II SA/Wa 1342/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-02-27
NSAubezpieczenia społeczneNiskawsa
prawo pomocykoszty sądoweubezpieczenia społeczneZUSadwokat z urzęduświadczenie w drodze wyjątkupostępowanie sądowoadministracyjne

WSA w Warszawie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując na ustawowe zwolnienie z opłat w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że sprawy dotyczące świadczeń z ubezpieczeń społecznych są ustawowo zwolnione z opłat. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy, Sąd postanowił ustanowić dla niego adwokata z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył wniosek Z. B. o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Sąd, analizując sytuację materialną wnioskodawcy, który otrzymuje niskie świadczenie z pomocy społecznej i jest obciążony egzekucją alimentacyjną, postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jednocześnie Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na przepis art. 239 pkt 1 lit. "e" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który zwalnia z obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działania lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd podkreślił, że zwolnienie to ma charakter ustawowy i obejmuje wszystkie instancje sądowe, co oznacza, że wniosek w tym zakresie podlega oddaleniu jako bezprzedmiotowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega oddaleniu jako bezprzedmiotowy, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa zwalnia z obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działania lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zwolnienie to ma charakter ustawowy i obowiązuje od momentu wniesienia skargi, co czyni wniosek o zwolnienie zbędnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

ppsa art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

ppsa art. 239 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

ppsa art. 258 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanawia o oddaleniu wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji ustawowego zwolnienia.

u.e.r.f.u.s.

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Trudna sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie to ma charakter ustawowy strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania

Skład orzekający

Wojciech Wiktorowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ustawowe zwolnienie z opłat sądowych w sprawach ubezpieczeń społecznych oraz zasady przyznawania prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowych kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i kosztami sądowymi, bez nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1342/08 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-02-27
Data wpływu
2008-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Wojciech Wiktorowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I OSK 819/09 - Wyrok NSA z 2009-12-11
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. z dnia 20 lutego 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla Z. B. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Uzasadnienie
Z. B. wnioskiem z dnia 20 lutego 2009 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Z treści wniosku, uzupełnionego złożonymi dokumentami źródłowymi, wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a osiągany w tym gospodarstwie dochód sprowadza się do przyznanego mu świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego w kwocie 444 zł (zaświadczenie MOPS w P. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]).
Ponadto z kopii złożonego do akt sprawy zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. z dnia 27 stycznia 2009 r. wynika, że osiągana kwota dochodu ulega zmniejszeniu o kwotę 266,40 zł w związku z prowadzoną egzekucją świadczeń alimentacyjnych.
Natomiast wg złożonego oświadczenia (rubryka 7) skarżący nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, a korzysta jedynie z powierzchni mieszkalnej w lokalu mieszkalnym niestanowiącym jego własności.
W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi Z. B., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
W tym zaś zakresie sytuacja materialna skarżącego, przy uwzględnieniu wysokości osiąganego przez niego dochodu oraz charakteru tego dochodu (świadczenie socjalne), uniemożliwia, zdaniem Sądu, poniesienie przez niego kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI