II SA/WA 1261/24

II SA/Wa 1261/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-12-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz-Sierakowska /przewodniczący/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 718/25 - Wyrok NSA z 2025-12-10
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 44, art. 7, art. 77 par. 1 , art. 107 par. 3, art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi G. O. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] maja 2024 r. nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez G. O. od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, z późn. zm.).
KGP w uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2022 r. Komendant Miejski Policji w [...] zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o w szczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia G. O. - wówczas [...] Ogniwa [...] Referatu [...] [...] Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. W uzasadnieniu wniosku Komendant MP w [...] wskazał, iż w dniu [...] grudnia 2021 r. prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w postępowaniu o sygn. akt [...], skierował do Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział [...] akt oskarżenia przeciwko G. O., oskarżając wymienionego o to, że: w okresie od dnia [...] października 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. w nieustalonym miejscu, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził [...] S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy o wartości [...] zł wypłaconych z tytułu odszkodowania za zgłoszoną przez niego w [...] S.A. szkodę powstałą w dniu [...] października 2013 r. w pojeździe marki [...] w następstwie kolizji z ciągnikiem rolniczym, poprzez wprowadzenie pracowników [...] S.A. w błąd co do zakresu szkód powstałych w pojeździe w następstwie zdarzenia z dnia [...] października 2013 r. oraz co do faktu nieistnienia w tym pojeździe przed zdarzeniem z dnia [...] października 2013 r. nienaprawionych uszkodzeń obejmujących pokrywę przednią i prawe drzwi pojazdu, których istnienie zataił, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 12 § 1 Kodeksu karnego; w okresie od dnia [...] listopada 2014 r. do dnia [...] października 2017 r. w [...], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, trzykrotnie złożył mające służyć za dowód w postępowaniu przed Sądem Rejonowym dla [...] Wydział [...] [...] sygn. akt [...] fałszywe zeznania twierdząc, że zgłosił w trakcie oględzin pojazdu dokonywanych przez pracowników [...] S.A. w związku z likwidacją szkody powstałej w dniu [...] października 2013 r., iż samochód marki [...] miał nienaprawione uszkodzenia przed dniem [...] października 2013 r., w szczególności na rozprawie w dniu [...] listopada 2014 r. zeznał, iż zgłosił on w trakcie likwidacji szkody, że w pojeździe tym były wcześniej, to jest przed tym zdarzeniem, uszkodzone drzwi, na rozprawie w dniu [...] lutego 2016 r. zeznał, iż podczas oględzin pojazdu informował pracownika [...] S.A., że w pojeździe tym były wcześniej uszkodzenia, na rozprawie w dniu [...] października 2017 r. zeznał, iż podczas oględzin pojazdu informował pracownika [...] S.A., że w pojeździe tym były wcześniej wgniecenia i uszkodzony był słupek podczas gdy faktycznie, wbrew jego twierdzeniom, nie poinformował pracowników [...] S.A. o wcześniejszych nienaprawionych uszkodzeniach w pojeździe, ani w czasie zgłoszenia szkody, ani w trakcie trzykrotnych oględzin pojazdu dokonywanych przez pracownika [...] S.A., tj. o przestępstwo z art. 233 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 12 § 1 Kodeksu karnego.
Organ wskazał, żepPismem z dnia [...] stycznia 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zawiadomił G. O. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Stronę postępowania pouczono o przysługujących uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a., w tym w szczególności o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a także do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Jednocześnie, na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, stronę wezwano do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 u.P. w terminie 3 dni od dnia doręczenia tego pisma, jak również pouczono o skutkach braku takiego wskazania. Organ wskazał, żepPowyższe pismo zostało przesłane na adres zamieszkania G. O. (ul. [...], [...] [...]) i uznane za doręczone (po dwukrotnym awizowaniu w dniach: [...] lutego 2022 r. oraz [...] lutego 2022 r.) z upływem dnia [...] lutego 2022 r. w trybie art. 44 k.p.a. Ponadto powyższe pismo zostało przesłane Komendantowi MP w [...] z prośba o jego doręczenie adresatowi. Organ wskazał, żezZ notatki służbowej Zastępcy Naczelnika [...] KMP w [...] z dnia [...] lutego 2022 r. wynika, iż w dniu [...] lutego 2022 r., podczas próby doręczenia G. O. korespondencji pod adresem wskazywanym przez niego jako adres zamieszkania zastano teściową wymienionego, która oświadczyła, iż nie wie, gdzie przebywa zięć i nie zna jego numeru telefonu. W dniu [...] lutego 2022 r. do miejsca zamieszkania G. O. udał się Naczelnik Wydziału [...] KMP w [...] w celu doręczenia wymienionemu pisma informującego o wszczęciu przez Komendanta WP w [...] postępowania w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji. Pod adresem zastano teściową G. O., która opiekowała się dziećmi. Wymieniona stwierdziła że nie wie, gdzie przebywa zięć i nie podejmie się przekazania mu korespondencji, jednakże w przypadku kontaktu z G. O. wymieniona zobowiązała się do przekazania mu informacji o konieczności niezwłocznego nawiązania kontaktu z przełożonym, tj. Naczelnikiem Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2022 r. organ poinformował stronę o zgromadzeniu materiału umożliwiającego wydanie decyzji w sprawie. Organ wskazał, że powyższe pismo również zostało przesłane na adres zamieszkania G. O. i uznane za doręczone (po dwukrotnym awizowaniu w dniach: [...] lutego 2022 r. oraz [...] marca 2022 r.) z upływem dnia [...] marca 2022 r. w trybie art. 44 k.p.a.
Komendant WP w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2022 r. [...] zwolnił G. O. ze służby w Policji. Decyzji tej, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu [...] lutego 2024 r. (data stempla pocztowego) strona wniosła o wznowienie postępowania, ewentualnie uchylenie skarżonego rozkazu personalnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż od dnia [...] stycznia 2022 r. przebywa na urlopie wychowawczym, zaś o rozwiązaniu stosunku służbowego dowiedział się podczas wizyty w Wydziale [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] w dniu [...] lutego 2024 r. kiedy to zamierzał złożyć raport o zwolnienie ze służby. Do pisma wymieniony dołączył kopie wniosków o udzielenie urlopu wychowawczego wraz z potwierdzeniem ich doręczenia.
Organ podał, że w dniu [...] marca 2024 r. G. O. zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Organ wskazał, że wymienionemu doręczono również uwierzytelnioną kopię rozkazu personalnego [...] Komendanta WP w [...] z dnia [...] marca 2022 r. i wezwanie do sprecyzowania żądania zawartego w wystąpieniu z dnia [...] lutego 2024 r. poprzez wskazanie, czy domaga się wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przez Komendanta WP w [...] rozkazu personalnego [...] z dnia [...] marca 2022 r. czy też wnosi odwołanie od tej decyzji. Organ podał, że w dniu [...] marca 2024 r. strona uzupełniła powyższy brak formalny, wnosząc odwołanie od rozkazu personalnego [...] Komendanta WP w [...] z dnia [...] marca 2022 r. i żądając uchylenia wskazanej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Komendanta WP w [...]. Zaskarżonej decyzji wymieniony zarzucił rażące i mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy naruszenie art. 6, 7, 8, 9,10, 11,40, 42, 43, 109,110, 129 § 1 i art. 130 k.p.a. oraz przepisów dotyczących zwalniania policjantów ze służby.
KGP rozstrzygając wskazał na tożsame brzmienie przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego i w dacie wniesienia zaskarżenia oraz przywołał treść tych przepisów. Zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie, jak wynika z informacji umieszczonych na przesyłce adresowanej do strony (zawierającej zaskarżony rozkaz personalny) oraz zawartych w elektronicznym potwierdzeniu odbioru, w dniu [...] marca 2022 r. przesyłka została złożona w oddawczej skrzynce adresata, o czym go powiadomiono (pierwsze awizowanie), a następnie w dniu [...] kwietnia 2022 r. kolejne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki złożono w oddawczej skrzynce adresata. Wobec nieodebrania przesyłki przez adresata z placówki pocztowej w terminie 14 dni, na mocy art. 44 § 4 k.p.a., przesyłka została doręczona z dniem [...] kwietnia 2022 r. na zasadzie fikcji doręczenia, a następnie w dniu [...] kwietnia 2022 r. zwrócona do nadawcy. Doręczenie przesyłki nastąpiło na adres wskazany przez G. O. w raporcie z dnia [...] lipca 2020 r. (k. 65 I część akt osobowych) jako jego adres zamieszkania, zaś sama strona, kierując do Komendanta MP w [...] wnioski o udzielenie urlopu wychowawczego (z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz z dnia [...] grudnia 2022 r.) również wskazywał adres: ul. [...], [...] [...] jako swój adres korespondencyjny (co potwierdzają wypełnione przez niego potwierdzenia odbioru załączone do odwołania z dnia [...] lutego 2024 r.) Organ wskazał, że z powyższego jednoznacznie wynika, iż doręczenie rozkazu personalnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. było prawidłowe i odpowiadało rygorom wynikającym z art. 44 k.p.a. (dwukrotne awizowanie).
KGP dodał, iż, mimo prawidłowego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu przedmiotowego postępowania w trybie art. 44 k.p.a., organ jeszcze dwukrotnie podejmował próbę doręczenia G. O. korespondencji przez swoich pracowników. Wymienionego nie zastano w miejscu zamieszkania, zaś, mimo że G. O. przebywał na urlopie wychowawczym, dziećmi opiekowała się jego teściowa. Mimo zatem przebywania na urlopie wychowawczym G. O. nie odbierał kierowanej do niego korespondencji od początku lutego 2022 r. aż do połowy kwietnia 2022 r. Dodatkowo, w obecnie skierowanych do organów Policji wystąpieniach strona wskazała jako swój adres korespondencyjny dokładnie ten sam adres, pod który dotychczas kierowano do niego korespondencję.
KGP podniósł, że warunkiem skutecznego wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu dla jego dokonania, uchybienie terminowi powoduje bezskuteczność tego środka. Rozpatrzenie przez organ środka zaskarżenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Termin do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego [...] z dnia [...] marca 2022 r. zostałby zachowany gdyby odwołanie to zostało przez stronę złożone do organu I instancji najpóźniej w dniu [...] kwietnia 2022 r., tj. przed upływem ostatniego dnia terminu do wniesienia odwołania (art. 57 § 1 w zw. z art. 129 § 2 Kpa). Termin ten byłby również zachowany jeśli przed jego upływem odwołanie zostałoby złożone w sposób wskazany w art. 57 § 5 k.p.a.
KGP dodatkowo wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych brak wniosku o przywrócenie terminu w piśmie wniesionym z uchybieniem terminu dopełniającym spóźnionej czynności nie jest brakiem formalnym i nie wymaga wezwania przez organ strony do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Przywołany przepis dotyczy bowiem trybu usuwania braków podania, które zostało wniesione do organu administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt 961/09).
G. O. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia odwołania od rozkazu personalnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby. Zarzucił naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10, 39, 44, 58, 77 i 80 k.p.a., art. 2 i 7 Konstytucji RP, art. 41 Karty Praw Podstawowych UE, art. 4 i 16 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji w związku z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów k.p.a.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że od dnia [...] stycznia 2022 r. przebywał na urlopie wychowawczym. W dniu [...] grudnia 2021 r. skierował do Komendanta MP w [...] wniosek o udzielenie przedmiotowego urlopu w okresie od [...] stycznia 2022 r. do [...] stycznia 2023 r. Następnie w dniu [...] grudnia 2022 r. przesłał na ręce Komendanta Miejskiego Policji w [...] kolejny wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego w okresie od dnia [...] stycznia 2023 r. do dnia [...] czerwca 2024 r. Nie został poinformowany, że urlop nie został mu udzielony. Skarżący w dniu [...] lutego 2024 r. udał się do Wydziału [...] KMP w [...] celem złożenia raportu o zwolnienie ze służby w Policji. Podczas tej czynności pracownik wydziału poinformował skarżącego, że został już zwolniony ze służby. Nie został mu przy tym przedstawiony żaden rozkaz personalny, ani inna decyzja, z którą mógłby się zapoznać. Nie podano mu numeru rozkazu, ani daty jego wydania, jak również daty ustania stosunku służbowego. Skarżący zaznaczył, że nie składał wcześniej raportu o zwolnienie, ani jakiegokolwiek innego pisma z tego rodzaju prośbą. Ponadto nie miał żadnej wiedzy, aby w jego sprawie prowadzone było postępowanie administracyjne, którego przedmiotem byłoby zwolnienie go ze służby w Policji. Właściwy Komendant Policji w [...] nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, którego celem byłoby zakończenie jego stosunku służbowego. Z uwagi na powzięcie informacji o zwolnieniu ze służby, skarżący w dniu [...] lutego 2024 r. złożył odwołanie. Skarżący w dniu [...] marca 2024 r. zapoznał się ze swoimi aktami osobowymi oraz otrzymał uwierzytelniony rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. W związku z powyższym w dniu [...] marca 2024 r. ponownie złożył odwołanie, określając dokładnie akt, który zaskarżył.
Skarżący wskazał m.in., że nie jest też prawdą, że Zastępca Naczelnika Wydziału [...] i Naczelnik Wydziału [...] próbowali doręczyć mu pismo informujące o wszczęciu lub prowadzeniu przeciwko niemu postępowania o zwolnienie ze służby. Skarżący przyznał, że był u niego jego Kierownik z Zastępcą Naczelnika Wydziału [...], a potem Zastępca Naczelnika Wydziału [...] z Naczelnikiem Wydziału [...], aby poinformować, że w związku z urlopem wychowawczym, jest zobowiązany do zwrotu legitymacji, kluczy do szafki i karty wejściowej. Wszystkie te rzeczy zostały przez skarżącego zwrócone.
Skarżący przywołał liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując m.in., że wszelkie uchybienia przy zastosowaniu trybu doręczenia zastępczego przewidzianego powodują jego bezskuteczność. Takim uchybieniem jest np. brak wskazania podpisu doręczyciela przy adnotacji "awizowano dnia" na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (por. post. NSA z dnia 2 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2472/11, lex nr 1361284); brak wyraźnego i jednoznacznego wskazania, gdzie pozostawiono zawiadomienie (por. post. NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 939/10, lex nr 741219); brak wskazania na formularzu potwierdzenia odbioru przyczyny uniemożliwiającej doręczenie właściwe lub zastępcze (por. post. SN z dnia 25 sierpnia 1999 r., sygn. akt III CKN 621/99, opubl. OSNC 2000 r., nr 3, poz. 52). Skarżący dodał, że o ile prawidłowo wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy (por. wyroki NSA z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 554/08 opubl. ONSAiWSA 2010/4/69; z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 11/11 – baza orzeczeń nsa.gov.pl), o tyle wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej "śledzenie przesyłek" nie ma takiego waloru (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 778/15 baza orzeczeń nsa.gov.pl). Osoba dokonująca powtórnego zawiadomienia powinna w treści takiego zawiadomienia zawrzeć takie elementy, jak: informację o pozostawieniu pisma procesowego do odbioru; precyzyjne wskazanie miejsca (tzn. szczegółowe określenie nazwy danej instytucji i jej dokładnego adresu, w którym pismo może być odebrane; wskazanie, że pismo może być odebrane w terminie nie dłuższym niż 14. dnia od daty pierwszego zawiadomienia, przy czym, będzie się to odbywało poprzez precyzyjne wskazanie daty dokonania pierwszego zawiadomienia i wskazanie na obowiązujący termin 14 dni; szczegółowe pouczenie o skutkach prawnych nieodebrania pisma w tak wyznaczonym terminie. Adresat musi być zawiadomiony w sposób niebudzący wątpliwości zarówno o pozostawieniu pisma, miejscu, gdzie może je odebrać, jak i terminie odbioru. W przypadku braku takiej informacji doręczenie zastępcze jest bezskuteczne. Dla uwiarygodnienia autentyczności powyższego zawiadomienia celowe jest jego sporządzenie na specjalnym, przeznaczonym do tego celu, oficjalnym formularzu zawiadomienia. Powtórne zawiadomienie umieszcza się w miejscach określonych w art. 44 § 2 k.p.a. Brak powyższego zawiadomienia, jak również jego umieszczenie w innym miejscu prowadzi do bezskuteczności doręczenia zastępczego z art. 44 k.p.a. Termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w I instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada ignorantia iuris nocet i obowiązkiem organu wynikającym przede wszystkim z art. 9 k.p.a. jest informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw strony, w tym także wskazanie stronie właściwego trybu postępowania już po doręczeniu wydanej decyzji. Powinność ta wynika także z wyrażonej zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.).
Komendant Główny Policji, reprezentowany przez pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Stosownie do art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga G. O. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym tej sprawy, stwierdzenie przez organ uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest co najmniej przedwczesne.
Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
W sprawie tej organ przyjął, że doręczenie skarżącemu rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2022 r. w trybie art. 44 § 4 k.p.a., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał [...] kwietnia 2022 r. Z tego względu organ stwierdził, że odwołanie złożone [...] lutego 2024 r., sprecyzowane [...] marca 2024 r., wniesione zostało przez skarżącego z uchybieniem ustawowego terminu.
Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie, jak wynika z informacji umieszczonych na przesyłce adresowanej do skarżącego (zawierającej rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r.) oraz zawartych w elektronicznym potwierdzeniu odbioru, w dniu [...] marca 2022 r. przesyłka została złożona w oddawczej skrzynce adresata, o czym go powiadomiono (pierwsze awizowanie), a następnie - w dniu [...] kwietnia 2022 r. kolejne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki złożono w oddawczej skrzynce adresata. Wobec nieodebrania przesyłki przez adresata z placówki pocztowej w terminie 14 dni, na mocy art. 44 § 4 Kpa, przesyłka została doręczona z dniem [...] kwietnia 2022 r. na zasadzie fikcji doręczenia, a następnie w dniu [...] kwietnia 2022 r. zwrócona do nadawcy. Organ dodał, że doręczenie przesyłki nastąpiło na adres wskazany przez G. O. w raporcie z dnia [...] lipca 2020 r. (k. 65 I części akt osobowych) jako jego adres zamieszkania, zaś sam skarżący, kierując do Komendanta Miejskiego Policji w [...] wnioski o udzielenie urlopu wychowawczego (z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz z dnia [...] grudnia 2022 r.) również wskazywał adres: ul. [...], [...] [...] jako swój adres korespondencyjny (co potwierdzają wypełnione przez niego potwierdzenia odbioru załączone do odwołania z dnia [...] lutego 2024 r.).
Na podstawie powyższego organ uznał, że doręczenie rozkazu personalnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. było prawidłowe i odpowiadało rygorom wynikającym z art. 44 Kpa (dwukrotne awizowanie, pozostawienie informacji o tym w skrzynce oddawczej, pozostawanie przesyłki przez okres 14 dni w placówce pocztowej).
Skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia w trybie zastępczym, powołując się na przytoczone w skardze poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowym w zakresie wymogów skutecznego doręczenia. Skarżący wskazał m.in., że "W wyroku z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2105/11, Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przesłanki z art. 44 Kpa, wskazał, że osoba dokonująca powtórnego zawiadomienia powinna w treści takiego zawiadomienia zawrzeć takie elementy, jak: informację o pozostawieniu pisma procesowego do odbioru; precyzyjne wskazanie miejsca (tzn. szczegółowe określenie nazwy danej instytucji i jej dokładnego adresu, w którym pismo może być odebrane; wskazanie, że pismo może być odebrane w terminie nie dłuższym niż 14. dnia od daty pierwszego zawiadomienia, przy czym, będzie się to odbywało poprzez precyzyjne wskazanie daty dokonania pierwszego zawiadomienia i wskazanie na obowiązujący termin 14 dni; szczegółowe pouczenie o skutkach prawnych nieodebrania pisma w tak wyznaczonym terminie. Adresat musi być zawiadomiony w sposób niebudzący wątpliwości zarówno o pozostawieniu pisma, miejscu, gdzie może je odebrać, jak i terminie odbioru. W przypadku braku takiej informacji doręczenie zastępcze jest bezskuteczne. Dla uwiarygodnienia autentyczności powyższego zawiadomienia celowe jest jego sporządzenie na specjalnym, przeznaczonym do tego celu, oficjalnym formularzu zawiadomienia. Powtórne zawiadomienie umieszcza się w miejscach określonych w art. 44 § 2 K.p.a. Brak powyższego zawiadomienia, jak również jego umieszczenie w innym miejscu prowadzi do bezskuteczności doręczenia zastępczego z art. 44 KPA (zob. szerzej wyrok WSA w Warszawie z 26 lipca 2007 r., III SA/Wa 1000/07, Legalis). Aby organ administracji mógł przyjąć zaistnienie materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego, zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza" (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 809/13).
