II SA/Wa 1258/24

II SA/Wa 1258/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/
Joanna Kube /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 15, art. 127 § 1 i § 2, § 3, art. 129 § 2, art. 134, art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 285
art. 40, art. 41, art. 42
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2025 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w W. z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w W. na rzecz skarżącego T. D. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
PKP [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "organ") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a." oraz art. 17 ust. 2 ustawy z dnia
6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), stwierdziła niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. D. (dalej: "skarżący") z dnia [...] czerwca 2024 r. o ponownie rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] maja 2024 r. nr [...].
Uzasadniając organ wskazał, że w dniu 11 czerwca 2024 r. wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o ponownie rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] odmawiającej dostępu do informacji publicznej.
Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalne,
w rozumieniu art. 134 k.p.a., bowiem wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy po terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a.
Organ podniósł, że ww. decyzja została dostarczona wnioskodawcy w dniu 15 maja 2024 r. za pośrednictwem skrzynki e-PUAP. W przywoływanej decyzji wnioskodawca został pouczony o 14-dniowym terminie, w którym może zwrócić się
o ponowne rozpatrzenie sprawy. Termin na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 31 maja 2024 r. Wobec czego wnioskodawcy nie przysługuje obecnie uprawnienie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiotowym zakresie.
Pismem z dnia 15 lipca 2024 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując powołane wyżej rozstrzygnięcie oraz wnosząc o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana w na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a."
Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (...). Zgodnie natomiast z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym
w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także po kątem prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Poza tym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Granice sprawy wyznaczone są zaś przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przy tym, z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa - czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (dotyczy przepisów prawa materialnego) bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (dotyczy przepisów postępowania).
W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu było postanowienie PKP [...] S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. stwierdzające niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] maja 2024 r. nr [...], z powodu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Zgodnie z art. 127 § 1 i § 2 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Powołany przepis realizuje konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania (wyrażoną w art. 15 k.p.a.), z której wynika, że każda sprawa indywidualna, rozpoznawana i rozstrzygana decyzją organu pierwszej instancji, podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu
i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji.
Z kolei z art. 127 § 3 k.p.a. wynika, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przy tym, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 144 k.p.a.).
Wskazane w art. 134 k.p.a. niedopuszczalność zażalenia i uchybienie terminu do wniesienia zażalenia stanowią dwie różne sytuacje procesowe (por. np. wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1118/19 i 19 października 2022 r. sygn. akt II OSK 1487/21 - te i pozostałe przywołane orzeczenia dostępne
w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Są to bowiem rozstrzygnięcia procesowe oparte na zasadniczo odmiennych przesłankach, przy czym pierwszeństwo ma ocena dopuszczalności środka odwoławczego. Przyczyny przedmiotowe niedopuszczalności obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji (postanowienia) w toku instancji. Wniesienie odwołania (zażalenia) od decyzji ostatecznej (ostatecznego postanowienia) jest niedopuszczalne i stanowi przesłankę zastosowania art. 134 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 24 września 2019 r. sygn. akt
II OSK 1866/18 i z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 699/19).
Z powyższych przepisów wynika, że organ właściwy do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając z urzędu - obligatoryjnie bada zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Koniecznym warunkiem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ jest uprzednie zbadanie, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest dopuszczalny oraz, czy został wniesiony w terminie.
W przypadku uchybienia przez stronę terminu do wniesienia wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy, właściwy organ jest zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że uchybienie ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania, a także - odpowiednio - wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia w oparciu
o art. 134 k.p.a. W konsekwencji stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. Termin do wniesienia odwołania jest bowiem terminem wyznaczonym przez ustawodawcę, a organ nie ma wpływu na jego długość, niemożliwe jest więc jego przedłużenie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1748/23 oraz z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12). Treść art. 134 k.p.a., będącego bezwzględnie obowiązującą normą prawną, wskazuje na obowiązek organu odwoławczego do wyraźnego ustosunkowania się do tej czynności. Stwierdzenie uchybienia terminu wymaga zatem jednoznacznego rozstrzygnięcia
w formie postanowienia (por. G. Łaszczyca, Komentarz do art. 134 k.p.a., teza 9, Lex 2010 r.).
W świetle powyższego, orzekając w oparciu o art. 134 k.p.a., organ obowiązany jest ustalić dwie okoliczności: datę doręczenia decyzji stronie oraz datę wniesienia odwołania, co odpowiednio odnosi się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 966/20).
W niniejszej sprawie wymienione przesłanki nie zostały prawidłowo ustalone przez organ. Jak wynika z zaskarżonego postanowienia organ uznał, że wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy w niniejszej sprawie został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 40 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1045), operator wyznaczony w ramach świadczenia publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego wystawia dowody wysłania i dowody otrzymania zgodnie ze standardem, o którym mowa w art. 26a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej.
W zależności od tego czy adresatem jest podmiot niepubliczny, czy publiczny -w myśl art. 41 ust. 1, dowód otrzymania wystawiany jest po:
1) odebraniu korespondencji przekazanej na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego;
2) wpłynięciu korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu publicznego;
3) po upływie 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji przesłanej przez podmiot publiczny na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego, jeżeli adresat nie odebrał go przed upływem tego terminu.
Do ustalenia daty doręczenia korespondencji wysłanej drogą elektroniczną przez e-PUAP ma zastosowanie art. 42 ww. ustawy, który w ust. 1 stanowi, że
w przypadku doręczania korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego korespondencja jest doręczona w chwili:
1) odebrania korespondencji przez podmiot niepubliczny - art. 41 ust. 1 pkt 1;
2) wpłynięcia korespondencji do podmiotu publicznego - art. 41 ust. 1 pkt 2.
Natomiast, w przypadku nieodebrania korespondencji przez podmiot niepubliczny
w terminie 14 dni od wpłynięcia korespondencji na jego adres elektroniczny, korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji – art. 42 ust. 2 ww. ustawy.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, pismami z dnia 20 września 2024 r., z dnia 14 października 2024 r. i z dnia 28 listopada
2024 r., wezwał organ do nadesłania oryginału lub poświadczonej za zgodność
z oryginałem kopii dokumentu potwierdzającego datę doręczenia T. D. decyzji z dnia [...] maja 2024 r., w szczególności do nadesłania urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD), zaznaczając, że z załączonych do pisma z dnia 17 października 2024 r. dokumentów wynika jedynie data przesłania skarżącemu ww. orzeczenia, natomiast brak jest daty, z której wynika, kiedy skarżący odebrał postanowienie przekazane mu na adres do doręczeń elektronicznych.
Podkreślenia wymaga, że przy przekazaniu skarżącemu decyzji na adres do doręczeń elektronicznych, organ winien przedłożyć jako dowód jej doręczenia urzędowe poświadczenie doręczenia, z którego wynika data odebrania dokumentu elektronicznego przez stronę lub też fakt, że korespondencja nie została odebrana przez adresata w terminie 14 dni od daty jej przekazania.
Biorąc zatem pod uwagę brak przedłożenia Sądowi takiego dokumentu należy uznać, że w sprawie doszło do naruszenia art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., dlatego też działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).