II SA/WA 1301/24

II SA/Wa 1301/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Danuta Kania /przewodniczący/
Ewa Marcinkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę
Uzasadnienie
Prezes Agencji Mienia Wojskowego (zwany dalej także: Prezesem AMW, organem odwoławczym), decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwana dalej: K.p.a. i art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 98) oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1623 oraz z 2023 r. poz. 1872), zwana dalej: ustawą
o zakwaterowaniu, po rozpatrzeniu odwołania J. Z. (zwanego dalej: wnioskodawcą, skarżącym), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (zwanego dalej:, organem pierwszej instancji), z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...], odmawiającą J. Z. wypłaty odprawy mieszkaniowej.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy:
J. Z. pełnił zawodową służbę wojskową od [...] grudnia 2009 r. do [...] sierpnia 2023 r. Na podstawie rozkazu personalnego Dowódcy [...] Pułku [...]
z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] został on z dniem [...] sierpnia 2023 r. zwolniony
z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do pasywnej rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Na dzień zwolnienia ze służby ww. posiadał wysługę, od której uzależniona jest wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową liczoną od [...] maja 2007 r., w wysokości: 16 lat, 3 miesiące i 23 dni. Ponadto Wojskowe Biuro Emerytalne w [...] w zaświadczeniu z [...] października 2023 r. potwierdziło, że ww. żołnierz posiada uprawnienia do emerytury wojskowej od [...] września 2023 r.
W dniu [...] stycznia 2024 r. J. Z. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Do wyliczenia odprawy mieszkaniowej wskazał we wniosku dzień [...] sierpnia 2023 r. W tym dniu zajmował stanowisko służbowe [...] w Jednostce Wojskowej nr [...] w [...] o stopniu etatowym: [...]. (zgodnie z rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy [...] Batalionu [...] z dnia [...] listopada 2022 r.), a członkami jego rodziny byli: żona B. Z., córka N. Z. (ur. [...].10.2015 r.) i syn M. Z. (ur. [...].06.2021 r.).
Do wniosku załączył m.in.: odpis skrócony aktu małżeństwa wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] w dniu [...] stycznia 2024 r., odpis skrócony aktu urodzenia syna M. Z. wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] w dniu [...] września 2023 r., odpis skrócony aktu urodzenia córki N. Z. wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] w dniu [...] listopada 2023 r., zaświadczenie wydane przez Urząd Miasta i Gminy [...] w dniu [...] stycznia 2024 r. o zameldowaniu na pobyt stały pod adresem [...], [...]wskazanych osób: J. Z., B. Z., N. Z. oraz M. Z., oświadczenie żony B. Z. o wspólnym zamieszkiwania dzieci z żołnierzem,
w tym w dniu [...] sierpnia 2023 r. pod adresem [...].
Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...], wydana na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, ust. 2 pkt 1 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu, art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego, a także § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1195 ze zm.), odmówił J. Z. wypłaty odprawy mieszkaniowej.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalono, iż w okresie od [...] października 2017 r. do [...] grudnia 2023 r. J. Z. zajmował lokal mieszkalny przy ul. [...] w [...].
Nie zostały tym samym spełnione przesłanki do wypłaty odprawy mieszkaniowej, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu, bowiem do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wnioskodawca otrzymał decyzję o przydziale lokalu i lokal ten zajmował także w dniu [...] sierpnia 2023 r. tj. ostatnim dniu swojej służby wojskowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie odprawy mieszkaniowej. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 47 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy
o zakwaterowaniu, poprzez odmowę wypłaty wnioskodawcy odprawy mieszkaniowej, w sytuacji gdy:
• J. Z. spełnił przesłanki warunkujące wypłatę odprawy mieszkaniowej, w szczególności przedłożył decyzję o zwolnieniu
z zawodowej służby wojskowej wraz z zaświadczeniem o nabyciu uprawnień do emerytury wojskowej, zaświadczenie o wysłudze lat oraz dokumentację potwierdzającą wspólne zamieszkiwanie członków rodziny - czym spełnił wymogi formalne dla otrzymania odprawy mieszkaniowej;
• nie można jako uzasadnienia odmowy wypłacenia odprawy mieszkaniowej traktować tego, że J. Z. zajmował lokal mieszkalny przy ulicy [...] w [...] w okresie od [...] października 2017 r. do dnia [...] grudnia 2023 r., który następnie zdał (za radą administracji jednostki wojskowej, w której pełnił służbę), mimo że na mocy art. 21 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, zachował on prawo do dalszego zajmowania tego lokalu mieszkalnego, bowiem taki sposób interpretacji ww. przepisów prawa jest sprzeczny z wykładnią celowościową prawa, ponieważ ekonomiczną funkcją odprawy mieszkaniowej, o której mowa w art. 47 ustawy o zakwaterowaniu, wypłacanej ze środków Skarbu Państwa, jest udzielenie pomocy byłemu żołnierzowi w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych po zakończeniu służby wojskowej; w związku z faktem, że wnioskodawca zdał mieszkanie, które zajmował podczas pełnienia funkcji, to jego potrzeby mieszkaniowe pozostają niezaspokojone - co uzasadnia wypłatę na jego rzecz odprawy mieszkaniowej, zgodnie z założeniami systemu prawnego tym zakresie;
• zdanie przez wnioskodawcę lokalu po ustaniu stosunku służbowego nie uzasadnia przyjęcia, że utracił on uprawnienie do otrzymania odprawy mieszkaniowej, bowiem w tym zakresie roszczenie wnioskodawcy o zapłatę odprawy nie wygasło, tym samym po stronie organu istnieje obowiązek wypłaty na jego rzecz odprawy mieszkaniowej;
• przesłanki dotyczące odmowy prawa do odprawy mieszkaniowej nie mogą być rozszerzane w drodze wykładni jej przepisów na przypadki, które nie zostały nim objęte, bowiem przypadek wnioskodawcy nie został wprost ujęty w żadnym przepisie prawa, bowiem ww. zdał po zakończonej służbie lokal mieszkalny, który zajmował dotychczas, przy czym powyższe nastąpiło za radą pracowników administracji jednostki wojskowej, w której pełnił służbę, bowiem zapewniano go, że po zdaniu mieszkania, nabędzie on prawo do odprawy mieszkaniowej - co będzie w jego przypadku rozwiązaniem ekonomicznie korzystniejszym; natomiast obecnie, na skutek błędnej interpretacji przez organ przepisów prawa, wnioskodawca pozostał zarówno bez odprawy mieszkaniowej, jak i bez mieszkania - co stanowi o jego niesprawiedliwym pokrzywdzeniu;
• dzień zwolnienia ze służby wojskowej jest dniem nabycia uprawnienia do wypłaty odprawy mieszkaniowej, a składany w późniejszym terminie wniosek jest jedynie środkiem służącym do realizacji nabytego już prawa;
2. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie wnioskodawcy przez władze publiczne, bowiem zasada równości sprowadza się do jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą i jednocześnie dopuszcza się odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie posiadają (por. wyrok TK z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt: U 2/12); w ramach prawnie relewantnej cechy - bycia żołnierzem - każdy z podmiotów jest równy wobec prawa. Każdy żołnierz po zakończeniu służby, w zakresie prawem przepisanym, ma możliwość ubiegania się o prawo zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych na takich samym zasadach; przy czym charakter zawodu wykonywanego przez J. Z., tj. pracy jako żołnierz - powinno powodować po stronie organu zachowanie wysokiej staranności w załatwianiu wszelkich spraw, w tym organ powinien baczyć, by bezzasadnie nie odbierano przysługujących wnioskodawcy uprawnień;
3. art. 7, art. 7a oraz art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, zgodnie z którą, jeżeli przedmiotem postępowania jest ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a
w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, przy czym organ - pomimo nieuregulowania przez prawodawcę wyjątkowej sytuacji, w jakiej pozostaje obecnie wnioskodawca, tj. sytuacji, w której żołnierzowi przysługiwało prawo do lokalu mieszkalnego, które zostało zdane po zakończeniu służby – po czym wnioskodawca domagał się wypłaty odprawy - powinien interpretować przepisy prawa w sposób rozstrzygający wątpliwości prawne na jego korzyść - czego nie uczyniono, nadto naruszono zasadę zaufania do władzy publicznej oraz zasadę uwzględniania słusznego interesu obywateli poprzez odmowę wnioskodawcy wypłaty odprawy mieszkaniowej, mimo że sytuacja faktyczna uzasadnia rozstrzygnięcie odmienne.