Mając powyższe na uwadze należało dokonać oceny prawidłowości stwierdzenia przez organ skuteczności doręczenia rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w trybie art. 44 § 4 k.p.a. w dniu [...] kwietnia 2022 r.
W sprawie tej, nie kwestionując prawidłowości skierowania korespondencji zawierającej rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby na podany już wyżej adres skarżącego, wskazania wymaga, że przepis art. 44 k.p.a. określa, kiedy możliwe jest przyjęcie fikcji doręczenia. Przesłanką zastosowania komentowanego przepisu jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., zgodnie z którym pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W przypadku nieobecności adresata, pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Przepis art. 44 k.p.a. określa przesłanki, pozwalające na zastosowanie fikcji doręczenia przez awizo. Ponieważ instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie doręczenia, dlatego też zasady stosowania tej instytucji winny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (vide: wyroki NSA z: 31 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 2105/11 – Lex nr 1403125, 9 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2893/14 – Lex nr 1624414, 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1158/14 – Lex nr 2033967, 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1367/11 – Lex nr 1367240, 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 695/12 – Lex nr 1145634, postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 935/11 – Lex nr 1082823).
Pierwszą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a. jest przechowanie pisma przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przez okres czternastu dni w jego placówce pocztowej lub złożenie pisma w urzędzie właściwej gminy (miasta) na ten okres (§ 1 pkt 1 i 2). Drugą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w tym przepisie jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W wypadku gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, wówczas doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia (§ 3). Złożenie przez doręczającego pisma w jednym z miejsc wskazanych w omawianej normie oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu pisma w miejscu określonym w tym przepisie należy uważać za doręczenie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy z adnotacji i pieczęci zamieszczonych na zwróconej do organu przesyłce znajdującej się w aktach administracyjnych (karta nr 61) wynika, że przesyłka ta – skierowana do skarżącego na prawidłowy adres – została nadana w urzędzie pocztowym w dniu [...] marca 2022 r. oraz, że po raz pierwszy awizowano ją w dniu [...] marca 2022 r., po raz drugi w dniu [...] kwietnia 2022 r., a następnie w dniu [...] kwietnia 2022 r. przesyłka zwrócona została do nadawcy jako nie podjęta w terminie.
Na przesyłce tej brak jest natomiast odnotowanej przez doręczyciela informacji o złożeniu w oddawczej skrzynce pocztowej, ewentualnie na drzwiach mieszkania adresata, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, informacji o miejscu i terminie odbioru przesyłki.
W świetle powyższego, twierdzenie organu o skuteczności doręczenia rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2022 r. o zwolnieniu ze służby w trybie art. 44 k.p.a. nie ma oparcia w nadesłanych do Sądu aktach sprawy, a zatem na tym etapie postępowania jest co najmniej przedwczesne.
Wprawdzie organ jednoznacznie stwierdził, że zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki złożono w oddawczej skrzynce adresata, jednakże zauważyć należy, że twierdzenie to organ oparł jedynie na wydruku z systemu Poczty Polskiej (karta nr 60 akt administracyjnych), w którym znajduje się informacja, że awizo pozostawiono w skrzynce oddawczej, a miejsce odbioru przesyłki to UP [...], [...]. Elektroniczna informacja z systemu Poczty Polskiej znajdująca się w aktach administracyjnych nie pozwala stwierdzić, czy istotnie doręczający złożył w oddawczej skrzynce pocztowej, ewentualnie na drzwiach mieszkania adresata, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, informację o miejscu i terminie odbioru przesyłki.
Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 778/15, że "o ile prawidłowo wypełnione zwrotne poświadczenie odbioru stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 i 2 o.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 12 grudnia 2008 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 554/08 i 8 grudnia 2011 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 11/11), o tyle wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej waloru takiego nie posiada. "Śledzenie przesyłek" jest usługą przeznaczoną dla klientów Poczty Polskiej, która umożliwia nadawcy i adresatowi dysponującymi numerem przesyłki ustalenie jaki w procesie doręczenia jest jej status i gdzie się znajduje. W przeciwieństwie do wszelkich adnotacji na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), opatrzonych stosownymi pieczęciami i podpisami, nie ma walor dokumentu urzędowego i nie może stanowić przeciwdowodu tego, co wynika z jego treści" (orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że aby uznać za skutecznie doręczone pismo w trybie art. 44 k.p.a. musi w aktach sprawy znajdować się dowód, z którego jednoznacznie i jasno wynikać będzie, jak działał doręczający. Dla stwierdzenia skuteczności doręczenia pisma w tym trybie konieczne jest udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym przepisie czynności doręczyciela. Jeżeli nie wiadomo jak działał doręczający, to doręczenia nie można uważać za dokonane (v. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2007 r., w sprawie I OSK 23/07; wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2011r., w sprawie II GSK 794/10; wyrok NSA z dnia 31 maja 2012r., w sprawie I OSK 2105/11 orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie niniejszej nie wiadomo (nie wynika to ze znajdującej się w aktach koperty zawierającej przesyłkę, przy przesyłce nie ma też odrębnego zwrotnego potwierdzenia odbioru, które zawierałoby te adnotacje, jak działał doręczający w kwestii pozostawienia informacji o miejscu i terminie odbioru przesyłki (czy informacje te zostawił adresatowi i w którym miejscu). Na kopercie nie ma żadnej adnotacji o tym gdzie umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki.
Elektroniczne potwierdzenie odbioru nie zawiera oświadczeń UP w tym względzie i nie może stanowić wystarczającego dowodu, że wymogi skutecznego doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. zostały dopełnione przez Urząd Pocztowy.
Przepis art. 44 k.p.a. wymaga dla przyjęcia prawidłowości doręczenia zastępczego zamieszczenia informacji o możliwości i miejscu odbioru awizowanej przesyłki. Organ prowadzący postępowanie musi zatem dysponować niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o przesyłce, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas, musi również posiadać informację gdzie to zawiadomienie zostało umieszczone. Elektroniczne potwierdzenie tych informacji nie zawiera i nie jest opatrzone podpisem pracownika Urzędu Pocztowego.
W sprawie tej, przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, organ nie podjął żadnych działań w celu zweryfikowania skuteczności doręczenia w trybie art. 44 k.p.a., tj. nie zwrócił się do Urzędu Pocztowego w celu dokonania ustaleń dlaczego na kopercie brak jest adnotacji pracownika Urzędu Pocztowego o pozostawieniu awiza i miejscu jego pozostawienia, nie wyjaśniono z Urzędem Pocztowym, na jakiej podstawie Urząd Pocztowy przyjął w elektronicznym potwierdzeniu odbioru (karta nr 60), że przesyłka została złożona w oddawczej skrzynce adresata. Powyższe wymagało wyjaśnienia. Skutek prawny doręczenia mogą mieć bowiem tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w § 1-3 art. 44 k.p.a.
Organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył tym samym art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., organ nie wyjaśnił bowiem wszystkich okoliczności istotnych dla uznania za skuteczne doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. W konsekwencji powyższego organ odwoławczy naruszył też art. 134 k.p.a., albowiem co najmniej przedwczesne było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Komendant Główny Policji, ponownie rozpoznając sprawę, zobowiązany będzie zatem wyjaśnić, czy i w jaki sposób adresat został zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki zawierającej rozkaz personalny organu I instancji w Urzędzie Pocztowym oraz ponownie ocenić w tym kontekście, czy spełnione zostały przesłanki, określone w art. 44 k.p.a., pozwalające na zastosowanie fikcji doręczenia rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2022 r. [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w wyroku.