II SA/WA 1335/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-02-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejtajemnica przedsiębiorcyumowa najmuBGKskarżącydecyzja odmownawartość gospodarczabezpieczeństwosąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Banku Gospodarstwa Krajowego odmawiającą udostępnienia umów najmu powierzchni biurowych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.

Skarżący J. J. domagał się udostępnienia umów najmu powierzchni biurowych przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) wraz z fakturami. BGK odmówił, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Po stwierdzeniu nieważności pierwszej decyzji z powodu braku podpisu, BGK wydał kolejną decyzję odmowną, uznając umowy za objęte tajemnicą przedsiębiorcy ze względu na ich wartość gospodarczą i bezpieczeństwo. Sąd administracyjny, po analizie dokumentów, uznał odmowę za zasadną, stwierdzając, że umowy zawierają informacje o wartości gospodarczej i ich ujawnienie mogłoby zaszkodzić BGK i jego kontrahentom, a także naruszyć bezpieczeństwo.

Sprawa dotyczyła wniosku J. J. o udostępnienie skanów aktualnie obowiązujących umów najmu powierzchni biurowych przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) wraz z załącznikami i fakturami z lat 2022-2023. BGK początkowo odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Pierwsza decyzja została unieważniona przez WSA w Warszawie z powodu braku podpisu wnioskodawcy. Po wezwaniu do podpisania wniosku, BGK ponownie wydał decyzję odmowną, uznając umowy za objęte tajemnicą przedsiębiorcy ze względu na ich wartość gospodarczą, organizacyjną oraz bezpieczeństwo. Bank argumentował, że ujawnienie szczegółów umów, takich jak stawki czynszowe, warunki negocjacji, rozplanowanie biura czy systemy bezpieczeństwa, mogłoby zaszkodzić jego konkurencyjności i bezpieczeństwu przetwarzanych danych. Skarżący zarzucił naruszenie prawa do informacji publicznej, argumentując, że BGK nie wykazał w sposób wyczerpujący, dlaczego cała umowa stanowi tajemnicę przedsiębiorcy i że powinna zostać zastosowana anonimizacja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po analizie dokumentów przekazanych przez BGK, oddalił skargę. Sąd uznał, że przesłanki formalna (wola utajnienia) i materialna (wartość gospodarcza, bezpieczeństwo) tajemnicy przedsiębiorcy zostały spełnione. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej, choć szerokie, nie jest absolutne i podlega ważeniu z innymi chronionymi wartościami, takimi jak tajemnica przedsiębiorcy. Stwierdzono również, że uzasadnienie decyzji BGK było wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, umowy najmu powierzchni biurowych oraz faktury mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorcy, jeśli spełniają przesłanki formalną (wola utajnienia) i materialną (wartość gospodarcza, organizacyjna lub bezpieczeństwo).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowy najmu powierzchni biurowych i faktury spełniają przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy, ponieważ zawierają informacje o wartości gospodarczej (stawki czynszowe, warunki negocjacji) oraz informacje dotyczące bezpieczeństwa (rozplanowanie pomieszczeń, systemy dostępu), których ujawnienie mogłoby zaszkodzić BGK i jego kontrahentom oraz naruszyć bezpieczeństwo przetwarzanych danych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

u.z.n.k. art. 11 § ust. 2

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa jest zbliżona do pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy z u.d.i.p.

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa prawa do uzyskiwania informacji publicznej.

Konstytucja RP art. 33 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko, gdy są konieczne i nie naruszają ich istoty.

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych art. 19 § ust. 2

Prawo do swobodnego wyrażania opinii, w tym poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji.

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności art. 10 § ust. 1

Prawo do otrzymywania i przekazywania informacji bez ingerencji władz publicznych.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie w przedmiocie oddalenia skargi.

Ustawa o Banku Gospodarstwa Krajowego art. 2 § ust. 1

Ustawa o Banku Gospodarstwa Krajowego art. 4a

Ustawa Prawo bankowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowy najmu powierzchni biurowych oraz faktury stanowią tajemnicę przedsiębiorcy ze względu na przesłankę materialną (wartość gospodarcza, bezpieczeństwo) i formalną (wola utajnienia). Ujawnienie treści umów i faktur mogłoby zaszkodzić konkurencyjności BGK i jego kontrahentów oraz naruszyć bezpieczeństwo przetwarzanych danych. Anonimizacja umów była niewystarczającym środkiem ochrony tajemnicy przedsiębiorcy w tej sprawie. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom w celu ochrony innych prawnie chronionych wartości.

Odrzucone argumenty

BGK nie wykazał w sposób wyczerpujący, dlaczego cała umowa stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. BGK powinien był zastosować anonimizację żądanych dokumentów. Odmowa udostępnienia całości umowy stanowi nieproporcjonalne naruszenie prawa do informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Użyte przez ustawodawcę w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane w tej ustawie. Jest natomiast zbliżone do pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa" zdefiniowanej w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Wiedza o treści wnioskowanych umów najmu powierzchni biurowych, udostępniona podmiotom konkurencyjnym, mogłaby zostać wykorzystana w sposób zagrażający interesom tak BGK, jak i jego kontrahentów. Sąd administracyjny, badając legalność decyzji wydanej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., musi dysponować materiałami źródłowymi, tj. dokumentami, których udostępnienia w trybie u.d.i.p. domagał się skarżący.

Skład orzekający

Joanna Kruszewska-Grońska

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Radziszewska-Krupa

członek

Dorota Kozub-Marciniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy w kontekście dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza w odniesieniu do umów najmu i danych finansowych banków państwowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji BGK jako banku państwowego i jego umów najmu, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych podmiotów i branż.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do informacji publicznej a tajemnicą przedsiębiorcy, co jest częstym zagadnieniem w orzecznictwie administracyjnym. Pokazuje, jak sądy ważą te wartości w praktyce.

Czy umowy najmu biura banku państwowego to tajemnica? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1335/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Ewa Radziszewska-Krupa
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Banku Gospodarstwa Krajowego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] lutego 2023 r. J. J. (dalej: "skarżący") wystąpił, za pośrednictwem poczty elektronicznej, do Banku Gospodarstwa Krajowego (dalej: "BGK", "bank") o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
1) skanu aktualnie obowiązującej umowy najmu (wraz z załącznikami) powierzchni w biurowcu [...]przy ulicy C. [...] w W. pod tymczasową siedzibę BGK wraz ze skanami faktur wystawionych z tytułu realizacji tej umowy w 2022 r. i 2023 r.,
2) skanu aktualnie obowiązującej umowy najmu (wraz z załącznikami) powierzchni w biurowcu [...] przy A. [...] w W. na potrzeby BGK wraz ze skanami faktur wystawionych z tytułu realizacji tej umowy w 2022 r. i 2023 r.
Skarżący wniósł o przekazanie żądanych informacji w formie skanów dokumentów na podany we wniosku jego adres e-mail.
Pismem z [...] lutego 2023 r. bank (także drogą poczty elektronicznej) poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek do [...] lutego 2023 r. Następnie decyzją z [...] lutego 2023 r. nr [...], na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), BGK odmówił skarżącemu wnioskowanych informacji, powołując się na ograniczenie prawa do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.
Skarżący zaskarżył ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 743/23, stwierdził jej nieważność jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. polegającym na rozpatrzeniu decyzją odmowną wniosku informacyjnego skarżącego, który nie został podpisany. Jak wskazał Sąd, w przypadku, gdy bank będzie ponownie zmierzać do wydania decyzji odmownej, to w pierwszej kolejności jego obowiązkiem będzie wezwanie skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a.") poprzez jego podpisanie.
Powyższe orzeczenie Sądu stało się prawomocne wobec jego niezaskarżenia przez żadną ze stron postępowania.
Kierując się wskazaniami zawartymi w ww. prawomocnym wyroku, w piśmie z 5 czerwca 2024 r. bank wezwał skarżącego do podpisania wniosku z [...] lutego 2023 r., które to zobowiązanie skarżący wykonał [...] czerwca 2024 r.
Decyzją z [...] lipca 2024 r. nr [...], w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p., BGK ponownie odmówił skarżącemu udostępnienia wnioskowanych informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Jednocześnie doprecyzował, iż postanowił odmówić udostępnienia: w całości informacji publicznej odnośnie umowy najmu powierzchni biurowych w [...], zaś informacji publicznej dotyczącej umowy z [...] - w zakresie wykraczającym poza elementy takie jak: okres najmu, nazwy stron oraz łącznie poniesione koszty związane z realizacją umów.
W motywach ww. rozstrzygnięcia bank stwierdził, że wprawdzie objęte wnioskiem umowy różnią się treścią, niemniej zawarte w nich informacje posiadają wspólne cechy spełniające ustawowe przesłanki kwalifikacji ich jako tajemnicy przedsiębiorstwa, tj.:
- mają charakter techniczny, technologiczny lub organizacyjny lub posiadają one wartość gospodarczą dla stron (zarówno wynajmujących, jak i najemcy);
- mają poufny charakter i nie zostały do tej pory ujawnione do wiadomości publicznej w tym znaczeniu, iż jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tego rodzaju informacjami albo nie są łatwo dostępne dla takich osób;
- wynajmujący podjęli w stosunku do nich, przy zachowaniu należytej staranności, niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
BGK wyjaśnił również, że rynek najmu powierzchni biurowych jest obecnie bardzo szeroko rozbudowany i cechuje go duża konkurencyjność, a każdy z podmiotów oferujących biura na wynajem posługuje się wypracowanymi przez siebie umowami zawierającymi autorskie rozwiązania. Umowy takie zawierają m.in. informacje finansowe, upusty, rabaty i inne szczególne zobowiązania stron, będące efektem negocjacji poprzedzających zawarcie umowy, w tym o stawkach czynszowych, karach umownych, warunkach wypowiedzenia przez każdą ze stron oraz o rozplanowaniu biura najemcy, zabezpieczeniach dostępu. Są to informacje organizacyjne posiadające dużą wartość gospodarczą, mają bowiem istotne znaczenie w kontekście prowadzonych negocjacji warunków umów z agentami nieruchomości oraz w stosunku do najemców, a w konsekwencji stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r., poz. 1233; dalej: "u.z.n.k.").
W ocenie banku, żądane umowy spełniają wymogi uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa. W kontekście materialnej przesłanki tej tajemnicy, BGK wskazał, iż każda z umów zawiera informacje o rozkładzie pomieszczeń, dane dotyczące wykończenia i zastosowanych instalacji, również z zakresu bezpieczeństwa pomieszczeń oraz informacji. Ze względu na przedmiot swojej działalności, bank nie może ujawniać danych, o których upowszechnienie wiedzy mogłoby zagrażać systemom bezpieczeństwa i środkom powierzonym bankowi przez klientów. BGK zarządza funduszami rządowymi związanymi z rozwojem gospodarki kraju. Miejsce wykonywania działalności musi spełniać określone wymogi, w szczególności w zakresie ograniczenia dostępu do pomieszczeń i baz danych.
Dalej bank podkreślił, że udostępnienie informacji dotyczących rozplanowania pomieszczeń i wykorzystanych systemów instalacji jest niemożliwe ze względów bezpieczeństwa przetwarzanych przez niego informacji. Ujawnienie informacji o dokumentach powiązanych z umową może prowadzić do ujawnienia informacji o systemach dostępu do lokalu czy o lokalizacji pomieszczenia tajnego lub archiwum, które nie powinny podlegać ujawnieniu z uwagi na bezpieczeństwo najemcy i jego danych. Doszłoby zatem do naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie tylko wynajmującego, ale także najemcy.
W kwestii przesłanki formalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, BGK zwrócił uwagę, że każda z umów zawiera postanowienia o poufności. Zapisy te zapewniają kompleksową ochronę informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Dokumenty zawierające ww. informacje są gromadzone na zabezpieczonych dyskach, zaś ich archiwizowanie przez obie strony odbywa się w sposób niepozwalający na dostęp do nich nieupoważnionym osobom. Ponadto stosowane są
środki bezpieczeństwa fizycznego.
Jednocześnie bank podał dane dotyczące umowy najmu powierzchni biurowych w [...] takie jak: strony umowy (BGK oraz [...] [...] sp. z o.o.); okres najmu (60 miesięcy od daty przekazania); koszty poniesione w 2022 r. i 2023 r.(7 519 723,86 zł).
Opisana wyżej decyzja również stała się przedmiotem skargi skarżącego do tutejszego Sądu, w której zarzucił on BGK naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika obowiązek uzasadnienia decyzji administracyjnej, poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na niewystarczającym uzasadnieniu wydanej decyzji;
II. przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w N. dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający uzyskanie wnioskowanej informacji, prowadzące do ograniczenia prawa do informacji,
2) art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, nr 5 i nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) w zakresie, w jakim z Konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez jego niezastosowanie polegające na zaniechaniu udostępnienia informacji objętych wnioskiem oraz władcze ograniczenie prawa do informacji,
3) art. 61 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: "Konstytucja RP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez jego niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
4) art. 33 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że wszelkie ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności mogą być ustanawiane wyłącznie wtedy gdy są konieczne i nie mogą naruszać ich istoty, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na nieuzasadnionym i nieproporcjonalnym ograniczeniu konstytucyjnego prawa do informacji,
5) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w zakresie, w jakim przepisy te ustanawiają instytucję tajemnicy przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa) jako przesłankę ograniczenia prawa do informacji, poprzez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że udostępnienie żądanej informacji naruszy tajemnicę przedsiębiorcy.
W oparciu o ww. zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie od BGK na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W motywach skargi skarżący stwierdził, iż odmowa udostępnienia całości umowy stanowi najdotkliwszy środek, najpoważniej i nieproporcjonalnie naruszający konstytucyjne prawo do informacji i jako taki powinna być stosowana w ostateczności. Ograniczeniu jawności, ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, podlegają wyłącznie informacje publiczne spełniające przesłankę formalną (tj. zastrzeżenie przez przedsiębiorcę woli ich utajnienia) oraz przesłankę materialną (tj. ekonomiczna wartość informacji). Jeżeli podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji uważa, że wszystkie zapisy umowy podlegają ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, to powinien wyczerpująco przedstawić konkretne okoliczności uzasadniające ten fakt, czego bank nie uczynił. Natomiast jeśli umowa w części zawiera informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy, to BGK winien był dokonać anonimizacji takich jej zapisów i udostępnić umowę w pozostałym zakresie. Tymczasem bank przywołał jedynie kilka przykładów informacji, które zawarte są w umowie, a zarazem podlegają ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Takie uzasadnienie nie przekonuje skarżącego, ponieważ przedsiębiorca oferujący swoje usługi podmiotowi publicznemu musi liczyć się z ich jawnością.
W odpowiedzi na skargę BGK wniósł o jej odrzucenie, nie motywując tego wniosku. W przypadku jego nieuwzględnienia domagał się oddalenia skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Bank zaznaczył, że w ramach realizacji przesłanki formalnej, zwrócił się do kontrahentów z prośbą o potwierdzenie, czy i w jakim zakresie można uznać treść umów za posiadającą cechę tajemnicy przedsiębiorstwa. W odpowiedzi otrzymał wyjaśnienia, które wskazywały, iż wszystkie strony umów najmu podjęły środki bezpieczeństwa, aby zabezpieczyć umowy przed dostępem osób nieuprawnionych. BGK po przeanalizowaniu treści przedmiotowych umów, uznał ich anonimizację za niewystarczający środek. Ponadto bank nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Natomiast w myśl art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza tak prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż BGK zastosował się do wskazań zawartych w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 743/23, wzywając skarżącego do podpisania wniosku informacyjnego.
Na gruncie przedmiotowej sprawy nie ma wątpliwości, że BGK jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a objęte wnioskiem skarżącego z [...] lutego 2023 r. umowy najmu i faktury mają walor informacji publicznej. Dlatego zbędne jest prezentowanie rozważań w tym zakresie.
Decydując ponownie o odmowie udostępnienia żądanej dokumentacji, BGK powołał w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przewidujący ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Użyte przez ustawodawcę w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane w tej ustawie. Jest natomiast zbliżone do pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa" zdefiniowanej w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Zgodnie z ww. przepisem, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Posiłkując się pojęciem tajemnicy przedsiębiorstwa zawartym w art. 11 ust. 2 u.z.n.k., w orzecznictwie sądów administracyjnych odnoszącym się do odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy przyjmuje się, iż konieczne jest badanie dwóch elementów (przesłanek) tej tajemnicy: materialnego (np. szczegółowego opisu sposobu działania) oraz formalnego (woli utajnienia danych informacji). Tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy wyrażono wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast poufnego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W aspekcie związków pomiędzy pojęciami "tajemnicy przedsiębiorcy" i "tajemnicy przedsiębiorstwa" dostrzega się też w judykaturze, iż pierwsze z ww. pojęć może być w pewnych sytuacjach szersze od tego drugiego pojęcia. Akcentuje się, że nie jest wymagane, by informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy same w sobie posiadały wartość gospodarczą. W określonych przypadkach, informacjami objętymi tajemnicą przedsiębiorcy mogą być także informacje, których ujawnienie mogłoby mieć istotny wpływ na sytuację ekonomiczną i konkurencyjność przedsiębiorcy, jakkolwiek nie muszą one stanowić wartości gospodarczej (vide wyroki NSA: z 7 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 888/17; z 23 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 232/21; z 2 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1852/21).
Tutejszy Sąd przed posiedzeniem w niniejszej sprawie pozyskał od BGK dokumenty stanowiące przedmiot wniosku informacyjnego. Analiza tego obszernego materiału dowodowego (umieszczonego w sejfie jako niepodlegającego udostępnieniu skarżącemu) potwierdza zasadność odmownego rozstrzygnięcia banku.
Po pierwsze, w sprawie została spełniona przesłanka formalna tajemnicy przedsiębiorcy, gdyż BGK i jego kontrahenci uzewnętrznili wolę utajnienia żądanych informacji przede wszystkim w formie, zawartych w obu umowach, klauzul o zachowaniu poufności, których naruszenie obwarowane jest wysokimi karami. Przesłankę formalną realizuje też ograniczenie kręgu osób mających dostęp do wnioskowanej dokumentacji, wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń i ochrony komputerów przed nieupoważnionym dostępem, wdrożenie specjalnego sposobu archiwizowania tych dokumentów.
Po wtóre, należy również podzielić stanowisko banku w kwestii elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy. Wiedza o treści wnioskowanych umów najmu powierzchni biurowych, udostępniona podmiotom konkurencyjnym, mogłaby zostać wykorzystana w sposób zagrażający interesom tak BGK, jak i jego kontrahentów. Wypracowane w ramach negocjacji postanowienia umowne, obejmujące m.in. informacje o stawkach czynszowych, zabezpieczeniach umowy, stawkach kar umownych oraz warunkach wypowiedzenia umowy przez każdą z jej stron, dokładnym rozplanowaniu biura najemcy stanowią wartość gospodarczą, zaś ich ujawnienie może być wykorzystane przez konkurencję, w szczególności mogłoby zachęcić inne podmioty do składania ofert konkurencyjnych w stosunku do wynegocjowanej przez bank i w rezultacie wpłynąć negatywnie na warunki najmu lub wręcz wyeliminować BGK jako najemcę przedmiotowych powierzchni biurowych.
Ujawnienie informacji o treści umów najmu, w tym wystawionych z tego tytułu faktur, może również zagrażać bezpieczeństwu świadczonych usług. Wedle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (Dz. U. z 2024 r., poz. 441 ze zm.), BGK, utworzony rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 maja 1924 r. o połączeniu (fuzji) państwowych instytucji kredytowych w Bank Gospodarstwa Krajowego (Dz. U. z 1936 r. poz. 438), jest bankiem państwowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 2488). Do podstawowych celów działalności banku, w myśl art. 4a ww. ustawy z 14 marca 2003 r., należy wspieranie polityki gospodarczej Rady Ministrów, rządowych programów społeczno-gospodarczych, w tym poręczeniowo-gwarancyjnych, oraz programów samorządności lokalnej i rozwoju regionalnego. Dlatego trzeba zaaprobować argument BGK o konieczności należytej ochrony pomieszczeń, w których przetwarzane są, objęte tajemnicą bankową, dane dotyczące finansów tak publicznych, jak i prywatnych. Ujawnienie żądanych dokumentów może skutkować wyciekiem informacji o systemach dostępu do lokalu, monitoringu, usytuowaniu pomieszczenia tajnego lub archiwum czy haseł do systemu kontroli dostępu.
Sąd administracyjny, badając legalność decyzji wydanej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., musi dysponować materiałami źródłowymi, tj. dokumentami, których udostępnienia w trybie u.d.i.p. domagał się skarżący. Przekazane tutejszemu Sądowi dokumenty w postaci żądanych umów i faktur, umożliwiły zweryfikowanie argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji dokonanie oceny zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia żądanej informacji publicznej.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, zaakcentowania wymaga szeroki, ale nie absolutny charakter prawa do informacji publicznej jako instrumentu kontroli społecznej (vide wyrok NSA z 28 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 2356/23). Mechanizm ważenia zasady dostępu do informacji publicznej oraz innych wartości prawnie chronionych prawidłowo doprowadził BGK do odmowy udostępnienia wnioskowanych całości dokumentów poza przekazanymi in fine zaskarżonej decyzji danymi. Na ujawnienie tych danych wyraził zgodę jeden z wynajmujących, mając na względzie ochronę swojej tajemnicy przedsiębiorstwa.
W kwestii zarzutu skargi dotyczącego niedokonania anonimizacji przedmiotowych umów, dostrzec wypada, że ta bezdecyzyjna forma ograniczenia dostępu do części żądanych danych, stanowi realizację obowiązków wynikających z u.d.i.p. tylko wówczas, gdy czynność ta nie pozbawia dokumentu waloru informacyjnego, jaki wynika ze złożonego wniosku. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z odpowiedzi na skargę, bank, po szczegółowym przeanalizowaniu treści wnioskowanych umów, uznał ich anonimizację za niewystarczający środek.
Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja odnosi się głównie do umów, ale to nie oznacza, iż BGK nie rozpoznał całego przedmiotu wniosku. Świadczy o tym treść decyzji banku w jej całokształcie, przede wszystkim kilkakrotne odniesienie się do żądanych informacji (danych), jak też przywołane przez BGK stanowisko jego kontrahentów (tj. wynajmujących), że wynikające m.in. z faktur stawki czynszowe składają się na tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 u.z.n.k.
W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI