II SA/Wa 1327/22

II SA/Wa 1327/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Sułkowski
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1007/23 - Wyrok NSA z 2024-07-23
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 360
art. 107 ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dodatku służbowego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z [...] maja 2022 r., znak: [...] Komendant Główny Policji w utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2021 r. odmawiającej K. M. (dalej: "Skarżący") wypłaty dodatku służbowego za okres od 1994 r. do 28 lutego 1998 r. na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.) oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.").
W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący pełnił służbę w Policji do [...] lutego 1998 r. Rozkazem personalnym nr [...] z [...] lutego 1998 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji zwolnił go ze służby z dniem [...] lutego 1998 r.
W dniu [...] lipca 1999 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...], wydanym na podstawie art. 154 k.p.a., uchylił ww. rozkaz personalny nr [...], bowiem nie ujęto w nim kwoty dodatku służbowego, jak również nie przyznano takiego dodatku służbowego innym rozkazem personalnym, co uznał za niezgodne z art. 100 ustawy o Policji. Następnie KWP w [...] rozkazem personalnym nr [...] z [...] lipca 1999 r. przyznał Skarżącemu dodatek służbowy w kwocie 80 zł miesięcznie z dniem [...] lutego 1998 r., zaś rozkazem personalnym nr [...] z tej samej daty, Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwolnił Skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] lutego 1998 r.
Pismem z [...] września 2020 r. skierowanym do Prokuratora Generalnego, uzupełnionym w dniu [...] listopada 2020 r., pełnomocnik Skarżącego, wniósł na podstawie art. 154 k.p.a., o zmianę rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lutego 1998 r. Następnie w toku postępowania, pismem z [...] września 2021 r. doprecyzował żądanie, wskazując, że domaga się wypłaty dodatku służbowego od 1994 r. do [...] lutego 1998 r. wraz z ustawowymi odsetkami.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydając decyzję odmową z [...] września 2021 r., przyznał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że roszczenie o wypłatę dodatku służbowego przedawniło się z upływem 3 lat od dnia, kiedy wypłata dodatku służbowego stała się wymagalna.
Rozpoznając wniesione odwołanie, Komendant Główny Policji wskazał, że organ I instancji, w uzasadnieniu decyzji błędnie uznał, iż roszczenie wypłaty dodatku służbowego od 1994 r. do [...] lutego 1998 r. przedawniło się. Jednak z uwagi na prawidłowe rozstrzygnięcie w sentencji organ II instancji nie mógł wyeliminować jej z obrotu prawnego. Następnie organ przytoczył treść art. 100 i art. 104 ust 1 ustawy o Policji. Analizując przedmiotową sprawę, wyjaśnił, że przyznanie dodatku służbowego ma charakter uznaniowy, a w przedmiotowej sprawie został on przyznany od dnia [...] lutego 1998 r. rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 1999 r., dlatego też należy ustalić, kiedy roszczenie stało się wymagalne.
Następnie organ powołał treść art. 105 ust. 2 oraz art. 106 ust. 1 i 2 ustawy o Policji i wyjaśnił, że policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z chwilą, gdy powstanie nowa sytuacja, będąca przesłanką zmiany uposażenia. Decyzja wydana w tym przedmiocie ma charakter kształtujący uprawnienie, a zatem charakter konstytutywny. Dlatego też roszczenie stało się wymagalne w dniu wydania decyzji. Tymczasem zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Organ podniósł, że w doktrynie prawa cywilnego wskazuje się, że: "przez wymagalność należy rozumieć stan, w którym wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności. Jest to stan potencjalny o charakterze obiektywnym, którego początek następuje w chwili, gdy wierzytelność zostaje uaktywniona." Organ podkreślił, że celem przedawnienia jest usunięcie niepewności co do stanu prawego powstałej, gdy określone roszczenia nie są dochodzone przez osoby uprawnione przez długi okres. Biorąc powyższe pod uwagę, Komendant wskazał, że wniosek o wypłatę dodatku służbowego został złożony po terminie przedawnienia roszczenia.
