II SA/Wa 1378/22

II SA/Wa 1378/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Michał Sułkowski
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Michał Sułkowski, Protokolant ref. staż. Beata Kowalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi Prezesa Sądu Rejonowego w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz Prezesa Sądu Rejonowego w [...] kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej Prezes UODO/organ) decyzją z dnia [...] czerwca 2022 roku nr [...] (dalej decyzja
z dnia [...] czerwca 2022 r.) nakazał Sądowi Rejonowemu w S. (dalej skarżący) przekazanie Panu G. W. kopii jego danych osobowych zawartych na nagraniach z monitoringu wizyjnego zainstalowanego w budynku Sądu.
Do organu wpłynęła skarga Pana G. W. (dalej zainteresowany), na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Prezesa Sądu Rejonowego w S. przy ul. W. [...], polegające na odmowie udostępnienia zainteresowanemu kopii jego danych osobowych zawartych na nagraniach z monitoringu wizyjnego zainstalowanego w budynku Sądu, dokonanych w dniu [...] maja 2021 r. od godziny [...] do godziny [...]za pomocą kamer zainstalowanych w ogólnodostępnych pomieszczeniach korytarzy znajdujących się na pierwszym piętrze i parterze budynku Sądu, do którego prowadzi wejście "A", a także na klatce schodowej prowadzącej z parteru tego budynku (z wejścia "A") na pierwsze piętro.
Zainteresowany podniósł, iż w dniu [...] maja 2021 r. stawił się w Sądzie w celu realizacji obowiązków zawodowych w związku z pełnioną funkcją radcy prawnego. Pismem z dnia [...] maja 2021 r., wskazując jako podstawę art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, ogólne rozporządzenie o ochronie danych (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35 dalej jako RODO), zwrócił się do Prezesa Sądu o udostępnienie mu - jako osobie, której dane dotyczą - nagrań (danych osobowych) z monitoringu wizyjnego zainstalowanego w budynku Sądu Rejonowego w S., dokonanych w dniu [...] maja 2021 r., od godziny [...] do godziny [...], za pomocą kamer zainstalowanych w ogólnodostępnych pomieszczeniach korytarzy znajdujących się na I piętrze i parterze budynku tego Sądu, do którego prowadzi wejście "A", a także na klatce schodowej prowadzącej z parteru tego budynku (z wejścia "A") na jego I piętro. W związku z interesem osób postronnych, zainteresowany wniósł także o anonimizację wizerunków osób widocznych na ww. nagraniach. Ponadto wniósł o cyt. "przeprowadzenie kontroli realizacji przez Prezesa Sądu Rejonowego w S. [...] wymogów odnośnie przetwarzania danych osobowych" oraz o cyt. "ukaranie [...] osób odpowiedzialnych za jaskrawe naruszenie mojego prawa z art. 15 ust. 3 RODO, administracyjną karą pieniężną".
W związku z odmowną odpowiedzią Sądu na ww. wniosek zainteresowanego wniósł on do Prezesa UODO o cyt.:
1. "zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego w S. - SSR J. M. do niezwłocznego udostępnienia mi żądnych przeze mnie w piśmie z dnia [...].05.2021 r., kopii nagrań z monitoringu wizyjnego zainstalowanego w budynku Sądu Rejonowego w S. przy ul. W.[...],
2. przeprowadzenie przez Pana Prezesa szczegółowej kontroli realizacji przez Prezesa Sądu Rejonowego w S. - SSR J. M., wymogów odnośnie przetwarzania danych osobowych wynikających z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych),
3. ukaranie przez Pana Prezesa osób odpowiedzialnych za jaskrawe naruszenie mojego prawa z art. 15 ust. 3 RODO, administracyjną karą pieniężną".
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ ustalił, iż "Sąd Rejonowy w S. przetwarza dane osobowe Skarżącego utrwalone na nagraniach z monitoringu wizyjnego zainstalowanego w budynku Sądu przy. Nagrania zostały zarejestrowane przez kamery dnia [...] maja 2021 r. między godziną [...] a [...] na korytarzach znajdujących się na pierwszym piętrze i na parterze budynku Sądu, do których prowadzi wejście "A" oraz na klatce schodowej prowadzącej z parteru na pierwsze piętro (z wejścia "A"). Sąd stosuje monitoring wizyjny w celu ochrony osób i mienia - art. 6 ust.l lite Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych w związku z art. 54 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2020 Poz. 365 ze zm.), art. 5a ustawy z dnia 16 grudnia 2016 roku o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. 2020 Poz. 735) oraz art. 22[2] ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku — Kodeks Pracy (Dz. U. 2019 poz. 1040 ze zm.)".
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. zainteresowany wniósł do Sądu o cyt. "udostępnienie (dostarczenie) mi - jako osobie, której dane te dotyczą (osobie, która widoczna jest na poszczególnych nagraniach), kopii wspomnianych wyżej nagrań (danych osobowych) podlegających przetwarzaniu przez Sąd Rejonowy w S., po dokonaniu anonimizacji wizerunku (zamazaniu twarzy) osób widocznych na tych nagraniach" (dowód: wyjaśnienia Sądu z dnia [...] września 2021 r. - w aktach sprawy).
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. Sąd udzielił odpowiedzi odmownej na ww. wniosek. Odnosząc się do art. 15 ust. 4 RODO, wskazał, iż prawo do uzyskania kopii danych osobowych podlegających przetwarzaniu nie może niekorzystnie wpływać na prawa i wolności innych osób. W związku z tym, iż obecnie Sąd nie ma technicznej możliwości dokonania anonimizacji wizerunku osób trzecich ujętych na nagraniu, wskazano, iż nagrania zostały zabezpieczone i przechowywane na okres czterech miesięcy, czyli do dnia [...] września 2021 r., a także mogą być udostępnione na wniosek właściwego organu, np. Policji i Prokuratury (dowód: wyjaśnienia Sądu z dnia [...] września 2021 r. - w aktach sprawy). Stwierdził, że w związku z wszczęciem postępowania administracyjnego przez Prezesa UODO, ww. nagrania są nadal przechowywane przez Sąd do czasu zakończenia niniejszego postępowania (wyjaśnienia Sądu z dnia [...]września 2021 r.).
Prezes UODO stwierdził, że Sąd prowadzi monitoring wizyjny w budynku Sądu Rejonowego w S. w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz ochrony osób i mienia na terenie infrastruktury Sądu. Ponadto Sąd wyjaśnił, że przetwarza dane osobowe zainteresowanego w postaci wizerunku
na nagraniach z monitoringu wizyjnego zainstalowanego w budynku Sądu. W związku z wnioskiem o udostępnienie kopii jego danych osobowych, Sąd zabezpieczył wskazane w ww. wniosku nagranie. Mając na uwadze prowadzone przez Prezesa UODO postępowanie administracyjne, Sąd wyjaśnił, że nadal przechowuje ww. nagranie aż do zakończenia niniejszego postępowania.
Prezes UODO stwierdził, że do uprawnień naprawczych należy m.in. nakazanie administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu spełnienia żądania osoby, której dane dotyczą, wynikającego z praw przysługujących jej na mocy RODO (art. 58 ust. 2 lit. c). Prawa osoby, której dane dotyczą, zostały określone przede wszystkim
w Rozdziale III ww. aktu prawnego. Wśród nich jest m.in. prawo dostępu do danych (art. 15).
W ocenie Prezesa UODO Sąd bezpodstawnie odmówił zainteresowanemu udostępnienia wnioskowanej kopii danych osobowych uniemożliwiając mu tym samym skorzystanie z przysługujących mu uprawnień wynikających z art. 15 ust. 3 RODO.
Wobec powyższego Prezes UODO skorzystał z uprawnienia określonego w art. 58 ust. 2 lit. c RODO i nakazał Sądowi usunięcie uchybień w procesie przetwarzania danych osobowych zainteresowanego poprzez wypełnienie wobec niego obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 3 RODO poprzez udostępnienie kopii jego danych osobowych zawartych na nagraniach z monitoringu wizyjnego zainstalowanego
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie przejawiającej się w uznaniu, że skarżący powinien przekazać wnioskodawcy kopię jego danych osobowych zawartych na nagraniach z monitoringu wizyjnego, szczegółowo opisanych we wniosku z 5 maja 2021 roku, a co doprowadziło do uznania, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych (art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, Dz Urz. UE. L z 2016 r. Nr 119, str. 1 z późn. zm.) - dalej RODO i w konsekwencji nakazania mu udostępnienie kopii danych w oparciu o art. 58 ust. 2 lit. c) RODO wbrew zasadom określonym w art. 15 ust. 4 RODO oraz wbrew zasadom Regulaminu przyjętemu dnia 11 października 2018 r., obowiązującemu w Sądzie w dniu wpływu wniosku
o udostępnienie nagrań z monitoringu wizyjnego, który w punkcie 11 określa, iż "zapis z systemu monitoringu może być udostępniony jedynie uprawnionym organom, np. Policji, Sądom, Prokuraturze na ich pisemny wniosek".
W skardze rozwinięto argumenty.
W związku z powyższym wnosił o:
1. uchylenie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. - zaskarżonej decyzji w całości;
2. zasądzenie - na podstawie art. 200 p.p.s.a. - kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych;
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych powodów niż te, które zostały w niej wskazane.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] czerwca 2022 r. nakazująca Sądowi Rejonowemu w S. przekazanie zainteresowanemu kopii jego danych osobowych zawartych na nagraniach z monitoringu wizyjnego zainstalowanego
w budynku Sądu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę, z urzędu, również takie uchybienia zaskarżonej decyzji, które nie zostały podniesione w skardze.
Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Taka sytuacja powstała w sprawie niniejszej, bowiem skład orzekający dostrzegł rażące błędy proceduralne w sformułowaniu decyzji, skutkujące nieważnością rozstrzygnięcia.
W ocenie WSA w Warszawie przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy konieczne jest zbadanie zachowania przez organ przesłanek formalnych. Zdaniem Sądu, na tym etapie postępowania istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny, kto, czy Prezes Sądu Rejonowego w S., czy też Sąd Rejonowy w S. wezwany do udostępnienia zainteresowanemu kopii wspomnianych wyżej nagrań, zobowiązany jest to uczynić.
Zgodnie z przepisem art. 21 § 1 ustawy z dnia 2 lutego 2023 – Prawo o ustroju sądów powszechnych organami sądów są: pkt. 1) w sądzie rejonowym - prezes sądu i dyrektor sądu. Tak więc, zdaniem Sądu w zakresie opisanym w niniejszej decyzji organem jest Prezes Sądu Rejonowego i do niego powinna być skierowana decyzja administracyjna a nie do Sądu Rejonowego. Oczywiście w przypadku dotyczącym akt sądowych i postępowania przed Sądem administratorem danych osobowych będzie Sąd. "Administrator" oznacza osobę fizyczną lub prawną, organ publiczny, jednostkę lub inny podmiot, który samodzielnie lub wspólnie z innymi ustala cele i sposoby przetwarzania danych osobowych. Jeżeli cele i sposoby takiego przetwarzania są określone w prawie Unii lub w prawie państwa członkowskiego, to również w prawie Unii lub w prawie państwa członkowskiego może zostać wyznaczony administrator lub mogą zostać określone konkretne kryteria jego wyznaczania. "Podmiot przetwarzający" oznacza osobę fizyczną lub prawną, organ publiczny, jednostkę lub inny podmiot, który przetwarza dane osobowe w imieniu administratora.
W ocenie WSA w Warszawie zaskarżona decyzja została skierowana
do niewłaściwego podmiotu i z tego powodu została dotknięta wadą nieważności.
Powyższy błąd stanowi w ocenie Sądu rażące naruszenie prawa w aspekcie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a..
Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 3 i 5 k.p.a. podstawowymi elementami decyzji administracyjnej jest oznaczenie strony oraz zawarcie rozstrzygnięcia co powinno być (rzecz oczywista) sformułowane prawidłowo i zgodnie ze stanem faktycznym.
Tymczasem decyzja z dnia [...] czerwca 2022 r. tych wymogów nie spełnia ponieważ, jak wyżej wskazano, zawiera błąd co do osoby adresata.
Wymienione powyżej, rażące uchybienia proceduralne doprowadziły
do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu, bez potrzeby analizy, przez Sąd, merytorycznej strony zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie merytoryczne byłoby na tym etapie postępowania przedwczesne.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni przedstawione wyżej uwagi Sądu. Podejmując tę czynność organ musi przestrzegać przepisów zawartych
w kodeksie postępowania administracyjnego, które są proceduralną podstawą prowadzenia postępowania administracyjnego i wydawania orzeczeń.
Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a..