Prezes AMW, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji, przytaczając treść przepisów art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, organ odwoławczy podniósł, iż z treści tych przepisów wynika, że odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi wówczas, gdy jest zwalniany z zawodowej służby wojskowej i nabył uprawnienia do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, a poza tym zamieszkuje
w kwaterze albo do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. W sytuacji natomiast, gdy żołnierz w chwili zwolnienia z zawodowej służby wojskowej zamieszkuje w lokalu mieszkalnym niebędącym kwaterą, przysługuje mu prawo do zajmowania tego lokalu, które jest realizowane poprzez zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Prezes AMW podał, że zarówno organ i instancji, jak i organ odwoławczy przy ustaleniu uprawnień do otrzymania odprawy mieszkaniowej przez wnioskodawcę uwzględnił stan faktyczny i obowiązujący stan prawny na dzień zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, gdyż to dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest dniem nabycia uprawnień do wypłaty odprawy mieszkaniowej.
Z ustaleń faktycznych niniejszej sprawy wynika, że w chwili zwolnienia wnioskodawcy ze służby wojskowej, tj. na dzień [...] sierpnia 2023 r. zajmował on lokal mieszkalny z zasobu Agencji. Lokal ten nie był kwaterą w rozumieniu przepisu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu, bowiem nie był on umieszczony w wykazie kwater, o którym mowa w art. 66 ustawy o Agencji. Jak wynika natomiast z akt sprawy dobrowolne przekazanie zajmowanego przez wnioskodawcę lokalu mieszkalnego do dyspozycji Agencji nastąpiło [...] grudnia 2023 r., a zatem już po zwolnieniu ww. ze służby wojskowej.
Powyższe prowadzi, w ocenie organu odwoławczego do wniosku, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu do wypłaty odprawy mieszkaniowej, ponieważ w dacie zwolnienia ze służby wojskowej zajmował lokal mieszkalny nie będący kwaterą. W ocenie Prezesa AMW tylko zwolnienie lokalu niebędącego kwaterą przed dniem przejścia żołnierza zawodowego do rezerwy, pozwalało na wydanie decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej.
Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, że w rozpatrywanej sprawie nie mógł znaleźć również zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu, gdyż odnosi się on do sytuacji żołnierzy, którzy nie otrzymali tytułu prawnego do zajmowania lokalu będącego w dyspozycji Agencji. Wnioskodawca natomiast taki tytuł prawny - co jest w sprawie bezsporne - otrzymał. Mianowicie, decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] przyznano mu prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położnym w [...] przy ul. [...] i w dacie zwolnienia ze służby, tj. na [...] sierpnia 2023 r. lokal ten zajmował, nie będąc obowiązanym do jego opuszczenia. Stosownie bowiem do zapisu art. 23 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu wnioskodawcy, po zwolnieniu ze służby wojskowej, przysługiwało prawo do zajmowania tego lokalu poprzez zawarcie umowy najmu. Tym samym potrzeby mieszkaniowe wnioskodawcy mogły być w dalszym ciągu realizowane i przez to zaspokojone. Okoliczność, że wnioskodawca dobrowolnie zdał lokal mieszkalny 3 miesiące po zwolnieniu ze służby wojskowej, jak również podnoszony w odwołaniu fakt, że nastąpiło to za radą pracowników administracji jednostki wojskowej, w której pełnił służbę pozostaje bez wpływu na ocenę przesłanek warunkujących przyznanie odprawy mieszkaniowej. W razie wątpliwości wnioskodawca mógł bowiem zwrócić się do właściwego organu Agencji, a nie pracowników jednostki wojskowej, w której pełnił służbę, o udzielenie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie prawa do odprawy mieszkaniowej.
