II SA/WA 1309/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-03-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
straż granicznazwolnienie lekarskieuposażeniedyscyplinaprawo administracyjnepostępowaniekontrolafunkcjonariusz

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Straży Granicznej na decyzję o utracie prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego, uznając wyjazd na wycieczkę za niezgodny z celem zwolnienia.

Skarżący funkcjonariusz Straży Granicznej kwestionował decyzję o utracie prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego, zarzucając m.in. przewlekłość postępowania i naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd uznał jednak, że wyjazd skarżącego na wycieczkę do [...] w trakcie zwolnienia lekarskiego stanowił wykorzystanie go niezgodnie z celem, nawet jeśli miał sprzyjać leczeniu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, podtrzymując stanowisko organów administracji.

Funkcjonariusz Straży Granicznej zaskarżył decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej, która utrzymała w mocy decyzję o utracie prawa do uposażenia za okres od sierpnia do września 2023 r. z powodu nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, ale w tym czasie wyjechał na wycieczkę do [...], co zostało uznane przez organy za naruszenie celu zwolnienia. Funkcjonariusz podnosił liczne zarzuty proceduralne, w tym przewlekłość postępowania, niewłaściwe wydanie polecenia kontroli oraz naruszenie zasad postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że wyjazd na wycieczkę w trakcie zwolnienia lekarskiego nie mieści się w zakresie zwykłych czynności życia codziennego i jest niezgodny z przeznaczeniem zwolnienia. Sąd podkreślił, że celem zwolnienia jest odzyskanie zdolności do służby, a nie czas wolny od obowiązków, a aktywność funkcjonariusza musi ograniczać się do podstawowych potrzeb życiowych w najbliższej okolicy miejsca zamieszkania. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące procedury, w tym kwestię upoważnień do kontroli i przewlekłości postępowania, wskazując na wcześniejsze rozstrzygnięcia w tym zakresie. Sąd nie przeprowadził wnioskowanych dowodów, uznając, że nie jest to jego kompetencją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wyjazd na wycieczkę zagraniczną w trakcie zwolnienia lekarskiego, nawet jeśli miał sprzyjać leczeniu, jest niezgodny z celem zwolnienia lekarskiego, które ma na celu odzyskanie zdolności do służby, a nie czas wolny od obowiązków. Aktywność funkcjonariusza powinna ograniczać się do zwykłych czynności życia codziennego w najbliższej okolicy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem zwolnienia lekarskiego jest odzyskanie zdolności do służby, a nie czas wolny. Wyjazd na wycieczkę nie jest zwykłą czynnością życia codziennego i wykracza poza dopuszczalne ramy korzystania ze zwolnienia, nawet jeśli lekarz zalecił odpoczynek i zmianę otoczenia. Sąd podkreślił, że kontrola organu dotyczy sposobu wykorzystania zwolnienia, a nie oceny stanu zdrowia czy prawidłowości leczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.S.G. art. 125e § ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2, ust. 3, ust. 7, ust. 13

Ustawa o Straży Granicznej

Przepis reguluje możliwość kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez przełożonego funkcjonariusza właściwego do spraw osobowych oraz skutki nieprawidłowego wykorzystania, w tym utratę prawa do uposażenia.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy sąd uzna, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postępowaniu sądowym, ale nie służy do ponownego ustalania stanu faktycznego.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólna podstawa do wydawania decyzji administracyjnych.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy.

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i działania na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron o ich prawach i obowiązkach.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości i prostoty postępowania.

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw.

k.p.a. art. 51 § § 1 i 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wszczęcia postępowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 6 w zw. z 35 k.p.a. (przewlekłość postępowania). Naruszenie art. 125e ust. 1 pkt. 2 ustawy o Straży Granicznej (nieprawidłowe wydanie polecenia kontroli). Naruszenie art. 7, 7a, 9, 10 i 12 k.p.a. (naruszenie zasad postępowania). Naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 51 § 1 i 4 k.p.a. (naruszenie zasady działania na podstawie prawa i słusznego interesu). Naruszenie zasady postępowania dowodowego (nieprzesłuchanie lekarza i psychologa). Naruszenie art. 125e ust. 3, 7 i 10 ustawy o Straży Granicznej (nieudowodnienie niezgodnego z celem wykorzystania zwolnienia). Nieuprawnione stanowisko organu, że sam fakt nieprzebywania w miejscu zamieszkania jest naruszeniem prawa. Błędne stanowisko, że zaświadczenia lekarzy nie mają znaczenia dla sprawy. Nieuznanie wpływu pobytu na zwolnieniu lekarskim na przewlekłość postępowania. Naruszenie zasady równości i zakazu dyskryminowania (różne traktowanie funkcjonariuszy w podobnych sytuacjach).

Godne uwagi sformułowania

celem zwolnienia lekarskiego jest odzyskanie przez chorego pełnej zdolności do służby okresu zwolnienia lekarskiego nie można traktować jako czasu wolnego od służby zakres dopuszczalnego poruszania się funkcjonariusza w przypadku orzeczenia o czasowej niezdolności do służby zawierającego określenie "chory może chodzić" winien ograniczać się do najbliższych okolic jego miejsca zamieszkania i tylko dla załatwienia podstawowych potrzeb życiowych pewne zachowania mogą być niezgodne z celem zwolnienia lekarskiego, mimo tego, że pozostają w zgodzie z procesem leczenia

Skład orzekający

Joanna Kruszewska-Grońska

przewodniczący

Joanna Kube

sprawozdawca

Mateusz Rogala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście aktywności podejmowanych poza miejscem zamieszkania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej regulacji prawnej dla funkcjonariuszy Straży Granicznej, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie do innych służb mundurowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacji przepisów w tym zakresie. Pokazuje, że nawet zalecenia lekarskie nie zawsze usprawiedliwiają aktywności niezgodne z celem zwolnienia.

Wycieczka zamiast leczenia? Sąd rozstrzyga, czy funkcjonariusz Straży Granicznej może stracić uposażenie za wyjazd na wakacje na zwolnieniu lekarskim.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1309/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Joanna Kube /sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne
Straż graniczna
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1061
art. 125e ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2, ust. 3, ust. 7, ust. 13
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do uposażenia oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] marca 2024 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) w związku z art. 125e ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 125e ust. 3, ust. 7, ust. 13 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1080 z późn. zm.), którą stwierdzono wobec [...] SG S. G. utratę prawa do uposażenia za okres od dnia [...] sierpnia 2023 r. do dnia [...] września 2023 r., tj.: za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim na podstawie zaświadczenia ZUS ZLA seria i numer ZL [...], w związku z ustaleniem nieprawidłowego wykorzystania ww. zwolnienia lekarskiego.
Ww. rozkaz personalny został wydany w następstwie przeprowadzonej w dniu [...] października 2023 r., z upoważnienia Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego.
Z protokołu dokonanej kontroli wynika, że S. G. nie przebywał
w miejscu wskazanym w zwolnieniu lekarskim ZUS ZLA [...] jako miejsce zamieszkania, tj. Zaczernie [...], [...]. Jak wynika ze zgromadzonego materiału,
w dniach [...] sierpnia 2023 r. do [...] sierpnia 2023 r. S. G. przebywał
w [...].
Organ zwrócił uwagę, że skarżący w dniu [...] lipca 2023 r. wystąpił do Komendanta [...] Dywizjony Straży Granicznej z prośbą o zmianę terminu urlopu wypoczynkowego zaplanowanego na okres od [...] sierpnia 2023 r. do [...] września 2023 r. na termin od [...] sierpnia 2023 r. do [...] sierpnia 2023 r., uzasadniając powyższą potrzebę zmianą terminu wycieczki. Komendant [...] Dywizjonu Straży Granicznej wyraził zgodę na zmianę terminu urlopu.
Organ uznał, że wyjazd na wycieczkę turystyczną do [...] w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim narusza reguły prawidłowego wykorzystania udzielonego zwolnienia lekarskiego.
Przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna, nie jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy. Załączone zaświadczenie z Wojewódzkiego Zespołu Specjalistycznego w [...] datowane jest na dzień [...] stycznia 2024 r. Znajduje się więc poza okresem będącym przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji i nie jest bezpośrednio powiązane z kontrolą prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego od dnia [...] sierpnia 2023 r. do dnia [...] września 2023 r. Dodatkowo zwrócił uwagę, że
z jego treści nie wynikają zalecenia wskazujące na konieczność wyjazdu za granicę RP.
Organ podniósł, że również zaświadczenie wystawione w dniu [...] grudnia 2023 r. przez psychologa G. R. nie wywiera wpływu na przedmiot niniejszego postępowania. Po pierwsze, powołany dokument nie odnosi się do konieczności wyjazdu skarżącego w okresie absencji chorobowej za granicę, wskazując jedynie rodzaj zaburzeń, a ponadto został wystawiony post factum, blisko cztery miesiące po udzieleniu zwolnienia lekarskiego będącego przedmiotem postępowania.
Podnoszone przez skarżącego argumenty wskazujące na konieczność "odcięcia" od obowiązków służbowych i zmiany otoczenia pozostają bezprzedmiotowe. Adres wskazany w zaświadczeniu lekarskim, pod którym miał przebywać skarżący w trakcie absencji chorobowej wskazuje na odległość wynoszącą ok. 700 km od macierzystej jednostki organizacyjnej SG – [...] Dywizjony SG.
Organ zaznaczył, że funkcjonariuszowi zapewniono czynny udział
w postępowaniu oraz informowano o jego poszczególnych stadiach. Długi zaś okres trwania niniejszego postępowania był także uzależniony od absencji chorobowej skarżącego.
Pismem z dnia [...] lipca 2024 r. S. G. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej utrzymującą w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] o utracie prawa do uposażenia z tytułu zwolnienia lekarskiego.
Skarżący obu organom wydającym zaskarżane decyzje zarzucił:
1. naruszenie art. 6 w zw. z 35 k.p.a. polegające na tym, że postępowanie
w przedmiotowej sprawie prowadzono przez okres 7 miesięcy. W toku postępowania organ nie przestrzegał zasady obiektywizmu, szybkości, prostoty i terminowości postępowania, a więc działał opieszale i przewlekle. Organ nie powiadomił strony
o przyczynie zwłoki i terminie zakończenia postępowania,
2. naruszenie art. 125e ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r.
o Straży Granicznej polegające na tym, że polecenie przeprowadzenia kontroli
w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego nie zostało wydane przez przełożonego funkcjonariusza właściwego do spraw osobowych, którym jest kadm. A. P. - Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej
w [...], a przez jego zastępcę kmdr. W. H.. W aktach brak jest upoważnienia, aby mógł on działać w tym zakresie w imieniu organu mającego uprawnienia przełożonego do spraw osobowych. Z treści przywołanego przepisu wynika, że kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przeprowadza przełożony funkcjonariusza właściwy do spraw osobowych, a więc zlecenie takiej kontroli i jej przeprowadzenie leży w kompetencjach przełożonego do spraw osobowych funkcjonariusza, którym kmdr. W. H. nie jest. Decyzja organu I instancji nie została podpisana przez organ, tj. kadm. A. P.,
3. naruszenie art. 7, art. 7a, art. 9, art. 10 i art. 12 k.p.a., albowiem w toku kontroli oraz sprawozdania z prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego, organ mając obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania z urzędu wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony, przejawiającego się w tej sprawie wykonywaniem zaleceń lekarza mających na celu doprowadzenie do szybkiego powrotu do zdrowia funkcjonariusza, okoliczności tych nie uwzględniał. Organ, mając obowiązek wnikliwego i szybkiego działania, wszelkie wątpliwości arbitralnie rozstrzygnął na szkodę funkcjonariusza będącego stroną postępowania,
4. naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 51 § 1 i 4 k.p.a. polegające na tym, że organ wszczął postępowanie administracyjne według własnego uznania nie przestrzegając obowiązku działania na podstawie prawa i przestrzegania zasad praworządności, a także nie naruszania słusznego interesu funkcjonariusza będącego stroną postępowania. Naruszenie tego interesu przejawia się tym, że proste postępowanie, w toku którego funkcjonariusz sam zawiadomił o wyjeździe za granicę, zaleceniach lekarza i dodatkowo, na wezwanie, potwierdził ten pobyt oraz wyjaśnił powody, prowadzono przez okres 7 miesięcy, w tym 3 miesiące postępowanie kontrolne dotyczące prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego, w toku którego nie podejmowano z urzędu niezbędnych czynności do szybkiego i zgodnego z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego działania,
5. organ naruszył zasadę postępowania dowodowego, albowiem nie przesłuchał lekarza i psychologa na temat wydanych skarżącemu zaleceń medycznych,
6. naruszenie art. 125e ust. 3, 7 i 10 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej poprzez to, że organ podejmując decyzję o pozbawieniu prawa do uposażenia z tytułu zwolnienia lekarskiego nie wykazał na czym polegało wykorzystanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem. Sam wyjazd na rehabilitację za granicę nie może o tym świadczyć. W tej wyjątkowej sprawie, polegającej na tym, że to w służbie przełożony doprowadził skarżącego do stanu zapaści i pobytu w szpitalu oraz załamania psychicznego, a organ do tej pory tej sprawy nie wyjaśnił, organ
z wyjątkową starannością winien wykazać, że skarżący nie realizował celu zwolnienia lekarskiego zalecanego przez lekarza [...].
7. Nieuprawnione jest stanowisko organu, że sam fakt nie przebywania chorego
w miejscu zamieszkania jest naruszeniem prawa i może być podstawą do stwierdzenia utraty prawa do uposażenia z tytułu zwolnienia lekarskiego, w sytuacji, gdy jeszcze przed zalecanym przez lekarza psychiatrę wyjazdem, skarżący zameldował stosownym raportem o wyjeździe i podał telefon kontaktowy. Niczego nie ukrywał, zawierzył doświadczonemu lekarzowi i stosował się do jego zaleceń.
8. Za błędne skarżący uznał stanowisko, że dostarczenie zaświadczenia wystawionego w dniu [...] grudnia 2023 r. przez psychologa i w dniu [...] styczniu 2024 r. przez psychiatrę o zaleceniach lekarza nie ma znaczenia dla sprawy, w sytuacji gdy celem zaświadczenia jest potwierdzenie również, post factum, pewnych zdarzeń i faktów, które wynikają z dokumentacji, a które miały miejsce wcześniej. Zdaniem skarżącego, nie ma wątpliwości, że takie zaświadczenie jest dowodem w sprawie.
9. Skarżący nie zgodził się, że na przewlekłość postępowania miał wpływ pobyt skarżącego na zwolnieniu lekarskim, albowiem fakt ten, w świetle zasad postępowania
i stanu faktycznego sprawy, nie miał żadnego wpływu na prawidłowe, szybkie
i sprawne procedowanie organu w tej sprawie.
10. Skarżący, powołując się na zasadę równości oraz zakaz dyskryminowania, zwrócił uwagę, że w tożsamej sytuacji prawnej organy Straży Granicznej stosując prawo wobec niektórych funkcjonariuszy postępowanie administracyjne w sprawie utraty prawa do uposażenia z tytułu zwolnienia lekarskiego umarzają, a wobec innych, w tożsamej sytuacji, wydają decyzje o utracie prawa do uposażenia z tytułu zwolnienia lekarskiego, a co więcej, tak jak w jego sprawie, dodatkowo wszczynają postępowanie dyscyplinarne i stosują kary. Skarżący powołał się również na art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej (Dz.U.UE.C.2011.285.3). Jako dowód załączył do skargi dwa rozstrzygnięcia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2023 r. nr [...] i [...] w sprawach prowadzonych przez [...] Komendanta Straży Granicznej w [...] postępowań administracyjnych, które były podstawą stwierdzenia braku podstaw do orzeczenia utraty prawa do uposażenia z tytułu zwolnienia lekarskiego.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodów z ww. dokumentów określonych w pkt. 10 oraz określenia stanu faktycznego i prawnego, którego te dokumenty dotyczą.
Skarżący mając na uwadze przedstawione zarzuty wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji,
2) zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
Argumentując podniósł, że organ podejmując decyzję o pozbawieniu go prawa do uposażenia z tytułu zwolnienia lekarskiego nie wykazał na czym polegało wykorzystanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem. Sam wyjazd na rehabilitację za granicę nie może o tym świadczyć.
Organ odwoławczy nie wyjaśnił wszystkich podnoszonych przez skarżącego faktów, w sposób zgodny z zasadami postępowania, obiektywnie i bezstronnie.
W swoich rozważaniach nie uwzględnił faktu, że to sam skarżący zameldował
o wyjeździe i niczego nie ukrywał. Nie przyjmuje też, że jego choroba ma obiektywne potwierdzenie we wcześniejszym pobycie w szpitalu, a po jego opuszczeniu,
w zaleceniach psychologa i lekarza zakładowego oraz kardiologa.
Organ, dokonując kontroli sposobu wykorzystania zwolnienia lekarskiego, powinien mieć na względzie, że skarżący zapadł na zdrowiu dlatego, że zgodnie
z prawem od przeszło dwóch lat domagał się doposażenia w niezbędny sprzęt jednostki pływającej, której był dowódcą. Niewłaściwe potraktowanie go przez przełożonego było przyczyną doznania przez niego zapaści i pobytu w szpitalu.
Zaznaczył, że przebywając na zwolnieniu lekarskim, ściśle stosował się do zaleceń psychologa i leczącego go lekarza - specjalisty psychiatrii, który z uwagi na jego stan zdrowia nie wyrażał zgody na powrót do służby, zalecając mu jednocześnie odpoczynek, terapię psychologiczną i wyciszenie przez oderwanie się od obowiązków służbowych, zmiany miejsca pobytu i środowiska, co miało doprowadzić go do osiągnięcia równowagi i szybkiego powrotu do zdrowia, a w efekcie dalszego pełnienia służby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Na rozprawie skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu
z przesłuchania lekarza, który wystawił mu zaświadczenie lekarskie z [...] stycznia
2024 r., bowiem oddalenie wniosków zawartych w skardze znacznie utrudni skarżącemu dowiedzenie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego, a organ nie wykazał w tym zakresie inicjatywy dowodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 125e ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego może podlegać kontroli przez przełożonego funkcjonariusza właściwego do spraw osobowych. Stosownie do art. 125e ust. 7 ustawy, kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy funkcjonariusz w okresie orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem,
a w szczególności, czy nie wykonuje pracy zarobkowej. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia (art. 125e ust. 3 ustawy). Na podstawie ustaleń zawartych w protokole, przełożony stwierdza utratę prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego (art. 125e ust. 13 ustawy).
Skarżący w okresie od dnia [...] sierpnia 2023 r. do dnia [...] września 2023 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Z zaświadczenia lekarskiego obejmującego ww. okres wynika, że "chory może chodzić". Ponadto nie budzi również wątpliwości, że skarżący w dniu [...] lipca 2023 r., czyli przed dniem obejmującym ww. zwolnienie lekarskie, napisał prośbę do Komendanta [...] Dywizjonu SG o zmianę zaplanowanego terminu urlopu wypoczynkowego z okresu od dnia [...] sierpnia 2023 r. do dnia [...] września 2023 r., na nowy termin od dnia [...] sierpnia 2023 r. do dnia [...] sierpnia 2023 r. Skarżący prośbę o zmianę terminu zaplanowanego urlopu umotywował zmianą terminu wycieczki. Jednocześnie skarżący do przedmiotowej prośby załączył wniosek z dnia [...] lipca 2023 r. o udzielenie urlopu wypoczynkowego w okresie [...] sierpnia 2023 r. – [...] sierpnia 2023 r.
W orzecznictwie sądowym dotyczącym funkcjonariuszy służb mundurowych nie budzi wątpliwości, że celem zwolnienia lekarskiego jest odzyskanie przez chorego pełnej zdolności do służby. Samo bowiem zwolnienie lekarskie przesądza o niezdolności do służby w okresie w nim wskazanym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2521/19, WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia
2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1687/16; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 511/18; publ. cbois).
Wymaga podkreślenia, że czym innym jest okoliczność potwierdzenia niezdolności chorego do służby - poprzez wystawienie zaświadczenia lekarskiego (zwolnienia lekarskiego), czym innym natomiast sama diagnoza lekarska dokonana przez lekarza, jak również zalecony proces leczenia. W tym kontekście, samo zwolnienie lekarskie nie stanowi metody leczenia, lecz ma sprzyjać, obok zaleconego procesu leczenia, powrotowi funkcjonariusza do służby.
Ratio legis omawianej regulacji było ograniczenie absencji funkcjonariuszy służb mundurowych. Zadaniem organu jest zatem wyłącznie dokonanie kontroli tego, w jaki sposób realizowane jest zwolnienie lekarskie w celu uzyskania pełnej zdolności do służby. W toku kontroli organ nie ustala stanu zdrowia funkcjonariusza ani nie ocenia prawidłowości realizacji przez niego procesu leczenia.
Sama okoliczność, że aktywność funkcjonariusza przebywającego na zwolnieniu lekarskim nie stanowi przeciwskazań medycznych, a nawet sprzyja procesowi leczenia, jest z punktu widzenia omawianych regulacji obojętna. Istotne jest bowiem to, czy aktywność ta mieści się w ramach dopuszczalnych czynności funkcjonariusza podczas korzystania ze zwolnienia lekarskiego. Pewne zachowania mogą być bowiem niezgodne z celem zwolnienia lekarskiego, mimo tego, że pozostają w zgodzie z procesem leczenia.
Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie - zarówno sądów administracyjnych, jak i powszechnych zgodnie z którym, w czasie niezdolności do służby funkcjonariusz nie może podejmować każdej, dowolnie wybranej aktywności, bowiem okresu zwolnienia lekarskiego nie można traktować jako czasu wolnego od służby. Orzeczona niezdolność do służby
z możliwością poruszania się, stanowi o możliwości wykonywania przez funkcjonariusza zwykłych czynności dnia codziennego: dokonania zakupów żywnościowych, leków, materiałów medycznych; udania się na wizytę do lekarza, na zabiegi medyczne; poruszania się po mieszkaniu; spacerów w celach rekonwalescencji. Dodać należy, że zakres dopuszczalnego poruszania się funkcjonariusza w przypadku orzeczenia
o czasowej niezdolności do służby zawierającego określenie "chory może chodzić" winien ograniczać się do najbliższych okolic jego miejsca zamieszkania i tylko dla załatwienia podstawowych potrzeb życiowych (por. także wyrok Sądu Najwyższego
z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt III UK 120/05; wyrok Sądu Apelacyjnego w (...)
z dnia 12 listopada 2002 r. o sygn. akt III AUa 3189/01).
W ocenie Sądu, wyjazd skarżącego na wycieczkę do [...] w trakcie zwolnienia lekarskiego nie jest wykonywanem zwykłych czynności życia codziennego i należy go traktować jako korzystanie ze zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem.
Podjęta przez funkcjonariusza próba wyjaśnienia, że wyjazd ten stanowił zalecenie lekarskie i przedstawione na tę okoliczność dokumenty medyczne nie stanowią podstawy do podważenia dokonanej przez organ oceny jego zachowania. Istotne jest bowiem to, czy tego rodzaju zachowanie mieści się w ramach dopuszczalnych czynności funkcjonariusza podczas korzystania ze zwolnienia lekarskiego. Innymi słowy, pewne zachowania mogą być niezgodne z celem zwolnienia lekarskiego, mimo tego, że pozostają w zgodzie z procesem leczenia. Czym innym jest bowiem okoliczność potwierdzenia niezdolności funkcjonariusza do służby - poprzez wystawienie zwolnienia lekarskiego, a czym innym sama diagnoza lekarska dokonana przez lekarza, jak również zalecony proces leczenia.
Powołane w skardze rozstrzygnięcia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych umarzające postępowanie orzecznicze nie miały wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Należy zauważyć, że stosownie do art. 125e ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej, komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych przeprowadzają kontrolę w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Natomiast przełożony funkcjonariusza właściwy do spraw osobowych przeprowadza kontrolę w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego (art. 125e ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej). Zatem Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w przedmiotowej sprawie dokonywał samodzielnie oceny przeprowadzonej
w konkretnym stanie faktycznym kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez skarżącego.
Co do zarzutu naruszenia art. 125e ust. 2 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej polegającego na tym, że polecenie przeprowadzenia kontroli w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego nie zostało wydane przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych, a przez jego zastępcę, to w sprawie zostało wyjaśnione, że kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przeprowadzona została w oparciu o upoważnienie z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] oraz upoważnienie z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...], które zostały podpisane przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej. Jednocześnie wskazać należy, że decyzja z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] została podpisana przez Zastępcę Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, zgodnie z udzielonym upoważnieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] oraz zgodnie z udzielonym zastępstwem w oparciu o decyzję nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] marca 2024 r. w sprawie zastępowania Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w czasie jego nieobecności.
W ocenie Sądu, zarzut w zakresie naruszenia art. 7a k.p.a. jest nieuprawniony, ponieważ przepisu tego nie stosuje się w sprawach osobowych funkcjonariuszy (art. 7a § 2 k.p.a.).
Jeśli chodzi o zarzut bezczynności (przewlekłości) postępowania
w przedmiotowej sprawie, to kwestie te mogły być i były rozstrzygane w sprawie objętej skargą na bezczynność skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku. Postanowieniem z dnia 3 października 2024 r. sygn. akt III SAB/Gd 144/24 Sąd odrzucił skargę w tym przedmiocie wskazując, że w dniu wniesienia skargi nie istniał już przedmiot postępowania, tj. stan przewlekłości postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. W chwili wniesienia skargi, tj. w dniu [...] maja 2024 r., Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], tj. organ, któremu skarżący zarzucał przewlekłe prowadzenie postępowania, załatwił już sprawę administracyjną poprzez wydanie - w dniu [...] marca 2024 r. - decyzji.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że uprawnione było stanowisko organów, zgodnie z którym, skarżący wykorzystywał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem, a tym samym zaskarżone decyzje zostały podjęte w sposób zgodny z prawem.
Zdaniem Sądu, postępowanie przeprowadzone w sprawie było prawidłowe i nie naruszało przepisów k.p.a. Organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób kompletny, zaś wydane w sprawie decyzje nie naruszają przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Prowadzi to w konsekwencji do przyjęcia, że w sprawie nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik.
W sprawie nie było podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego zawartego
w skardze oraz złożonego na rozprawie. Należy wyjaśnić, że sądy administracyjne co do zasady nie dokonują własnych ustaleń, gdyż kontrola zaskarżonych aktów odbywa się na podstawie akt sprawy (art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. dalej: "p.p.s.a."). Oznacza to, że Sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji na podstawie ustaleń faktycznych dokonanych i przyjętych przez organy administracji publicznej. Sąd nie ma prawa ani obowiązku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a wyjątkowo może to uczynić wówczas, gdy poweźmie istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organy oraz o ile postępowanie takie nie naruszy przewidzianej w art. 7 p.p.s.a. zasady szybkości postępowania sądowego. Dopuszczalny jest jedynie dowód z dokumentu, pełniący rolę uzupełniającą. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., na co zwraca się uwagę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Zauważyć należy, iż sąd administracyjny nie powinien przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej decyzją administracyjną (postanowieniem), a do tego de facto musiałaby się sprowadzać ocena wnioskowanych przez pełnomocnika dowodów. Sąd nie zastępuje organów administracji, postępowanie sądowe nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1306/08).
Mając na uwadze powołane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI