II SA/Wa 1331/23

II SA/Wa 1331/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący/
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III OSK 1759/24 - Wyrok NSA z 2025-10-16
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres 1 roku w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku oddala skargę.
Uzasadnienie
B. C. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres 1 roku w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
B. C. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2023 r. na mocy rozkazu personalnego Nr [...] Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] grudnia 2022 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.
W dniu [...] lutego 2023 r. skarżący złożył do wojskowego organu emerytalnego w [...] wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2305 ze zm.), przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...], po rozpatrzeniu wniosku, decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2023 r. odmówił skarżącemu prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego, albowiem z ustaleń dokonanych przez organ wynikało, iż odwołujący pełnił nieprzerwaną zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.
Skarżący złożył odwołanie do Ministra Obrony Narodowej od powyższej decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu przytoczył treść art. 458 ust. 5, art. 459 pkt 1, art. 460 ust. 1 i 5 ustawy o obronie Ojczyzny i wskazał, że z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania (odpis przebiegu służby wojskowej, świadectwo służby w Straży Granicznej) wynika, że skarżący odbywał szkolenie podstawowe w Centrum Szkolenia [...] w okresie od [...] czerwca 2000 r. do [...] września 2000 r., tj. przez okres 3 miesięcy oraz pełnił:
• zasadniczą służbę wojskową w okresie od [...] września 2000 r. do [...] maja 2001 r., tj. przez okres 8 miesięcy;
• służbę w [...] Oddziale Straży Granicznej w okresie od [...] października 2003 r. do [...] grudnia 2018 r., tj. przez okres 15 lat, 2 miesięcy;
• nieprzerwaną zawodową służbę wojskową w okresie od [...] grudnia 2018 r. do [...] stycznia 2023 r., tj. przez okres 4 lat, 1 miesiąc.
Minister wyjaśnił, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, przysługuje żołnierzowi, który nieprzerwanie pełnił zawodową służbę wojskową oraz służbę w innych formacjach mundurowych przez łączny (nieprzerwany) okres 15 lat, z tego przynajmniej przez 10 lat w zawodowej służbie wojskowej.
Z uwagi na fakt, iż skarżący złożył wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i legitymuje się okresem zawodowej służby wojskowej wynoszącym jedynie 4 lata i 1 miesiąc, przedmiotowe świadczenie, zdaniem Ministra, skarżącemu nie przysługuje. W ocenie organu trudno uznać, aby ustawodawca wymagał posiadania 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej od żołnierzy zawodowych, legitymujących się wyłącznie służbą wojskową, natomiast w przypadku żołnierzy posiadających okresy służby w innych formacjach mundurowych, przyznawał prawo do spornego świadczenia pieniężnego, bez uwzględnienia powyższej przesłanki negatywnej. Taka wykładnia przepisów prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości, która wszystkim podmiotom charakteryzującym się daną cechą wspólną, zapewnia równe traktowanie.
Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. błędną wykładnię przepisów art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. z art. 458 ust. 5 w związku z art. 137 i art. 815 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny polegającą na błędnym przyjęciu, iż okresu służby skarżącego w Straży Granicznej nie można zaliczyć do 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 5 ustawy, pomimo iż okres ten zalicza się do okresu zawodowej służby wojskowej ze względu na ciągłość służby, gdyż poprzedni okres służby w Straży Granicznej wraz ze służbą w wojsku należy oceniać jednolicie jako zawodową służbę wojskową;
2. błędną wykładnię przepisów art. 460 ust. 1, art. 458 ust. 3 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny polegającą na odmiennej interpretacji pojęcia "zawodowej służby wojskowej" na gruncie tych przepisów i w konsekwencji przyjęcie, że do 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 5 ustawy nie zalicza się okresu służby w Straży Granicznej, pomimo iż pojęcie zawodowej służby wojskowej powinno być interpretowane jednolicie na gruncie wskazanych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny;
3. błędną wykładnię przepisu art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 3 i w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny polegającą na przyjęciu, że skarżącemu nie należy się świadczenie pieniężne wypłacane co miesiąc przez okres 1 roku w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, ze względu na wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 458 ust. 5, pomimo iż skarżący legitymuje się łącznym okresem zawodowej służby wojskowej w wymiarze 19 lat, 4 miesięcy i 7 dni;
4. art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez niezrealizowanie konstytucyjnej zasady równości, przez nierówne traktowanie skarżącego jako osoby, która w formacjach mundurowych RP ma wysłużonych łącznie 19 lat, 4 miesiące i 7 dni w porównaniu z abstrakcyjnym wzorcem żołnierza, który ma łącznie wysłużone 10 lat zawodowej służby wojskowej w kontekście art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono szczegółową argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Minister ustosunkował się do zarzutów skargi, uznając je za pozbawione racji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 459 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. z 2022 r., poz. 655 z późn. zm.), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458, przysługują przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
Przepis art. 460 ust. 1 ww. ustawy stanowi natomiast, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1. Przepis art. 458 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z kolei z art. 460 ust. 2, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art 459 pkt 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 15 lat, jeżeli został zwolniony wskutek:
1) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w przypadku gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej;
2) niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji, z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 200 ust. 3 pkt 4;
3) niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
W art. 460 ust. 5 tej ustawy ustawodawca wskazał natomiast na sytuacje, kiedy powyższe świadczenie nie przysługuje żołnierzowi, są to przypadki, o których mowa w art. 458 ust. 5 i 6.
W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, który uregulował kwestię wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z tą regulacją, świadczenie nie przysługuje w sytuacji wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest okolicznością niesporną, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2023 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.
Jest też okolicznością niesporną, że okres służby skarżącego wynosi 20 lat, 3 miesiące i 24 dni, w tym nieprzerwany okres zawodowej służby wojskowej 4 lata, 1 miesiąc i 19 dni.
W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko Ministra Obrony Narodowej, że ustawodawca w art. 460 ust. 5 ustawy zawarł dodatkową przesłankę, której spełnienie warunkuje uzyskanie prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby. Stosownie do powołanego przepisu w przypadku, gdy żołnierz dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, do otrzymania świadczenia pieniężnego, stosownie do art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, wymagane jest również posiadanie 10 lat zawodowej służby wojskowej.
Jednocześnie ustawodawca w przepisie art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie zawarł, analogicznego do art. 460 ust. 1 tej ustawy, odesłania do art. 137 ust. 1, zgodnie z którym do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w formacjach, o których mowa w tym przepisie. Takiego też odesłania nie sposób upatrywać w art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, który co prawda wskazuje, że do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 tejże ustawy, jednak przepis ten odnosi się wyłącznie do uprawnień związanych z odprawą emerytalną oraz jest stosowany odpowiednio do wyliczenia okresu 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, a zatem do ustalenia przesłanki pozytywnej świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. W przepisie art. 458 ust. 5 ww. ustawy, będącego normą odsyłającą do negatywnych przesłanek do przyznania świadczenia pieniężnego, ustawodawca nie zawarł natomiast odesłania do stosowania art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny.
Zdaniem Sądu, skarżący, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez "niedoliczenie" do 10 letniego okresu zawodowej służby wojskowej okresu służby w innej formacji tj., w Straży Granicznej, wychodzi z błędnego założenia, że skoro zgodnie z art. 458 ust. 3 do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1, to także do zawodowej służby wojskowej, o której mowa w art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 w zw. art. 458 ust. 1 i 2 służbę w tych formacjach również się dolicza.
W art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, ustawodawca określił ogólną zasadę, zgodnie z którą, w odniesieniu do świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy, do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w innych formacjach mundurowych, jednocześnie zastrzegając, w ust. 5 ww. przepisu, że zgodnie z art. 458 ust. 5, świadczenie to nie przysługuje żołnierzowi, który nie posiada 10- letniego okresu zawodowej służby wojskowej.
Należy zatem uznać, że samo wskazanie w art. 459 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, że w zakresie konkretnych świadczeń związanych ze służbą, do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w innych formacjach mundurowych, nie oznacza, że przez "zawodową służbę wojskową" rozumie się również służbę w innych formacjach, a jedynie, że na potrzeby danego uprawnienia związanego ze służbą, w ramach jednego z warunków do jego otrzymania, ustawodawca uznał za zasadne doliczenie żołnierzowi okresu służby w innych formacjach mundurowych do zawodowej służby wojskowej.
W przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego, ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej, do której nie dolicza się służby w innych formacjach.
Należy podkreślić, że art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny znajduje wyłącznie zastosowanie odpowiednie do określenia całego okresu służby (na etapie doliczania okresów służby). Natomiast, zastosowanie wprost do ustalenia okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej, ma art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, z uwagi na stosowne odesłanie zawarte w art. 460 ust. 5 tej ustawy. W przeciwnym razie ust. 5 art. 458 zostałby skonstruowany w inny sposób. Wskazywałby na wymóg legitymowania się co najmniej 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej (z uwzględnieniem okresów służby w innych formacjach mundurowych). Tak się jednak nie stało. Ustawodawca w ust. 3 i 5 art. 458 nie bez przyczyny posłużył się pojęciem "okresu zawodowej służby wojskowej" jako ogólnego okresu trwania stosunku służbowego i "pełnienia zawodowej służby wojskowej" – konkretnego stosunku służbowego w ramach zawodowej służby wojskowej. Zatem, w przypadku przedmiotowego świadczenia ustawodawca nie postawił znaku równości pomiędzy okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej, a okresem pełnienia służby w innej formacji.
W rozpoznawanej sprawie należy wskazać, że okres pełnienia przez skarżącego służby wyniósł 20 lat, 3 miesiące i 24 dni jednakże okres zawodowej służby wojskowej pełnionej przez skarżącego wynosi 4 lata, 1 miesiąc i 19 dni. Tym samym brak jest wymaganego przepisami okresu co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej.
Należy zatem zgodzić się z organem, że w świetle art. 460 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania spornego świadczenia pieniężnego.
Sąd nie dostrzegł nadto naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia oraz w sposób wyczerpujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Minister Obrony Narodowej wydając zaskarżoną decyzję odniósł się także do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nierealizowanie konstytucyjnej zasady równości. Rozumowanie skarżącego w tym zakresie jest błędne. Zasada równości w odniesieniu do legislatywy rozumiana jest w ten sposób, najogólniej rzecz ujmując, że "wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oceniając regulację prawną z punktu widzenia zasady równości, należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy można wskazać wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie podmiotów prawa. Ustalenie to wymaga analizy celu i treści aktu normatywnego, w którym zawarta została kontrolowana norma prawna" (zob. wyrok TK z 23 lutego 2010 r., P 20/09, OTK-A 2010/2/13). Na tle tej sprawy należy wskazać, że każdy żołnierz znajdujący się w analogicznym układzie faktycznym jak skarżący uzyska analogiczne rozstrzygnięcie według tych samych, normatywnie określonych zasad. Z tego względu nie może być mowy o naruszeniu zasady równości na podstawie powołanych przez skarżącego przepisów konstytucyjnych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.