W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Organu, nie znalazł także zastosowania art. 107 ust. 2 ustawy o Policji stanowiący, że organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Skarżący nie wskazywał tych wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, a organ rozstrzygając sprawę, ich nie znalazł. Podkreślił też, że dodatek przysługiwał Skarżącemu jedynie za ostatni miesiąc pełnienia przez niego służby w Policji. Zdaniem Komendanta Głównego Policji brak jest podstaw do żądania wypłaty dodatku służbowego od 1994 r., tym samym organ I instancji błędnie uznał, że roszczenie wypłaty dodatku służbowego przedawniło się. Omawiając niezasadność pozostałych zarzutów odwołania, Organ podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wypłata dodatku służbowego, a nie jego przyznanie, jak również nie było ono prowadzone w trybie nadzwyczajnym w oparciu o art. 154 k.p.a. Organ wyjaśnił także, że niezasadny jest zarzut nierównego traktowania i naruszenia zasady równości wszystkich pracowników na gruncie prawa pracy, szczególnie mając na względzie fakt, iż stosunek służbowy funkcjonariuszy Policji nie opiera się na przepisach Kodeksu pracy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. M. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:
• art. 100 w zw. z art. 104 ust. 1 i 3 ustawy o Policji poprzez rażąco błędną wykładnię przepisów w zakresie przyznawania dodatku za stopień w wysokości uzależnionej od posiadanego stopnia policyjnego i nieprzyznanie należnego mu dodatku służbowego za okres od 1994 r. do [...] lutego 1998 r.;
• art. 104 ust. 1 i 3 ustawy o Policji poprzez rażąco błędną wykładnię przepisów w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów oraz dodatków uzasadnionych szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami albo miejscem pełnienia służby;
• art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez Organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa.
Skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do wypłaty na rzecz Skarżącego zaległego, przysługującego mu dodatku za okres od 1994 r. do [...] lutego 1998 r. wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od 1994 r. oraz zasądzenie ustawowych odsetek w razie zwłoki liczonych od zakończenia niniejszego postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżona decyzja nie powinna opierać się na doktrynie i współczesnej linii orzeczniczej, które w znaczący sposób odbiegają od tych obowiązujących (bądź jeszcze nieustanowionych i nieprzyjętych) w czasie wydania decyzji, tj. w 1998 r. Wskazał, że nieprawidłowo Organ stwierdził, iż samo pozostawanie funkcjonariusza w stosunku służbowym nie wystarcza, by tylko z tego tytułu przysługiwało mu uposażenie. Skarżący podniósł, że w 1984 r. doświadczył trwałego uszczerbku na zdrowiu, wskutek służby w Milicji Obywatelskiej. Po odbyciu hospitalizacji wrócił do pełnienia służby. Podniósł, że z uwagi na wciąż nasilającą się traumę i nawiedzające go koszmary związane z wypadkiem ponownie złożył wniosek o zwolnienie ze służby w Policji z dniem [...] lutego 1998 r. Wskazał, że pomimo jego próśb nie pozwolono mu pójść na zwolnienie chorobowe ze względu na stan psychiczny.
Skarżący podniósł, że organ wydający rozkaz personalny nr [...] z [...] lipca 1999 r. stwierdził, iż Skarżącemu należał się dodatek personalny od 1994 r. do [...] lutego 1998 r., a zatem został pozbawiony swojego prawa bezpodstawnie, bez żadnego uzasadnienia, ani tym bardziej możliwości wniesienia środka odwoławczego. Wskazał też, że pomimo uchylenia rozkazu nr [...] w trybie art. 154 k.p.a. nigdy nie otrzymał informacji, dlaczego nie wypłacono zaległego dodatku służbowego za czas od 1994 r. do [...] lutego 1998 r.
W ocenie Skarżącego pozbawienie go należnego mu dodatku służbowego i dodatku uznaniowego, będące wynikiem błędnej i rażąco niestarannej wykładni prawa, oddziałało na niego w sposób długofalowy, wpłynęło na decyzje o wysokości przyznanego świadczenia emerytalnego, a co za tym idzie, jego poziomu życia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawujący zgodnie z art. 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], którą to decyzją organ ten, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] o odmowie wypłaty dodatku służbowego za okres od 1994 r. do dnia [...] lutego 1998 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji, zważyć należy, że zgodnie z art. 100 ustawy o Policji, uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), wydanego na podstawie art. 101 ust. 2, art. 102 i art. 104 ust. 6 ustawy o Policji, dodatkiem do uposażenia policjantów jest dodatek służbowy. W myśl ust. 2 tego przepisu, dodatki do uposażenia wymienione w ust. 1 pkt 1-9 są dodatkami o charakterze stałym.
Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy, uposażenie i inne świadczenia oraz należności pieniężne są płatne bezpośrednio do rąk policjanta, z zastrzeżeniem ust. 5. W myśl ust. 2 ww. przepisu, uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5. Powyższe zastrzeżenia nie mają zastosowania w sprawie.
W myśl natomiast art. 107 ust. 1 ustawy, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Na podstawie ust. 2 tego przepisu, organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Zgodnie natomiast z ust. 3 ww. przepisu, bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa:
1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia;
2) uznanie roszczenia.
W sprawie bezsporne jest, że rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r. Skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] lutego 1998 r. Rozkaz ten następnie na podstawie art. 154 k.p.a., został uchylony w dniu [...] lipca 1999 r. rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...]. W tym samym dniu Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] zwolnił Skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] lutego 1998 r., a nadto rozkazem personalnym nr [...] przyznał Skarżącemu dodatek służbowy w kwocie 80 zł miesięcznie z dniem [...] lutego 1998 r.
Jak wynika z powyższych decyzji w dniu [...] lipca 1999 r. Skarżącemu został przyznany dodatek służbowy w kwocie 80 zł miesięcznie tylko za jeden miesiąc, tj. za luty 1998 r.
Okolicznością wymagająca rozważenia jest, w jakiej dacie rozpoczął się bieg terminu przedawnienia żądania Skarżącego o wypłatę dodatku służbowego za okres od 1994 r. do dnia [...] lutego 1998 r. oraz czy żądanie to uległo przedawnieniu.
Zasadnie, zdaniem Sądu, organy obu instancji wskazały rozpatrując sprawę, że na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu dodatku służbowego ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Stwierdzić zatem należy, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, a dniem tym jest dzień jego płatności. Zgodnie natomiast z art. 105 ust. 2 ustawy o Policji, wnioskowane roszczenie płatne jest miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca.
Dodatek służbowy, jak wynika z powyższych przepisów prawa, jest dodatkiem o charakterze stałym i płatny jest okresowo w określonych z góry odstępach czasu. Zatem prawo do dodatku służbowego staje się wymagalne co miesiąc za każdy miesiąc odrębnie i za każdy miesiąc odrębnie również przedawnia się.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że roszczenie o wypłatę dodatku służbowego za okres od 1994 r. do dnia [...] lutego 1998 r. stało się wymagalne za każdy miesiąc odrębnie w dniu płatności (wymagalności) owego dodatku. Z powyższego wynika, że roszczenie Skarżącego o wypłatę dodatku służbowego za okres od 1994 r. do dnia [...] lutego 1998 r. przedawniło się w okresie od stycznia 1997 r. do 1 lutego 2001 r.
Mając zatem na względzie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, uznać należało, że roszczenie Skarżącego o wypłatę dodatku służbowego za okres od 1994 r. do dnia [...] lutego 1998 r. uległo przedawnieniu.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie doszło do przerwania biegu przedawnienia roszczenia o wypłatę przedmiotowego dodatku służbowego, bowiem skarżący pierwsze czynności zmierzające do wypłaty dodatku służbowego podjął dopiero w 2020 r., kierując do Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego pismo z dnia [...] września 2020 r., uzupełnionego pismem z dnia [...] listopada 2020 r. w sprawie spornego dodatku służbowego. Wyrażone żądanie wypłaty ww. dodatku zawarte zostało jednak dopiero w piśmie z dnia [...] września 2021 r. Zestawienie powyższych dat z datą wymagalności roszczenia wskazuje bezspornie na jego przedawnienie.
Sąd nie podzielił natomiast poglądu Komendanta Głównego Policji, iż datą wymagalności roszczenia był dzień [...] lipca 1999 r., tj. dzień wydania ponownej decyzji o zwolnieniu Skarżącego ze służby oraz decyzji o przyznaniu dodatku służbowego za luty 1998 r. Jak już wyżej wyjaśniono roszczenie o wypłatę dodatku służbowego stało się wymagalne za każdy miesiąc odrębnie w dniu płatności tego dodatku, który jest jednocześnie dniem jego wymagalności.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.