II SA/Wa 126/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejinformacje niejawneochrona danychelektrownie wiatrowedecyzja administracyjnaprawo administracyjnesąd administracyjny

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, uznając, że dokumentacja objęta wnioskiem stanowi informację niejawną.

Skarżący M. S. domagał się udostępnienia raportu dotyczącego oddziaływań elektrowni wiatrowych. Minister Rozwoju i Technologii odmówił, powołując się na ochronę informacji niejawnych, gdyż dokumentacja stanowiła załącznik do materiału niejawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom w zakresie ochrony informacji niejawnych, a organ prawidłowo zastosował przepisy.

Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci raportu dotyczącego oddziaływań elektrowni wiatrowych. Minister odmówił udostępnienia, wskazując, że wnioskowana dokumentacja stanowi załącznik do dokumentu niejawnego, objętego klauzulą „zastrzeżone”, co wyłącza jej udostępnienie na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji i k.p.a., twierdząc, że informacja nie posiadała klauzuli tajności, a odmowa była nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że prawo do informacji publicznej nie jest absolutne i może być ograniczane, w tym ze względu na ochronę informacji niejawnych. Sąd podzielił stanowisko organu, że materiał objęty wnioskiem, mimo braku bezpośredniej klauzuli tajności na nim, stanowił część dokumentu niejawnego i jego ujawnienie mogłoby narazić Polskę na szkody. Sąd podkreślił, że tryb dostępu do informacji publicznej nie służy weryfikacji klauzul tajności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest uzasadniona, ponieważ prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom w zakresie ochrony informacji niejawnych, a ujawnienie takiej dokumentacji mogłoby narazić Rzeczpospolitą Polską na szkody.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ochrona informacji niejawnych, zgodnie z ustawą, obejmuje również materiały stanowiące załączniki do dokumentów niejawnych, nawet jeśli same nie posiadają bezpośredniej klauzuli tajności. Ujawnienie takich informacji może być niekorzystne dla interesów państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostpie do informacji publicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. § t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostpie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostpie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostpie do informacji publicznej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.i.n. art. 1 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

u.o.i.n. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

u.o.i.n. art. 5 § ust. 4

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

u.o.i.n. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych art. 19 § ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dokumentacja objęta wnioskiem stanowi informację niejawną, której ujawnienie mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej lub być z punktu widzenia jej interesów niekorzystne. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów o ochronie informacji niejawnych. Tryb dostępu do informacji publicznej nie służy do weryfikacji prawidłowości nadania klauzuli tajności.

Odrzucone argumenty

Odmowa udostępnienia informacji publicznej narusza przepisy Konstytucji RP i u.d.i.p., ponieważ wnioskowana informacja nie posiadała klauzuli tajności. Ograniczenie prawa do informacji na podstawie rozporządzeń narusza art. 31 ust. 3 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Organ nie dokonał analizy wszystkich aspektów postępowania i wydał decyzję z naruszeniem przepisów prawa.

Godne uwagi sformułowania

prawo do informacji publicznej nie jest prawem absolutnym informacja niejawna chroniona jest bez względu na to, czy oznaczona została odpowiednią klauzulą tryb dostępu do informacji publicznej w trybie u.d.i.p. nie może służyć weryfikacji klauzul tajności

Skład orzekający

Joanna Kruszewska-Grońska

przewodniczący

Iwona Maciejuk

sprawozdawca

Ewa Radziszewska-Krupa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę informacji niejawnych, nawet jeśli dotyczy załączników do dokumentów niejawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dokumentacja jest załącznikiem do materiału niejawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i ochrony informacji niejawnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.

Czy załącznik do tajnego dokumentu też jest tajny? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 126/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 500/23 - Wyrok NSA z 2023-12-01
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rozwoju i Technologii decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), dalej jako k.p.a. oraz art. 16 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 oraz z 2021 r. poz. 1598 i 1641), dalej jako u.d.i.p. oraz art. 1 ust. 1 i art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742), dalej jako u.o.i.n. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2021 r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku M. S. z [...] października 2021 r., o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia, w formie dogodnej dla organu (kopii elektronicznej, bądź kserokopii) - raportu, bądź raportów cząstkowych dotyczących poszczególnych zagadnień wskazanych w zamówieniu, w ich ostatniej dostępnej wersji, o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę informacji niejawnych.
W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że w dniu [...] września 2021 r. do Ministerstwa Rozwoju i Technologii - za pośrednictwem poczty elektronicznej - wpłynął wniosek M. S. o udostępnienie, na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p., kopii elektronicznej raportu finalnego z analiz przygotowanych w ramach realizacji
usługi doradczo-konsultacyjnej dotyczącej określenia stopnia oddziaływań elektrowni wiatrowych na ludzi oraz warunków ich lokowania w sąsiedztwie
zabudowy mieszkaniowej (źródło: [...]). Pismem z dnia [...] września 2021 r., znak sprawy: [...], przesłanym w dniu [...] września 2021 r., poinformowano wnioskodawcę, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie posiada kopii elektronicznej raportu finalnego z analiz przygotowanych w ramach realizacji usługi doradczo-konsultacyjnej dotyczącej określenia stopnia oddziaływań elektrowni wiatrowych na ludzi oraz warunków ich lokowania w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej ze względu na rozwiązanie umowy odnoszącej się do realizacji zamówienia wskazanego we wniosku.
Organ podał, że w nawiązaniu do otrzymanego pisma informującego o braku możliwości udostępnienia informacji publicznej w zakresie kopii elektronicznej raportu finalnego, z uwagi na rozwiązanie umowy M. S. w dniu [...] września 2021 r. złożył wniosek - za pośrednictwem poczty elektronicznej - o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia, w formie dogodnej dla organu (kopii elektronicznej, bądź kserokopii) - raportu, bądź raportów cząstkowych dotyczących poszczególnych zagadnień wskazanych w zamówieniu, w ich ostatniej dostępnej wersji. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] października 2021 r. poinformowano wnioskodawcę, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. "prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych" i w związku z powyższym przedmiotowe informacje nie podlegają udostępnieniu. Jednocześnie przekazano, że zachodzi konieczność wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, i wezwano Wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie adresu korespondencyjnego, jego własnoręczne podpisanie bądź opatrzenie tego wniosku kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym epuap lub uwierzytelnienie w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej, w terminie 7 dni kalendarzowych od otrzymania niniejszego pisma, pod rygorem pozostawienia w tym zakresie wniosku bez rozpatrzenia. M. S. uzupełnił braki formalne wniosku dnia [...] października 2021 r.
Organ uzasadniając decyzję przywołał art. 61-3 Konstytucji RP. Wskazał, że udostępnienie informacji publicznej reguluje u.d.i.p. Zgodnie z definicją wynikającą z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ww. ustawie. Organ wskazał, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu, zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Minister wskazał, że rozpatrując sprawę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zbadał, że dokumentacja objęta wnioskiem M. S. stanowi załącznik do dokumentu niejawnego. Dokument niejawny wraz ze wszystkimi załącznikami został objęty klauzulą "zastrzeżone", stanowi on zatem w całości materiał niejawny.
Organ wskazał, że informacjami niejawnymi są informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania (por. art. 1 ust. 1 u.o.i.n.). Informacje niejawne oznacza się poprzez nadawanie klauzuli tajności. Zgodnie z art. 5 ust. 4 u.o.i.n., informacjom niejawnym nadaje się klauzulę "zastrzeżone", jeżeli nie nadano im wyższej klauzuli tajności, a ich nieuprawnione ujawnienie może mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organy władzy publicznej lub inne jednostki organizacyjne zadań w zakresie obrony narodowej, polityki zagranicznej, bezpieczeństwa publicznego, przestrzegania praw i wolności obywateli, wymiaru sprawiedliwości albo interesów ekonomicznych Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ stwierdził, że zgodnie z przesłankami zawartymi w art. 5 ust. 4 u.o.i.n., dokumentacja objęta wnioskiem M. S. podlega ochronie w sposób określony w u.o.i.n. Podkreślił również, że w myśl art. 2 pkt 4 u.o.i.n., materiałem jest dokument lub przedmiot albo dowolna ich część, chronione jako informacja niejawna, dokumentem zaś, zgodnie z art. 2 pkt 3 u.o.i.n., każda utrwalona informacja niejawna.
Organ podał, że analizując sprawę uznał, iż dokumentacja objęta wnioskiem M. S. stanowi załącznik do dokumentu niejawnego i w związku z tym, zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., nie podlega udostępnieniu. Minister wskazał,
że wnioskodawca prosił dodatkowo o udostępnienie "części dokumentacji, która jest załącznikiem do dokumentu niejawnego i sama nie posiada klauzuli tajności", w związku z czym organ wskazał, że dokument wraz z wszystkimi załącznikami ma klauzulę "zastrzeżone".
Organ podkreślił również, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.i.n., informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych. Zgodnie zaś z art. 8 u.o.i.n., informacje niejawne, którym nadano określoną klauzulę tajności: 1) mogą być udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej, zgodnie z przepisami ustawy dotyczącymi dostępu do określonej klauzuli tajności; 2) muszą być przetwarzane w warunkach uniemożliwiających ich nieuprawnione ujawnienie, zgodnie z przepisami określającymi wymagania dotyczące kancelarii tajnych, bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych, obiegu materiałów i środków bezpieczeństwa fizycznego, odpowiednich do nadanej klauzuli tajności, 3) muszą być chronione, odpowiednio do nadanej klauzuli tajności, z zastosowaniem środków bezpieczeństwa określonych w ustawie i przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie. Organ stwierdził, że argument, jakoby wnioskowana dokumentacja miała być pomocna przy opracowywaniu pracy inżynierskiej, nie jest wystarczającym argumentem na jej udostępnienie.
Decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji zarzucił naruszenie art. 6 Konstytucji RP, art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji uchybiającej przepisom prawa, dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i wydanie decyzji bez dokonania analizy wszystkich aspektów prowadzonego postepowania. Skarżący podniósł, że skarżona decyzja dotyczyła odmowy udostępnienia informacji, która nie posiadała klauzuli tajności, w związku z czym odmowa jej udostępnienia narusza przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak również przepisy u.d.i.p. Wprawdzie Minister powołuje się na objęcie klauzulą tajności całej dokumentacji, jednakże w skarżonej decyzji wskazuje, że objęcie klauzulą tajności nastąpiło na podstawie instrukcji kancelaryjnej wyłącznie w oparciu o wpływ do akt sprawy w dniu [...] grudnia 2020 r. pisma o klauzuli "zastrzeżone".
Skarżący wskazał, że składał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym precyzował, że przedmiotem wniosku jest wyłącznie część dokumentacji nie objęta klauzulą tajności. W ocenie skarżącego treść uzasadnienia odmowy nie daje możliwości ustalenia jaki faktycznie był powód odmowy udostępnienia informacji, która do dnia [...] grudnia 2020 r. nie posiadała klauzuli tajności i najprawdopodobniej wyłącznie w oparciu o wygodę pracy organu objęta została w całości klauzulą tajności po wypłynięciu pisma zastrzeżonego. Zarzucił, że organ w uzasadnieniu odmowy posłużył się jedynie ogólnikowymi hasłami odnosząc się do ryzyka spowodowania szkód dla Rzeczypospolitej Polskiej nie precyzując na czym miałyby one polegać. W ocenie skarżącego decyzja narusza podstawowe zasady k.p.a., gdyż nie daje możliwości ustalenia na jakiej podstawie w rzeczywistości została oparta odmowa udostępnienia informacji.
Minister Rozwoju i Technologii, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik odniósł się do zarzutów skargi.
Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...].
Stowarzyszenie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2022 r. stanowiącym zgłoszenie do udziału w postępowaniu, wniosło o uwzględnienie skargi M. S. i uchylenie decyzji. Stowarzyszenie wskazało m.in., że normy regulujące zarówno tryb, jak i zasady dostępu do informacji publicznej winny być wykładane z poszanowaniem podstawowej reguły in dubio pro libertate. Odwołując się do uzasadnienia decyzji z dnia [...] października 2021 r. Stowarzyszenie wskazało, że ocena organu jest nie do pogodzenia ze standardami ograniczania konstytucyjnych praw i wolności, tak wynikających z przepisów Konstytucji, jak i standardów prawa międzynarodowego. Podniesiono, że ograniczenie jest uzasadnione praktyką opatrywania materiałów klauzulą tajności zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie sposobu oznaczania materiałów i umieszczania na nich klauzul tajności. Tym samym ograniczenie konstytucyjnego prawa jest oparte na rozporządzeniu. Takie działanie stanowi o naruszeniu art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, bowiem ograniczenie prawa do informacji może być zawarte wyłącznie w ustawie. Organ nie może więc ograniczyć prawa do informacji ze względu na obowiązki archiwizacyjne i praktyki katalogowania, wynikające z rozporządzeń. Stowarzyszenie wskazało też m.in., że na gruncie niniejszej sprawy dokumentem opatrzonym odpowiednią klauzulą nie był przedmiot wniosku, a inny dokument, który wpłynął do organu. Tym samym zasadne jest przyjęcie, że to rzeczony dokument zawiera dane i informacje, co do których zasadne jest ograniczenie dostępu. Nie można jednak wyciągnąć takiego wniosku względem wnioskowanego dokumentu, który w ocenie Stowarzyszenia niejako "przygodnie" został objęty klauzulą. Stowarzyszenie stwierdziło, że rozstrzygnięcie sprawy polegające na odmowie udostępnienia informacji nie może być uznane za celowe. Ograniczenie prawa do informacji dokonane na gruncie niniejszej sprawy nie spełnia zdaniem Stowarzyszenia wymogów art. 31 ust. 3 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, ani art. 19 ust. 3 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych pod względem proporcjonalności i konieczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia w art. 61 ust. 1 zdanie pierwsze, dostęp obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje m.in. dostęp do dokumentów. Jednocześnie w art. 61 ust. 3 Konstytucja stanowi,
że ograniczenie prawa, o którym mowa m.in. w ust. 1, może nastąpić wyłącznie
ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej nie jest prawem absolutnym. Ograniczenia w zakresie dostępu do informacji publicznej uszczegółowione zostały przez ustawodawcę m.in. w art. 5 ust. 1 u.d.i.p.
W sprawie tej nie budziło wątpliwości, że żądanie wniosku M. S. stanowi informację publiczną. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (państwa). Informacją publiczną są zatem informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej.
W ocenie Sądu, zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja Ministra Rozwoju i Technologii o odmowie udostępnienia żądanej przez M. S. informacji publicznej z powołaniem się na ograniczenie wynikające z przepisów o ochronie informacji niejawnych (art. 5 ust. 4 u.d.i.p.), odpowiadają prawu.
W sprawie nie doszło do naruszenia przepisu art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 6 Konstytucji RP, art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do argumentów uczestnika postępowania wskazania wymaga, że odwołanie się przez organ w decyzji z dnia [...] października 2021 r. m.in. do instrukcji kancelaryjnej, stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia nr 12 Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie wprowadzenia w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii instrukcji kancelaryjnej, jednolitego rzeczowego wykazu akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwum zakładowego (Dz. Urz. Min. Roz. Prac, i Tech. poz. 15) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu oznaczania materiałów i umieszczania na nich klauzul tajności (Dz. U. z 2011 r. Nr 288 poz. 1692), nie stanowi podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego i nie uzasadnia twierdzenia,
że odmowa udostępnienia żądanej w tej sprawie informacji publicznej oparta została na wartości innej niż te, o których mowa w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Także zarzut skargi dotyczący objęcia całej dokumentacji klauzulą tajności w oparciu o wpływ w dniu 11 grudnia 2020 r. pisma o klauzuli "zastrzeżone" nie waży na zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Nieuprawnione jest przy tym twierdzenie skargi, że żądaną informację objęto klauzulą tajności "zastrzeżone" w "oparciu o wygodę pracy organu".
Konstytucyjne prawo do informacji publicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP jest skonkretyzowane w u.d.i.p., w której, w zgodzie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, doznaje ono ograniczeń. Dostęp do informacji publicznej nie ma tym samym charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Ochrona informacji niejawnych przybiera dwie postaci.
Stosownie do art. 4 ust. 1 u.o.i.n, informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych. Wymóg ten odnosi się do informacji niejawnych w ogóle, a nie tylko tych, którym nadano klauzulę tajności.
Podkreślenia wymaga, że dla takiej ochrony wystarczy element materialny, tzn. że stanowią one informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania (art. 1 u.o.i.n.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż informacja niejawna chroniona jest bez względu na to, czy oznaczona została odpowiednią klauzulą. Informacja jest bowiem niejawna z uwagi na zagrożenia wynikające z jej treści lub sposobu jej uzyskania, a nie w wyniku klasyfikacji i klauzulowania (v. wyrok NSA z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1393/12, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1679/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpatrujący sprawę pogląd ten podziela.
Sąd, po zapoznaniu się z dokumentacją nadesłaną przez organ, której udostępnienia odmówiono decyzją, stwierdził, że organ uprawniony był w tej sprawie do zastosowania art. 5 ust. 1 u.d.i.p. i ograniczenia dostępu do żądanej informacji z powołaniem się na ochronę informacji niejawnych. Minister trafnie wskazał, że spełniony został w tej sprawie element materialny. Organ jednoznacznie stwierdził w decyzji, że nieuprawnione ujawnienie żądanych informacji spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania (art. 1 u.o.i.n.). W ocenie Sądu, zasadnie organ uznał, iż żądana informacja stanowi informację niejawną, klasyfikowaną na gruncie ustawy o ochronie informacji niejawnych jako "zastrzeżone" (art. 5 ust. 4 tej ustawy). Zgodnie z art. 5 ust. 4 u.o.i.n. informacjom niejawnym nadaje się klauzulę "zastrzeżone", jeżeli nie nadano im wyższej klauzuli tajności, a ich nieuprawnione ujawnienie może mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez organy władzy publicznej lub inne jednostki organizacyjne zadań w zakresie obrony narodowej, polityki zagranicznej, bezpieczeństwa publicznego, przestrzegania praw i wolności obywateli, wymiaru sprawiedliwości albo interesów ekonomicznych Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wskazał też w decyzji, że żądany dokument został objęty klauzulą "zastrzeżone". Z nadesłanej przez organ dokumentacji, której udostępnienia odmówił decyzją, nie wynika, aby klauzula tajności została zniesiona lub zmieniona.
Żądanie dostępu do informacji publicznej w trybie u.d.i.p. nie może służyć weryfikacji klauzul tajności. W sprawie niniejszej nie ma podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Raz jeszcze wskazania wymaga, że art. 61 ust. 3 Konstytucji RP zezwala na ustawowe ograniczenie prawa dostępu do informacji. Ograniczenie to ustawodawca urzeczywistnił, wprowadzając do polskiego porządku prawnego u.o.i.n. oraz odpowiednią normę kolizyjną w u.d.i.p. (art. 5 ust. 1).
W sprawie nie doszło do naruszenia art. 61 ust. 3, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jak również art. 19 ust. 3 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167). Prawo do poszukiwania i rozpowszechniania informacji będące jednym z podstawowych praw człowieka może podlegać ograniczeniom w określonych przypadkach. Zastosowanie przez organ w niniejszej sprawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w związku z ochroną informacji niejawnych nie narusza tych przepisów.
Organ wskazał w decyzji na możliwość spowodowania szkód dla Rzeczypospolitej Polskiej w sytuacji udostępnienia żądanej informacji publicznej. Minister w stopniu wystarczającym uzasadnił swoje stanowisko co do zaistnienia przesłanki wyłączającej dostęp do żądanej informacji publicznej. Szersze uzasadnienie w decyzji stanowiska organu w tym zakresie mogłoby prowadzić do naruszenia ochrony informacji niejawnych.
Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, tak z punktu widzenia prawa materialnego, jak i procesowego nie stwierdził naruszenia prawa.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI