II SA/Wa 129/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-02
NSAubezpieczenia społeczneNiskawsa
renta w drodze wyjątkuZUSzdolność do pracyniezdolność do pracyświadczenia społeczneprawo do rentyorzeczenie lekarskiestan zdrowiapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.Z. na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania renty w drodze wyjątku, uznając, że skarżąca nie spełniała przesłanek ustawowych, w szczególności nie była uznana za niezdolną do pracy.

Skarżąca M.Z. wniosła o przyznanie renty w drodze wyjątku, jednak Prezes ZUS odmówił, wskazując, że lekarz orzecznik uznał ją za zdolną do pracy, a trudne warunki materialne nie są wystarczającą przesłanką. Skarżąca podnosiła, że organ nie dokonał własnych ustaleń i opierał się na nieaktualnych badaniach. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja organu była zgodna z prawem, a nowe dowody dotyczące pogorszenia stanu zdrowia nie mogły być uwzględnione po zakończeniu postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi M.Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy odmowę przyznania renty w drodze wyjątku. Organ administracji wskazał, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wymaga łącznego spełnienia kilku przesłanek, w tym całkowitej niezdolności do pracy. Ponieważ lekarz orzecznik ZUS uznał skarżącą za zdolną do pracy, organ uznał, że nie spełnia ona warunków ustawowych. Skarżąca zarzucała organowi brak własnych ustaleń i oparcie się na nieaktualnych badaniach, wskazując na nowe wyniki badań wskazujące na trwałe kalectwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podkreślając, że ocenia zgodność decyzji z prawem na dzień jej wydania. Sąd stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła dowodów na pogorszenie stanu zdrowia po badaniu przez lekarza orzecznika, a ewentualne nowe okoliczności mogłyby stanowić podstawę do ponownego wniosku. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo odmówił przyznania świadczenia, ponieważ skarżąca nie spełniała warunku niezdolności do pracy, a nowe dowody dotyczące stanu zdrowia, powstałe po dacie wydania decyzji, nie mogły być uwzględnione w postępowaniu sądowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ocena zgodności decyzji z prawem odbywa się na dzień jej wydania. Skoro lekarz orzecznik stwierdził zdolność do pracy, a skarżąca nie przedstawiła dowodów na pogorszenie stanu zdrowia po tym badaniu, organ miał podstawy do odmowy przyznania renty w drodze wyjątku. Ewentualne nowe okoliczności mogłyby stanowić podstawę do ponownego wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 83

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten umożliwia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, jeżeli wnioskodawca spełnia łącznie warunki: jest lub był ubezpieczony, nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń z powodu szczególnych okoliczności, nie może podjąć pracy z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku, oraz nie ma niezbędnych środków utrzymania. Brak choćby jednej z tych przesłanek wyklucza możliwość przyznania świadczenia.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa właściwość wojewódzkich sądów administracyjnych do rozpoznawania spraw w pierwszej instancji.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi, jeśli sąd uzna, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Organ administracji przed podjęciem ostatecznej decyzji nie dokonał własnych ustaleń co do okoliczności, które spowodowały, że nie uzyskała ona prawa do renty. Organ przyjął za podstawę rozstrzygnięcia orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, nie podejmując działań w celu uzyskania dodatkowych wyjaśnień o stanie zdrowia po wydaniu orzeczenia. Ostatnie wyniki badań rezonansem magnetycznym wykonane w październiku 2003 r. wskazują, iż stan zdrowia skarżącej prowadzi do trwałego kalectwa.

Godne uwagi sformułowania

przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy [...] jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: [...] Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki [...] powinny być spełnione łącznie, a brak choćby jednej z nich wklucza możliwość przyznania świadczenia. trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku, gdyż nie jest ono świadczeniem socjalnym przyznawanym według potrzeb nawet, gdy te potrzeby są uzasadnione. sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem [...] i bada prawo i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji. bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozostają powołane w skardze nowe fakty i dowody, powstałe po zakończeniu postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Eugeniusz Wasilewski

przewodniczący sprawozdawca

Adam Lipiński

członek

Bronisław Szydło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że sąd administracyjny ocenia zgodność decyzji z prawem na dzień jej wydania, a nowe fakty powstałe po zakończeniu postępowania administracyjnego nie mogą być uwzględnione w skardze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania renty w drodze wyjątku i interpretacji przesłanek ustawowych. Nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów dotyczących renty w drodze wyjątku i procedury administracyjnej. Brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 129/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński
Bronisław Szydło
Eugeniusz Wasilewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński,, Bronisław Szydło, Protokolant Michał Sułkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku Oddala skargę
Uzasadnienie
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2003 r. odmawiającą przyznania M. Z. renty w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki:
” jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,
” nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności,
” nie może podjąć pracy zawodowej ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,
” nie ma niezbędnych środków utrzymania.
Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa wyżej powinny być spełnione łącznie, a brak choćby jednej z nich wklucza możliwość przyznania świadczenia.
W ocenie Prezesa ZUS M. Z. nie spełnia warunków do renty w drodze wyjątku, ponieważ została uznana przez lekarza orzecznika ZUS w dniu [...] maja 2003 r. za zdolną do pracy.
Prezes ZUS wyjaśnił, że trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku, gdyż nie jest ono świadczeniem socjalnym przyznawanym według potrzeb nawet, gdy te potrzeby są uzasadnione.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. Z. zarzuciła powyższej decyzji, iż została ona wydana przez ten sam organ, który rozpoznawał pierwszy wniosek. Ponadto organ ten przed podjęciem ostatecznej decyzji nie dokonał własnych ustaleń co do okoliczności, które spowodowały, że nie uzyskała ona prawa do renty i za podstawą swego rozstrzygnięcia przyjął orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] maja 2003 r., nie podejmując żadnych działań w celu uzyskania dodatkowych wyjaśnień o stanie jej zdrowia po wydaniu orzeczenia przez lekarza orzecznika.
Według skarżącej ostatnie wyniki badań rezonansem magnetycznym wykonane [...]października 2003 r. w Samodzielnym Publicznym Szpitalu [...] w S. wskazują, iż stan jej zdrowia prowadzi do trwałego kalectwa.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawy należące do własności sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne. Stąd, właściwym do rozpatrzenia sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
W myśl art. 1 § 1 i 2 cyt. ustawy, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności decyzji z prawem, obowiązującym w dacie jej wydania.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Podstawą materialnoprawną decyzji Prezesa ZUS wydanej w tej sprawie jest art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem, ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.
W przedmiotowej sprawie Prezes ZUS nie mógł przyznać skarżącej prawa do renty w drodze wyjątku, ponieważ lekarz orzecznik stwierdził w orzeczeniu z dnia[...] maja 2003 r., iż jest ona zdolna do pracy. Skarżąca, co podnosi organ w odpowiedzi na skargę, nie dołączyła do wniosku o rentę w drodze wyjątku dokumentacji potwierdzającej, że po dacie badania przez lekarza orzecznika jej stan zdrowia uległ pogorszeniu. Wszystkie przedstawione przez nią dokumenty medyczne dotyczyły okresu sprzed badania przez lekarza orzecznika ZUS. Jeżeli obecnie stan zdrowia skarżącej pogorszył się, to jak wyjaśnia organ, może ona wystąpić o ponowne badanie przez lekarza orzecznika ZUS i zwrócić się do Prezesa ZUS z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa do renty w drodze wyjątku.
Zgodnie bowiem z przytoczoną już wyżej zasadą, że sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem wynika konsekwencja co do tego, że sąd ten bada prawo i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji. Tak więc bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozostają powołane w skardze nowe fakty i dowody, powstałe po zakończeniu postępowania administracyjnego.
W tym stanie sprawy uznając, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI