I OSK 2378/16

I OSK 2378/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-09-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Olga Żurawska - Matusiak
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1284/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-05-06
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1989 nr 32 poz 172
art. 11 ust. 2 i 6
Ustawa z dnia 24 maja 1989 r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska- Matusiak Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1284/15 w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 maja 2016r. sygn. akt II SA/Wa 1284/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, oddalił skargę A. B. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby.
Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
A. B. pełnił służbę w Wojsku Polskim od dnia 1 sierpnia 1974r. do 20 listopada 1982r., kiedy to rozkazem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 1982r. został zwolniony w trybie dyscyplinarnym z zawodowej służby wojskowej. W związku z uchyleniem ww. rozkazu i orzeczenia sądu honorowego, Minister Obrony Narodowej rozkazem z dnia [...] listopada 1991r. ponownie powołał oficera do zawodowej służby wojskowej, którą mjr A.B. pełnił od dnia 29 listopada 1991r. do 10 marca 1993r. Po raz kolejny oficer został powołany do zawodowej służby wojskowej z dniem 1 lutego 2008r. i pełnił ją do dnia 31 stycznia 2012r. W związku ze zwolnieniem oficera rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] lipca 2011r. z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2012r., Dowódca Wojsk Specjalnych wydał oficerowi świadectwo służby.
Pismem z dnia 27 lutego 2012r. oficer wystąpił do Dowódcy Wojsk Specjalnych z wnioskiem o sprostowanie punktu 17 świadectwa służby dotyczącego okresu pozostawania poza służbą wojskową podnosząc, że "świadectwo pracy nie uwzględnia rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] maja 1991r. i nr [...] z dnia [...] maja 1991r. Ministra Obrony Narodowej". W odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania wniosku oficer stwierdził, że pełnił służbę wojskową przez okres powyżej 20 lat, gdyż "okres od degradacji w listopadzie 1982r. do rehabilitacji i przywrócenia do stopnia wojskowego w maju 1991r. traktowany był jako służba wojskowa" i w związku z tym zażądał "uznania dodatku za długoletnią służbę wojskową w wysokości 20% należnego uposażenia zasadniczego".
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012r. Dowódca Wojsk Specjalnych odmówił oficerowi sprostowania świadectwa służby uzasadniając powyższe faktem, że ujęty w pkt 17 świadectwa służby okres pozostawania poza służbą wojskową, ustalono na podstawie przebiegu służby, znajdującego się w teczce akt personalnych oraz karcie ewidencji żołnierza.
A. B. wniósł do Szefa Sztabu Generalnego WP zażalenie na ww. postanowienie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane we wniosku o sprostowanie świadectwa służby. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 24 maja 1989r. o przywróceniu praw pracowniczych osobom pozbawionym zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne (Dz.U. z 1989r. Nr 32, poz. 172 ze zm.), dalej powoływanej jako: "u.p.p.p.", wniósł o wydanie nowego świadectwa służby.
Szef Sztabu Generalnego WP postanowieniem z dnia [...] maja 2012r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w jego opinii nietrafna jest argumentacja, że przepisy art. 11 ust. 1 – 4 u.p.p.p. mają do niej zastosowanie. Wskazał, że ww. przepisy mają zastosowanie do osób, które w terminie do dnia 30 czerwca 1990r. zgłosiły wniosek o przyjęcie do służby, co wynika z art. 1 oraz art. 121 u.p.p.p. Z teczki akt personalnych A. B. nie wynika, aby zgłosił on gotowość podjęcia służby na piśmie do dnia 30 czerwca 1990r., w związku z czym nie ma możliwości rozważenia zaliczenia tego okresu jako okresu pełnienia służby wojskowej. Tym samym, biorąc pod uwagę ww. przepisy oraz przebieg służby znajdujący się w teczce akt personalnych oraz w karcie ewidencji żołnierza, na podstawie których organ dokonał wpisów w pkt 17 świadectwa służby, w ocenie organu II instancji, zasadnie okres od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r. został ujęty w pkt 17 świadectwa służby, w którym podaje się okresy pozostawania poza służbą wojskową.
Na powyższe postanowienie A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 marca 2013r. sygn. akt II SA/Wa 1391/12 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że możliwość skorzystania z uprawnień pracowniczych wymienionych w art. 11 u.p.p.p. nie jest uzależniona od zachowania określonego w art. 1 tej ustawy terminu do zgłoszenia gotowości do ponownego podjęcia pracy w zakładzie pracy i zobligował organ wojskowy do dokonania wnikliwej oceny zasadności wniosku strony przez pryzmat przepisów ustawy.
Dowódca Wojsk Specjalnych postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r. odmówił sprostowania świadectwa służby.
Na powyższe postanowienie A. B. wniósł zażalenie do Ministra Obrony Narodowej, który postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014r. stwierdził, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, przewidzianego w § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 maja 2004r. w sprawie świadectw służby żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 128, poz. 1344 ze zm.). Na ww. postanowienie A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 6 października 2014r. sygn. akt II SA/Wa 1198/14 uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd I instancji wskazał, że postanowienie Dowódcy Wojsk Specjalnych z dnia [...] grudnia 2013r. zawierało błędne pouczenie co do przysługującego mu prawa do wniesienia środka zaskarżenia, zaś strona postępowania, stosownie do art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267, ze zm.), dalej powoływanej jako: "K.p.a.", nie może ponosić negatywnych skutków procesowych zastosowania się do wadliwego pouczenia.
Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, tj. Dowódcy Generalnemu Rodzajów Sił Zbrojnych – zgodnie z art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2013r. o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013r. poz. 852). W uzasadnieniu wskazał, że rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę organ I instancji powinien podjąć w trybie art. 64 § 2 K.p.a. działania zmierzające do sprecyzowania przez stronę wniosku z dnia 27 lutego 2012r. poprzez jednoznaczne określenie sposobu sprostowania świadectwa służby. Organ I instancji powinien także kierować się wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2013r. sygn. akt II SA/Wa 1391/12.
Pismem z dnia 23 lutego 2015r. strona sprecyzowała wniosek z dnia 27 lutego 2012r. wskazując, iż żąda sprostowania świadectwa służby z dnia 31 stycznia 2012r. w następujący sposób: (1) w pkt 1 przez dopisanie okresu pełnienia przez A. B. czynnej służby wojskowej w okresie od dnia 21 listopada 1982r. do dnia 28 listopada 1991r., (2) w pkt 16 przez dopisanie okresu od dnia 21 listopada 1982r. do dnia 28 listopada 1991r. jako okresu pełnienia przez A. B. czynnej służby wojskowej w charakterze skoczka spadochronowego, (3) w pkt 17 przez wykreślenie okresu od dnia 21 listopada 1982r. do dnia 28 listopada 1991r. (tj. stwierdzenia, że A. B. nie pozostawał w tym okresie poza służbą).
Postanowieniem z dnia [...] marca 2015r. nr [...] Dowódca Rodzajów Sił Zbrojnych odmówił sprostowania świadectwa służby A. B. wydanego przez Dowódcę Wojsk Specjalnych w dniu [...] stycznia 2012r. w taki sposób, aby zaliczyć okres od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r. do okresu pełnienia czynnej służby wojskowej (pkt 1 świadectwa służby) oraz do okresu pełnienia służby wojskowej uzasadniającej podwyższenie emerytury wojskowej, w związku z pełnieniem tej służby w charakterze skoczka spadochronowego (pkt 16 świadectwa służby), a także w taki sposób, aby przedmiotowego okresu nie uwzględniać jako okresu pozostawania poza służbą wojskową (pkt 17 świadectwa służby).
Na powyższe postanowienie A. B. wniósł zażalenie. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] maja 2015r. nr [...], powołując w podstawie prawnej § 6 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 maja 2004r. w sprawie świadectw służby żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 128, poz. 1344 ze zm.) w związku z art. 4 ustawy z dnia 11 października 2013r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013r. poz. 1355), utrzymał w mocy postanowienie Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] marca 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby A. B. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa sprawa została wszczęta wnioskiem oficera z dnia 27 lutego 2012r., a zatem przed dniem 5 grudnia 2013r. i do chwili obecnej nie została ostatecznie zakończona. Tym samym na podstawie art. 4 ustawy z dnia 11 października 2013r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw w sprawie tej mają zastosowanie przepisy obowiązujące przed dniem 5 grudnia 2013r. Podniósł następnie, że zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.p.p., okresy pozostawania bez pracy po ustaniu stosunku pracy z osobą, o której mowa w art. 1 tejże ustawy (tj. pozbawioną zatrudnienia za działalność związkową, samorządową, przekonania polityczne i religijne), wlicza się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, w tym również z ubezpieczenia społecznego. Z powyższego przepisu wynika, że okres pozostawania bez pracy nie jest ani okresem zatrudnienia, ani okresem uznawanym za okres zatrudnienia, lecz jedynie okresem podlegającym wliczeniu do tzw. stażu pracy. Nie przyjmuje się tu bowiem fikcji prawnej pozostawania przez ten okres w stosunku pracy. Przedmiotowy przepis stanowi jedynie ogólną zasadę doliczania do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze i uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, okresów pozostawania bez pracy, czyli okresu od chwili rozwiązania stosunku pracy na warunkach opisanych w hipotezie art. 1 u.p.p.p., do daty przywrócenia do pracy na zasadach określonych w ustawie. Na mocy art. 121 u.p.p.p., jej przepisy stosuje się odpowiednio m.in. do byłych żołnierzy zawodowych, którzy zgłoszą wniosek o przyjęcie do służby, o ile spełniają oni warunki przewidziane w odrębnych przepisach. Wobec powyższego, wywodzone z art. 11 ust. 2 u.p.p.p. roszczenie żołnierza o wliczenie okresu pozostawania poza służbą wojskową do okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej może być rozstrzygane wyłącznie w formie decyzji administracyjnej. Nie istnieje odrębna sprawa administracyjna prowadzona na podstawie art. 11 ust. 2 u.p.p.p. o wliczenie okresu pozostawania żołnierza poza zawodową służbą wojskową do okresu pełnienia tej służby. Jeżeli bowiem nie uznaje się wcześniejszych zwolnień z pracy (służby) za niebyłe, a okres pozostawania bez pracy (poza służbą) nie jest ani okresem zatrudnienia (służby), ani okresem uznawanym za okres zatrudnienia (służby), to niemożliwe jest też wydanie abstrakcyjnego orzeczenia o uznaniu takiego okresu za okres służby. Wliczenie okresu pozostawania żołnierza poza zawodową służbą wojskową do okresu pełnienia tej służby może zatem nastąpić wyłącznie w konkretnych sprawach administracyjnych, np. w sprawie przyznania określonych należności pieniężnych, ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego itp.
Organ odwoławczy wskazał także, że z zestawienia przepisów dotyczących zaświadczeń oraz świadectw służby wynika, że świadectwo służby jest rodzajem zaświadczenia, o którym mowa w przepisach K.p.a., jednak wydawanym z urzędu i uregulowanym w przepisach szczególnych, tj. w ustawie z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2014r. poz. 1414 ze zm.) oraz w przepisach wykonawczych. A zatem zaświadczenie nie jest aktem administracyjnym, lecz czynnością faktyczną, nie stanowi bowiem oświadczenia woli, lecz wiedzy. Jeżeli zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, to przy jego pomocy organ stwierdza, co mu wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu w oparciu o posiadane już dane, a postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 K.p.a., spełnia jedynie rolę pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia. Zdaniem organu II instancji, wniosek A. B. z dnia 27 lutego 2012r., sprecyzowany pismem z dnia 23 lutego 2015r., nie dotyczy sprostowania świadectwa służby, lecz stanowi w istocie żądanie zaliczenia do okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej (poprzez zmianę pkt 1 świadectwa służby) okresu od dnia 21 listopada 1982r. do dnia 28 listopada 1991r., kiedy to oficer pozostawał poza zawodową służbą wojskową. W rezultacie dokonania takiego "zaliczenia" miałyby zostać odpowiednio zmienione kolejne punkty świadectwa służby (pkt 16 i pkt 17). Oficer zażądał zatem w istocie wydania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zaliczenia tego okresu do okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej (a ponadto w szczególnym charakterze skoczka spadochronowego), przy czym uczynił to w postępowaniu dotyczącym sprostowania świadectwa służby, a więc sprostowania szczególnego zaświadczenia. Żądanie oficera jest zatem niedopuszczalne, pozbawione podstawy prawnej i wykraczające poza ustawowy zakres sprawy o wydanie świadectwa służby. Wniosek oficera z dnia 27 lutego 2012r. zmierzał w istocie nie do uzyskania świadectwa służby, zawierającego dane zgodne z istniejącym stanem faktycznym i prawnym, lecz do uzyskania dokumentu, który stany te miałyby kształtować w myśl subiektywnych interpretacji strony. Żądanie takie nie może być rozstrzygnięte poprzez sprostowanie świadectwa służby. W sytuacji, gdy w okresie od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r. oficer pozostawał poza zawodową służbą wojskową, okres ten nie może być wykazany w świadectwie służby jako okres pełnienia przez niego zawodowej służby wojskowej. Zamieszczanie w świadectwie służby informacji, że w ww. okresie oficer służbę tę pełnił stanowiłoby poświadczenie nieprawdy. Bezzasadność wniosku oficera spowodowana jest przesłankami odrębnymi i niezależnymi od kwestii zachowania przez oficera, określonego w art. 1 u.p.p.p. terminu do pisemnego zgłoszenia gotowości do pracy (do pełnienia służby).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Obrony Narodowej wywiódł A. B. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 11 u.p.p.p. poprzez jego błędną interpretację i nieuwzględnienie art. 11 ust. 6 ww. ustawy przy wydawaniu decyzji w niniejszej sprawie – przez co organ działał na szkodę skarżącego;
- art. 11 ust. 2 u.p.p.p. poprzez błędną interpretację i uznanie, że w świadectwie pracy skarżącego nie można wskazać okresu od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r. jako okresu służby – przez co organ działał na szkodę skarżącego.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w jego ocenie przepisy u.p.p.p. stanowią podstawę do zaliczenia żołnierzowi okresu przebywania poza czynną służbą wojskową do wysługi, od której zależy wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, bowiem jednoznacznie Zastępca Dyrektora Departamentu Kadr MON uznał, że zwolnienie w 1982r. nastąpiło w związku z jego przekonaniami politycznymi. Okres służby wojskowej skarżącego wynosi ponad 20 lat, w związku z tym w świadectwie służby należy uwzględnić, zgodnie z jego wnioskiem, okres od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r. Świadectwo służby jest dokumentem, na podstawie którego wydawane są decyzje w przedmiocie przysługujących skarżącemu uprawnień pracowniczych w tym dodatków za długoletnią służbę wojskową. Brak uwzględnienia w świadectwie służby okresu w ww. okresie powoduje, iż decyzje w sprawie przyznania przedmiotowych dodatków za wieloletnią służbę wojskową wydawane zostały z pominięciem powyższego okresu, a zatem ze szkodą na rzecz skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. B. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2015r. nr [...] wskazując, że stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W ocenie Sądu I instancji Minister Obrony Narodowej wydając zaskarżone postanowienie zasadnie przyjął brak podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku zgodnie z żądaniem skarżącego. Prawidłowo uznał, że w sytuacji gdy sprawa została wszczęta wnioskiem z dnia 27 lutego 2012r., a zatem przed dniem 5 grudnia 2013r. i nie została ostatecznie zakończona, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 11 października 2013r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw, w sprawie tej mają zastosowanie wojskowe przepisy pragmatyczne obowiązujące przed dniem 5 grudnia 2013r. Zasadnie także organ przyjął, że z przepisu art. 11 ust. 2 u.p.p.p. wynika, że okres pozostawania bez pracy nie jest ani okresem zatrudnienia, ani okresem uznawanym za okres zatrudnienia, lecz jedynie okresem podlegającym wliczeniu do stażu pracy. Nie przyjmuje się tu bowiem fikcji prawnej pozostawania przez ten okres w stosunku pracy. Orzeczenie o przywróceniu do pracy nie unieważnia zwolnienia z pracy z mocą wsteczną. Restytuuje ono stosunek pracy wyłącznie na przyszłość, a zatem doprowadza do powstania stosunku pracy, jaki istniał przed bezprawnym zwolnieniem pracownika z pracy. Zatem powyższy przepis ustawy, stanowi jedynie ogólną zasadę doliczania do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze i uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, okresów pozostawania bez pracy, czyli okresów od chwili rozwiązania stosunku pracy na warunkach opisanych w hipotezie art. 1 u.p.p.p. do daty przywrócenia do pracy na zasadach określonych w tej ustawie. Wprowadzony w u.p.p.p. mechanizm "ponownego zatrudnienia" osób represjonowanych z prawnego punktu widzenia oznacza, że nie uznano wcześniejszych zwolnień z pracy (służby) za niebyłe. Nie przyjęto więc, że nie było w ogóle przerwy pomiędzy rozwiązaniem stosunku pracy (stosunku służbowego), a ponownym jego nawiązaniem na podstawie tej ustawy. Zasadnie zatem organ uznał, że wywodzone z art. 11 ust. 2 u.p.p.p. roszczenie żołnierza o wliczenie okresu pozostawania poza służbą wojskową do okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej może być rozstrzygane wyłącznie w formie decyzji administracyjnej wydanej w konkretnej sprawie administracyjnej, np. w sprawie przyznania określonych należności pieniężnych, ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego itp. Sąd zgodził się z organem, że świadectwo służby ma charakter swego rodzaju zaświadczenia, o którym mowa w przepisach art. 217 i nast. K.p.a., przy czym jest ono wydawane z urzędu i uregulowane w przepisach szczególnych, tj. w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w przepisach wykonawczych.
Nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, że uzasadnione jest stanowisko Ministra, iż wniosek skarżącego z dnia 27 lutego 2012r., doprecyzowany ostatecznie pismem z dnia 23 lutego 2015r., nie dotyczy sprostowania świadectwa służby, lecz poprzez zmianę pkt 1 świadectwa służby stanowi żądanie zaliczenia do okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej okresu od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r., tj. okresu, w którym skarżący pozostawał poza zawodową służbą wojskową. W konsekwencji powyższego "zaliczenia" miałyby zostać odpowiednio zmienione kolejne punkty (pkt 16 i pkt 17) świadectwa służby. Intencją skarżącego jest zatem wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zaliczenia tego okresu do okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skarżący nie może jednak domagać się realizacji tego żądania w postępowaniu dotyczącym sprostowania świadectwa służby jako szczególnego rodzaju zaświadczenia. Żądanie to bowiem wykracza poza ustawowy zakres sprawy wydania świadectwa służby i jako takie jest niedopuszczalne. W świadectwie służby organ wojskowy nie rozstrzyga bowiem żadnej sprawy administracyjnej, lecz zamieszcza tylko takie dane, które odpowiadają stanowi faktycznemu i prawnemu. W sytuacji, gdy w okresie od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r. skarżący pozostawał poza zawodową służbą wojskową, okres ten nie może być wykazany w świadectwie służby jako okres pełnienia przez niego zawodowej służby wojskowej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł A. B. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1. art. 119 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i rozpoznanie sprawy w trybie postępowania uproszczonego, co uniemożliwiło pełne i wszechstronne rozpoznanie sprawy;
2. art. 217 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżący nie może domagać się realizacji żądania w postępowaniu dotyczącym sprostowania świadectwa służby jako szczególnego rodzaju zaświadczenia, bowiem żądanie skarżącego wykracza poza ustawowy zakres sprawy wydania świadectwa służby, będąc w istocie roszczeniem o wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i zaliczenia okresu od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r. do okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej, w sytuacji, gdy zgodnie z brzmieniem tego przepisu zaświadczenie wydaje się nie tylko celem potwierdzenia urzędowego określonego stanu prawnego ale też celem ustalenia określonych faktów, a z art. 11 u.p.p.p. wynika, że faktem jest, iż nastąpiło uchylenie skutków orzeczenia sądu honorowego dla oficerów młodszych przy [...] Batalionie [...] z dnia [...] sierpnia 1982r. oraz rozkazu personalnego Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] listopada 1982r. w sprawie ukarania usunięciem skarżącego z zawodowej służby wojskowej, a zatem okres od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991 r. winien być uznany za okres pełnienia służby wojskowej przez skarżącego;
3. art. 11 u.p.p.p. poprzez uznanie, że w sytuacji, gdy na mocy orzeczenia Sądu Honorowego dla Oficerów Młodszych przy [...] Batalionie [...] z dnia [...] sierpnia 1982r. oraz rozkazu personalnego Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] listopada 1982r. w sprawie ukarania usunięciem skarżącego z zawodowej służby wojskowej, skarżący pozostawał poza zawodową służbą wojskową w okresie od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r., okres ten nie może być wykazany w świadectwie służby jako okres pełnienia przez skarżącego zawodowej służby wojskowej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania oraz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że uznając za Sądem I instancji, że świadectwo służby jest szczególnego rodzaju zaświadczeniem i zastosowanie do niego ma art. 217 K.p.a., to przytoczyć także należy § 2 ust. 2 tego artykułu, zgodnie z którym zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Minister Obrony Narodowej w rozkazie personalnym z dnia [...] maja 1991r. m.in. utrzymał w mocy zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej z zachowaniem wszelkich uprawnień przysługujących żołnierzom zawodowym zwalnianym z tej służby z przyczyn, które nie powodują utraty uprawnień oraz przyznaniem należności z tego tytułu według stawek aktualnie obowiązujących. Skutkiem wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej było przeniesienie z zawodowej służby wojskowej do rezerwy wojskowej i pozbawienie stopnia majora, a zatem w przypadku uchylenia orzeczenia sądu honorowego okres pozostawania przez skarżącego w rezerwie wojskowej winien być traktowany jak okres pozostawania przez skarżącego w zawodowej służbie wojskowej. Podkreślił, że nie może zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że okres od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r. nie może być wykazany w świadectwie służby jako okres pełnienia przez skarżącego zawodowej służby wojskowej. Brzmienie art. 11 u.p.p.p. oraz art. 35 ust 1 ustawy z dnia 21 maja 1963r. o dyscyplinie wojskowej oraz odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenie honoru godności żołnierza (Dz.U. z 1977r. Nr 23, poz. 101) zgodnie z którym “w razie uchylenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, obniżenia stopnia wojskowego albo usunięcia z zawodowej służby wojskowej oraz w razie uchylenia orzeczenia sądu honorowego, w wyniku którego pozbawiono żołnierza stopnia oficerskiego, chorążego lub podoficerskiego, ulegają uchyleniu skutki, jakie spowodowało wymierzenie kary dyscyplinarnej albo pozbawienie stopnia", pozwala na przyjęcie, iż okres od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r. był okresem pełnienia przez skarżącego służby wojskowej. Brak potwierdzenia faktu przywrócenia skarżącemu wszelkich uprawnień w tym zaliczenia do okresu służby okresu od dnia 21 listopada 1982r. do dnia 28 listopada 1991r. uniemożliwia skarżącemu zachowanie innych uprawnień w tym otrzymania dodatku za długoletnią służbę wojskową w stosownej wysokości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.
Z motywów skargi kasacyjnej wynika, że w ocenie skarżącego przerwa w pełnieniu obowiązków służbowych spowodowana usunięciem z zawodowej służby wojskowej w okresie od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r. powinna zostać zaliczona do okresu, od którego zależy wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i zaliczenie to winno nastąpić poprzez sprostowanie świadectwa służby. Trafnie powyższą sytuacje ocenił Sąd I instancji uznając, iż środek prawny przedsięwzięty przez skarżącego dla zrealizowania powyższego celu do tego się nie nadawał, a jego nieadekwatność do osiągnięcia tegoż celu wynikała z istoty charakteru zaświadczenia, którego sprostowania skarżący się domagał.
Nie ulega wątpliwości, iż przepis art. 1 u.p.p.p. pozwalał pracownikowi uspołecznionego zakładu pracy, z którym stosunek pracy został rozwiązany w jakikolwiek sposób w związku z przekonaniami politycznymi, religijnymi, przynależnością do związku zawodowego albo też prowadzeniem działalności związkowej lub samorządowej, zgłosić na piśmie w terminie do dnia 30 czerwca 1990r. gotowość ponownego podjęcia pracy w tym zakładzie pracy. Regulacja ta miała odpowiednie zastosowanie także do byłych żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, Służby Więziennej i Pożarnictwa (art. 121 u.p.p.p.). Trafnie wskazano w motywach zaskarżonego wyroku, iż uzyskanie uprawnienia do wliczenia okresu pozostawania poza służbą wojskową do okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej może być rozstrzygane wyłącznie w formie decyzji administracyjnej wydanej w konkretnej sprawie administracyjnej. Nie może to natomiast nastąpić w formie zaświadczenia, które jest czynnością faktyczną będącą oświadczeniem wiedzy organu, a nie aktem administracyjnym. Skoro zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, przy pomocy którego organ stwierdza to co mu jest wiadome, to tym samym poprzez wydanie zaświadczenia nie następuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Trafnie w tym kontekście wskazano, iż okres pozostawania bez pracy w rozumieniu przepisów u.p.p.p. nie jest ani okresem zatrudnienia, ani okresem uznawanym za okres zatrudnienia, lecz jedynie okresem podlegającym wliczeniu do stażu pracy. Tym samym ustawodawca nie zastosował fikcji prawnej pozostawania przez wspomniany okres w stosunku pracy. Orzeczenie o przywróceniu do pracy nie unieważnia zwolnienia z pracy z mocą wsteczną. Restytuuje ono stosunek pracy wyłącznie na przyszłość poprzez doprowadzenie do powstania stosunku pracy, jaki istniał przed bezprawnym zwolnieniem pracownika z pracy (vide: wyrok SN z dnia 10 marca 2010r. sygn. akt II PK 265/09, Lex nr 602244; wyrok SN z dnia 12 sierpnia 2009r. akt sygn. II UK 391/08, Lex 1341673). Tym samym fakt dokonanego zwolnienia ze służby i funkcjonowanie w obrocie prawnym jego skutków nie pozwala pominąć owej czynności prawotwórczej przy wydawaniu świadectwa służby. Trafna jest zatem konkluzja Sądu I instancji, iż okoliczności niniejszej sprawy nie pozwalały sprostować świadectwa służby skarżącego tak aby w następstwie tego sprostowania nastąpiło wliczenia okresu pozostawania skarżącego poza służbą wojskową do okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Tym samym nie można potwierdzić zasadności zarzutu naruszenia art. 217 § 2 K.p.a.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 11 u.p.p.p. należy wskazać, iż został on wadliwie sformułowany poprzez błędne określenie naruszonego przepisu, pomijające przybliżenie konkretnych jednostek redakcyjnych owego artykułu. Tak sformułowana skarga kasacyjna generalnie uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 P.p.s.a., nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy przede wszystkim wskazanie podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) rozumiane jako podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji. Jeżeli przepis dzieli się na kilka jednostek redakcyjnej (np. paragrafy, ustępy, punkty, litery), to przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy dokładne wskazanie tych przepisów prawa, które – zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną – zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony gdy wskazuje ona jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia (vide: postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 1997r. sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2008r. sygn. akt I OSK 2034/06; wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004r. sygn. akt GSK 356/04; wyrok NSA z dnia 10 maja 2011r. sygn. akt II OSK 2520/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Niezależnie jednak od powyższej formalnej wadliwości powyższego zarzutu wypada także wskazać, iż skarżący kasacyjnie w odrębnym postępowaniu bezskutecznie domagał się zaliczenia do stażu pracy, w drodze decyzji, przerwy w pełnieniu obowiązków służbowych spowodowanej usunięciem z zawodowej służby wojskowej w okresie od dnia 21 listopada 1982r. do 28 listopada 1991r. (vide: wyrok NSA z dnia 24 września 2014r, sygn. akt I OSK 1231/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Tym samym za bezzasadny wypada uznać zarzut naruszenia art. 11 u.p.p.p.
Natomiast zarzut naruszenia art. 119 pkt 3 P.p.s.a. odwołuje się do wadliwego rozpoznania niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. W motywach skargi kasacyjnej został on uzasadniony wyłącznie stwierdzeniem wskazującym na uniemożliwienie pełnego i wszechstronnego rozpoznania sprawy, jednak bez wskazania na czym konkretnie polegało owe uniemożliwienie rozpoznania sprawy. Powyższy zarzut został zgłoszony w ramach podstawy kasacyjnej uregulowanej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a zatem jego skuteczne podniesienie wymaga nie tylko precyzyjnego wskazania na czym polegało uniemożliwienia rozpoznania niniejszej sprawy, ale także wyjaśnienia istotnego wpływu zarzucanego naruszenia prawa na treść rozstrzygnięcia. Powszechnie uznaje się bowiem, iż możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy to tyle co prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (vide: T.Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WK 2016r., uwaga 21 do art. 145; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 566/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W tym kontekście mówi się także o uprawdopodobnieniu możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014r. sygn. akt II FSK 1224/13; wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2014r. sygn. akt I OSK 160/13; wyrok NSA z dnia 25 marca 2014r. sygn. akt II GSK 62/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jeśli badana skarga nie wyjaśnia żadnej z powyższych kwestii, to należy uznać także zarzut naruszenia art. 119 pkt 3 P.p.s.a. za bezzasadny.
Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.