODO, postępowanie w sprawie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu podlega przepisom ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm.; dalej "Kpc.").
Stosownie do art. 506 Kpc., sąd wszczyna postępowanie nieprocesowe
na wniosek. Zgodnie z art. 511 § 1 Kpc., wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić zadość przepisom o pozwie, z tą zmianą, że zamiast pozwanego należy wymienić zainteresowanych w sprawie. Stosownie do art. 510 § 1 Kpc., zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania. Pozew natomiast, zgodnie z art. 187 § 1 Kpc., powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać: 1) dokładnie określone żądanie,
a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; 11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia. Z kolei zgodnie z art. 126 § 1 Kpc., każde pismo procesowe powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane; 2) imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych
i pełnomocników; 3) oznaczenie rodzaju pisma; 4) osnowę wniosku lub oświadczenia; 5) w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia - wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenie, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; 6) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 7) wymienienie załączników. Zgodnie z art. 128 § 1 Kpc. w zw. z art. 13 § 2 Kpc., do pisma procesowego należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich uczestniczącym w sprawie osobom. Organ dodał, że zgodnie z art. 86 Kpc., strony
i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników.
Z powyższego wynika zatem, zdaniem Prezesa UODO, że Kancelaria reprezentując spółkę w sprawie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu jako jej pełnomocnik, zobowiązana była do złożenia tego wniosku w sposób odpowiadający powołanym przepisom Kpc., a więc zobowiązana była do wskazania wszystkich uczestników postępowania zainicjowanego tym wnioskiem, celem jego doręczenia przez sąd tym uczestnikom.
Działanie Kancelarii było co do zasady uzasadnione w świetle art. 6 ust. 1
lit. c i f RODO jako działanie niezbędne do wykonania obowiązku prawnego wynikającego z przepisów Kpc., statuujących wymogi pism procesowych, jak i jako działanie niezbędne do realizacji prawnie uzasadnionego interesu Kancelarii, polegającego na wykonywaniu umowy o świadczenie usług prawnych zawartej
ze spółką, w ramach której otrzymała zlecenie złożenia danego wniosku. Prawnie uzasadniony interes to może być interes faktyczny, gospodarczy lub prawny, ale taki, który jest zgodny z prawem. Prawodawca unijny jako przykłady tego typu - interesów wskazał: marketing bezpośredni, zapobieganie oszustwom, czy zapewnienie bezpieczeństwa usług oferowanych lub udostępnianych poprzez sieci i systemy (por. W. Chomiczewski, Prawnie uzasadniony interes jako przesłanka legalizująca przetwarzanie danych - pojęcie, LEX/el. 2018.).
Niemniej zauważyć należy, jak stwierdził Prezes UODO, że powołane przepisy Kpc. mające zastosowanie w sprawie nie statuują obowiązku określenia stron (uczestników postępowania) poprzez podanie ich numerów PESEL. Wymóg taki przewiduje art. 126 § 2 pkt 2 Kpc., ale w odniesieniu do określenia powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku. Uczestniczka tymczasem nie była w sprawie wniosku
o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu stroną, o której mowa w art. 126 § 2 pkt 2 Kpc. Ponadto wymóg ten zawarty jest w przepisach dotyczących pozwu
w elektronicznym postępowaniu upominawczym (art. 50532 § 2 pkt 1 Kpc.) nie mających jednak zastosowania w sprawie. Co więcej, z art. 2081 Kpc. wynika, że sąd z urzędu ustala numer PESEL pozwanego będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku.
W konsekwencji w obowiązującym stanie prawnym na powodzie nie ciąży obowiązek podania numeru PESEL pozwanego, gdyż stosownie do regulacji
art. 2081 Kpc. numer ten sąd ustala z urzędu. Wskazanie danych pozwalających sądowi na ustalenie tego numeru pozostaje jednak obowiązkiem powoda i po rozpoczęciu rozprawy - zawieszenie postępowania na skutek niewskazania przez powoda danych pozwalających sądowi na ustalenie takiego numeru - może nastąpić tylko wtedy, gdy ich uzyskanie nie jest możliwe (zob. postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. [...], LEX nr [...]).
W ocenie Prezesa UODO przetwarzanie przez Kancelarię numeru PESEL uczestniczki dla celu złożenia – w imieniu spółki – wniosku z [...] 2020 r. do Sądu Rejonowego dla [...] [...], Wydział Cywilny, o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu, było zbędne dla tego celu i pozbawione podstawy prawnej przetwarzania. Tym samym w niniejszej sprawie w zakresie przetwarzania przez Kancelarię numeru PESEL uczestniczki dla danego celu doszło do naruszenia art. 5 ust. 1 lit. a i c RODO oraz art. 6 ust. 1 RODO, co spowodowało konieczność skorzystania przez Prezesa UODO z uprawnień naprawczych określonych w art. 58 ust. 2 lit. b RODO i udzielenia Kancelarii upomnienia wobec naruszenia przepisów RODO przez operacje przetwarzania w powyższym zakresie.
Kancelaria wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na podaną na wstępie decyzję Prezesa UODO z [...] listopada 2023 r.
w zakresie określonym w pkt 1 rozstrzygnięcia.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 5 ust. 2 lit. a i c oraz art. 6
ust. 1 RODO poprzez przyjęcie, że wskazanie danych osobowych uczestniczki
w postaci numeru PESEL było zbędne dla wszczęcia postępowania w sprawie
o stwierdzenie zasiedzenia przez spółkę służebności nieruchomości, do której prawa przysługiwały uczestniczce oraz nastąpiło bez podstawy prawnej, gdy jej dane osobowe znajdują się w treści księgi wieczystej nieruchomości, której dotyczyło postępowanie przed Sądem Rejonowym dla [...] [...], której organizację i treść (w tym zakres danych osobowych) regulują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. Nr 102, poz. 1122
ze zm.), a dokument w postaci odpisu księgi wieczystej stanowił załącznik
do wniosku o wszczęcie postępowania (zasadności dołączenia tego dokumentu
do wniosku organ nie zakwestionował); ponadto dane te nie zostały udostępnione osobom postronnym, a kręgowi podmiotów określonych przepisami procedury cywilnej, tj. sądowi orzekającemu oraz uczestnikom postępowania - współuprawnionym do przedmiotowej nieruchomości, a Kancelaria działała
na podstawie i w granicach umowy o świadczenie usług prawnych, pełnomocnictwa procesowego oraz zlecenia sporządzenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu przedmiotowej nieruchomości udzielonego przez mocodawcę – spółkę.
Wniesiono o uchylenie decyzji w zaskarżonej części (pkt 1) w całości
i odmowę uwzględnienia wniosku również w tym zakresie.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację sformułowaną
na rzecz postawionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje
na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Wydając zaskarżoną decyzję, organ skorzystał z uprawnienia naprawczego przewidzianego w art. 58 ust. 2 lit. b RODO, który stanowi dla organu nadzorczego podstawę do udzielenia upomnienia administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu w przypadku naruszenia przepisów RODO przez operacje przetwarzania.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 RODO dane osobowe oznaczają informacje
o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"). Możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.
W myśl natomiast art. 4 pkt 2 RODO, przetwarzanie danych osobowych oznacza operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, taką jak zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie.
Przetwarzanie danych osobowych uważa się za legalne, jeśli ich administrator spełni co najmniej jedną z przesłanek wskazanych w art. 6 ust. 1 RODO,
a mianowicie: a) osoba, której dane dotyczą wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych w jednym lub większej liczbie określonych celów,
b) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy, c) przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, d) przetwarzanie jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej,
e) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi, f) przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie, zakreśloną skargą uczestniczki skierowaną do Prezesa UODO jest to, czy udostępnienie jej danych osobowych
przez skarżącą Kancelarię na rzecz lokatorów bloku przy ul. [...]
[...], poprzez zamieszczenie ich we wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu z [...] 2020 r., było oparte na ustawowej przesłance przetwarzania danych osobowych określonej w art. 6 ust. 1 RODO. Organ był zatem związany powyżej zakreślonym przedmiotem i stwierdził, że przetwarzanie przez skarżącą numeru PESEL uczestniczki było zbędne dla złożenia danego wniosku
i pozbawione podstawy prawnej, co stanowiło podstawę udzielenia skarżącej upomnienia z tytułu stwierdzonego naruszenia, w pozostałym zaś zakresie odmówił uwzględnienia wniosku.
Całkowicie chybione są wobec powyższego zarzuty skarżącej, jakoby organ nie wziął pod uwagę, że kwestionowana dana osobowa uczestniczki w postaci numeru PESEL jest dostępna w księdze wieczystej nieruchomości, której dotyczyło postępowanie przed Sądem Rejonowym dla [...] [...],
a której odpis dołączono do wniosku o stwierdzenie zasiedzenia danej służebności,
zaś skarżąca nie wskazała w treści wniosku jakichkolwiek innych danych uczestniczki, jak te zawarte w treści księgi wieczystej. Po pierwsze bowiem wspomniana kwestia nie była przedmiotem skargi skierowanej do Prezesa UODO,
po drugie, nawet jeśli numer PESEL uczestniczki figuruje w załączonym do wniosku odpisie księgi wieczystej, to dane wynikające z tego odpisu, w tym PESEL uczestniczki, przetwarzane były w innym – dowodowym – celu, zmierzającym
do wykazania legitymacji uczestników i zasadności wniosku, a nie w celu samego zainicjowania postępowania przed sądem i zindywidualizowania uczestników postępowania.
