II SA/Wa 1364/22

II SA/Wa 1364/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /sprawozdawca/
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
III OSK 189/23 - Wyrok NSA z 2024-06-07
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga S. K. na decyzję Komendanta [...] Policji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. (data wpływu do organu – 25 kwietnia 2022 r.) S. K. (zwany dalej: skarżący, wnioskodawca) zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji [...] (zwany dalej: KRP, organ I instancji) z wnioskiem o rekalkulację przysługującego mu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2022 r.
Jako podstawę wniosku wskazał, że naliczenie mu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z przyjęciem równoważnika 1/30 uposażenia za jeden dzień urlopu bez względu na to za jaki okres czasu urlop ten mu przysługiwał, jest niezgodne z obowiązującym prawem, a w szczególności z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Wnioskodawca wniósł o dokonanie ponownej kalkulacji ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w oparciu o przepisy art. 114 ust. 1 pkt 2 oraz art. 115a u.p. z uwzględnieniem i zastosowaniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 7/15 z dnia 30 października 2018 r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. KRP, działając na podstawie oraz art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm., zwana dalej: u.p.) w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610, zwana dalej: ustawą zmieniającą), orzekł o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ I instancji, że stosunek służbowy wnioskodawcy ustał z dniem [...] lutego 2022 r. (rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r.). Wnioskodawca na dzień zwolnienia ze służby podsiadał prawo do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w liczbie 208 dni. W związku ze zwolnieniem ze służby należny ekwiwalent został wnioskodawcy wypłacony, a sama wypłata miała charakter czynności materialno-technicznej. W związku z regulacją art. 114 ust. 1 115a (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r.) i art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, organ wypłacił wnioskodawcy ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przysługujący w dacie zwolnienia ze służby w Policji w wymiarze 72 dni w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia za 1 dzień przysługujący przed dniem 6 listopada 2018 r. (w kwocie 17.631,36 zł) i w wymiarze 136 dni w wysokości 1/21 miesięcznego uposażenia za 1 dzień przysługujący po dniu 6 listopada 2018 r. (w kwocie 47.575,52 zł). Należny skarżącemu w wyżej określonej wysokości ekwiwalent został wypłacony. W ocenie KRP z uwagi na obowiązujące w tej materii przepisy prawa, wnioskodawcy nie przysługuje wypłata ekwiwalentu za urlop w wyższej wysokości, aniżeli wypłacona w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.
W odwołaniu od powołanego rozstrzygnięcia skarżący wniósł o jego uchylenie oraz o dokonanie ponownego obliczenia niewłaściwie wypłaconego mu świadczenia i wypłacenie brakującej - przysługującej mu zgodnie z prawem – kwoty, dopełniającej wypłacone świadczenie do pełnego równoważnika za niewykorzystany urlop zgodnie z interpretacją sądów administracyjnych w analogicznych sprawach.
W obszernym uzasadnieniu odwołania wnioskodawca przywołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych, które w jego ocenie potwierdzają, iż odmowa wypłaty należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop jest niezasadna. Podał także, że jedynym zgodnym z prawem sposobem obliczenia przysługującego mu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w wymiarze 208 dni jest pomnożenie go przez 1/21 uposażenia przysługującego mu w ostatnim dniu roboczym przed jego zwolnieniem z Policji, które nastąpiło w dniu [...] lutego 2022 r.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot kontroli w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. Komendant [...] Policji (zwany dalej: K[...]P, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwana dalej: k.p.a.) oraz art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a u.p. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu podał, iż policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe. Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określa art. 115a u.p. który do dnia 6 listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r.) TK orzekł, że art. 115a u.p. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Ww. wyrok spowodował zmianę treści przepisu art. 115a u.p. w ten sposób, że z dniem 6 listopada 2018 r. wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. W konsekwencji powstała luka w systemie prawnym, która wymagała usunięcia przez ustawodawcę (z żadnego bowiem obowiązującego przepisu prawa nie wynikało, w jaki sposób należy ustalać wysokość omawianego ekwiwalentu).
Z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa zmieniająca (z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw), na podstawie której art. 115a u.p. otrzymał brzmienie: ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Ponadto zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, przepis art. 115a u.p. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r.
Zdaniem K[...]P, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r. W konsekwencji, policjantowi zwolnionemu ze służby
od dnia 6 listopada 2018 r. przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego za
niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata poprzedzające
wskazaną datę na dotychczasowych zasadach - w wysokości 1/30 części
miesięcznego uposażenia za jeden dzień, natomiast za urlopy wypoczynkowe
i dodatkowe za lata po wskazanej dacie przysługuje prawo do ekwiwalentu
pieniężnego w wysokości 1 /21 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień.
Wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2002 r. W związku z tym zwolnieniem wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za 208 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Faktu wypłaty przedmiotowego świadczenia skarżący nie kwestionuje.
W ocenie organu odwoławczego należny skarżącemu ekwiwalent za niewykorzystany urlop obliczony został w sposób właściwy, zatem zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Skoro w związku ze zwolnieniem ze służby wnioskodawcy wypłacono ekwiwalent pieniężny za 208 dni niewykorzystanego urlopu, w tym za 72 dni urlopu wypoczynkowego i dodatkowego należnego przed dniem 6 listopada 2018 r. w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień, a zatem w wysokości przewidzianej w obowiązujących przepisach prawa, to brak było możliwości uwzględnienia wniosku o wypłatę wyrównania ekwiwalentu do wysokości, której obowiązujące przepisy nie przewidują.
W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zobowiązanie organu I instancji do ponownego rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. o dokonanie rekalkulacji wypłaconego mu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, przyjmując jako jego równoważnik stosunek 1/21 uposażenia za każdy dzień urlopu i wyrównanie wypłaconego świadczenia w części brakującej. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 i n. k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji;
2. art. 111 § 1 k.p.a., poprzez odmowę uzupełnienia decyzji organu I instancji;
3. art. 115a u.p. w części niekwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt. K 7/15, poprzez odmowę wypłaty należnego wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby;
4. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie zgodnego z prawem art. 9 ust. 1 i n. ustawy zmieniającej, lecz pozostającego w niezgodzie z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt. K 7/15;
5. art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a u.p., a tym samym uniemożliwienie realizacji gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu pieniężnego zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. K 7/15.
W obszernym uzasadnieniu skarżący szczegółowo omówił ww. zarzuty skargi oraz wskazał na odmienne od organów stanowiska sądów administracyjnych w spornej kwestii.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne są powołane do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy – art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej dalej: p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi stała się decyzja Komendanta [...] Policji, utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2022 r.
Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest to, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji [...] lutego 2022 r. oraz że w związku ze zwolnieniem został mu wypłacony ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, wyliczony na podstawie art. 115a u.p. Ekwiwalent został ustalony proporcjonalnie: za niewykorzystany urlop wypoczynkowy do 5 listopada 2018 r. przy zastosowaniu współczynnika 1/30 oraz od 6 listopada 2018 r. przy zastosowania współczynnika 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest zagadnienie czy organ, odmawiając skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 115a u.p. w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, w odniesieniu do treści i skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. w sprawie K 7/15.
Punktem wyjścia do rozważań w tym przedmiocie jest cytowany wyżej wyrok TK z dnia 6 listopada 2018 r. (K 7/15, Dz. U. z 2018 r. poz. 2102), w którym Trybunał orzekł, że art. 115a u.p. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W uzasadnieniu TK wskazał, że prawo do urlopu płatnego (art. 66 ust. 2 Konstytucji), a także prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone, ma ono bowiem charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu. Stosownie do art. 114 ust. 2 u.p., policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby (przyznany za pracę ponad wymiar) otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Jak podkreślił Trybunał, celem tej regulacji jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych praw do corocznych płatnych urlopów. Funkcjonariusz zwalniany ze służby powinien otrzymać równowartość niewykorzystanych urlopów. Po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne (ekwiwalent). Trybunał wyjaśnił, że ustawodawca przyznał policjantom prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych, zaś wcześniejsza regulacja przewidywała 30 dni kalendarzowych. Tym samym kwestionowany art. 115a nawiązuje do poprzednich unormowań wymiaru urlopu wypoczynkowego, bowiem przyjęty w nim współczynnik 1/30 odnosi się do wymiaru urlopu obliczanego według dni kalendarzowych, nie zaś roboczych. Przyjęcie wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności nie można uznać za rekompensatę ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji.
Skutkiem ww. wyroku TK była utrata 6 listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a u.p. w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
W myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a zgodnie z art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji orzeczenia wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. Oznacza to usunięcie części danej normy prawnej z przepisu, co w niniejszej sprawie skutkuje tym, że współczynnik ułamkowy 1/30, zaniżający policjantowi wysokość należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, nie może mieć zastosowania od daty wejścia w życie orzeczenia TK, tj. od dnia 6 listopada 2018 r.
Od dnia 1 października 2020 r., na mocy art. 1 pkt 16 ustawy zmieniającej, art. 115a u.p. stanowi, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W myśl art. 9 ust. 1 zd. 1 ustawy zmieniającej, przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Stosownie do art. 9 ust. 1 zd. 2 ww. ustawy ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.
Analizując treść art. 9 ust. 1 zd. 1 ustawy zmieniającej, należy wskazać, iż ustawodawca przewiduje dwie sytuacje stosowania "nowego brzmienia" art. 115a u.p., są to sprawy wszczęte i niezakończone do 6 listopada 2018 r. oraz sprawy policjantów, z którymi stosunek służbowy uległ rozwiązaniu z tą datą lub później. W kolejnych zdaniach powołanego przepisu ustawodawca wprowadził mechanizm proporcjonalności, którego osią stałą się data wskazana w tym przepisie.
