II SA/Wa 1281/20

II SA/Wa 1281/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Sygn. powiązane
III OSK 5429/21 - Wyrok NSA z 2024-11-19
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1789
art. 35
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2020 r. [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów (dalej także: "Centralna Komisja" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 z późn. zm. - dalej także: "ustawa o stopniach naukowych") - po rozpoznaniu odwołania T. C. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] (dalej także: "Rada Wydziału" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] odmawiającą nadania stopnia naukowego doktora w dyscyplinie [...].
Zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wydana została w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] czerwca 2016 r. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] - działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki - podjęła uchwałę w sprawie odmowy nadania T. C. stopnia naukowego doktora w dyscyplinie [...].
W uzasadnieniu uchwały Rada Wydziału wskazała, że swoje rozstrzygnięcie podjęła po zapoznaniu się z uchwałą nr [...] Komisji ds. [...] Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy [...] T. C..
W piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. skarżąca wniosła od powyższej uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odwołanie do Centralnej Komisja do Spraw Stopni i Tytułów.
Wnosząc o uchylenie spornej uchwały i przekazanie sprawy Radzie Wydziału do ponownego rozpatrzenia, skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji rażące naruszenie procedur poprzez:
1) naruszenie § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2015 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2015 r., poz. 1842) - poprzez całkowite pominięcie podczas publicznej obrony [...], przedstawienia swoich recenzji przez recenzentów, podczas gdy cytowane rozporządzenie obliguje recenzentów do takiego postępowania,
2) kilkukrotne zarzucenie skarżącej podczas publicznej obrony, iż praca doktorska, stanowiąca przedmiot obrony, była już we wcześniejszym czasie broniona na innej uczelni z uwagi na fakt, iż badania kończą się na 2014 r., podczas gdy rozbieżność w czasie pomiędzy zakończeniem badań, a przystąpieniem do obrony pracy wynika z faktu, iż poprzedni promotor pracy [...] - [...] J. L. - zmarł w czasie otwarcia przewodu [...] skarżącej na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w [...], ale jeszcze przed wydaniem opinii promotora o pracy doktorskiej, przez co skarżąca była zmuszona do poszukiwania nowego promotora i otwierania po raz kolejny przewodu doktorskiego na tym samym Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w [...], co wiązało się z dodatkowym upływem czasu,
3) interpretowanie, jako "zastanawiającej" rozbieżności w poziomie samej rozprawy doktorskiej, którą skarżąca pisała kilka lat oraz autoreferatu, o którego konieczności dostarczenia w wersji papierowej została poinformowana w dniu [...] czerwca 2016 r., tj. dwa dni przed obroną pracy doktorskiej, mimo, iż dokument taki nie jest wymagany ani przez rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2015 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie profesora, ani przez wewnętrzny tryb i warunki przeprowadzenia czynności w przewodzie doktorskim Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...], który w rzeczy samej nie istnieje.
W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że podczas publicznej obrony pracy [...] nie dopełniono jednego z obligatoryjnych proceduralnych elementów i nie udzielono recenzentom głosu, aby mogli oni przedstawić swoje recenzje. Tymczasem, jak zauważyła skarżąca, recenzje rozprawy doktorskiej stanowią jeden z decydujących elementów w całym przewodzie doktorskim, który ma istotny wpływ na podjętą decyzję. W ocenie strony skarżącej, przedmiotowe recenzje zawierają wnikliwą i pełną ocenę wartości naukowej rozprawy [...] wraz z obszernym uzasadnieniem, a w szczególności opinię, czy rozprawa odpowiada warunkom określonym w art. 13 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych.
Ponadto, skarżąca wskazała, że - wbrew zarzutom jednego z członków Komisji ds. [...] - wcześniejsza obrona rozprawy [...] nie mogła mieć miejsca nie tylko ze względów etycznych, ale również prawnych, albowiem skarżąca podpisała stosowne oświadczenia.
Jednocześnie, strona skarżąca, wskazując na konkretne zachowania członków Komisji [...] - zarzuciła, że podczas publicznej obrony byli oni niezdyscyplinowani, co powodowało w konsekwencji chaos podczas obrony, nad którym Przewodnicząca Komisji nie panowała.
Skarżąca wyraźnie podkreśliła, że podczas dyskusji publicznej zostało jej zadane przez członków Komisji łącznie 11 pytań, z których część nie była związana bezpośrednio z tematem przeprowadzonych przez skarżącą badań.
Ponadto, skarżąca podkreśliła, że publiczna obrona powinna dotyczyć dysertacji doktorskiej, która z kolei powinna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego oraz wykazywać ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w danej dyscyplinie naukowej, a także umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej. Tymczasem, jak zauważyła skarżąca, w uzasadnieniu spornej uchwały Komisji [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej nie wykazano braków w tym zakresie.
Konkludując, skarżąca stwierdziła w uzasadnieniu odwołania, że forma przeprowadzenia publicznej obrony rozprawy [...] jest obarczona wieloma błędami proceduralnymi oraz merytorycznymi, a ponadto wręcz uwłacza czynnościom publicznej obrony [...] oraz przestrzegania wartości etycznych na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w [...], o których mowa w Uchwale Senatu Nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. - "Dobre obyczaje i zasady postępowania pracowników i studentów Uniwersytetu [...] w [...]".
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów - działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie [...] – decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymała w mocy ww. uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., odmawiającą nadania skarżącej stopnia naukowego doktora w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi T. C. od decyzji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], wyrokiem z dnia 15 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1259/18, uchylił zaskarżoną decyzję przyjmując, że Centralna Komisja, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie dopuściła się przede wszystkim - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego uznała, że zarzuty strony skarżącej podniesione w treści odwołania nie są zasadne w stopniu pozwalającym na uchylenie uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., odmawiającej nadania skarżącej stopnia naukowego doktora w dyscyplinie [...]. W szczególności nie wyjaśniła w sposób jednoznaczny w uzasadnieniu spornej decyzji, dlaczego uznała, że skarżąca T. C. nie spełnia wymogów koniecznych do nadania stopnia [...] nauk [...], o których mowa w ustawie o stopniach naukowych.
Sąd uznał, że w konsekwencji wskazanego powyżej uchybienia, Centralna Komisja, jako organ odwoławczy - utrzymując w mocy uchwałę Rady Wydziału, odmawiającą nadania skarżącej stopnia naukowego doktora [...] - nie dokonała również prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek, o których mowa w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych.
Sąd zauważył, że Centralna Komisja, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną z dnia [...] marca 2018 r., powołała się na opinie w sprawie zasadności odwołania skarżącej, sporządzone przez obu powołanych recenzentów, tj. [...] C. B. oraz [...] R. H., w żaden sposób nie wskazując jednak, dlaczego nie zgodziła się z oceną zasadności zarzutów skarżącej sformułowaną przez pierwszego z tych recenzentów, pomimo, iż [...] C. B., analizując odwołanie strony skarżącej, uznał zasadność części jej zarzutów, przyjmując nawet, że ich waga jest na tyle istotna, ż powinna stanowić podstawę do uwzględnienia odwołania strony skarżącej (vide: opinia [...] C. B. z dnia [...] stycznia 2017 r. - w aktach administracyjnych). Co prawda, Centralna Komisja odwołała się także do opinii drugiego z recenzentów, w której [...] R. H. nie podzielił zarzutów skarżącej, jednak nie wyjaśniła w żaden sposób w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego przyjęła za słuszne stanowisko o nieuwzględnieniu odwołania strony skarżącej.
Sąd uznał, że w tej sytuacji nie sposób stwierdzić na podstawie treści uzasadnienia spornej decyzji z dnia [...] marca 2018 r., z jakich przyczyn Centralna Komisja nie podzieliła zasadności poszczególnych zarzutów strony skarżącej podniesionych w odwołaniu. Ponadto, Centralna Komisja, stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "(...) zastrzeżenia nie budzi sama rozprawa doktorska, a sposób jej prezentacji, świadczący o mankamentach warsztatu naukowego oraz niepoprawny język i styl wypowiedzi doktorantki wskazujący na poziom wykształcenia daleko odbiegający od standardów stawianych doktorom [...]", w żaden sposób nie wyjaśniła bliżej, na czym dokładnie polegały owe "mankamenty" na tle "standardów", nie przybliżając jednocześnie w żaden sposób kryteriów owej oceny i przyjętych standardów.
W ocenie Sądu, kandydat do nadania stopnia naukowego doktora [...] ma pełne prawo wiedzieć, dlaczego - pomimo pozytywnych recenzji - Centralna Komisja uznała, że zastrzeżenia budzi sporna rozprawa doktorska, a w szczególności ma prawo poznać konkretne przyczyny, z powodu których organ odwoławczy nie podzielił zasadności zarzutów strony skarżącej zawartych w treści odwołania.
Sąd stwierdził, że rozpatrując sprawę ponownie, Centralna Komisja zobowiązana będzie w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ocenić poszczególne zarzuty strony skarżącej i wskazać ewentualnie, z jakich powodów nie uznaje ich zasadności.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], Centralna Komisja, rozpatrując sprawę ponownie, powołała kolejnych dwóch recenzentów, którzy negatywnie ocenili odwołanie. Stanowisko recenzentów Centralna Komisja przyjęła za własne. Sekcja [...] Centralnej Komisji, w dniu [...] lutego 2020 r., w głosowaniu tajnym nie uznała odwołania T. C. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., odmawiającej nadania stopnia doktora ww. w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...] (wynik głosowania tajnego Sekcji za przyjęciem odwołania: TAK-0/NIE-30/W-0). Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy, oraz w wyniku głosowania tajnego, podjęło uchwałę o odmowie poparcia odwołania T. C. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., odmawiającej nadania stopnia doktora ww. w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...], uznając je za niezasadne (wynik głosowania tajnego Prezydium CK za przyjęciem odwołania: TAK-0/NIE-10/W-0). W rezultacie Prezydium CK postanowiło utrzymać w mocy przedmiotową uchwałę ww. Rady Wydziału.
Organ odwoławczy, uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że postępowanie doktorskie uregulowane zostało w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora.
Zgodnie z art. 13 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym:
1. Rozprawa doktorska, przygotowywana pod opieką promotora albo pod opieką promotora i promotora pomocniczego, powinna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego lub oryginalne rozwiązanie problemu w oparciu o opracowanie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne, lub oryginalne dokonanie artystyczne, oraz wykazywać ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w danej dyscyplinie naukowej lub artystycznej oraz umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej lub artystycznej.
2. Rozprawa doktorska może mieć formę maszynopisu książki, książki wydanej lub spójnego tematycznie zbioru rozdziałów w książkach wydanych, spójnego tematycznie zbioru artykułów opublikowanych lub przyjętych do druku w czasopismach naukowych, określonych przez ministra właściwego do spraw nauki na podstawie przepisów dotyczących finansowania nauki, jeżeli odpowiada warunkom określonym w ust. 1.
3. Rozprawę doktorską może stanowić praca projektowa, konstrukcyjna, technologiczna, wdrożeniowa lub artystyczna, jeżeli odpowiada warunkom określonym w ust. 1.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 ww. ustawy czynności przewodu doktorskiego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie: 1) wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora, a także promotora pomocniczego, w przypadku jego udziału w przewodzie; 2) wyznaczenia recenzentów; 3) przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony; 4) przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej; 5) nadania stopnia doktora.
Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, uchwały, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, są podejmowane w głosowaniu tajnym i zapadają bezwzględną większością oddanych głosów przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania.
Zgodnie z art. 21 ww. ustawy:
1. Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania.
2. Po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej.
Publiczna obrona rozprawy [...] odbyła się w dniu [...] czerwca 2016 r. Wzięli w niej udział promotor, recenzenci, członkowie oraz zaproszeni goście. Podczas obrony Przewodnicząca Komisji przedstawiła sylwetkę naukową doktorantki i poprosiła ją o zaprezentowanie autoreferatu. W kolejnej części obrony recenzenci przedstawili swoje oceny wyraźnie zaznaczając, że przedstawioną im do oceny rozprawę [...] oceniają pozytywnie. W trakcie publicznej dyskusji nad rozprawą doktorską zadano 11 pytań, na które doktorantka nie umiała logicznie i zadowalająco odpowiedzieć. Argumentacja była nieprawidłowa. Jej styl wypowiedzi był potoczny, nie używała języka [...], podstawowe pojęcia i instytucje [...], w tym również z zakresu objętego tematem pracy (m. in. nie wiedziała na czym polega [...]. Na podstawie recenzji rozprawy doktorskiej oraz wyników jej publicznej obrony Komisja [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmówiła przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej, zaś Rada Wydziału [...] w dniu [...] czerwca 2016 r. podjęła uchwałę odmawiającą nadania stopnia [...] w dyscyplinie [...].
Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w uzasadnieniu uchwały podniosła, że swoje rozstrzygnięcie podjęła po zapoznaniu się z treścią uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Komisji do spraw przewodów doktorskich, Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w sprawie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej T. C..
Nadto, uzasadniając swoje negatywne stanowisko, Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...], podniosła, że część empiryczna rozprawy [...] T. C., zatytułowanej " [...]", [...] 2015, napisanej pod naukowym kierownictwem [...] S. W. - [...] Katedry [...], Wydziału [...] Uniwersytetu [...] , jest niepełna, przy czym doktorantka nie potrafiła w merytoryczny sposób wytłumaczyć tego faktu zasłaniając się niemożnością dostępu do materiałów źródłowych, zarazem nie potrafiła wyjaśnić na czym polega metoda historyczno-prawna, którą zadeklarowała jako jedną z zasadniczych metod badawczych w swojej pracy. Na większość pytań zadanych jej w trakcie obrony nie umiała udzielić poprawnych odpowiedzi lub też nie odpowiadała w ogóle, co spowodowało, że przy krytycznych, aczkolwiek z pozytywnymi konkluzjami, recenzjach recenzentów: [...] Uniwersytetu [...] i [...] W. H. z Akademii [...] w [...], Komisja do spraw [...] Uniwersytetu [...] w [...], uwzględniając przebieg publicznej obrony [...] oraz wynik głosowania, odmówiła przyjęcia publicznej obrony wyżej wymienionej rozprawy [...].
W przewodzie [...] T. C. wypowiedziała się Komisja powołana przez Radę Wydziału. Komisja ta przeprowadza wszystkie etapy postępowania, w tym, przed tą Komisją odbyła się publiczna obrona pracy doktorskiej kandydatki. Rolą Rady Wydziału było przyjęcie lub odrzucenie wniosku Komisji w sprawie nadania tytułu na podstawie zebranego materiału dowodowego. Postępowanie przeprowadzone przed Komisją zakończyło się odpowiednio uzasadnionym wnioskiem negatywnym, toteż Rada Wydziału w niczym nie uchybiła prawu, wydając swoją decyzję w oparciu właśnie o ten wniosek i zgromadzony materiał dowodowy.
Organ odwoławczy zauważył, że Rada Wydziału w tego rodzaju procedurze nie jest instancją wyższą ani odrębną wobec komisji, postępowanie to toczy się w tej samej instancji z pewnym podziałem na role, przy czym rola prowadzenia postępowania wyjaśniającego należy do komisji. Jak wynika z dokumentacji sprawy, Komisja prawidłowo ustaliła okoliczności faktyczne, toteż nie naruszono art. 7 i art. 9 k.p.a.
Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2015 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (poz. 1842), podczas obrony kandydat przedstawia główne założenia i wyniki rozprawy doktorskiej, a następnie recenzenci przedstawiają swoje recenzje. W przypadku nieobecności recenzenta przewodniczący rady jednostki organizacyjnej przeprowadzającej przewód doktorski albo komisji doktorskiej zarządza odczytanie jego recenzji. Z protokołu obrad Komisji wynika, że Przewodnicząca udzieliła głosu recenzentom profesorom [...] T. S. i W. H. Recenzenci przedstawili doktorantce swoje recenzje, sporządzone w rzetelny sposób, tj. uwypuklające w nich elementy pozytywne, co odnieść trzeba do recenzji [...] T. S. akcentującego nowatorskość rozprawy, czy imponujący według niego materiał źródłowy, a także negatywne, co szczególnie dostrzec należy w recenzji [...] W. H., podkreślającego m.in. pomieszanie przez doktorantkę pytań badawczych i tez, mylenie pojęć "urzędnik" i "funkcjonariusz publiczny", brak proporcji tekstowej rozdziałów, a jako przykład podaje ostatni rozdział rozprawy, określając go mianem "bardzo krótkiego", brak jasnego stanowiska co do wniosków de lege ferenda. Recenzenci w konkluzji pozytywnie ocenili rozprawę [...]. Nie jest zatem prawdą, że podczas obrony nie przedstawiono konkluzji recenzji, a ewentualne przedstawianie całych recenzji, które są przecież publicznie znane, jest już kwestią zwyczaju panującego na danej uczelni. Protokół z obrad Komisji jest dokumentem urzędowym i jego treść stanowi dowód w sprawie. Wykazano zatem, że recenzje, jako przedstawione w trakcie publicznej obrony, zostały wzięte pod uwagę łącznie z innymi elementami obrony. W związku z powyższym, zdaniem Centralnej Komisji, nie można przyjąć, że w toku obrony publicznej nie przedstawiono recenzji i nie udzielano głosu recenzentom.
W toku postępowania pojawiły się wątpliwości w zakresie tego, czy praca doktorska była już broniona na innej uczelni. Wątpliwości te były w pełni uzasadnione, gdyż — jak wynika z akt sprawy — historia obu przewodów doktorskich kandydatki jest niejasna, jakkolwiek nie ma dowodu na to, że przystępowała ona dwukrotnie do obrony tej samej pracy doktorskiej. Przedstawiona przez odwołującą sytuacja formalna mogła być rzeczywiście kwestionowana przez członków Komisji, jako wysoce niejasna, zwłaszcza w świetle wyjaśnień doktorantki, które nie były spójne. Po drugie, tego rodzaju wątpliwości członków Komisji nie mogły w niczym naruszać jakichkolwiek przepisów procesowych. Komisja prowadzi postępowanie wyjaśniające, mając nie tylko prawo, ale i obowiązek wyjaśniać wszelkie wątpliwości. W protokole z publicznej obrony nie odnotowano żadnych uwag co do możliwości obrony przedmiotowej pracy na innej uczelni, zaś pytania z tą kwestią związane odnosiły się wyłącznie do dowodów uzasadniających zakończenie badań empirycznych przez doktorantkę w 2013 r. — 2 lata przed złożeniem [...] uczelni, a 3 lata przed przystąpieniem do publicznej obrony, co mogło skutkować dezaktualizacją niektórych badań. W toku publicznej dyskusji doktorantka, będąca osobą o wyższym wykształceniu [...], która w 2010 r. ukończyła Wyższą Szkołę [...] w [...] (Zamiejscowy Wydział [...] w [...]), uzyskując tytuł zawodowy [...] z oceną dostateczną, i o ponad 30 letnim doświadczeniu w pracy [...], tudzież dydaktycznej, prowadząc zajęcia ze specjalności [...], także osobą kończącą szereg kursów/szkoleń związanych z problematyką [...], powinna składnie, logicznie i rzetelnie umieć odpowiadać na pytania osób uczestniczących w publicznej obronie. Tego w ocenie organu odwoławczego nie było. Odpowiedzi kandydatki na pytania związane z tematyką doktoratu były niepełne, argumentacja nieprawidłowa, w trakcie ustnych odpowiedzi następowało mieszanie pojęć np.; "przepis" i "zapis", co na poziomie publicznej obrony na Wydziale [...], w materii [...], przy uwzględnieniu wykształcenia doktorantki zmierzającej do uzyskania stopnia naukowego doktora w dyscyplinie [...], nie powinno było zaistnieć, tym bardziej, że chodziło o pojęcia, które również w środowisku doktorantki uchodzą za powszechnie znane.
Autoreferat zaś stanowi w pisemnej formie syntetyczną prezentację bronionej rozprawy doktorskiej, umożliwiając tym samym członkom Rady zapoznanie się
z głównymi tezami doktoratu i końcowymi wnioskami. Autoreferat powinien być dostępny w czasie obrony dla wszystkich jej uczestników, toteż wymaganie złożenia go na piśmie w niczym nie narusza prawa. Taka jest zresztą praktyka stosowana na wszystkich uniwersytetach. Wbrew opinii odwołującej się, nie pisemna wersja autoreferatu, jakiej od niej zażądano, była podstawą wydanej decyzji.
Z przebiegu publicznej obrony, utrwalonej nagraniem dźwiękowym, nie wynika, aby w czasie jej toku panowała atmosfera będąca "urażeniem godności" doktorantki, czy "poniżeniu" jej zadawanymi pytaniami, mającymi wykraczać poza materię doktoratu. Ponadto, w toku całego postępowania związanego z przedmiotową sprawą uczestniczyły w nim osoby, dydaktycy o istotnym i uznanym "dorobku naukowo-badawczym w sferze [...], co do zasady, a w materii [...] co do wysokości" zaś przeprowadzone czynności przez jednostkę organizacyjną Uniwersytetu [...] w [...] odbyły się z pełnym poszanowaniem tak praw doktorantki, jak i obowiązujących w dacie zdarzenia przepisów, z jednoczesnym uwzględnieniem rzetelności w podejmowaniu określonych czynności, w szczególności prawidłowością sporządzania protokołów i pism, których realizację nakazują przepisy wyżej wspomnianych aktów prawnych. Dlatego, zdaniem organu odwoławczego, zarzuty mające charakter emocjonalny nie znajdują potwierdzenia w protokole z obrony doktorskiej i są, w świetle zgromadzonego materiału sprawy, całkowicie subiektywne i chybione.
W uzasadnieniu uchwały nie zawarto expressis verbis stwierdzenia, że kandydatka posiada braki w zakresie przedstawianej, wymaganej przez ustawę, ogólnej wiedzy teoretycznej i umiejętności samodzielnego prowadzenia pracy naukowej. Natomiast z jego treści bez wątpienia wynika ocena doktorantki, wyraźnie kwestionująca jej predyspozycje wymagane przez ustawę.
Stanowisko Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...], w tym przede wszystkim podjęte rozstrzygnięcie, zawiera w pełni wyczerpujące uzasadnienie zajętego stanowiska, negatywnego dla doktorantki, odnosi się ono do całości zgromadzonego materiału w sprawie, a wynika z niego, że Rada, podejmując negatywną decyzję, w żadnym momencie swojego działania nie przekroczyła granic swobodnego uznania. Komisja wnikliwie podeszła do każdego szczegółowego zagadnienia.
W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że T. C. nie spełnia wymagań obowiązującej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym w zakresie uzyskania stopnia naukowego doktora. W trakcie zaś publicznej obrony pracy doktorskiej nie doszło do naruszenia norm postępowania administracyjnego wynikających z przepisów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, a także odpowiednich przepisów k.p.a.
Centralna Komisja podzieliła stanowisko organu I instancji, że rozprawa doktorska przedstawiona przez T. C. nie wykazała ogólnej wiedzy teoretycznej kandydatki w dyscyplinie [...], jej umiejętności samodzielnego prowadzenia pracy naukowej. Sama rozprawa nie budzi zastrzeżeń, ale sposób jej prezentacji, świadczy o mankamentach warsztatu naukowego, a niepoprawny język i styl wypowiedzi doktorantki wskazuje na poziom wykształcenia daleko odbiegający od standardów stawianych [...].
T. C. pismem z dnia 6 czerwca 2020 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], utrzymującą w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], odmawiającą nadania jej stopnia naukowego [...] w dyscyplinie [...].
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewykonanie wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1259/18, którym zobowiązano organ odwoławczy do jednoznacznej i niebudzącej wątpliwości oceny poszczególnych zarzutów strony skarżącej oraz wskazania ewentualnych powodów ich nieuwzględnienia, biorąc pod uwagę zawartą w wyroku ocenę prawną.
Skarżąca wniosła o:
1. uchylenie w całości zaskarżanej decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] lutego
2020 r. nr [...];
2. stwierdzenie, że decyzja z dnia [...] lutego 2020 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 35 k.p.a.;
3. dopuszczenie przez sąd dowodu w formie nagrania z przeprowadzonej rozprawy publicznej;
4. umorzenie kosztów postępowania.
Skarżąca uzasadniając skargę wskazała, że o rażącym naruszeniu prawa świadczy:
1. brak kierowania się przez organ odwoławczy zasadą rzetelności, bezstronności i przejrzystości przy rozpatrywaniu wszystkich zarzutów skarżącej, co skutkowało naruszeniem art. 7 k.p.a. przez:
1) powoływanie się w zaskarżonej decyzji tylko i wyłącznie na protokół Komisji ds. [...] Uniwersytetu [...] w [...], bez przeprowadzenia dokładnej analizy zebranego dowodu, w wyniku czego dokonana analiza jest stronnicza i nie ma na względzie interesu skarżącej tylko interes Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...];
2) zatajenie stanu faktycznego przebiegu publicznej obrony doktoratu skarżącej, którym jest nagranie, jako dowód z przebiegu publicznej obrony doktoratu skarżącej odzwierciedlający całokształt sprawy, dowód ten jest dowodem kluczowym, który może mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy, w zakresie rażącego naruszenia prawa przez organ odwoławczy § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2015 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, polegający na całkowitym pominięciu podczas publicznej obrony doktorskiej skarżącej przedstawienia recenzji przez dwóch obecnych na sali recenzentów. Skarżąca zaznaczyła, że za każdym odwołaniem do organu odwoławczego zwraca się o dokładne zbadanie dowodu w formie nagrania, jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wydanym wyroku z dnia 15 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1259/18 odniósł się do tego;
3) przewlekłe postępowanie w sprawie skarżącej, które przy rozpatrywaniu pierwszego odwołania wynosiło 20 m-cy, natomiast przy rozpatrywaniu sprawy
w wyniku wyroku WSA w Warszawie od lipca 2019 r. (zwrotu dokumentów przez Sąd) do maja 2020 r. tj. 10 m-cy, przy równoczesnym ponagleniu organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej także: "p.p.s.a."), nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku dowodowego w formie nagrania z przeprowadzonej rozprawy publicznej.
Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego nie było w niniejszej sprawie niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, jak wymaga tego art. 106 § 3 p.p.s.a., a ponadto, brak jest podstaw do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z nagrania.
W ocenie Sądu, rozpoznając ponownie sprawę, Centralna Komisja uwzględniła wytyczne i oceny wskazane w wyroku z dnia 15 lutego 2019 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1259/18.
Centralna Komisja, zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.), podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. Uchwały o niezatwierdzeniu uchwał o nadanie stopnia lub odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora w sprawach, o których mowa w art. 15 ust. 2 oraz w art. 28 ust. 4, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Centralnej Komisji.
Centralna Komisja powołała kolejnych dwóch recenzentów, którzy negatywnie ocenili odwołanie.
Sekcja Nauk [...] Centralnej Komisji, w dniu [...] lutego 2020 r. w głosowaniu tajnym, jednogłośnie nie uznała odwołania T. C. od uchwały Rady [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., odmawiającej nadania stopnia [...] ww. w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...].
Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy oraz w wyniku głosowania tajnego jednogłośnie podjęło uchwałę o odmowie poparcia odwołania T. C. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., odmawiającej nadania stopnia doktora w dziedzinie nauk [...] w dyscyplinie [...], uznając je za niezasadne.
Centralna Komisja, wydając zaskarżoną decyzję, odniosła się do całości zgromadzonego materiału w sprawie, rzetelnie i wnikliwie oceniła jego poprawność, a w konsekwencji nie zostały przekroczone granice swobodnego uznania przez organ rozstrzygający.
Publiczna obrona rozprawy [...] T. C. odbyła się w dniu [...] czerwca 2016 r. Wzięli w niej udział promotor, recenzenci, członkowie oraz zaproszeni goście. Recenzenci przedstawili swoje oceny zaznaczając, że przedstawioną im do oceny rozprawę [...] oceniają pozytywnie. W trakcie publicznej dyskusji nad rozprawą doktorską zadano kandydatce 11 pytań.
Na podstawie recenzji rozprawy doktorskiej oraz wyników jej publicznej obrony Komisja [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmówiła przyjęcia publicznej obrony rozprawy [...], zaś Rada Wydziału [...] w dniu [...] czerwca 2016 r. podjęła uchwałę odmawiającą nadania stopnia [...] w dyscyplinie [...].
Jak wynika z uzasadnienia ww. uchwały, przedmiotowe rozstrzygnięcie Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] podjęła po zapoznania się z treścią uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Komisji d [...] Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w sprawie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej T. C..
Komisja ta przeprowadziła wszystkie etapy postępowania, w tym przed tą Komisją odbyła się publiczna obrona pracy doktorskiej kandydatki. Rolą Rady Wydziału było przyjęcie lub odrzucenie wniosku komisji w sprawie nadania tytułu na podstawie zebranego materiału dowodowego. W analizowanej sprawie postępowanie przeprowadzone przed Komisją zakończyło się, odpowiednio uzasadnionym, wnioskiem negatywnym, toteż Rada Wydziału w niczym nie uchybiła prawu, wydając swoją decyzję w oparciu właśnie o ten wniosek i zgromadzony materiał dowodowy. Jak wynika z dokumentacji sprawy, Komisja prawidłowo ustaliła okoliczności faktyczne.
Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, podczas obrony kandydat przedstawia główne założenia i wyniki rozprawy doktorskiej, a następnie recenzenci przedstawiają swoje recenzje. W przypadku nieobecności recenzenta, przewodniczący rady jednostki organizacyjnej, przeprowadzającej przewód doktorski albo komisji doktorskiej, zarządza odczytanie jego recenzji.
W trakcie publicznej obrony pracy doktorskiej nie doszło do naruszenia norm postępowania administracyjnego, wynikających z przepisów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, a także odpowiednich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z protokołu obrad Komisji wynika, że Przewodnicząca udzieliła głosu recenzentom [...] T. S. i W. H. i obaj recenzenci przedstawili swoje recenzje. W materiale dowodowym sprawy znajdują się odpowiedzi doktorantki na zadawane pytania, które zostały ocenione jako niepełne, a argumentacja nieprawidłowa.
Zgromadzony materiał dowodowy dawał Centralnej Komisji podstawę do przyjęcia, że rozprawa doktorska przedstawiona przez T. C. nie wykazała ogólnej wiedzy teoretycznej kandydatki w dyscyplinie [...], jej umiejętności samodzielnego prowadzenia pracy naukowej, a w konsekwencji, nie wystąpiły podstawy do przyjęcia, że spełniła ona warunki do uzyskania stopnia naukowego [...] w dyscyplinie [...].
Zaskarżona decyzja zawiera w pełni wyczerpujące uzasadnienie zajętego stanowiska, negatywnego dla doktorantki, odnosi się ono do całości zgromadzonego
materiału w sprawie, a wynika z niego, że Rada podejmując negatywną decyzję w żadnym momencie swojego działania nie przekroczyła granic swobodnego uznania.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ odwoławczy miał podstawy przyjąć, że T. C. nie spełniła wymagań ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym w zakresie uzyskania stopnia naukowego doktora.
W ocenie Sądu, nie doszło do zatajenia stanu faktycznego, został on ustalony dokładnie w oparciu o wszystkie okoliczności sprawy.
Za nieuzasadnione należy uznać także zarzuty skarżącej, odnośnie dokonania stronniczej oceny zebranego materiału dowodowego przez Centralną Komisję.
Przekroczenie zaś terminu do wydania decyzji przez Centralną Komisję, o którym mowa w przepisach ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, nie powoduje wady wydanej decyzji Centralnej Komisji, skutkującej jej uchyleniem przez sąd administracyjny.
Reasumując, zdaniem Sądu, w przedmiotowym postępowaniu nie wystąpiły uchybienia proceduralne, które mogły stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 19 stycznia 2021 r., wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.).