Sąd wskazuje, że z faktu jawności ksiąg wieczystych a co a tym idzie dostępności zawartych w nich danych osobowych, w tym numerów PESEL wskazanych tam osób, nie można wywodzić prawa do dowolnego gospodarowania tymi danymi, ich ujawniania, czy też udostępniania. Odróżnić bowiem należy jawność pewnych informacji od ich publicznej dostępność.
Zawarcie numeru PESEL uczestniczki we wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności dla zainicjowania postępowania było zbędne. Wprawdzie, zgodnie
z art. 126 § 2 pkt 2 Kpc., gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie przedmiotu sporu oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany
do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku, przy czym uczestniczka nie była w sprawie zainicjowanej powołanym wnioskiem stroną, o której mowa w danym przepisie. Skarżąca Kancelaria, reprezentując spółkę w danej sprawie jako jej pełnomocnik, zobowiązana była do złożenia wniosku z zachowaniem wymogów dotyczących składania pism procesowych, w tym pozwu, określonych
w przepisach proceduralnych, a zatem wskazania wszystkich uczestników zainicjowanego postępowania, jej obowiązkiem nie było zatem przedłożenie numeru PESEL uczestniczki.
Wobec powyższego w danym zakresie skarżąca zobowiązana była
do złożenia wniosku w sposób odpowiadający powołanym przez organ przepisom Kpc., wskazując wszystkich uczestników postępowania, czemu sprostała. Działanie skarżącej w danym zakresie odpowiadało zatem warunkom określonym w art. 6
ust. 1 lit. c i f RODO, jako niezbędne do wykonania obowiązku prawnego wynikającego z przepisów Kpc. statuujących wymogi pism procesowych oraz konieczne z uwagi na realizację prawnie uzasadnionego interesu polegającego
na wykonywaniu umowy o świadczenie usług prawnych zawartej ze spółką, w tym złożenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia danej służebności.
Wypada odnotować, że wprawdzie przepisy Kpc. nie regulują bezpośrednio dopuszczalności przetwarzania danych osobowych, jednakże określają sposób prowadzenia postępowania cywilnego. Z procesem takim wiąże się w sposób oczywisty przetwarzanie danych osobowych (por. wyrok WSA o sygn. II SA/Wa 326/08, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query -
w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Niemniej, powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy Kpc., nie formułują obowiązku określenia stron – uczestników postępowania – poprzez podanie ich numerów PESEL. Wymóg taki przewiduje art. 126 § 2 pkt 2 Kpc., ale
w odniesieniu do określenia powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku. Uczestniczka tymczasem, której numer PESEL udostępniono w kierowanym do sądu wniosku, nie była w sprawie nim zainicjowanej stroną, o której mowa w tym przepisie. Ponadto wymóg ten zawarty jest w przepisach dotyczących pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym (art. 50532 § 2 pkt 1 Kpc.), nie mających jednak zastosowania w sprawie. Co więcej, z art. 2081 Kpc. wynika, że sąd z urzędu ustala numer PESEL pozwanego będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany
do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku. W obowiązującym stanie prawnym na powodzie nie ciąży obowiązek podania numeru PESEL pozwanego, gdyż stosownie do wspomnianej regulacji numer ten sąd ustala
z urzędu.
Dane osobowe mogą być przetwarzane wyłącznie po spełnieniu przesłanek
z art. 6 ust. 1 RODO i przy zachowaniu zasad dotyczących przetwarzania wynikających z art. 5 ust. 1 RODO. Przetwarzanie natomiast numeru PESEL uczestniczki na rzecz wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu nastąpiło z naruszeniem zasady celowości (minimalizacji danych) i co za tym idzie, pozbawione było podstawy prawnej przetwarzania. W zaskarżonej decyzji zasadnie zakwestionowano przetwarzanie przez skarżącą numeru PESEL uczestniczki
na potrzeby złożonego wniosku – zainicjowania postępowania przed danym sądem – i wobec tego skorzystano z uprawnienia przewidzianego w art. 58 ust. 2 lit. b RODO, skoro podanie numeru PESEL nie stanowiło elementu niezbędnego dla powołanego celu.
Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona w części objętej skargą decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Przetwarzanie danych osobowych uczestniczki w zakresie jej numeru PESEL, zawartego we wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu, nastąpiło
z naruszeniem zasad wymienionych w art. 5 ust. 1 lit. a i c RODO, tj. zgodności
z prawem, rzetelności i przejrzystości oraz minimalizacji danych, gdy przedmiotem procesu przetwarzania był wspomniany PESEL, stanowiący integralną część wspomnianego wniosku.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
-----------------------
4