Sąd stwierdza, że prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jest niezależne od sposobu ustania stosunku służbowego (administracyjnego) i stosunku pracy (nawiązanego na podstawie przepisów Kodeksu pracy). Jest ono prawem pochodnym od prawa do urlopu. Urlopem niewykorzystanym, za który przysługuje ekwiwalent pieniężny, jest zarówno urlop bieżący, jak i urlopy zaległe. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 stycznia 1974 r. sygn. akt III PRN 41/73 przyjął (pogląd ten pozostaje aktualny), że prawo do niewykorzystanych urlopów zaległych z powodu rozwiązania stosunku pracy i niemożności ich wykorzystania w okresie wypowiedzenia, przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego za te urlopy.
Prawo pracownika do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w całości lub części urlop wypoczynkowy powstaje w dniu rozwiązania umowy o pracę – zdarzenia uniemożliwiającego realizację prawa do urlopu wypoczynkowego w naturze (art. 171 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). W tym też dniu prawo do urlopu wypoczynkowego w naturze przekształca się w jego pieniężny ekwiwalent. Ekwiwalent przysługuje za urlopy nieprzedawnione w chwili powstania do niego prawa. Roszczenie o udzielenie urlopu wypoczynkowego w naturze i roszczenie o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w naturze urlop wypoczynkowy to, jak podkreśla Sąd Najwyższy, dwa różne roszczenia (por. np.: wyrok SN z dnia 29 marca 2001 r., sygn. akt I PKN 336/00, z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt II BP 11/15). Świadczenia związane z rozwiązaniem stosunku służbowego (stosunku pracy) stają się wymagalne od dnia ustania tego stosunku, a zatem wysokość przysługującego funkcjonariuszowi (odpowiednio pracownikowi) świadczenia winna być ustalana wg. przepisów obowiązujących w dacie nabycia prawa do tego świadczenia.
Zasady te należy stosować mutatis mutandis w odniesieniu do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, przysługujące policjantowi zwolnionemu ze służby (art. 114 ust. 1 pkt 2 u.p.). W dniu zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji powstaje prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, zaś prawo do urlopu w naturze przekształca się w jego pieniężny ekwiwalent. Do tego prawa należy zatem stosować przepisy obowiązujące w dniu jego powstania, a nie przepisy obowiązujące wcześniej, np. w chwili powstania prawa do urlopu wypoczynkowego w naturze.
Zdaniem orzekającego w sprawie Sądu, z wyjaśnionych powyżej przyczyn, nie ma prawnych podstaw różnicowanie i odrębne ustalanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy dla okresu przed i po 6 listopada 2018 r. Prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy powstaje (jest nabywane) dopiero w dniu ustania stosunku służbowego, co w przypadku skarżącego nastąpiło w dniu [...] lutego 2022 r. Funkcjonariuszowi przysługuje zatem świadczenie ustalane w oparciu o normę prawną obowiązującą w dacie nabycia do niego prawa, a więc przy zastosowaniu wprost art. 115a u.p. ustalającego współczynnik ekwiwalentu – 1/21 dla wszystkich bez wyjątku dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego.
W ocenie Sądu niedopuszczalna jest taka wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, która zezwala na stosowanie normy prawnej ustalającej wysokość ekwiwalentu pieniężnego, za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia wobec funkcjonariusza, który nabył prawo do tego ekwiwalentu po 6 listopada 2018 r., a więc w oparciu o przepis nieobowiązujący w dniu powstania tego prawa. W przypadku bowiem gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności określonej normy prawnej, a inna norma prawna ma treść zbieżną lub bardzo zbieżną do niej, sądy są uprawnione do zastosowania takiej wykładni prawa, która doprowadzi do przywrócenia stanu konstytucyjności w sposób wskazany przez Trybunał Konstytucyjny (por. Michał Jachowski "Następstwa wyroków Trybunału Konstytucyjnego w procesie sądowego stosowania", Wyd. Sejmowe 2016, rozdział szósty).
Skoro zatem funkcjonariusz nabył prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy po dniu 5 listopada 2018 r., do tak nabytego prawa należy stosować przepis art. 115a u.p. w brzmieniu ustalonym wyrokiem zakresowym TK z dnia 30 października 2018 r., a więc z pominięciem tej części przepisu prawnego, która ustala wartość ułamkowego miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, w wymiarze 1/30.
Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie niniejszej, organ naruszył art. 115a u.p. w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez błędną wykładnię i zastosowanie normy zrekonstruowanej w oparciu o te przepisy, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Ponownie rozstrzygając sprawę, organ zastosuje się do oceny prawnej wynikającej z rozważań Sądu, zgodnie z którą art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej nie może stanowić przeszkody do zastosowania w sprawie art. 115a u.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. Oznacza to, że w przypadku ustania stosunku służbowego po 6 listopada 2018 r. świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu, bez względu na okres, w którym urlop wypoczynkowy lub dodatkowy nie został wykorzystany w naturze, jest wynagrodzenie w wysokości 1/21 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd uchylił decyzję organu II instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a.