II SA/Wa 1358/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która odmówiła przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Organ uzasadnił odmowę tym, że skarżący pozostaje w zatrudnieniu, co wyklucza spełnienie przesłanki "niemożliwości podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym" zgodnie z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach. Skarżący argumentował, że został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy, nie wykonuje pracy od 2018 r. i przebywa na urlopie bezpłatnym od 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wyjaśnił, że przepis art. 83 ustawy wymaga łącznego spełnienia trzech przesłanek: braku uprawnień do świadczeń, niemożności podjęcia pracy z powodu niezdolności lub wieku oraz braku środków utrzymania. Kluczowe znaczenie miała interpretacja zwrotu "niemożliwość podjęcia pracy", którą sąd odczytał jako faktyczne niewykonywanie pracy, a nie samo formalne zatrudnienie. Sąd uznał, że organ błędnie utożsamił istnienie umowy o pracę z możliwością jej wykonywania. W związku z tym, że skarżący był formalnie niezdolny do pracy i faktycznie jej nie wykonywał, decyzja organu była wadliwa. Sąd zasądził od Prezesa ZUS na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "niemożliwość podjęcia pracy" w kontekście przyznawania świadczeń w drodze wyjątku z ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w sytuacjach orzeczonej niezdolności do pracy i faktycznego niewykonywania pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy o rentę w drodze wyjątku i interpretacji konkretnego przepisu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów świadczeń lub sytuacji zatrudnienia.
Zagadnienia prawne (1)
Czy formalne pozostawanie w zatrudnieniu, przy jednoczesnym orzeczeniu o całkowitej niezdolności do pracy i faktycznym niewykonywaniu pracy (np. na urlopie bezpłatnym), wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, formalne pozostawanie w zatrudnieniu nie wyklucza możliwości przyznania świadczenia w drodze wyjątku, jeśli wnioskodawca jest faktycznie niezdolny do pracy i jej nie wykonuje.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwrot "niemożliwość podjęcia pracy" należy interpretować jako faktyczne niewykonywanie pracy, a nie samo formalne zatrudnienie. Istnienie umowy o pracę nie jest równoznaczne z wykonywaniem pracy lub możliwością jej wykonywania, zwłaszcza w sytuacji orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy i przebywania na urlopie bezpłatnym.
Przepisy (4)
Główne
u.e.r. FUS art. 83
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zwrot "niemożliwość podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym" należy odczytywać jako odnoszący się do sytuacji, gdy strona faktycznie nie wykonuje pracy. Istnienie umowy o pracę nie jest równoznaczne z wykonywaniem pracy, jak i z samą możliwością jej wykonywania.
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c"
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący jest formalnie uznany za całkowicie niezdolnego do pracy. • Skarżący faktycznie nie wykonuje pracy od 2018 r. i przebywa na urlopie bezpłatnym od 2020 r. • Interpretacja organu, że samo pozostawanie w zatrudnieniu wyklucza przyznanie renty w drodze wyjątku, jest błędna.
Odrzucone argumenty
Argument organu, że skarżący pozostaje w zatrudnieniu, co wyklucza przyznanie świadczenia w drodze wyjątku.
Godne uwagi sformułowania
zwrot "niemożliwość podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym" należy odczytywać, jako odwołujący się do sytuacji, gdy strona faktycznie nie wykonuje pracy. • Słowo "podjąć" nawiązuje przecież wprost do działania, do wykonywania określonej czynności. Stąd też zwrot "podjęcie pracy", należy rozumieć jako równoznaczny z wykonywaniem pracy. • Istnienie umowy o pracę nie jest równoznaczne z wykonywaniem pracy, jak i z samą możliwością jej wykonywania.
Skład orzekający
Andrzej Góraj
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Kwiecińska
członek
Michał Sułkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"niemożliwość podjęcia pracy\" w kontekście przyznawania świadczeń w drodze wyjątku z ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w sytuacjach orzeczonej niezdolności do pracy i faktycznego niewykonywania pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy o rentę w drodze wyjątku i interpretacji konkretnego przepisu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów świadczeń lub sytuacji zatrudnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest faktyczna sytuacja pracownika, a nie tylko formalne zapisy, w kontekście świadczeń społecznych. Jest to przykład, gdzie sąd koryguje biurokratyczne podejście organu.
“Czy formalne zatrudnienie odbiera Ci prawo do renty? Sąd wyjaśnia, co naprawdę oznacza "niemożność podjęcia pracy".”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.