Organ odwoławczy za niezasadny uznał także zarzutu naruszenia art. 7a § 1 K.p.a. wyjaśniając, że rozstrzyganie na jego podstawie na korzyść strony może mieć miejsce tylko wówczas, gdy wystąpią niedające się usunąć wątpliwości, co do wykładni przepisów stosowanego prawa. Taki stan rzeczy w rozpoznawanej sprawie jednak nie wystąpił. Powoływanie się przez wnioskodawcę na wyjątkową sytuację przyznania odprawy mieszkaniowej w związku ze zdaniem lokalu mieszkalnego po zwolnieniu żołnierza ze służby wojskowej nie świadczy o tym, że w tej kwestii wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości, w rozumieniu analizowanego przepisu art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu.
W ocenie organu odwoławczego zarzuty dotyczące naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 7 i art. 8 K.p.a. również nie znajdują uzasadnionych podstaw.
W skardze na powyższą decyzję Prezesa AMW z dnia [...] czerwca 2024 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie odprawy mieszkaniowej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 138 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy organ odwoławczy nie dostrzegł oczywistych uchybień w zakresie wadliwości decyzji, tj. naruszenia przepisów ustawy o zakwaterowaniu;
2. art. 47 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy
o zakwaterowaniu poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającej wypłaty odprawy mieszkaniowej wobec J. Z., mimo iż skarżący spełnił wszystkie wymogi formalne dla wypłaty przedmiotowego świadczenia, w szczególności przedłożył decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wraz z zaświadczeniem
o nabyciu uprawnień do emerytury wojskowej, zaświadczenie o wysłudze lat oraz dokumentację potwierdzającą wspólne zamieszkiwanie członków rodziny;
3. art. 47 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy
o zakwaterowaniu poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającej wypłatę odprawy mieszkaniowej wobec J. Z. i wadliwe uznanie, że fakt, iż skarżący zajmował lokal mieszkalny przy ulicy [...] w [...] w okresie od [...] października 2017 r. do dnia [...] grudnia 2023 r., który następnie zdał (za radą administracji jednostki wojskowej, w której pełnił służbę), mimo że na mocy art. 21 ust. 2 ww. ustawy, zachował on prawo do dalszego zajmowania tego lokalu mieszkalnego, jest uzasadnieniem dla wydania skarżonej decyzji, zbagatelizowanie zarzutu skarżącego, iż taki sposób interpretacji ww. przepisów prawa jest sprzeczny z wykładnią celowościową prawa, ponieważ ekonomiczną funkcją odprawy mieszkaniowej, o której mowa w art. 47 ustawy o zakwaterowaniu, wypłacanej ze środków Skarbu Państwa, jest udzielenie pomocy byłemu żołnierzowi w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych po zakończeniu służby wojskowej; w związku z faktem, że odwołujący zdał mieszkanie, które zajmował podczas pełnienia funkcji, to jego potrzeby mieszkaniowe pozostają niezaspokojone - co uzasadnia wypłatę na jego rzecz odprawy mieszkaniowej, zgodnie z założeniami systemu prawnego w tym zakresie;
4. art. 47 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy
o zakwaterowaniu poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającej wypłatę odprawy mieszkaniowej wobec J. Z., w sytuacji gdy zdanie przez skarżącego lokalu po ustaniu stosunku służbowego nie uzasadnia przyjęcia, że utracił on uprawnienie do otrzymania odprawy mieszkaniowej, bowiem w tym zakresie roszczenie skarżącego o zapłatę odprawy nie wygasło, tym samym po stronie organu istnieje obowiązek wypłaty na rzecz J. Z. odprawy mieszkaniowej;
5. art. 47 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy
o zakwaterowaniu poprzez odmowę wypłaty odprawy mieszkaniowej,
w sytuacji, gdy przesłanki dotyczące odmowy prawa do odprawy mieszkaniowej nie mogą być rozszerzane w drodze wykładni jej przepisów na przypadki, które nie zostały nim objęte, bowiem przypadek J. Z. nie został wprost ujęty w żadnym przepisie prawa, bowiem skarżący zdał po zakończonej służbie lokal mieszkalny, który zajmował dotychczas, przy czym powyższe nastąpiło za radą pracowników administracji jednostki wojskowej,
w której pełnił służbę, bowiem zapewniano go, że po zdaniu mieszkania, nabędzie on prawo do odprawy mieszkaniowej - co będzie w jego przypadku rozwiązaniem ekonomicznie korzystniejszym; natomiast obecnie, na skutek błędnej interpretacji przez organ przepisów prawa, skarżący pozostał zarówno bez odprawy mieszkaniowej, jak i bez mieszkania - co stanowi o jego niesprawiedliwym pokrzywdzeniu;
6. art. 47 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy
o zakwaterowaniu poprzez odmowę wypłaty odprawy mieszkaniowej,
w sytuacji gdy dzień zwolnienia ze służby wojskowej jest dniem nabycia uprawnienia do wypłaty odprawy mieszkaniowej, a składany w późniejszym terminie wniosek jest jedynie środkiem, służącym do realizacji nabytego już prawa;
7. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie skarżącego przez władze publiczne, bowiem zasada równości sprowadza się do jednakowego traktowania wszystkich adresatów norm prawnych charakteryzujących się
w takim samym stopniu tą samą, relewantną cechą i jednocześnie dopuszcza się odmienne traktowanie podmiotów, które takiej cechy nie posiadają (por. wyrok TK z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt; U 2/12); w ramach prawnie relewantnej cechy - bycia żołnierzem - każdy z podmiotów jest równy wobec prawa. Każdy żołnierz po zakończeniu służby, w zakresie prawem przepisanym, ma możliwość ubiegania się o prawdo zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych na takich samym zasadach; przy czym charakter zawodu wykonywanego przez J. Z., tj. pracy jako żołnierz - powinno powodować po stronie organu zachowaniu wysokiej staranności załatwianiu wszelkich spraw, w tym organ powinien baczyć, by bezzasadnie nie odbierano przysługujących mu uprawnień;
8. art. 7, art. 7a oraz art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie naczelnych zasad postępowania administracyjnego, - w tym zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, zgodnie z którą, jeżeli przedmiotem postępowania jest ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a
w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, przy czym organ - pomimo nieuregulowania przez prawodawcę wyjątkowej sytuacji, w jakiej pozostaje obecnie skarżący, tj. sytuacji, w której żołnierzowi przysługiwało prawo do lokalu mieszkalnego, które zostało zdane po zakończeniu służby – po czym skarżący domagał się wypłaty odprawy - powinien interpretować przepisy prawda w sposób rozstrzygający wątpliwości prawne na korzyść J. Z. - czego nie uczyniono, nadto naruszono zasadę zaufania do władzy publicznej oraz zasadę uwzględniania słusznego interesu obywateli poprzez odmowę skarżącemu wypłaty odprawy mieszkaniowej, mimo że sytuacja faktyczna uzasadnia rozstrzygnięcie odmienne.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż okoliczność, że zajmował lokal mieszkalny przy ulicy [...] w [...] w okresie od [...] października 2017 r. do dnia [...] grudnia 2023 r., tj. również po zakończeniu służby nie powinna stanowić podstawy dla wydania decyzji odmownej. Istotnym jest bowiem to, że po tym czasie dobrowolnie zdał ww. lokal mieszkalny - co nastąpiło za radą pracowników administracji jednostki wojskowej, w której pełnił służbę.
Pozbawienie skarżącego odprawy mieszkaniowej jest sprzeczne z wykładnią celowościową przepisów prawa. Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w wyroku
z dnia [...] października 2011 r. ekonomiczną funkcją odprawy mieszkaniowej, o której mowa w art. 47 ustawy o zakwaterowaniu, wypłacanej ze środków Skarbu Państwa, jest udzielenie pomocy byłemu żołnierzowi w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych po zakończeniu służby wojskowej (...). Sytuacja, w jakiej obecnie znalazł się skarżący, wobec odmownej decyzji organu w zakresie wypłaty odprawy mieszkaniowej, jest natomiast taka, że jego potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone, co nie wynika z jego winy. Skarżący, który w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej posiadał wysługę w wymiarze ponad 16 lat - pozostał bez lokalu mieszkalnego oraz bez odprawy mieszkaniowej. Powyższe nie powinno mieć miejsca, bowiem jest to sprzeczne z założeniami wskazanych powyżej instytucji, mających na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych żołnierza po zakończonej służbie.
Skarżący zarzucił, że organ wydając zaskarżoną decyzję w sposób nieuprawniony rozszerzył przesłanki uzasadniające odmowę przyznania odprawy mieszkaniowej. Zaznaczył, że stan faktyczny taki, jak w niniejszej sprawie, nie został wprost ujęty w żadnym przepisie prawa. Nie bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że decyzja o zdaniu mieszkania została przez niego podjęta za radą administracji jednostki wojskowej, bowiem przekonywano go, że takie rozwiązanie będzie dla niego korzystne pod kątem ekonomicznym, a po zdaniu mieszkania, nabędzie prawo do odprawy mieszkaniowej.
Sytuacja, jaka powstała wobec odmowy przyznania skarżącemu odprawy mieszkaniowej stanowi o nierównym traktowaniu skarżącego przez władze publiczne w stosunku do innych osób pełniących funkcję żołnierza, a którzy zakończyli służbę.
W sytuacji zaś, gdy w sprawie tej zaistniały wątpliwości, bowiem jej stan faktyczny jest wyjątkowy i nie został wprost uregulowany przez prawo, to organ powinien interpretować przepisy prawa w taki sposób, by rozstrzygać wątpliwości prawne na korzyść skarżącego. Powyższego organ jednak zaniechał i wydał decyzję odmowną. Biorąc jednak pod uwagę dyrektywę wynikającą z art. 7a K.p.a. oraz wykładnię celowościową przepisów ustawy o zakwaterowaniu, organ orzekający
w sprawie, powinien wydać decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej skarżącemu.
W konsekwencji opisanych wyżej naruszeń nie uwzględniono słusznego interesu skarżącego, mimo że stan faktyczny w niniejszej sprawie uzasadniał rozstrzygnięcie odmienne.
Prezes AMW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu.
W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Oceniając zaskarżoną decyzję Prezesa AMW w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, z wyjątkiem żołnierza, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4a:
1) zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej;
2) który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej.
Zgodnie natomiast z ust. 2 tego artykułu, żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej zamieszkałemu w lokalu mieszkalnym niebędącym kwaterą przysługuje prawo do zajmowania tego lokalu. Dyrektor oddziału regionalnego zawiera umowę najmu tego lokalu mieszkalnego.
Przepis art. 47 ust. 5 in principio ustawy o zakwaterowaniu stanowi natomiast, że żołnierzowi zawodowemu, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, na jego wniosek złożony przed zwolnieniem ze służby, wydaje się decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej.
Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] października 2011 r. sygn. akt [...] (publ. LEX nr [...] ) "ekonomiczną funkcją odprawy mieszkaniowej, o której mowa w art. 47 ustawy z 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wypłacanej ze środków Skarbu Państwa, jest udzielenie pomocy byłemu żołnierzowi w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych po zakończeniu służby wojskowej, jeśli nie może on pozostać w dotychczasowym mieszkaniu z uwagi na jego niezbędność do zaspokojenia potrzeb żołnierzy, znajdujących się aktualnie w służbie czynnej. Zakłada to więc obowiązek opuszczenia dotychczas zajmowanego lokalu (kwatery) i poszukiwanie jego poza służbą, czego ekonomiczne skutki ma łagodzić właśnie odprawa mieszkaniowa".
Odprawa jest zatem świadczeniem, które otrzymuje zwalniany ze służby żołnierz zawodowy w celu rekompensaty faktu utraty dotychczasowej kwatery stałej. Odprawa jest związana z koniecznością "powrotu" zajmowanego lokalu do swego rodzaju "puli lokali", z której innym, pełniącym służbę wojskową żołnierzom zawodowym, będzie przydzielone mieszkanie służbowe, tak aby zabezpieczyć prawidłowe wykonywanie przez nich zadań służbowych.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest okolicznością niesporną, że w dacie zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej, tj. na dzień [...] sierpnia 2023 r. zajmował on lokal mieszkalny nr [...] położnym w [...] przy ul. [...] z zasobu Agencji, który nie był kwaterą w rozumieniu przepisu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu i skarżący był uprawniony do dalszego zajmowania tego lokalu mieszkalnego poprzez zawarcie umowy najmu lokalu (art. 23 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu). Skarżący w dacie zwolnienia ze służby miał zatem zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
Okoliczność, że skarżący po ponad trzech miesiącach od zwolnienia ze służby zdecydował się dobrowolne przekazać zajmowany lokal mieszkalny do dyspozycji Agencji nie mogła spowodować nabycia przez niego prawa do odprawy mieszkaniowej, gdyż jak słusznie zauważył Prezes AMW, organy miały obowiązek uwzględnić stan faktyczny istniejący w dacie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, gdyż to dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest dniem nabycia uprawnień do wypłaty odprawy mieszkaniowej.
Potwierdza to treść przywołanego wcześniej przepisu art. 47 ust. 5 in principio ustawy o zakwaterowaniu, który wyraźnie stanowi, że żołnierz zawodowy jest zobowiązany złożyć wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej przed zwolnieniem ze służby.
Skarżący złożył natomiast wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej w dniu [...] stycznia 2024 r., a więc po ponad czterech miesiącach od zwolnienia go ze służby, powołując się przy tym na okoliczności, które zaistniały już po dacie zwolnienia go ze służby. Organy nie mogły zatem pozytywnie rozpoznać jego wniosku, gdyż odprawa mieszkaniowa dla żołnierzy jest finansowana ze środków publicznych, którymi organy nie mogą rozporządzać poza wyraźnie zakreślonymi ramami ustawowymi.
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, organy zgromadziły wystarczający materiał dowodowy, a następnie prawidłowo go oceniły, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd za niezasadne uznał również zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia słusznego interesu strony, naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej oraz zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, a także konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja nie ma bowiem charakteru uznaniowego, a mające zastosowanie w tej sprawie przepisy prawa, wbrew zarzutom skargi, nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Organ, stwierdziwszy wystąpienie przesłanki negatywnej przyznania wnioskowanej odprawy, nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia niż zawarte w zaskarżonej decyzji. W związku z niespornym faktem zajmowania przez skarżącego w dacie zwolnienia ze służby lokalu mieszkalnego, nie będącego kwaterą, nie przysługiwało mu prawo do uzyskania odprawy mieszkaniowej, co zasadnie stwierdził organ w zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.