II SA/Wa 1301/06

II SA/Wa 1301/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Grochowska-Jung /przewodniczący/
Jacek Fronczyk
Stanisław Marek Pietras /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Sygn. powiązane
I OSK 376/07 - Wyrok NSA z 2008-02-19
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Asesor WSA Jacek Fronczyk, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras (spraw.), Protokolant Michał Sułkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzje Ministra Sprawiedliwości 1) z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie zarządzenia wypłaty świadczeń pieniężnych 2) z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby więziennej 1) uchyla zaskarżoną decyzję z dnia [...]lutego 2003 r. nr [...]oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] września 2002 r. nr [...], 2) uchyla zaskarżoną decyzję z dnia[...]lutego 2003 r. nr [...]oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...]stycznia 2003 r. nr [...], 3) zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...], działając na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 i art. 39 ust. 3 pkt 7 w zw. z art. 36 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.), zwolnił K.K. z dniem [...] sierpnia 2002 r. ze Służby Więziennej. Jak wynika z akt sprawy, powyższa decyzja została doręczona funkcjonariuszowi przez pocztę i z uwagi na niepodjęcie jej przez adresata, była dwukrotnie awizowana w dniach 7 i 14 sierpnia 2002 r., a następnie w dniu 28 sierpnia 2002 r., zwrócona do nadawcy z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie".
Wobec tego faktu Minister Sprawiedliwości uznał, na podstawie art. 44 k.p.a., że skutek prawny doręczenia decyzji powstał w dniu 14 sierpnia 2002 r.
Następnie Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...], działając na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 i art. 110 ust. 1 i 2 oraz art. 111 ust. 1 i 5 ustawy o Służbie Więziennej, w związku z powołanym już wyżej zwolnieniem skarżącego K. K. ze służby, zarządził wypłatę odprawy za 5 lat i 14 dni służby w kwocie 26.943 zł oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, w kwocie 22.323,70 zł. W uzasadnieniu podał, że skarżący za wcześniejszy okres służby, tj. od dnia [...] maja 1990 r. do [...] października 1995 r., otrzymał odprawę, zatem obecnie należy mu się odprawa w wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, zaś uposażenie to w miesiącu zwolnienia ze służby wynosiło 8.981 zł. Powyższe uposażenie stanowiło również podstawę do wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy (bieżący i zaległy) w rozmiarze 51 dni, przy przyjęciu współczynnika w wysokości 20,92.
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 7 października 2002 r. o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2002 r. nr [...]. W uzasadnieniu podał, że decyzja z dnia[...]sierpnia 2002 r. nr [...]o zwolnieniu skarżącego ze służby została mu prawidłowo doręczona i weszła do obrotu prawnego, bowiem postanowieniem z dnia [...]listopada 2002 r. nr [...], Minister Sprawiedliwości odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia ze służby. Ponadto postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...]wznowiono postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby, które następnie ostateczną decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]lutego 2003 r. nr [...], zostało zakończone rozstrzygnięciem o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...]. Niezależnie od tego ustosunkowując się do zarzutu nieprawidłowego naliczenia odprawy podał, że decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]października 1995 r. nr 39, skarżący otrzymał odprawę za wcześniejszy okres służby, tj. za okres od dnia [...] maja 1990 r. do dnia [...] października 1995 i dlatego, na podstawie art. 111 ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej, obecnie należy mu się odprawa za 5 lat i 14 dni służby, tj. od dnia [...] lutego 1998 r. (ponowne mianowanie) do dnia [...] sierpnia 2002 r. Natomiast co do zarzutu pominięcia w decyzji wypłaty świadczenia za czas zwolnienia lekarskiego, tj. od dnia [...]września 2002 r. do dnia [...] września 2002 r. organ stwierdził, że powyższy zarzut wykracza poza ramy niniejszej sprawy.
Jak już wyżej zaznaczono, przywołując uzasadnienie z powyższej decyzji, tj. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], skarżący w dniu 4 października 2002 r. złożył do Ministra Sprawiedliwości wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby argumentując m.in., że decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 r. o zwolnieniu ze Służby Więziennej nie została mu doręczona. Po wznowieniu postępowania Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia[...]stycznia 2003 r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r. o zwolnieniu K.K. ze Służby Więziennej. W uzasadnieniu podał, że skarżący wiedział o zamiarze zwolnienia go z zajmowanego stanowiska służbowego, w związku z likwidacją dotychczas zajmowanego stanowiska oraz brakiem możliwości mianowania na stanowisko równorzędne, co najmniej od dnia [...]czerwca 2002 r. Od tego zaś momentu, a więc mając świadomość, że w powyższej sprawie będzie się toczyć postępowanie administracyjne, konsekwentnie nie podejmował aż do dnia 5 września 2002 r. adresowanej do niego korespondencji, uchylając się tym samym od czynnego udziału w sprawie. W szczególności nie podjął on pisma Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2002 r., w którym organ poinformował go o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego oraz przedstawiono mu do wyboru propozycje objęcia niższych stanowisk oraz poinformowano, że w razie nieprzyjęcia żadnego z trzech zaproponowanych stanowisk albo nieudzielenia odpowiedzi do dnia [...]lipca 2002 r., zostanie zwolniony ze Służby Więziennej w trybie art. 39 ust. 3 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej. Reasumując, Minister Sprawiedliwości nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że bez własnej winy nie brał on udziału w postępowaniu. Ustosunkowując się zaś do zawartego we wniosku o wznowienie postępowania zarzutu niedoręczenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r., Minister Sprawiedliwości ponownie powołał się na doręczenie decyzji w trybie art. 44 k.p.a. Kończąc - zdaniem Ministra Sprawiedliwości - powoływana przez K. K. przyczyna uzasadniająca uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, jest nieuzasadniona, bowiem wnioskodawca świadomie zaniechał odbierania wszelkiej kierowanej do niego korespondencji, a tym samym nie można było uznać, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu.
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 25 stycznia 2003 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...]lutego 2003 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r. o zwolnieniu K. K. ze służby.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K.K. zakwestionował decyzje Ministra Sprawiedliwości z:
1. dnia [...] lutego 2003 r. [...]- utrzymującą w mocy decyzję zarządzającą wypłatę świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem ze służby,
2. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...]- utrzymującą w mocy decyzję o odmowie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o zwolnieniu skarżącego ze Służby Więziennej.
Pierwszej z wymienionych decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 39 ust. 3 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej oraz przepisów art. 6, 9, 10 k.p.a. Podniósł, że decyzja o zwolnieniu go ze służby nie weszła do obrotu prawnego, w związku z czym Minister Sprawiedliwości bezpodstawnie zarządził wypłatę świadczeń należnych w związku ze zwolnieniem ze służby.
Zdaniem skarżącego, przyznana odprawa pieniężna powinna uwzględniać cały okres służby, ponieważ wcześniejsza decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 1995 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby została wyeliminowana z obrotu prawnego, na skutek stwierdzenia jej nieważności decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. Tym samym, stosunek służbowy nawiązany z dniem [...] maja 1990 r. trwał do dnia kolejnego zwolnienia. Skarżący podniósł ponadto, że zaskarżona decyzja pomija sprawę składki na ubezpieczenie społeczne oraz wypłatę świadczenia za czas zwolnienia lekarskiego.
Natomiast drugiej z wymienionych decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa polegające na uznaniu, że decyzja o zwolnieniu go ze służby nie została wydana w wyniku postępowania, w którym bez swojej winy nie brał udziału i po raz kolejny podkreślił, że w jego ocenie decyzja o zwolnieniu ze służby nie został mu doręczona. W jego przekonaniu, przyjęcie przez organ domniemania doręczenia decyzji o zwolnieniu jest bezprawne. Powołując się na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji.
W odpowiedzi na skargi Minister Sprawiedliwości wniósł o ich oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
W toku postępowania przed Sądem, skarżący w pismach procesowych powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2004 r., którym uchylony został wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2003 r. i w którym oddalono jego skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, przyczyną uchylenia wyroku było niezajęcie przez Sąd stanowiska, jakie znaczenie dla skuteczności doręczenia ma fakt pozostawienia w urzędzie pocztowym przesyłki zawierającej decyzję o zwolnieniu skarżącego na okres 14 dni, a nie 7 dni, jak wymaga art. 44 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wymaga zatem wyjaśnienia, czy można uznać, że przesyłka została prawidłowo doręczona skarżącemu (zgodnie z art. 44 k.p.a.), a gdyby uznać za prawidłowo doręczoną, to z jaką datą.
Skarżący powołał się też na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2004 r., którym uchylone zostało postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2002 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1914-1915/04, oddalił skargi.
W wyniku wniesionej przez K. K. skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 1176/05, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu podano, że fundamentalne znaczenie w sprawie ma kwestia doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] o zwolnieniu go ze służby. Od wprowadzenia bowiem tej decyzji do obrotu prawnego, uzależniony jest jej byt prawny. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargi, dokonał oceny zaskarżonych decyzji w oparciu o wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt II SA 4123/02, w którym oddalono skargę K. K. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] Tymczasem nie uwzględnił on wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2004 r. sygn. akt OSK 186/04 wydanego na skutek skargi kasacyjnej w sprawie wyroku z dnia 8 maja 2003 r., na mocy którego uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Nie uwzględniono ponadto, będącego konsekwencją powyższego orzeczenia, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 1083/04. Wyrokiem tym bowiem, uchylono postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]sierpnia 2002 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] . Jest to o tyle ważne, że złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia[...]sierpnia 2002 r. nr [...], wyłącza dopuszczalność wznowienia postępowania, "bowiem otwiera drogę do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W takim przypadku nie jest więc spełniona przesłanka zakończenia sprawy ostateczną decyzją". Natomiast postępowanie z wniosku K. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zostało zakończone i byt prawny decyzji z dnia [...]września 2002 r. nr [...], jest uzależniony od wcześniejszego zwolnienia skarżącego ze służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Stosownie zaś do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana przez Naczelny Sąd Administracyjny po uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 1176/05, w przedmiotowych sprawach fundamentalne znaczenie ma kwestia doręczenia K. K. decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] o zwolnieniu ze Służby Więziennej (wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego), ponieważ od tego ustalenia uzależniony jest byt prawny tej decyzji. Ewentualne zaś stwierdzenie, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego jest przesłanką niedopuszczalności wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych (wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania). Doręczenie decyzji o zwolnieniu ze służby jest też warunkiem sine qua non rozstrzygania w przedmiocie świadczeń pieniężnych należnych w związku ze zwolnieniem ze służby.
Mając na względzie powyższe ustalenie wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 997/06 uchylił postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2006 r. znak: [...] stwierdzające, że wniosek K.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia go z dniem [...] sierpnia 2002 r. ze Służby Więziennej decyzją personalną nr [...] Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2002 r. [...] został wniesiony z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Wymieniony wyrok z dnia 20 grudnia 2006 r. jest konsekwencją uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 maja 2004 r. sygn. akt OSK 186/04 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt II SA 4123/02, którym oddalono skargę K. K. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...]o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...]. Po przekazaniu, powołanym wyrokiem z dnia 12 maja 2004 r., sprawy do ponownego rozpoznania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 26 sierpnia 2004 r. (sprawa o sygn. akt II SA/Wa 1083/04), uchylił zaskarżone postanowienie. Następnie Minister Sprawiedliwości, w związku z cofnięciem przez K.K. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...]umorzył postępowanie, którego przedmiotem było przywrócenie terminu. Po uchyleniu zaś wyrokiem z dnia 9 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 879/05 decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], Minister Sprawiedliwości wydał powołane wyżej postanowienie z dnia [...] marca 2006 r., które stało się przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu w dniu 20 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 997/06.
Powtarzając zatem za Naczelnym Sądem Administracyjnym stwierdzić należy, że w dniu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Warszawie wyroku z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1914-1915/06, Sąd ten - stosownie do treści art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - był związany prawomocnymi wyrokami: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2004 r. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2004 r. Drugie z wymienionych orzeczeń wyeliminowało z obrotu prawnego ostateczne postanowienie Ministra Sprawiedliwości o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją wymienionego organu z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] o zwolnieniu ze Służby Więziennej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podczas postępowania administracyjnego organ nie wyjaśnił kwestii doręczenia skarżącemu decyzji o zwolnieniu ze służby. Bezsprzecznie zatem postępowanie z wniosku K. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia 23 maja 2005 r., to jest do dnia wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawach o sygn. akt II SA/Wa 1914-1915/04, nie zostało zakończone.
Mając na względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 1176/05, konsekwentnie należy wskazać, że w związku z powołanym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanym w dniu 20 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 997/06, postępowanie wywołane wspomnianym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nadal nie jest zakończone, co wyłącza dopuszczalność wznowienia postępowania, bowiem jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, wniosek taki "...otwiera drogę do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W takim przypadku nie jest spełniona przesłanka zakończenia sprawy ostateczną decyzją". Wobec tego, do momentu rozpatrzenia przez Ministra Sprawiedliwości wniosku K.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją personalną z dnia [...]sierpnia 2002 r., a w szczególności wyjaśnienia kwestii doręczenia tej decyzji, będzie też wyłączona możliwość rozstrzygania w przedmiocie świadczeń pieniężnych należnych w związku ze zwolnieniem ze służby.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 132 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.