II SA/WA 130/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-04-01
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
renta strukturalnarolnictwoubezpieczenie społeczne rolnikówdomownikdziałalność rolniczauzasadnienie decyzjipostępowanie administracyjneAgencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania renty strukturalnej z powodu wadliwego uzasadnienia organów administracji.

Skarżący T.N. domagał się przyznania renty strukturalnej, jednak organy administracji odmówiły, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących prowadzenia działalności rolniczej i ubezpieczenia. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że ich uzasadnienia były lakoniczne i nie pozwalały na ocenę legalności. Sąd wskazał na potrzebę prawidłowej interpretacji przepisów rozporządzenia dotyczącego rent strukturalnych, dopuszczając możliwość przyznania renty również domownikom spełniającym określone warunki ubezpieczeniowe.

Sprawa dotyczyła skargi T.N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania renty strukturalnej. Organy administracji uznały, że skarżący nie spełnił warunku prowadzenia nieprzerwanej działalności rolniczej przez co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku, ani nie podlegał ubezpieczeniu jako rolnik. Skarżący argumentował, że stale prowadził gospodarstwo, które formalnie należało do jego siostry, a od lat podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, najpierw jako domownik, a potem jako rolnik. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Głównym zarzutem było wadliwe i lakoniczne uzasadnienie decyzji obu instancji, które uniemożliwiało ocenę ich legalności i odniesienie się do motywów organów. Sąd zwrócił uwagę na treść § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rent strukturalnych, sugerując, że wymóg prowadzenia działalności rolniczej może obejmować również domowników, o ile spełniają oni określone warunki ubezpieczeniowe. Wskazano, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien dokonać prawidłowej interpretacji przepisów i wydać rozstrzygnięcie z wyczerpującym uzasadnieniem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe i lakoniczne uzasadnienie decyzji administracyjnej stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając ocenę legalności decyzji i odniesienie się do motywów organu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnych, zgodnie z art. 107 Kpa, uniemożliwia ocenę ich legalności i odniesienie się przez stronę do motywów organu, co stanowi naruszenie art. 7 Kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

Ppsa art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich art. 4 § 2

Warunek prowadzenia nieprzerwanej działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną.

Pomocnicze

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek stania na straży praworządności i dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego.

Kpa art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące elementów składowych decyzji administracyjnej, w tym uzasadnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe i lakoniczne uzasadnienie decyzji organów administracji. Niewłaściwa interpretacja przepisów rozporządzenia dotyczącego rent strukturalnych w zakresie prowadzenia działalności rolniczej przez domownika.

Godne uwagi sformułowania

brak prawidłowego uzasadnienia, uniemożliwił w istocie skarżącemu odniesienie się do motywów, jakie zdaniem organu zdecydowały o odmowie przyznania mu renty strukturalnej. Zapis ten zatem wskazuje na celowe zamierzenie ustawodawcy objęcia tym przepisem szerszego kręgu podmiotów niż sam rolnik, właściciel gospodarstwa rolnego, o ile zgodnie z dalszą częścią pkt 2 § 4 podlegały one w owym okresie 10 letnim ubezpieczeniu emerytalno rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej 5 lat.

Skład orzekający

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Miron

członek

Tomasz Wykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rent strukturalnych, wymogi formalne uzasadnienia decyzji administracyjnych, status domownika w kontekście prowadzenia działalności rolniczej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rozporządzenia i stanu prawnego z 2004 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych i jak istotna może być interpretacja przepisów dla osób ubiegających się o świadczenia, szczególnie w kontekście rolnictwa.

Wada uzasadnienia decyzji administracyjnej może prowadzić do jej uchylenia – lekcja z prawa rolniczego.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 130/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Miron
Tomasz Wykowski
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Miron Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
II SA/Wa 130/05
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].11.2004 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w O. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w której odmówiono przyznania T. N. renty strukturalnej.
Organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji wskazał jedynie, iż przyczyną odmowy było naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 114, poz. 1191). Natomiast organ odwoławczy stwierdził, że naruszony został przez ubiegającego się o tę rentę § 4 pkt 2 tego rozporządzenia.
W odwołaniu T. N. podkreślił, że jest przekonany, iż spełnia warunki pozwalające na otrzymanie owej renty. Natomiast we wniesionej skardze zaznaczył, iż z zaskarżonej decyzji nie wynika dlaczego uznano, że nie spełnia warunku zapisanego w § 4 pkt 2 przedmiotowego rozporządzenia. Dodatkowo wyjaśnił, iż choć nie był właścicielem przedmiotowego gospodarstwa, (stanowiło ono własność jego siostry), to jednak od ślubu siostry w 1980 r., która wyprowadziła się do męża do innej miejscowości, do uzyskania własności części tego gospodarstwa w wyniku darowizny uczynionej na jego rzecz przez siostrę w 2003 r. - stale prowadził to gospodarstwo. Nadto od 1981 r. do chwili złożenia wniosku nieprzerwanie podlegał ubezpieczeniu na podstawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, do 2003 r. jako domownik, a następnie jako rolnik.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosząc o jej oddalenie wyjaśnił, iż w jego ocenie w okresie 10 lat poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej skarżący nie prowadził nieprzerwanie działalności rolniczej, a ubezpieczeniu podlegał jako domownik, a nie rolnik, co skutkowało koniecznością wydania decyzji odmownej. Z dalszych wywodów organu odwoławczego wynika, że jako domownik nie był i nie mógł być osobą prowadzącą działalność rolniczą, bo prowadziła ją siostra skarżącego. Jednocześnie organ II instancji przyznał, że decyzje obu instancji zostały bardzo lakonicznie uzasadnione, ale nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Obie zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sposób uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji nie pozwalają w istocie ocenić, jakie przesłanki zdaniem organów administracji publicznej przemawiały za podjęciem rozstrzygnięć tej treści, a co za tym idzie uniemożliwiają dokonanie oceny ich legalności. Zgodnie z wymogami wynikającymi z Kpa, a w szczególności jego art. 7, na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej załatwienia mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto art. 107 Kpa wskazuje na elementy, jakie winna zawierać decyzja administracyjna, aby mogła być uznana za prawidłową. Zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne zaskarżonej decyzji, podobnie jak i decyzji utrzymanej nią w mocy nie spełniają tego warunku. Brak prawidłowego uzasadnienia, uniemożliwił w istocie skarżącemu odniesienie się do motywów, jakie zdaniem organu zdecydowały o odmowie przyznania mu renty strukturalnej. Uzasadnienia takiego w żadnym razie nie może zastępować próba wyjaśnienia zajętego stanowiska podjęta przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę.
Na marginesie można jedynie zaznaczyć, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w § 4 pkt. 2 mówi o konieczności prowadzenia nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną. Przy czym nie jest to sformułowanie tożsame ze zwrotem użytym na wstępie tegoż § 4, gdzie jako rolnika określa się producenta rolnego będącego osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium RP. Gdyby zatem wolą ustawodawcy było odniesienie części 1 warunku z pkt 2 wyłącznie do rolników, a więc wymogu prowadzenia nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, to zapewne zgodnie z zasadami techniki legislacyjnej zostałaby powtórzona definicja rolnika z początku tego §, jako osoby fizycznej prowadzącej nieprzerwanie na własny rachunek działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, a tak się nie stało. Zapis ten zatem wskazuje na celowe zamierzenie ustawodawcy objęcia tym przepisem szerszego kręgu podmiotów niż sam rolnik, właściciel gospodarstwa rolnego, o ile zgodnie z dalszą częścią pkt 2 § 4 podlegały one w owym okresie 10 letnim ubezpieczeniu emerytalno rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej 5 lat. Zapis ten oznacza, iż osoby ubiegające się o przyznanie tej renty nie musiały być objęte wskazanym ubezpieczeniem wyłącznie jako rolnicy. Zatem należy uznać, że również domownik objęty takim ubezpieczeniem i regularnie uiszczający składki przez wskazany okres spełnia ten warunek.
Mając na względzie przytoczone rozważania, w ocenie Sądu brak wskazania przez organ odwoławczy motywów, którymi kierował się przy podjęciu zaskarżonej decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w istocie zarówno z tej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji nie wynika jakie motywy wpłynęły na ich podjęcie, oraz w jaki sposób zostały zinterpretowane przepisy przedmiotowego rozporządzenia, a w szczególności jego § 4 ust. 2.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej winien wziąć pod uwagę zawartą w orzeczeniu ocenę prawną, dokonać stosownej interpretacji przepisów rozporządzenia i wydać rozstrzygnięcie, prawidłowo i wyczerpująco je uzasadniając.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI