II SA/WA 1372/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy odmowę przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletniego R. K. Organ rentowy uznał, że zmarły ojciec dzieci, pomimo 22 lat okresu ubezpieczenia, nie spełnił przesłanki "szczególnych okoliczności" wymaganej do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, ponieważ zaprzestał opłacania składek na ponad dwa lata przed śmiercią, będąc osobą zdolną do pracy. Sąd administracyjny uznał jednak, że organ rentowy naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zbierając wyczerpującego materiału dowodowego i nie rozpatrując całości argumentacji skarżącej. Sąd zwrócił uwagę, że zaprzestanie opłacania składek przez zmarłego nastąpiło w związku z załamaniem jego działalności gospodarczej i zadłużeniem, a jego nagły zgon uniemożliwił uregulowanie zaległości. Sąd wskazał, że wnioskodawczyni, utrzymująca się z niskiej renty i wychowująca trójkę dzieci, nie ma możliwości spłacenia zaległych składek bez pomocy. W związku z tym, sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy, uzupełnienie materiału dowodowego i ocenę, czy w tej sytuacji nie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku. Jednocześnie sąd oddalił skargę M. K., która w międzyczasie stała się pełnoletnia i zdolna do pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanki "szczególnych okoliczności" w kontekście przyznawania renty rodzinnej w drodze wyjątku, zwłaszcza gdy zaprzestanie opłacania składek wynika z problemów finansowych i następuje nagły zgon ubezpieczonego.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji materialnej i faktycznej wnioskodawczyni oraz zmarłego, a także procedury przyznawania świadczeń w drodze wyjątku, co ogranicza jej uniwersalne zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zaprzestanie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez zmarłego ojca dzieci, spowodowane trudną sytuacją finansową firmy, może być uznane za "szczególną okoliczność" uzasadniającą przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że organ rentowy nie zbadał wystarczająco tej kwestii i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ rentowy nie wykazał należytej staranności w zebraniu materiału dowodowego i ocenie sytuacji zmarłego, który zaprzestał opłacania składek z powodu problemów finansowych firmy, a jego nagły zgon uniemożliwił uregulowanie zaległości. Sąd podkreślił, że wnioskodawczyni znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej.
Czy organ rentowy prawidłowo ocenił przesłanki przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku, w tym całkowitą niezdolność do pracy i wiek, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawczyni i dzieci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że organ naruszył przepisy k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak oceny całokształtu argumentacji skarżącej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez organ rentowy, który nie rozważył w pełni sytuacji materialnej wnioskodawczyni i dzieci oraz nie ocenił, czy zmarły mógłby uregulować zaległe składki, gdyby żył. Sąd podkreślił, że organ powinien był uzupełnić materiał dowodowy.
Przepisy (9)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 83 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten stanowi podstawę do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdy ubezpieczony lub członkowie rodziny nie spełniają warunków ustawowych, ale znajdują się w szczególnych okolicznościach, są całkowicie niezdolni do pracy lub w podeszłym wieku, nie mogą podjąć pracy i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Wszystkie przesłanki muszą być spełnione łącznie.
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, orzeka o jej uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest rozstrzygnąć sprawę na podstawie materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać m.in. wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy naruszył przepisy k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak oceny całokształtu argumentacji skarżącej. • Zmarły ojciec dzieci zaprzestał opłacania składek z powodu załamania działalności gospodarczej i zadłużenia, a jego nagły zgon uniemożliwił uregulowanie zaległości. • Wnioskodawczyni znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i nie ma możliwości spłacenia zaległych składek bez pomocy.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy argumentował, że zmarły ojciec dzieci nie spełnił przesłanki "szczególnych okoliczności" z powodu zaprzestania opłacania składek przed śmiercią, będąc osobą zdolną do pracy.
Godne uwagi sformułowania
Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ jest zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. • Zmarły ojciec dzieci posiadał wprawdzie 22 letni okres ubezpieczenia, jednak zaprzestał pracy na ponad 2 lata przed zgonem, będąc osobą zdolną do pracy. Fakt ten nie może zostać uznany za okoliczność szczególną, na którą zmarły nie miał wpływu. • Jest to o tyle istotne, iż w aktach sprawy znajduje się dokument podpisany przez zastępcę dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. (znak sprawy [...]), z którego wynika, iż wnioskodawczyni może ubiegać się ponownie o rentę rodzinną w drodze wyjątku, po uiszczeniu należności z tytułu zaległych składek.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Joanna Kube
członek
Janusz Walawski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki \"szczególnych okoliczności\" w kontekście przyznawania renty rodzinnej w drodze wyjątku, zwłaszcza gdy zaprzestanie opłacania składek wynika z problemów finansowych i następuje nagły zgon ubezpieczonego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji materialnej i faktycznej wnioskodawczyni oraz zmarłego, a także procedury przyznawania świadczeń w drodze wyjątku, co ogranicza jej uniwersalne zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może interweniować w przypadkach, gdy organ rentowy zbyt rygorystycznie stosuje przepisy, ignorując trudną sytuację życiową obywateli i nie badając dogłębnie okoliczności faktycznych.
“Czy problemy finansowe i nagła śmierć mogą być podstawą do przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.