II SA/WA 1310/23

II SA/Wa 1310/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Tomasz Szmydt /przewodniczący/
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej oddala skargę
Uzasadnienie
M. D. (dalej, jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
M. D. została zwolniona z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2023 r. na mocy rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] grudnia 2022 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.
W dniu [...] lutego 2023 r do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] (dalej także: Dyrektor WBE) wpłynął wniosek skarżącej o wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2305), przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Dyrektor WBE w [...] decyzją (znak sprawy: [...]) z dnia [...] marca 2023 r. odmówił skarżącej prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego.
Z decyzją tą skarżąca nie zgodziła się i złożyła odwołanie do Ministra Obrony Narodowej.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. organ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] marca 2023 r. o odmowie przyznania i wypłaty świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej.
W decyzji organ wskazał, że skarżąca nie legitymuje się co najmniej 10-letnim nieprzerwanym okresem zawodowej służby wojskowej. W konsekwencji - zgodnie z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, świadczenie pieniężne nie może zostać skarżącej przyznane.
Organ przytoczył treść art. 459 pkt 1, art. 460 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny i podniósł, że z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania (odpisu przebiegu służby wojskowej, świadectw służby wystawionych przez: Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...], Komendanta Powiatowego Policji w [...]) wynika, że skarżąca pełniła:
1. służbę w Komendzie Powiatowej Policji w [...] od dnia [...] marca 2003 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r., tj. przez okres 14 lat i 25 dni;
2. nieprzerwaną zawodową służbę wojskową w okresie od [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2023 r., tj. przez okres 5 lat, 9 miesięcy i 12 dni.
Z wyciągu z rozkazu personalnego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej Nr [...] (pkt 12) z dnia [...] grudnia 2022 r. wynika, że skarżąca z zawodowej służby wojskowej została zwolniona i przeniesiona do pasywnej rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego z terminem wypowiedzenia upływającym z dniem [...] stycznia 2023 r.
Zatem skarżąca legitymuje się ponad 19-letnim nieprzerwanym okresem służby, na który składa się okres służby w Policji (14 lat i 25 dni) oraz okres zawodowej służby wojskowej (5 lat, 9 miesięcy i 12 dni). Jednakże skarżąca pełniła zawodową służbę wojskową wyłącznie przez okres 5 lat, 9 miesięcy i 12 dni (od 21 grudnia 2017 r. do 31 stycznia 2023 r.).
Organ zauważył, że pojęcie okres użyte w art. 460 ust. 1 i art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie zostało zdefiniowane w sposób odmienny niż wynika to z jego powszechnego rozumienia. Należy je więc rozumieć jako czas trwania czegoś, przedział czasowy. Tak więc organ prawidłowo ustalił zarówno łączny okres służby z uwzględnieniem art. 137 ust. 1, jak i okres służby wskazany w art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy.
W konsekwencji, ponieważ skarżąca pełniła zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat, to należy uznać, że nie jest uprawniona do przedmiotowego świadczenia pieniężnego.
Zdaniem organu, przyjęcie wykładni zaproponowanej przez skarżącą prowadziłoby do nadmiernego uprzywilejowania żołnierzy zawodowych posiadających okresy służby w innych formacjach mundurowych względem pozostałych żołnierzy, którzy tę służbę pełnili wyłącznie w Siłach Zbrojnych RP, bowiem w ich przypadku nadal wiążący byłyby wymóg posiadania 15 lat nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, w tym przynajmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej.
Trudno bowiem uznać, aby ustawodawca wymagał posiadanie 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej od żołnierzy zawodowych, legitymujących się wyłącznie służbą wojskową, natomiast w przypadku żołnierzy posiadających okresy służby w innych formacjach przyznawał prawo do spornego świadczenia pieniężnego, bez uwzględnienia powyższej przesłanki negatywnej mimo, że okresy tej służby były sprawowane na rzecz innych podmiotów niż Siły Zbrojne RP. Taka wykładnia przepisów prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości, która wszystkim podmiotom charakteryzującym się daną cechą wspólną zapewnia równe traktowanie.
Z tym rozstrzygnięciem skarżąca nie zgodziła się i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenia:
1. art. 460 ust 1 ustawy o obronie Ojczyzny w zw. z 458 ust 3 ustawy o obronie Ojczyzny i art. 137 ust. 1 i ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny i art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że w świetle przywołanych przepisów do okresu zawodowej służby wojskowej, od którego zależy prawo do spornego świadczenia, nie zalicza się wszystkich okresów pełnienia służby mundurowej, o których mowa w i 137 ust. 1 i ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny w zw. art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że skarżącej odmówiono przyznania przysługującego prawa;
2. art. 460 ust 5 ustawy o obronie Ojczyzny w zw. z 458 ust 5 ustawy o obronie Ojczyzny i art. 137 ust. 1 i ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny i art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy zawodową służbę wojskową, w rozumieniu art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny skarżąca, pełniła przez okres ponad 10 lat wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że skarżącej odmówiono przyznania przysługującego prawa;
3. art.458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny w zw. art. 137 ust. 1 i ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny i art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego niezastosowanie przy ustalaniu okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej przez skarżącą. Mając na uwadze, że skarżąca otrzymała odprawę (na podstawie art. 458 ust. 1 i ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny ) w pełnej wysokości wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że Skarżącej odmówiono przyznania przysługującego prawa;
4. art. 137 ust. 1 i ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny i art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny w zw. z art. 2 pkt 40 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez ich niezastosowanie przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia "zawodowa służba wojskowa" i błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż służba mundurowa pełniona przez skarżącą w policji nie stanowi zawodowej służby wojskowej na użytek przyznania spornego świadczenia, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że Skarżącej odmówiono przyznania przysługującego prawa;
5. art. 8 § 1 K.p.a. i art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie zasady równego traktowania jednostek w tej samej sytuacji co miało wpływ na odmowę przyznania skarżącej przysługującego prawa i nierówne traktowanie skarżącej z osobami w tej samej sytuacji co skarżąca, a którym organy (Wojskowe Biuro Emerytalne w [...]) sporne świadczenie przyznawały.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono szeroką argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Organ odniósł się do zarzutów skargi i uznał je za bezzasadne. Organ uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 459 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. z 2022 r., poz. 655 z późn. zm.), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458, przysługują przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
Przepis art. 460 ust. 1 ww. ustawy stanowi natomiast, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1. Przepis art. 458 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z kolei z art. 460 ust. 2, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 15 lat, jeżeli został zwolniony wskutek:
1) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w przypadku gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej;
2) niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji, z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 200 ust. 3 pkt 4;
3) niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
W art. 460 ust. 5 tej ustawy ustawodawca wskazał natomiast na sytuacje, kiedy powyższe świadczenie nie przysługuje żołnierzowi, są to przypadki, o których mowa w art. 458 ust. 5 i 6.
W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, który uregulował kwestię wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z tą regulacją, świadczenie nie przysługuje w sytuacji wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest okolicznością niesporną, że skarżąca została zwolniona z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2023 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.
Jest też okolicznością niesporną, że skarżąca legitymuje się ponad 19 letnim nieprzerwanym okresem służby, na który składa się okres służby w Policji (14 lat i 25 dni) oraz okres zawodowej służby wojskowej (5 lat, 9 miesięcy i 12 dni).
W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko Ministra Obrony Narodowej, że ustawodawca w art. 460 ust. 5 ustawy zawarł dodatkową przesłankę, której spełnienie warunkuje uzyskanie prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby. Stosownie do powołanego przepisu w przypadku, gdy żołnierz dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, do otrzymania świadczenia pieniężnego, stosownie do art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, wymagane jest również posiadanie 10 lat zawodowej służby wojskowej.
Jednocześnie ustawodawca w przepisie art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie zawarł, analogicznego do art. 460 ust. 1 tej ustawy, odesłania do art. 137 ust. 1, zgodnie z którym do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w formacjach, o których mowa w tym przepisie. Takiego też odesłania nie sposób upatrywać w art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, który co prawda wskazuje, że do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 tejże ustawy, jednak przepis ten odnosi się wyłącznie do uprawnień związanych z odprawą emerytalną oraz jest stosowany odpowiednio do wyliczenia okresu 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, a zatem do ustalenia przesłanki pozytywnej świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Z tymi przepisami koresponduje rozwiązanie ustawowe wprowadzone art. 815 ustawy o obronie Ojczyny. W przepisie art. 458 ust. 5 ww. ustawy, będącego normą odsyłającą do negatywnych przesłanek do przyznania świadczenia pieniężnego, ustawodawca nie zawarł natomiast odesłania do stosowania art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny.
Zdaniem Sądu, skarżąca, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez "niedoliczenie" do 10 letniego okresu zawodowej służby wojskowej okresu służby w innej formacji tj., w policji, wychodzi z błędnego założenia, że skoro zgodnie z art. 458 ust. 3 do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1, to także do zawodowej służby wojskowej, o której mowa w art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 w zw. art. 458 ust. 1 i 2 służbę w tych formacjach również się dolicza.
W art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, ustawodawca określił ogólną zasadę, zgodnie z którą, w odniesieniu do świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy, do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w innych formacjach mundurowych, jednocześnie zastrzegając, w ust. 5 ww. przepisu, że zgodnie z art. 458 ust. 5, świadczenie to nie przysługuje żołnierzowi, który nie posiada 10- letniego okresu zawodowej służby wojskowej.
Należy zatem uznać, że samo wskazanie w art. 459 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, że w zakresie konkretnych świadczeń związanych ze służbą, do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w innych formacjach mundurowych, nie oznacza, że przez "zawodową służbę wojskową" rozumie się również służbę w innych formacjach, a jedynie, że na potrzeby danego uprawnienia związanego ze służbą, w ramach jednego z warunków do jego otrzymania, ustawodawca uznał za zasadne doliczenie żołnierzowi okresu służby w innych formacjach mundurowych do zawodowej służby wojskowej.
W przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego, ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej, do której nie dolicza się służby w innych formacjach.
Należy podkreślić, że art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny znajduje wyłącznie zastosowanie odpowiednie do określenia całego okresu służby (na etapie doliczania okresów służby). Natomiast, zastosowanie wprost do ustalenia okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej, ma art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, z uwagi na stosowne odesłanie zawarte w art. 460 ust. 5 tej ustawy. W przeciwnym razie ust. 5 art. 458 zostałby skonstruowany w inny sposób. Wskazywałby na wymóg legitymowania się co najmniej 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej (z uwzględnieniem okresów służby w innych formacjach mundurowych). Tak się jednak nie stało. Ustawodawca w ust. 3 i 5 art. 458 nie bez przyczyny posłużył się pojęciem "okresu zawodowej służby wojskowej" jako ogólnego okresu trwania stosunku służbowego i "pełnienia zawodowej służby wojskowej" – konkretnego stosunku służbowego w ramach zawodowej służby wojskowej. Zatem, w przypadku przedmiotowego świadczenia ustawodawca nie postawił znaku równości pomiędzy okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej, a okresem pełnienia służby w innej formacji.
W rozpoznawanej sprawie należy wskazać, że okres pełnienia przez skarżącą służby wyniósł ponad 19 lat jednakże okres zawodowej służby wojskowej pełnionej przez skarżącą wynosi 5 lat, 9 miesięcy i 12 dni. Tym samym brak jest wymaganego przepisami okresu co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej.
Należy zatem zgodzić się z organem, że w świetle art. 460 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania spornego świadczenia pieniężnego.
Sąd nie dostrzegł nadto naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia oraz w sposób wyczerpujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Minister Obrony Narodowej wydając zaskarżoną decyzję odniósł się także do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nierealizowanie konstytucyjnej zasady równości. Rozumowanie skarżącej w tym zakresie jest błędne. Zasada równości w odniesieniu do legislatywy rozumiana jest w ten sposób, najogólniej rzecz ujmując, że "wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oceniając regulację prawną z punktu widzenia zasady równości, należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy można wskazać wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie podmiotów prawa. Ustalenie to wymaga analizy celu i treści aktu normatywnego, w którym zawarta została kontrolowana norma prawna" (zob. wyrok TK z 23 lutego 2010 r., P 20/09, OTK-A 2010/2/13). Na tle tej sprawy należy wskazać, że każdy żołnierz znajdujący się w analogicznym układzie faktycznym jak skarżąca winien uzyskać analogiczne rozstrzygnięcie według tych samych, normatywnie określonych zasad. Z tego względu nie może być mowy o naruszeniu zasady równości na podstawie powołanych przez skarżącą przepisów konstytucyjnych.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.