II SA/Wa 1327/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejtajemnica przedsiębiorcyPKP S.A.nieruchomościumowy najmuwartość gospodarczaochrona informacjisądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję PKP S.A. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów najmu nieruchomości, uznając, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.

Skarżący M. D. domagał się udostępnienia informacji publicznej od PKP S.A. dotyczącej najmu nieruchomości, w tym danych najemców, adresów nieruchomości, okresów umów oraz skanów umów. PKP S.A. odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Po wcześniejszym zobowiązaniu sądu do ponownego rozpoznania wniosku, PKP S.A. wydało decyzję odmowną, argumentując, że ujawnienie tych informacji mogłoby zaszkodzić pozycji konkurencyjnej spółki. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że PKP S.A. wykazała zarówno formalne, jak i materialne przesłanki ochrony tajemnicy przedsiębiorcy.

Sprawa dotyczyła skargi M. D. na decyzję Polskich Kolei Państwowych S.A. (PKP S.A.) z dnia [...] czerwca 2023 r. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się udostępnienia listy podmiotów wynajmujących nieruchomości od PKP S.A. w Warszawie, wskazania konkretnych nieruchomości, okresów trwania umów najmu oraz skanów tych umów. PKP S.A. pierwotnie odmówiła, twierdząc, że żądane informacje nie dotyczą zadań publicznych ani majątku publicznego. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II SAB/Wa 725/22), który zobowiązał PKP S.A. do ponownego rozpoznania wniosku, spółka wydała decyzję odmowną, tym razem powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). PKP S.A. argumentowała, że ujawnienie danych z umów najmu, w tym stawek czynszu i okresów ich obowiązywania, stanowiłoby ujawnienie informacji posiadających wartość gospodarczą, które mogłyby osłabić pozycję konkurencyjną spółki na rynku nieruchomości. Spółka wykazała również podjęcie formalnych kroków w celu ochrony tych informacji, w tym wdrożenie regulaminu ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa i zobowiązanie pracowników do zachowania poufności. Skarżący zarzucił błędną wykładnię i zastosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek odmowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że PKP S.A. skutecznie wykazała, iż żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, spełniając zarówno przesłanki materialne (wartość gospodarcza, potencjalna szkoda) jak i formalne (podjęte środki ochrony). Sąd uznał, że uzasadnienie decyzji było wystarczające i zgodne z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, informacje te mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorcy, jeśli przedsiębiorca wykaże zarówno przesłanki materialne (wartość gospodarcza, potencjalna szkoda), jak i formalne (podjęte środki ochrony).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że PKP S.A. skutecznie wykazała, iż żądane informacje o umowach najmu mają wartość gospodarczą i ich ujawnienie mogłoby zaszkodzić pozycji konkurencyjnej spółki. Spółka podjęła również odpowiednie kroki formalne w celu ochrony tych danych, co spełnia wymogi ochrony tajemnicy przedsiębiorcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.z.n.k. art. 11 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa, która jest podstawą dla tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu u.d.i.p.

u.f.p. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151

Argumenty

Skuteczne argumenty

PKP S.A. wykazała, że żądane informacje o umowach najmu stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, posiadają wartość gospodarczą i ich ujawnienie mogłoby zaszkodzić pozycji konkurencyjnej spółki. PKP S.A. podjęła wystarczające środki formalne i organizacyjne w celu ochrony tych informacji, co spełnia wymogi ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Uzasadnienie decyzji PKP S.A. było wystarczające i zgodne z wymogami prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące błędnej wykładni i zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zarzuty skarżącego dotyczące niewyjaśnienia zasadności przesłanek odmowy udostępnienia informacji.

Godne uwagi sformułowania

żądane informacje publiczne stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności element formalny składający się na pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy element materialny podnosząc argumentację w zakresie możliwych niekorzystnych skutków dotyczących realizacji prowadzonej przez Spółkę działalności po ujawnieniu żądanych danych

Skład orzekający

Andrzej Kołodziej

przewodniczący

Andrzej Wieczorek

sprawozdawca

Waldemar Śledzik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tajemnicy przedsiębiorcy w kontekście dostępu do informacji publicznej dotyczącej umów handlowych, zwłaszcza w przypadku spółek prawa handlowego zarządzających majątkiem publicznym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji PKP S.A. i jej umów najmu, ale zasady ochrony tajemnicy przedsiębiorcy są uniwersalne. Kluczowe jest wykazanie zarówno przesłanek materialnych, jak i formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście tajemnicy przedsiębiorcy, co jest istotne dla wielu firm i prawników. Pokazuje, jak spółki mogą chronić swoje dane handlowe.

Czy PKP może ukrywać dane o najemcach swoich nieruchomości? Sąd rozstrzyga o tajemnicy przedsiębiorcy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1327/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1907/24 - Wyrok NSA z 2025-05-30
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Polskich Kolei Państwowych S. A. z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Polskie Koleje Państwowe S.A. (dalej: PKP S.A./Spółka), decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r., znak sprawy: [...], po rozpatrzeniu wniosku M.D. (dalej Wnioskodawca/Skarżący) z dnia [...] października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, odmówiła udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
Ustalono, że dnia [...] października 2022 r. do Spółki wpłynął wniosek (dalej Wniosek) Skarżącego datowany na ten sam dzień o udostępnienie informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm. dalej u.d.i.p.) dot. udostępnienia materiałów w zakresie:
1) Listy podmiotów (np. nazw spółek prawa handlowego, określenia firm, imion i nazwisk osób fizycznych), które wynajmują, użytkują lub dzierżawią od Państwa (spółek Grupy PKP) nieruchomości w W. przy ulicach: G., A., M., O..
2) Proszę o wskazanie konkretnego podmiotu wraz z powiązaniem konkretnej, należącej do Państwa, nieruchomości (adres).
3) Wskazania do kiedy podmioty wskazane w pkt 1, zgodnie z aktualnie zawartymi umowami, będą korzystać z tych nieruchomości.
4) Skanu umów na podstawie których podmioty określone w pkt 1 korzystają z tych nieruchomości.
Dnia [...] października 2022 r. PKP S.A. udzieliła odpowiedzi na Wniosek za pośrednictwem e-PUAP informując, iż w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy u.d.i.p., gdyż żądane informacje i dokumenty nie wiążą się z wykonywaniem przez PKP S.A. zadań publicznych, jak i dysponowaniem majątkiem publicznym, gdyż nie odnoszą się do działalności PKP S.A. w zakresie zarządzania obiektami infrastruktury usługowej.
Wnioskodawca nie zgodził się z powyższą interpretacją i dnia 27 października 2022 r. złożył skargę na bezczynność PKP S.A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 02 lutego 2023 r. o sygn. akt II SAB/Wa 725/22, zobowiązał PKP S.A. do rozpoznania Wniosku Skarżącego z dnia [...] października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Mając na uwadze powyższe orzeczenie, PKP S.A. stwierdziło, że przystępując do ponownego rozpoznania sprawy jest związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 02 lutego 2023 r..
Rozpoznając Wniosek, Spółka stwierdziła, że rozważyła, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., do udostępnienia której jest zobowiązana na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p, tzn. czy Wniosek dotyczy wykonywania przez Spółkę zadań publicznych lub dysponowania majątkiem publicznym. PKP S.A. oceniła, że Wniosek dotyczy udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d) u.d.i.p, tzn. dotyczy udostępnienia informacji publicznej o majątku publicznym, tj. majątku podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p, pochodzącym z zadysponowania majątkiem Skarbu Państwa oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach. Ponadto przedmiot Wniosku może zostać oceniony jako związany z wykonywaniem przez Spółkę zadań publicznych.
Spółka zbadała, czy dostęp do wnioskowanych umów, których częścią są dane podmiotów z którymi zostały zawarte te umowy oraz czas ich trwania, podlegają ograniczeniu, w szczególności z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
PKP S.A. wskazała, iż zakres wnioskowanych informacji dot. treści wiążących strony umów najmu/dzierżawy zawartych pomiędzy PKP S.A. i podmiotami zewnętrznymi, zaś jednym z podstawowych aspektów działalności komercyjnej PKP S.A. jest właśnie wynajem/dzierżawa nieruchomości. Działalność ta jest jednym z najważniejszych źródeł, z których PKP S.A. czerpie zyski pozwalające na finansowanie pozostałych gałęzi swojej działalności, w tym w szczególności na utrzymanie dworców. Zdaniem Spółki umowy (w tym dane podmiotów z którymi one zostały zawarte oraz czas ich trwania), których udostępnienia domaga się Wnioskodawca zawierają istotne gospodarcze i handlowe informacje ważne dla PKP S.A. PKP S.A. jest spółką prawa handlowego. Podstawowym celem działania władz Spółki jest realizacja interesu Spółki, rozumianego jako powiększanie wartości powierzonego jej przez akcjonariuszy majątku, z uwzględnieniem praw i interesów innych niż akcjonariusze podmiotów, zaangażowanych w funkcjonowanie Spółki, w szczególności wierzycieli Spółki oraz jej pracowników dworców kolejowych w należytym stanie technicznym.
Podniosła, że w przedmiotowych umowach zawarte są zapisy indywidualnie negocjowane przez strony, a ich ujawnienie, w tym ujawnianie informacji związanych z komercjalizacją nieruchomości, polityką cenową, czy stosowanymi zabezpieczeniami, osłabia pozycję biznesową PKP S.A. Zauważyła, że ewentualne ujawnienie stawek czynszu spowoduje, że konkurencyjność PKP S.A. na lokalnym i ogólnokrajowym rynku najmu nieruchomości spadnie, albowiem każdy inny podmiot wynajmujący nieruchomości będzie mógł w trybie dostępu do informacji publicznej uzyskać informacje o stosowanych przez PKP S.A. stawkach czynszu i zaproponować stawki niższe, tak aby to jego nieruchomość została wynajęta. Powyższe spowoduje, że również PKP S.A. będzie musiała stawki obniżyć, co negatywnie wpłynie na osiągane dochody, a co za tym idzie, kondycję finansową Spółki.
Podkreśliła, że stawki czynszu obowiązujące w PKP SA, to informacje posiadające wartość gospodarczą. Dzięki stawkom czynszu i zasadom ich ustalania PKP S.A. jest konkurencyjna względem innych podmiotów zajmujących się obrotem nieruchomościami. Ujawnienie tych informacji mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy.
Wskazała, że wymienione powyżej informacje są nieujawnionymi do wiadomości publicznej informacjami organizacyjnymi i handlowymi PKP S.A., w stosunku do których Spółka podjęła niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
W celu ochrony informacji, w zakresie bezpieczeństwa PKP S.A. stosuje szereg zabezpieczeń prawnych i faktycznych zmierzających do zachowania poufności informacji żądanych przez Wnioskodawcę.
Po pierwsze informacje, o udostępnienie których zwrócił się Wnioskodawca, zostały wyodrębnione spośród innych informacji jako podlegające ochronie. W komórce merytorycznej, w której są przechowywyane i obsługiwane przedmiotowe umowy, zostały podjęte niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności, są one dostępne jedynie dla osób wewnątrz PKP S.A., które dla wykonywania czynności służbowych taki dostęp muszą mieć zapewniony. Ponadto, wiedza o zakresie zawartych przez PKP S.A. umów nie jest powszechnie i łatwo dostępna. Należy również wskazać, że dostęp zapewniony jest jedynie osobom, którym taki dostęp do ww. informacji jest niezbędny, jest kontrolowany poprzez stosowanie haseł dostępu z wymuszeniem ich regularnego zmieniania. Ochrona informacji jest również zapewniana poprzez stosowanie szyfrowania w komunikacji pomiędzy użytkownikiem, a systemami informatycznymi dostępnymi osobom zatrudnionym w PKP S.A.
Po drugie, na mocy uchwały Nr [...] Zarządu PKP S.A. z dnia [...] lutego 2015 r. został przyjęty Regulamin ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa Spółki "Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna" oraz "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa PKP S.A.". Osoby mające dostęp do żądanych przez Wnioskodawcę informacji zostały poinformowane o obowiązku zachowania tajemnicy, zobowiązane były do zapoznania się z ww. Regulaminem, odbycia szkolenia, a udostępnienie im przedmiotowych informacji nastąpiło po złożeniu przez nich pisemnego zobowiązania do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa PKP S.A. Ponadto zgodnie z obowiązującym Regulaminem pracy dla pracowników zatrudnionych w PKP S.A. (przyjętym decyzją Nr [...] Prezesa Zarządu-Dyrektora Generalnego z dnia [...] kwietnia 2013 r. z późn. zm.) pracownik zobowiązany jest w szczególności do przestrzegania zasad ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa PKP S.A. (§ 5 ust. 2 pkt 3 Regulaminu), a nieuprawnione ujawnienie, nieuzasadniona modyfikacja, zniszczenie albo nieuprawnione wykorzystanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa PKP S.A jest ciężkim naruszeniem przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych (§ 6 ust. 1 pkt 1 Regulaminu).
Powyższe zdaniem PKP S.A. wskazuje, że w niniejszej sprawie spełniony został element formalny składający się na pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 i w zw. z art. 5 ust. 2 Ustawy oraz na podstawie art. 16 w zw. z art. 17 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 107 § 1 ustawy K.P.A., postanowiono o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając w szczególności naruszenie:
1. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
2. art. 11 w związku z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022, poz. 2000, dalej: k.p.a.) w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek odmowy udostępnienia informacji.
W ocenie Skarżącego decyzja jest obarczona poważnymi wadami, które powinny prowadzić do jej uchylenia. Wady zaskarżonej ogniskują się w dwóch obszarach objęciu w sentencji decyzji wyłączeniem zbyt szerokiego zakresu informacji (jako podlegającego tajemnicy przedsiębiorcy) wobec treści jej uzasadnienia (odwołującego się jedynie do ujawnienia stawek czynszu wynikającego z umów); braku przekonującego wyjaśnienia podstaw dla zastosowania ochrony tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), szczególnie mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych wydane w sprawach Polskich Kolei Państwowych S.A., zasadę jawności gospodarowania majątkiem publicznym (art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych Dz. U. z 2022, poz. 1634; dalej: u.f.p.), wewnętrzną sprzeczność zawartą w uzasadnieniu decyzji oraz braku konkretyzacji uzasadnienia decyzji wobec informacji publicznej której udostępnienia odmawia.
W związku z powyższym wnosił o Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja PKP S.A. z dnia [...] czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia wnioskowanej w piśmie Skarżącego z dnia [...] października 2022 r. informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z dnia 02 grudnia 2022 r., Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j. z dnia 17 sierpnia 2023 r., Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - zwaną dalej P.p.s.a.").
Istotą sporu w niniejszej sprawie było przesądzenie, czy PKP S.A. była uprawniona do ograniczenia Skarżącemu dostępu do informacji publicznej dotyczącej pytań zawartych we wniosku Skarżącego z dnia [...] października 2022 r. ze względu na potrzebę ochrony tajemnicy przedsiębiorcy wyrażonej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Spółka wykazała, że podstawę ograniczenia dostępu do żądanej przez Skarżącego informacji publicznej stanowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W uzasadnieniu decyzji wykazano, że żądane informacje publiczne stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Stosownie zaś do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r. poz.1233 t.j., dalej: ,,u.z.n.k.’’), tajemnicą przedsiębiorstwa są informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny oraz formalny (vide: wyrok NSA z dnia 05 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 195/13; wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 759/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne grono osób (pracowników podmiotu zobowiązanego) zobligowanych do dyskrecji.
Spółka w zaskarżonej decyzji wyjaśniła, w sposób wystarczający dla oceny trafności zajętego stanowiska, dlaczego żądane przez skarżącego informacje publiczne mają dla niej wartość gospodarczą i ich ujawnienie może chociażby potencjalnie zagrozić interesom PKP S.A.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest lakoniczne i w sposób wystarczający wyjaśnia potrzebę ochrony informacji, których udostępnienia domagał się skarżący. Z uzasadnienia decyzji wynika też jednoznacznie, że żądane przez skarżącego informacje, posiadają dla Spółki wartość gospodarczą. Spółka wskazała w uzasadnieniu na zagrożenia związane z pozyskaniem żądanych informacji przez podmioty konkurencyjne na rynku nieruchomości. Spółka podniosła, że ze względu na cel jej działalności określone dane/informacje, o które wnioskuje Wnioskodawca, w sposób obiektywny obrazują szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej przedsiębiorcy i przekładają się na istnienie interesu PKP S.A. w ich utajnieniu.
Nadto, PKP S.A. wskazała, że informacje są chronione w ten sposób, że dostęp do ich treści jest ściśle limitowany - dostępne są one jedynie dla osób wewnątrz PKP S.A., które dla wykonywania czynności służbowych taki dostęp muszą mieć zapewniony. Ponadto, wiedza o zakresie zawartych przez PKP S.A. umów nie jest powszechnie i łatwo dostępna. Należy również wskazać, że dostęp zapewniony jest jedynie osobom, którym taki dostęp do ww. informacji jest niezbędny, jest kontrolowany poprzez stosowanie haseł dostępu z wymuszeniem ich regularnego zmieniania. Ochrona informacji jest również zapewniana poprzez stosowanie szyfrowania w komunikacji pomiędzy użytkownikiem, a systemami informatycznymi dostępnymi osobom zatrudnionym w PKP S.A. Spółka podjęła niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
W celu ochrony informacji, w zakresie bezpieczeństwa PKP S.A. zastosowała szereg zabezpieczeń prawnych i faktycznych zmierzających do zachowania poufności informacji żądanych przez skarżącego. Spółka wskazała, że wyodrębniono komórkę merytoryczną, w której są przechowywyane i obsługiwane przedmiotowe umowy. Ponadto, na mocy uchwały Nr [...] Zarządu PKP S.A. z dnia [...] lutego 2015 r. został przyjęty Regulamin ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa Spółki "Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna" oraz "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa PKP S.A.". Zgodnie z tym dokumentem wewnętrznym przeanalizowanym przez Sąd osoby mające dostęp do umów zostały poinformowane o obowiązku zachowania tajemnicy, nadto zostały zobowiązane do zapoznania się z ww. Regulaminem, odbycia szkolenia, a udostępnienie im przedmiotowych informacji nastąpiło po złożeniu przez nich pisemnego zobowiązania do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa PKP S.A.
Ponadto, zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 3 Regulaminem pracy dla pracowników zatrudnionych w PKP S.A. (przyjętym decyzją Nr [...] Prezesa Zarządu-Dyrektora Generalnego z dnia [...] kwietnia 2013 r. z późn. zm.) złożonym przez spółkę do akt przechowywanych w sejfie, pracownik zobowiązany jest w szczególności do przestrzegania zasad ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa PKP S.A. a nieuprawnione ujawnienie, nieuzasadniona modyfikacja, zniszczenie albo nieuprawnione wykorzystanie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa PKP S.A jest ciężkim naruszeniem przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych (§ 6 ust. 1 pkt 1 Regulaminu).
Powyższe wskazuje, że w niniejszej sprawie spełniony został element formalny składający się na pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy, bowiem Spółka wykazała, że jej wolą było aby wnioskowane informacje podlegały ograniczeniu z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy wskazaną w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i wprowadziła stosowne zabezpieczenia przed nieuprawnionym dostępem do tych danych.
Spółka w zakresie elementu materialnego podniosła argumentację w zakresie możliwych niekorzystnych skutków dotyczących realizacji prowadzonej przez Spółkę działalności po ujawnieniu żądanych danych. Wskazała na możliwe wzmocnienie pozycji rynkowej konkurentów, jak też osłabienie pozycji Spółki w ramach prowadzonej działalności. Spółka wskazała, że dane z umów, o które prosi wnioskodawca, zawierają istotne dla niej gospodarcze i handlowe informacje, ze względu na cel jej działalności, którym jest powiększanie wartości powierzonego jej przez akcjonariuszy majątku. PKP S.A. podkreśliła, że prowadzi aktywne działania jako zarządca, polegające m.in. na inicjowaniu inwestycji oraz szukaniu sposobów optymalnego zagospodarowania kolejowych gruntów do czego odnoszą się także zindywidualizowane warunki umów najmu.
W ocenie Sądu brak jest – na gruncie tej sprawy – podstaw do podważenia stanowiska Spółki, co do tego, że żądane informacje posiadają dla niej wartość gospodarczą. Spółka wskazała, nie tylko na okoliczność, że strony umowy są zobowiązane do zachowania poufności, jednak na istotne zindywidualizowane okoliczności jak to, że w umowach zawarte są zapisy indywidualnie negocjowane przez strony, a ich ujawnienie, w tym ujawnianie informacji związanych z komercjalizacją nieruchomości, w tym datą obowiązywania umów osłabi pozycję biznesową PKP S.A. Wszystkie czynniki i zapisy umów obrazują zobowiązania/wierzytelności stron umowy, a także świadczą o poziomie wykonywanych usług. Spółka podkreśliła, że ujawnienie informacji z umów, wobec których zastrzeżono poufność spowoduje obniżenie ratingu PKP S.A. wśród jej kontrahentów. Spółka zatem wskazała na potencjalną szkodę związaną z ujawnieniem informacji z umów, wobec których zastrzeżono poufność. W jej ocenie to spowoduje obniżenie ratingu PKP S.A. wśród jej kontrahentów. Ponadto, dane zawarte w umowie najmu o czasie na jaki została zawarta, w sposób obiektywny obrazują szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej przedsiębiorcy.
Sąd oceniając uzasadnienie decyzji z [...] czerwca 2023 r. odmawiającej udostępnienia informacji publicznej doszedł do przekonania, że odpowiada ono w swojej treści wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. i jest zgodne z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, bowiem wyjaśnia stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy jej wydaniu.
Wobec powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń w tym przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI