II SA/Wa 1338/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzje dotyczące przyznania dodatku wyrównawczego prokuratorowi wojskowemu, uznając, że zastosowano nieprawidłową podstawę jego wyliczenia.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prokuratorowi wojskowemu dodatku wyrównawczego. Sądy niższych instancji uznały, że dodatek powinien być wyliczony na podstawie przepisów ustawy okołobudżetowej, które obniżały podstawę wynagrodzenia. WSA w Warszawie uchylił te decyzje, stwierdzając, że zastosowanie ustawy okołobudżetowej było nieprawidłowe i naruszało przepisy Prawa o prokuraturze, które przewidywały waloryzację wynagrodzenia. Sąd wskazał na uznaniowość przepisów okołobudżetowych i powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego dotyczące wynagrodzeń sędziów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Prokuratora Okręgowego i Prokuratora Krajowego dotyczące przyznania A. W. dodatku wyrównawczego od marca 2023 r. Sprawa dotyczyła sposobu ustalenia wysokości tego dodatku, który przysługuje żołnierzom zawodowym pełniącym służbę na stanowiskach prokuratorów wojskowych. Organy administracji przyznały dodatek w kwocie 6094,32 zł, opierając się na przepisach ustawy okołobudżetowej na rok 2023, które obniżały podstawę wynagrodzenia zasadniczego prokuratora. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa o prokuraturze, w szczególności art. 123 § 1, poprzez niezastosowanie go i niesłuszne zastosowanie przepisów ustawy okołobudżetowej. WSA przychylił się do skargi, uznając, że przepisy ustawy okołobudżetowej, wprowadzające uznaniowy sposób ustalania wynagrodzeń, naruszały Prawo o prokuraturze. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego dotyczące wynagrodzeń sędziów, wskazując na podobną problematykę uznaniowości i braku gwarancji stałego wzrostu wynagrodzeń. Sąd podkreślił, że mimo wydania przez Prokuratora Okręgowego decyzji wyrównującej świadczenie po wniesieniu skargi, nie ma podstaw do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż pierwotne decyzje nie zostały uchylone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy Prawa o prokuraturze, a przepisy ustawy okołobudżetowej wprowadzające uznaniowy sposób ustalania wynagrodzeń naruszają prawo.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy okołobudżetowej na lata 2021-2023, wprowadzające uznaniowy sposób ustalania wynagrodzeń prokuratorów, naruszają Prawo o prokuraturze i są niezgodne z konstytucyjnymi gwarancjami wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu. Powołano się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
P.p. art. 123 § 1
Ustawa - Prawo o prokuraturze
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego. Przepis ten został naruszony przez zastosowanie ustawy okołobudżetowej.
u.o.O. art. 439 § 2
Ustawa o obronie Ojczyzny
Reguluje prawo do dodatku wyrównawczego dla prokuratorów wojskowych.
rozp. z 2017 r. art. 2 § 1
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych
Określa sposób ustalania dodatku wyrównawczego.
rozp. z 2017 r. art. 2 § 2
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych
Określa sposób ustalania dodatku wyrównawczego.
rozp. z 2017 r. art. 2 § 3
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych
Określa sposób ustalania dodatku wyrównawczego.
Pomocnicze
P.p. art. 124 § 11
Ustawa - Prawo o prokuraturze
Niewłaściwa wykładnia tego przepisu w kontekście ustalania wynagrodzenia zasadniczego prokuratora.
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 10 § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Zastosowanie tego przepisu przez organy administracji do ustalenia podstawy wynagrodzenia było nieprawidłowe.
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 10a § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Przepis ten umożliwił późniejsze wyrównanie wynagrodzenia, ale nie stanowił podstawy do umorzenia postępowania.
u.o.O. art. 437 § 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 439 § 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych art. 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych art. 31 § 1 pkt 5
u.s.p. art. 91 § 1-13
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepisy powielające rozwiązania dotyczące zasad wynagradzania sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy okołobudżetowej do ustalenia podstawy wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, zamiast przepisów Prawa o prokuraturze. Uznaniowość i arbitralność przepisów ustawy okołobudżetowej dotyczących wynagrodzeń.
Godne uwagi sformułowania
nie można mówić o naruszeniu prawa czy też o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji obowiązywania przepisów rangi ustawowej konieczność zastosowania art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach do ustalenia wysokości dodatku wyrównawczego wynika wprost z reguły lex specialis derogat legi generali zamrożenie" wynagrodzeń prokuratorów i asesorów prokuratury, które trwa już trzeci rok, rażąco narusza art. 123 § 1 P.p. przewidujacy waloryzację wynagrodzenia Wynagrodzenia prokuratorów, podobnie jak wynagrodzenia sędziów, powinny być kształtowane w sposób wykluczający uznaniowość. TK w wyroku z 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12 zwrócił uwagę, że "najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego jest, by sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy samej ustawy – niejako »automatycznie«
Skład orzekający
Andrzej Góraj
przewodniczący
Joanna Kruszewska-Grońska
sprawozdawca
Lucyna Staniszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzeń prokuratorów w kontekście ustaw okołobudżetowych oraz ochrona konstytucyjnych gwarancji wynagrodzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prokuratorów wojskowych i okresu obowiązywania ustawy okołobudżetowej na rok 2023. Orzecznictwo TK dotyczące sędziów zostało zastosowane analogicznie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy wynagrodzeń funkcjonariuszy publicznych i ich konstytucyjnych gwarancji, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Orzeczenie odnosi się do problemu uznaniowości prawa w kontekście ustaw okołobudżetowych.
“Czy ustawa okołobudżetowa może obniżać wynagrodzenia prokuratorów? WSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1338/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-02-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Góraj /przewodniczący/ Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/ Lucyna Staniszewska Symbol z opisem 6199 Inne o symbolu podstawowym 619 Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Skarżony organ Prokurator Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1360 art. 128 par. 1 i art. 124 par. 11 Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Asesor WSA Lucyna Staniszewska, , Protokolant referent Edyta Brzezicka, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Prokuratora [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego od dnia [...] marca 2023 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prokuratora [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] Uzasadnienie Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] maja 2023 r. nr [...] Prokurator Krajowy (dalej: "PK", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Prokuratora Okręgowego w [...] (dalej: "PO", "organ pierwszej instancji") z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w sprawie przyznania [...] A. W. (dalej: "skarżący") dodatku wyrównawczego od 1 marca 2023 r. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Decyzją z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] PO przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy od 1 marca 2023 r. w kwocie 6094,32 zł brutto miesięcznie. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dla ustalenia wysokości dodatku wyrównawczego skarżącego, wyliczył wysokość uposażenia żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym prokuratora do spraw wojskowych oraz wysokość wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji. Skarżący - decyzją Prokuratora Generalnego z [...] listopada 2017 r. nr [...] - został wyznaczony na stanowisko służbowe prokuratora prokuratury okręgowej w Wydziale do spraw Wojskowych Prokuratury Okręgowej w [...], które jest zaszeregowane do stopnia etatowego [...] i grupy uposażenia U:15. Stanowisko służbowe skarżący objął [...] grudnia 2017 r. Data początkowa służby wojskowej do dodatku za długoletnią służbę wojskową została ustalona na dzień 28 maja 2007 r. Mając za podstawę następujące przepisy: art. 125 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1360 ze zm.; dalej: "P.p."), art. 437 ust. 1 i art. 439 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 248; dalej: "u.o.O."), § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 608), § 31 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 149 ze zm.), a także art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2666; dalej: "ustawa o szczególnych rozwiązaniach"), PO przyznał skarżącemu na zajmowanym stanowisku służbowym miesięczne uposażenie w kwocie 9694,50 zł. Na tę kwotę składają się: stawka uposażenia zasadniczego dla grupy uposażenia U:15 w kwocie 8350,00 zł, dodatek za długoletnią służbę wojskową w wysokości 15% należnego uposażenia zasadniczego w kwocie 1252,50 zł, a nadto zwiększenie uposażenia, zgodnie z art. 41 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, w kwocie 92,00 zł. Organ pierwszej instancji wskazał, iż stosownie do art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 § 1 P.p., stanowi kwota 5444,42 zł. PO podał też, że wysokość porównywalnego wynagrodzenia prokuratora powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji co skarżący, w oparciu o art. 123 § 1, art. 124 § 1, § 2 i § 11 P.p. oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lutego 2016 r. w sprawie wynagrodzenia zasadniczego prokuratorów oraz wysokości dodatków przysługujących prokuratorom (Dz. U. z 2016 r., poz. 271 ze zm.), stanowi kwota 15788,82 zł. Na tę kwotę składa się wynagrodzenie zasadnicze w stawce piątej z zastosowaniem mnożnika 2,50 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego w kwocie 13611,05 zł oraz dodatek za długoletnią pracę w wysokości 16% wynagrodzenia zasadniczego w kwocie 2177,77 zł. Organ pierwszej instancji przytoczył również treść art. 439 ust. 2 u.o.O., wskazując, iż w myśl art. 435 ust. 2 pkt 1 u.o.O. kwota dodatku wyrównawczego przysługującego skarżącemu od 1 marca 2023 r. stanowi różnicę pomiędzy kwotami porównywalnego wynagrodzenia prokuratora - 15788,82 zł a należnego uposażenia na zajmowanym stanowisku służbowym – 9694,50 zł i wynosi 6094,32 zł. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, wniesionego od opisanej wyżej decyzji PO, organ odwoławczy powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2023 r. PK stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił i przyjął w zaskarżonej decyzji, stosownie do podanych uregulowań, miesięczną kwotę uposażenia należną skarżącemu na zajmowanym stanowisku służbowym, która od 1 marca 2023 r. wynosi 9694,50 zł, właściwie wyliczając jej składniki. Skarżący nie podważał w odwołaniu kwoty uposażenia na zajmowanym stanowisku służbowym. Kwestia tak prawa do dodatku wyrównawczego dla prokuratorów do spraw wojskowych, jak i sposób ustalania jego wysokości, zostały określone w przepisach art. 439 ust. 2 u.o.O. oraz przepisach rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 czerwca 2017 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1126; dalej: "rozp. z 2017 r."). Zdaniem organu drugiej instancji, nie można mówić o naruszeniu prawa czy też o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji obowiązywania przepisów rangi ustawowej. Ponadto ustawa o szczególnych rozwiązaniach ma charakter szczególny, okresowy i dotyczy jedynie 2023 r. Odnosząc się do kolizji norm prawnych, podniesionej przez skarżącego w odwołaniu, PK podkreślił, iż konieczność zastosowania art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach do ustalenia wysokości dodatku wyrównawczego wynika wprost z reguły lex specialis derogat legi generali. Powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 123 § 1 P.p. poprzez jego niezastosowanie dla potrzeb wyliczenia dodatku wyrównawczego i jednocześnie niesłuszne zastosowanie w tym celu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, podczas gdy ograniczenie w stosowaniu art. 123 § 1 P.p. nastąpiło od 1 grudnia 2021 r. i nie ma charakteru ekstraordynaryjnego, co w kontekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "TK", "Trybunał") z 12 grudnia 2012 r. o sygn. akt K 1/12 było nieuzasadnione, albowiem ograniczenie stosowania art. 123 P.p. mogło nastąpić wyjątkowo i tylko w określonych sytuacjach, które nie nastąpiły. W oparciu o ww. zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zobowiązanie PO do wydania decyzji o przyznaniu mu dodatku wyrównawczego przy zastosowaniu art. 123 P.p., przy jednoczesnym zaniechaniu stosowania art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. W uzasadnieniu skargi skarżący zaakcentował, że "zamrożenie" wynagrodzeń prokuratorów i asesorów prokuratury, które trwa już trzeci rok, rażąco narusza art. 123 § 1 P.p. przewidujacy waloryzację wynagrodzenia. W odpowiedzi na skargę PK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 23 stycznia 2024 r. organ drugiej instancji poinformował Sąd, że na podstawie decyzji PO z [...] stycznia 2024 r. nr [...], wydanej w oparciu o art. 10a ustawy o szczególnych rozwiązaniach - w brzmieniu ustalonym w art. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2023 r. zmieniającej ustawę o szczególnych rozwiązaniach - wypłacono skarżącemu wyrównanie uposażenia do wysokości zgodnej z zasadami wynikającymi z art. 123 P.p. W związku z tym PK wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Dla porządku odnotować wypada, że sprawy dotyczące wynagrodzeń prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury nie należą do kognicji sądów administracyjnych. Wszelkie spory w tym zakresie rozpatrują bowiem sądy powszechne. Jednakże przedmiotem niniejszej sprawy jest przysługujący żołnierzowi zawodowemu dodatek, którego wysokość ustalana jest w drodze decyzji administracyjnej, zaś decyzja ostateczna w tym zakresie jest zaskarżalna do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarżący bowiem jest żołnierzem zawodowym pełniącym zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym prokuratora w Wydziale do spraw Wojskowych Prokuratury Okręgowej w [...]. Zgodnie z art. 439 ust. 2 u.o.O., w przypadku gdy miesięczne uposażenie żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego albo prokuratora do spraw wojskowych jest niższe od miesięcznego wynagrodzenia przysługującego na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji sędziego sądu powszechnego albo wysokości wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, żołnierzowi przysługuje dodatek wyrównawczy w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem a uposażeniem należnym na zajmowanym stanowisku. Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 439 ust. 12 u.o.O., Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wydał rozporządzenie z dnia 2 sierpnia 2023 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1645), które weszło w życie 24 października 2023 r. W datach wydania decyzji w obu instancjach obowiązywało jednak rozp. z 2017 r., wydane w oparciu o art. 80 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 536). Stosownie do treści art. 822 ust. 6 u.o.O., rozp. z 2017 r. zachowało moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych w trybie art. 439 ust. 12 u.o.O. Oba rozporządzenia identycznie regulują sposób ustalania dodatku wyrównawczego. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozp. z 2017 r., przy ustalaniu wysokości dodatku uwzględnia się miesięczną kwotę uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne żołnierzowi zawodowemu pełniącemu zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego albo prokuratora do spraw wojskowych, oraz kwotę miesięcznego wynagrodzenia, jaka przysługiwałaby na równorzędnym stanowisku i pełnionej funkcji sędziemu sądu powszechnego albo na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji prokuratorowi powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury. Według § 2 ust. 2 rozp. z 2017 r., wysokość porównywanego wynagrodzenia ustala się, przyjmując wynagrodzenie zasadnicze, dodatek funkcyjny, dodatek za długoletnią pracę oraz dodatek specjalny, których zasady wypłacania i wysokość określają przepisy Prawa o prokuraturze. Z kolei § 2 ust. 3 rozp. z 2017 r. przewiduje, iż ustalając wysokość dodatku, określa się wysokość składników porównywanego wynagrodzenia. Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy podstawy wynagrodzenia zasadniczego prokuratora. Wprawdzie wynagrodzenie prokuratorów nie jest chronione konstytucyjnie, tak jak jest to w przypadku wynagrodzenia sędziów (vide art. 178 ust. 2 i art. 195 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), to od dawna prawodawca w tym zakresie wiernie powiela wzory normatywne dotyczące wynagrodzeń sędziów. Z pewnością chodzi o podkreślenie wysokiej rangi zawodu prokuratora oraz stworzenie materialnych gwarancji jego niezależności. W myśl art. 123 § 1 P.p. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie w art. 123 § 2 P.p. wskazano: "Jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego - przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w dotychczasowej wysokości". Takie rozwiązanie normatywne powiela zapis zawarty w art. 61a ust. 1 i 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2011 r. nr 270, poz.1599 ze zm.), który wszedł w życie 22 kwietnia 2009 r. wraz z analogicznym rozwiązaniem przewidzianym w art. 91 § 1c i § 1d ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 217 ze zm.; dalej: "u.s.p."). Z woli ustawodawcy wysokość wynagrodzenia zasadniczego prokuratorów prokuratur rejonowych i okręgowych została zrównana z wynagrodzeniem zasadniczym sędziów w takich samych jednostkach organizacyjnych sądów powszechnych. Wynagrodzenie zasadnicze prokuratorów prokuratur regionalnych jest równe wynagrodzeniu zasadniczemu sędziów sądów apelacyjnych, natomiast wynagrodzenie zasadnicze prokuratorów Prokuratury Krajowej jest równe wynagrodzeniu zasadniczemu sędziów Sądu Najwyższego (art. 124 § 1 P.p.). Szczegółowe reguły wynagradzania prokuratorów ustalono w art. 124 § 2-11 P.p. Wskazane przepisy P.p. powielają rozwiązania dotyczące zasad wynagradzania sędziów sądów powszechnych, zawarte w art. 91 § 1-13 u.s.p. Reguła ujęta w art. 123 § 1 P.p., nakazująca wiązać podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w danym roku z przeciętnym wynagrodzeniem w drugim kwartale roku poprzedniego została jednak odrzucona w kolejnych ustawach okołobudżetowych dotyczących lat 2021-2023. Wedle art. 10 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, w roku 2023 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o której mowa w art. 123 § 1 P.p., stanowiła kwota w wysokości 5444,42 zł. Wynagrodzenia prokuratorów, podobnie jak wynagrodzenia sędziów, powinny być kształtowane w sposób wykluczający uznaniowość. Tymczasem treść przepisów kreujących sposób wynagradzania sędziów i prokuratorów w latach 2021-2023 była za każdym razem odmienna i ewidentnie nosiła znamiona dowolności. TK w wyroku z 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12 zwrócił uwagę, że "najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego jest, by sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy samej ustawy – niejako »automatycznie«, bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na sędziów. Istotna jest, oczywiście, także sama wysokość wynagrodzenia, które powinno zapewniać bezpieczeństwo finansowe sędziemu i jego rodzinie, rekompensować rygorystyczne ograniczenia w podejmowaniu innej działalności zarobkowej oraz sprzyjać budowaniu prestiżu urzędu sędziego". W orzeczeniu tym Trybunał sformułował kilka nieprzekraczalnych "warunków brzegowych" wynagrodzenia, które powinny odpowiadać godności urzędu sędziego i zakresowi jego obowiązków. Z kolei w wyroku z 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23, również odnoszącym się do wynagrodzeń sędziów, TK stwierdził, iż art. 8 i art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś art. 7 ustawy o szczególnych rozwiązaniach uznał za niezgodny z art. 195 ust. 2 ustawy zasadniczej. Zakwestionowane przepisy utraciły moc z dniem 15 listopada 2023 r. W uzasadnieniu ww. orzeczenia Trybunał dokonał analizy postanowień ustaw okołobudżetowych dotyczących lat 2021-2023, akcentując, że "Wynagrodzenia sędziów w ostatnich latach kształtowane są przez ustawodawcę w sposób całkowicie uznaniowy – zarówno co do konstrukcji mechanizmu wynagradzania, jak i tempa wzrostu płac. Taka praktyka nie zapewnia konstytucyjnej ochrony wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego oraz zakresowi jego obowiązków. Sędziowie nie mogą w żaden sposób przewidzieć, jak będzie kształtować się ich wynagrodzenie". TK dostrzegł również, iż nie zostały spełnione warunki brzegowe określone w jego wyroku z 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12, usprawiedliwiające odstąpienie od normatywnych zasad ustalania wynagrodzeń sędziowskich, a w konsekwencji do ich obniżenia. W szczególności nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 216 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; relacja państwowego długu publicznego do PKB nie przekracza poziomu 60%. Trybunał podniósł, że przepisy ustawy okołobudżetowej na 2023 r. po raz kolejny "tymczasowo" modyfikują ustawowe zasady ustalania podstawy zasadniczych wynagrodzeń sędziowskich. Ponadto w 2023 r. podstawa ta została ustalona w pełni w sposób kwotowy, co w żaden sposób nie nawiązuje do obowiązującego lex generalis mechanizmu wynagradzania. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zauważa, iż o uznaniowości i arbitralności postanowień ustawy okołobudżetowej na rok 2023 odnośnie podstaw ustalania wynagrodzenia dla sędziów (art. 7-art. 9) oraz dla prokuratorów (art. 10) świadczy wprost uzasadnienie jej projektu (druk sejmowy nr 2654), w którym podano: "Nie kwestionując przyjętego w aktualnych przepisach regulujących ustrój sądownictwa mechanizmu określania wynagrodzeń sędziów w oparciu o przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej, należy mieć na uwadze istotny wzrost nakładów na wynagrodzenia sędziów i prokuratorów na przestrzeni ostatnich lat. Wyasygnowanie dodatkowych środków na wynagrodzenia dla tych grup oznaczałoby konieczność redukcji wydatków w pozostałych sferach działalności państwa, co mogłoby negatywnie wpłynąć na realizację innych zadań publicznych finansowanych ze środków budżetu państwa". W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że art. 123 § 1 P.p. i art. 10 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach są przepisami rangi ustawowej, a więc są względem siebie równorzędne. Wskazane przepisy diametralnie odmiennie regulują kwestię określania podstaw ustalania wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w 2023 r. Dodatkowo należy wskazać, iż treść art. 123 § 1 P.p. nie została zmieniona, natomiast zmieniono postanowienia zawarte pierwotnie w art. 10 ust. 1 ustawy okołobudżetowej. Przepisy art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy okołobudżetowej, kształtujące sposób ustalania podstawy wynagrodzenia zasadniczego dla sędziów w 2023 r., odpowiadają treści art. 10 ust. 1 tej ustawy, dotyczącego ustalania podstawy wynagrodzenia zasadniczego dla prokuratorów. W sytuacji, gdy na skutek wyroku TK utraciły moc art. 7, art. 8 i art. 9 tej ustawy, to nie ma żadnych podstaw aby przyjmować, że w przypadku wynagrodzeń zasadniczych prokuratorów, uprawnione jest stosowanie innych zasad ustalania tego wynagrodzenia niż te, które dotyczą sędziów. To z kolei prowadzi do konkluzji, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 123 § 1 i art. 124 § 11 P.p. poprzez ich niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie zaniżonej podstawy ustalania wynagrodzenia zasadniczego prokuratora. Dlatego podlegały one wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Fakt wydania przez PO w dniu [...] stycznia 2024 r. decyzji przyznającej skarżącemu dodatek wyrównawczy od 1 marca 2023 r. w kwocie 8158,63 zł miesięcznie brutto, a więc za okres objęty zaskarżoną decyzją i w wysokości oczekiwanej przez skarżącego (co wynika z uzasadnienia skargi), nie implikuje umorzenia postępowania przed tutejszym Sądem, o co wnioskował PK w piśmie z 23 stycznia 2024 r. Otóż ww. decyzja zapadła w związku z dodaniem do ustawy o szczególnych rozwiązaniach art. 10a (na mocy przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2023 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 - Dz. U. z 2023 r., poz. 2777), według którego w roku 2023 wynagrodzenie zasadnicze prokuratora podlega zwiększeniu o różnicę pomiędzy kwotą należnego wynagrodzenia zasadniczego prokuratora ustalonego zgodnie z art. 123 § 1 P.p. a kwotą należnego wynagrodzenia zasadniczego prokuratora wypłaconego zgodnie z art. 10 (ust. 1). Kwotę zwiększonego wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się do dnia 31 grudnia 2023 r., z wyrównaniem od dnia 1 stycznia 2023 r. (ust. 2). Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 2 (ust. 3). Ani z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy ani z treści ww. pisma organu odwoławczego z [...] stycznia 2024 r. nie wynika jednak, aby przed wydaniem decyzji z [...] stycznia 2024 r. zostały uchylone zaskarżona i utrzymana nią w mocy decyzja PO. W konsekwencji brak jest podstaw do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Rozpoznając sprawę ponownie, PO w pierwszej kolejności ustali, czy jego decyzja z [...] stycznia 2024 r. nr [...] jest ostateczna. Jeśli tak - rozważy zasadność umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Jeżeli natomiast od ww. decyzji zostało wniesione odwołanie i toczy się postępowanie w drugiej instancji, to organ odwoławczy będzie zobowiązany do wydania decyzji uwzględniającej treść art. 10a ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz.1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI