II SA/WA 1341/24

II SA/Wa 1341/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący sprawozdawca/
Danuta Kania
Iwona Maciejuk
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia służby wojskowej oddala skargę
Uzasadnienie
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej jako: organ I instancji lub RWKL), działając na skierowanie Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] w [...] (oznaczone [...] z dnia [...] lutego 2024 r.), po przeprowadzeniu badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych, rozpoznała u M. L. (dalej jako skarżący) przewlekłą biegunkę w trakcie diagnostyki u osoby z przewlekłym naciekiem zapalnym w zakresie jelita grubego wymagające stałego leczenia farmakologicznego i dietetycznego (§ 43 pkt 18), przepuklinę rozworu przełykowego przepony (§46 pkt 3), gastropatię powierzchowną (§ 43 pkt 1), bliznę po operacji pęcherzyka żółciowego (§3 pkt 1), nieprawidłowe wartości biochemicznych wskaźników wydolności wątroby (§44 pkt 6) oraz Bradykardię zatokową (§38 pkt 1) i orzeczeniem z [...] marca 2024 r. nr [...], uznała skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej (kategoria D – Zał. 1, Grupa 1).
Reprezentujący skarżącego pełnomocnik działając na podstawie art. 84 ust. 8 ustawy o obronie ojczyzny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 248), pismem z 11 kwietnia 2024 r. zaskarżył w całości orzeczenie RWKL w [...] nr [...] w sprawie zdolności do służby wojskowej z dnia [...] marca 2024 r.
Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił:
1) Naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj.:
a. § 34 pkt 11, § 38 pkt 3, § 43 pkt 3, § 44 pkt 5, § 46 pkt 4 oraz § 78 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach z dnia 7 czerwca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1243, z późń. zm., dalej: Rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności) poprzez ich niezastosowanie pomimo występowania przesłanek do zastosowania ww. przepisów Rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności, co skutkowało przyznaniem skarżącemu kategorii zdolności do służby wojskowej D zamiast E.
2) Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji tj.:
a. art. 6 oraz 7 k.p.a. poprzez działanie organu wbrew przepisom prawa, pobieżne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak uwzględnienia słusznego interesu obywatela, umożliwiające urzeczywistnienie praw odwołującego się.
b. art, 7, art, 77 § 1 i art 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie spełnienia przesłanek do przyznania kategorii zdolności do służby wojskowej E.
Centralna Komisja Lekarska w [...] (dalej jako: organ II instancji lub CWKL) po rozpoznaniu odwołania skarżącego od orzeczenia organu I instancji, działając na podstawie art. 138 § I pkt 2 Ustawy z dnia 18 lutego 2020 r. – Kodeksu Postępowania Administracyjnego - (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. 2024 r., poz. 248 t.j.), na podstawie przepisów § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z późn. zm.), a także § 11 ust. 1 i § 12, ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2022 r. poz. 1243 z późn. zm.), orzeczeniem z [...] czerwca 2024 r. nr [...] uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie RWKL w [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. oraz wydała nowe orzeczenie w sprawie zdolności do służby wojskowej.
Organ II instancji rozpoznał u skarżącego żółciowe zapalenie błony śluzowej żołądka (§ 43 pkt 2), przewlekłą biegunkę w trakcie diagnostyki u osoby z niewielkim przewlekłym naciekiem zapalnym błony śluzowej jelita grubego (§ 43 pkt 18), stan po przebytej cholecystektomii laparoskopowej (§ 44 pkt 4), płaskostopie (§ 78 pkt 2), nagniotki obydwu stóp (§ 2 pkt 1), zmiany zwyrodnieniowe odcinka szyjnego i piersiowego kręgosłupa z dyskretną dyskopatią na poziomie C2/C3 i C6/C7 (§ 34 pkt 5), kręgozmyk I stopnia C2 oraz pogłębiona kifoza piersiowa (§ 34 pkt I), zapalenie przyczepów mięśni pośladkowych (§ 81 pkt II), przepuklinę rozworu przełykowego przepony (§ 46 pkt 3), bradykardię zatokową (§ 38 pkt 1), bliznę pooperacyjną powłok jamy brzusznej (§ 3 pkt 1) oraz nieprawidłowe wartości biochemicznych wskaźników wydolności wątroby (§ 44 pkt 6). W związku z powyższym, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła, że skarżący jest niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej (kat. D – Zał.1, Grupa I).
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w ramach postępowania orzeczniczego na zlecenie RWKL wykonano szereg badań dodatkowych oraz przeprowadzono niezbędne konsultacje specjalistyczne. Wykorzystano również bogatą dokumentację medyczną dostarczoną przez orzekanego. Na tej podstawie ustalono w/w rozpoznania orzeczenia oraz przyporządkowano je do odpowiednich paragrafów z Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwicą 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2022 r. poz. 1243 z późn. zm.).
Ponadto, w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ wyjaśnił, że jedynymi osobami mającymi odpowiednią wiedzę fachową, przygotowanie merytoryczne i uprawnionymi do stawiania rozpoznań oraz przyporządkowywania ich do odpowiedniego paragrafu z załącznika nr 1 z w/w rozporządzenia jest skład lekarzy orzeczników wojskowej komisji lekarskiej, tak I instancji, jak i instancji odwoławczej, a w przypadku uzasadnionych wątpliwości diagnostycznych wojskowa komisja lekarska zleca wykonanie kolejnych badań i konsultacji specjalistycznych, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach także obserwacji w warunkach szpitalnych.
Po dokonaniu wnikliwej analizy zgromadzonej dokumentacji
medyczno-orzeczniczej organ II instancji uznał, że odwołanie złożone przez skarżącego, zasługuje na częściowe uznanie, głównie w zakresie nie ujęcia w pierwotnym orzeczeniu wojskowej komisji lekarskiej I instancji części rozpoznań, na które zwraca uwagę skarżący, a które są uzasadnione na podstawie dostępnej dokumentacji orzeczniczo-Iekarskiej. Wobec tego, CWKL umieściła w zaskarżonym orzeczeniu uzasadnione rozpoznania i przyporządkowała je do stosownego paragrafu
z Załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska uzasadniając orzeczenie z [...] czerwca 2024 r. wskazała, że dla przywołanych w orzeczeniu rozpoznań i ich kwalifikacji, ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania innej kategorii zdrowia i pomimo obecności licznych innych schorzeń i ułomności wymienionych w sentencji orzeczenia organ II instancji, nie ma w tym wypadku możliwości kumulatywnego ich potraktowania. Ponadto organ wskazał, że takie podejście byłoby częściowo możliwe, gdyby prawodawca w którymś z w/w punktów pozostawił możliwość wyboru dla instytucji orzekającej pomiędzy kategorią D lub E, natomiast taka sytuacja nie zaistniała w przypadku skarżącego.
Pismem z 17 lipca 2024 r. pełnomocnik działając w imieniu skarżącego, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dnia [...] sierpnia 2024 r. orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r., nr [...].
Strona skarżąca zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
1) Naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj.:
a. §11 ust 3 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach z dnia 7 czerwca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1243, z późń. zm.) poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dodatkowych badań ortopedycznych, neurologicznych, kardiologicznych oraz zaniechanie skierowania skarżącego na obserwację szpitalną w oddziale gastroenterologicznym, podczas gdy zaistniała potrzeba uzupełnienia materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu zdrowia skarżącego, dokonaniem wadliwego rozpoznania, a co za tym idzie przyznaniem kategorii zdolności do służby wojskowej D zamiast E,
2) Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj.:
a. art. 7 oraz 7 kpa poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie przez organ orzekający II instancji całego materiału dowodowego czego przejawem było pominięcie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dodatkowych badań ortopedycznych, neurologicznych, kardiologicznych oraz o skierowania skarżącego na obserwację szpitalną w oddziale gastroenterologicznym wyartykułowanego przez skarżącego w odwołaniu od orzeczenia RWKL z dnia [...] kwietnia 2024 r., co skutkowało błędnym ustaleniem stanu zdrowia Skarżącego, dokonaniem wadliwego rozpoznania, a co za tym idzie przyznaniem kategorii zdolności do służby wojskowej D zamiast E,
b. art 78 § 1 i 2 kpa w zw. z § 11 ust 3 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach z dnia 7 czerwca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1243, z późń. zm., dalej: Rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności) poprzez nieuwzględnienie wniosku Skarżącego o skierowanie go na dodatkowe badania ortopedyczne, neurologiczne, kardiologiczne oraz na obserwację szpitalną w oddziale gastroenterologicznym, podczas gdy skarżący prawidłowo złożył ww. wniosek dowodowy i miał on istotne znaczenie dla określenia stanu zdrowia skarżącego oraz stopnia upośledzenia sprawności ustroju, w szczególności w zakresie schorzeń o charakterze gastroenterologicznym, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu zdrowia skarżącego, dokonaniem wadliwego rozpoznania, a co za tym idzie przyznaniem kategorii zdolności do służby wojskowej D zamiast E,
c. art. 7 W zw. a art. 80 kpa poprzez sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów polegającą na ustaleniu, w oparciu o zapis badania EKG (HOLTER) z dnia 13 września 2022 r., gdzie Skarżący zawarł adnotację: "Wejście po schodach na 11 piętro z ciężarem 10 kg", że Skarżący jest osobą o ponadprzeciętnej wydolności fizycznej, podczas gdy badanie to jest niemiarodajne, albowiem zostało wykonane blisko dwa lata przed zaskarżonym orzeczeniem, zaś sama czynność wchodzenia po schodach została wykonana incydentalnie na wyraźne polecenie lekarza nadzorującego badanie w celu uzyskania pomiarów w warunkach silnego wysiłku, co skutkowało wadliwym przyjęciem, że u Skarżącego brak jest podstaw do zakwalifikowania bradykardii zatokowej jako schorzenia upośledzającego lub znacznie upośledzającego sprawności ustroju, co mogłoby być przesłanką do przyznania skarżącemu kategorii zdolności do służby wojskowej E,
d. art. 7 w zw. a art. 80 kpa poprzez sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów polegającą na ustaleniu, że ewentualna mobilizacja nie wpłynie negatywnie na leczenie Skarżącego, albowiem ten będąc w służbie wojskowej będzie miał większe szanse na otrzymanie leku cholestyraminy sprowadzanego z Republiki Federalnej Niemiec, jak również że skarżący miałby możliwość skorzystania z innych leków, podczas gdy organ II instancji nie ustalił, czy inne leki faktycznie mają skuteczne działanie lecznicze wobec skarżącego i pominął w swoim rozumowaniu ewentualne konsekwencje braku całkowitego dostępu do leku cholestyraminy (zarówno przez ludność cywilną, jak i wojsko) w przypadku mobilizacji dla zdolności Skarżącego do pełnienia służby wojskowej.
Ponadto skarżący w niniejszej skardze wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. oraz o uchylenie w całości poprzedzającego zaskarżone orzeczenie orzeczenia RWKL, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a..
Strona skarżąca uzasadniając skargę wskazała, że organ II instancji wydając orzeczenie zaniechał zarówno przeprowadzenia dodatkowych badań, jak i skierowania skarżącego na obserwację szpitalną, a ponadto przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiałów w niniejszej sprawie. W ocenie skarżącego organ postąpił w sposób nieprawidłowy, m.i. z uwagi na to, że zakres rozpoznania wykonanego przez CWKL jest dwukrotnie większy niż w przypadku orzeczenia RWKL i w świetle powyższego organ II instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w możliwie najszerszym zakresie, co zdaniem skarżącego pozwoliłoby uchylić wszelkie wątpliwości, co do prawidłowości orzeczenia organu II instancji. Skarżący ponadto wskazał w skardze, że badania przeprowadzone przez RWKL były pobieżne i nie wystarczające.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego skarżący wskazał, że brak przeprowadzenia dodatkowych badań przez CWKL stanowi również naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego regulujących kwestie zbierania materiału dowodowego, gdyż organ jest zobligowany do zebrania całego materiału dowodowego, a dochowanie tej reguły pozwoliłoby na wydanie prawidłowego orzeczenia, które nie budzi wątpliwości strony postępowania, natomiast jeżeli w sprawie istnieją wątpliwości co do kierunku rozstrzygnięcia organ winien rozszerzyć postępowanie dowodowe.
W ocenie skarżącego przyczyną wadliwości orzeczenia I instancji było pobieżne postępowanie dowodowe, w ramach którego nie przeprowadzono szczegółowych badań, na co skarżący zwrócił uwagę organowi II instancji w złożonym odwołaniu. Ponadto w uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w wniesionym odwołaniu od decyzji I instancji zakwestionował on rzetelność i kompletność przeprowadzonych badań, ale również wyraził gotowość do poddania się dodatkowym szczegółowym badaniom oraz obserwacji szpitalnej i pomimo wyraźnego wniosku skarżącego, organ II instancji nie przychylił się do uwzględnienia niniejszego wniosku
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza ono prawa.
Przystępując do rozpoznawania niniejszej skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należało, iż Sąd administracyjny właściwy jest wyłącznie do oceny skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego formalnej zgodności z prawem. Nie może zaś wypowiadać się co do merytorycznej poprawności rozpoznania stanu zdrowia, dokonanego przez Komisję lekarską. Nie posiada bowiem w tym zakresie stosownej wiedzy medycznej. Ustawodawca nie wyposażył też Sądu administracyjnego we właściwe instrumentarium procesowe, umożliwiające dokonywania takiej oceny, np. przy pomocy biegłych sadowych.
Powyższa uwaga pozostaje też aktualna w odniesieniu do oceny zakresu diagnostyki medycznej przeprowadzonej przez Komisję. Badanie medycznej potrzeby (lub jej braku) przeprowadzenia konkretnych badań dodatkowych czy konsultacji, również nie zostało przez ustawodawcę poddane kontroli Sądu administracyjnego. Dla wypowiedzenia się merytorycznego w tej kwestii również koniecznym byłoby bowiem posiadanie specjalistycznej wiedzy medycznej, ewentualnie koniecznym byłoby umożliwienie tut. Sadowi powołania biegłego sądowego z zakresu medycyny. Jak to jednak już wcześniej podkreślono, takich uprawnień i takiej wiedzy medycznej nie posiada w myśl przepisów proceduralnych Sąd administracyjny.
Biorąc pod uwagę powyższe tut. Sąd nie mógł wypowiadać się w zakresie materii objętej zarzutami skargi. Pozostawały one bowiem w bezpośrednim związku z dokonanym przez Komisję rozpoznaniem i decyzjami lekarzy orzeczników dotyczącymi zakresu zleconej skarżącemu diagnostyki medycznej.
Co zaś się tyczy formalnej oceny skarżonego rozstrzygnięcia do dokonania którego uprawniony był tut. Sąd to doprowadziła skład orzekający do wniosku, iż odpowiada ono prawu. Organ poczynione rozpoznanie zakwalifikował do poprawnie dobranych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 7 czerwca 2022r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022r. poz.1243).
Organ sporządził też prawidłowe uzasadnienie wyjaśniając w sposób wyczerpujący motywy swego postępowania. W szczególności odniósł się do całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i do wszystkich rozpoznanych stanów zdrowotnych, co tut. Sąd ustalił na podstawie pełnych akt administracyjnych sprawy.
Nawiązując do omówionej już na wstępie niniejszego uzasadnienia ograniczonej możliwości ingerencji Sądu w merytoryczną treść orzeczenia komisji lekarskiej - zwrócić należało jeszcze raz uwagę na to, że do wyłącznej kompetencji Komisji należy dobór badań zlecanych osobie ocenianej czy decydowanie o konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań określonych w zarzutach skargi. Stąd tut. Sąd nie mógł wypowiadać się co do trafności zarzutu dotyczącego zarzucanego braku konsultacji. Nadto nie sposób abstrahować od tego, że Komisja Lekarska nie ma obowiązku przeprowadzania każdych konsultacji jakich domaga się osoba badana. Jest bowiem kompetentna do samodzielnego oceniania stanu zdrowia badanego jak i konieczności stosowania konkretnych metod diagnostycznych.
W świetle powyższego, jako prawidłowe jawiło się skarżone rozstrzygnięcie.
W związku z powyższym, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, w tym nie dopuścił się naruszeń zarzucanych badaną skargą, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).