II SA/Wa 1254/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-01-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona informacji niejawnychpoświadczenie bezpieczeństwadostęp do informacji niejawnychpostępowanie sprawdzającePrezes Rady MinistrówWSA Warszawaniebieska kartaprzemoc domowarękojmia zachowania tajemnicy

WSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa RM o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa, uznając, że organy błędnie skupiły się na "nieposzlakowanej opinii" zamiast na przesłankach z ustawy o ochronie informacji niejawnych.

Skarżący K. M. zaskarżył decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą mu wydania poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych "poufne". Organy oparły odmowę na postępowaniu "Niebieskiej Karty" i zarzutach przemocy domowej, uznając, że skarżący podał nieprawdziwe informacje. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że organy błędnie oceniły sprawę przez pryzmat "nieposzlakowanej opinii" zamiast skupić się na przesłankach z ustawy o ochronie informacji niejawnych, a wątpliwości co do rękojmi zachowania tajemnicy nie zostały wystarczająco wykazane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Rady Ministrów, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie wydania skarżącemu K. M. poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne". Organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na ustaleniach z postępowania "Niebieskiej Karty", wskazujących na stosowanie przez skarżącego przemocy psychicznej i ekonomicznej wobec byłej żony, oraz na rzekomym podaniu przez skarżącego nieprawdziwych informacji w postępowaniu sprawdzającym. Sąd uznał jednak, że organy obu instancji błędnie skoncentrowały się na kwestii "nieposzlakowanej opinii" (przesłanka z ustawy o Policji), zamiast na właściwych przesłankach z ustawy o ochronie informacji niejawnych, a konkretnie na art. 24 ust. 2 pkt 4 tej ustawy. Sąd podkreślił, że postępowanie sprawdzające ma na celu ustalenie rękojmi zachowania tajemnicy, a nie ocenę ogólnej postawy moralnej kandydata. W ocenie Sądu, wątpliwości co do podania przez skarżącego nieprawdziwych informacji nie zostały wystarczająco wykazane, a polemika skarżącego dotycząca zarzutów byłej żony, z którą pozostawał w konflikcie, była uzasadniona. Sąd wskazał, że w przypadku wątpliwości, interes ochrony informacji niejawnych ma pierwszeństwo, ale tylko w razie niedających się usunąć wątpliwości, których w tej sprawie nie wykazano. W związku z tym, decyzje organów zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy obu instancji błędnie oceniły sprawę przez pryzmat "nieposzlakowanej opinii" zamiast skupić się na przesłankach z ustawy o ochronie informacji niejawnych, a wątpliwości co do rękojmi zachowania tajemnicy nie zostały wystarczająco wykazane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy skupiły się na kwestii "nieposzlakowanej opinii" zamiast na przesłankach z ustawy o ochronie informacji niejawnych, a wątpliwości co do podania nieprawdziwych informacji nie zostały wystarczająco wykazane. Polemika skarżącego dotycząca zarzutów byłej żony była uzasadniona w kontekście konfliktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a,c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.i.n. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

Podstawowym warunkiem dostępu do informacji niejawnych jest dawanie przez osobę sprawdzaną rękojmi zachowania tajemnicy.

u.o.i.n. art. 30 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

Organ odmawia wydania poświadczenia bezpieczeństwa, jeżeli nie zostaną usunięte wątpliwości z art. 24 ust. 2 lub 3.

u.o.i.n. art. 24 § ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

Uzasadnione wątpliwości dotyczące ukrywania lub świadomego niezgodnego z prawdą podawania informacji mających znaczenie dla ochrony informacji niejawnych.

u.o.i.n. art. 24 § ust. 4

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

W razie niedających się usunąć wątpliwości, interes ochrony informacji niejawnych ma pierwszeństwo przed innymi prawnie chronionymi interesami.

Pomocnicze

u.o.Policji art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Służbę w Policji może pełnić wyłącznie osoba o nieposzlakowanej opinii.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 38 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie oceniły sprawę przez pryzmat "nieposzlakowanej opinii" zamiast przesłanek z ustawy o ochronie informacji niejawnych. Wątpliwości co do podania przez skarżącego nieprawdziwych informacji nie zostały wystarczająco wykazane. Polemika skarżącego dotycząca zarzutów byłej żony była uzasadniona w kontekście konfliktu.

Odrzucone argumenty

Ustalenia z procedury "Niebieskiej Karty" i zarzuty przemocy domowej świadczą o podaniu przez skarżącego nieprawdziwych informacji. Interes ochrony informacji niejawnych ma pierwszeństwo przed innymi prawnie chronionymi interesami, a wątpliwości działają na niekorzyść osoby sprawdzanej.

Godne uwagi sformułowania

organy obu instancji błędnie skoncentrowały się w swoich rozważaniach na spełnianiu przez skarżącego przesłanki "nieposzlakowanej opinii". w tej sprawie chodzi o zatajanie informacji mających znaczenie dla ochrony informacji niejawnych. w przypadku oceny rękojmi zachowania tajemnicy nie mają zastosowania zasady, wedle których w razie wątpliwości interpretuje się je na korzyść osoby sprawdzanej (in dubio pro libertate).

Skład orzekający

Iwona Maciejuk

przewodniczący

Danuta Kania

członek

Dorota Kozub-Marciniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odmowy wydania poświadczenia bezpieczeństwa w kontekście ustawy o ochronie informacji niejawnych oraz rozróżnienie ich od wymogów \"nieposzlakowanej opinii\" w służbach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z postępowaniem sprawdzającym i procedurą "Niebieskiej Karty"; orzeczenie podkreśla priorytet ochrony informacji niejawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów prawa i rozróżnienie między różnymi rodzajami postępowań (sprawdzające vs. rekrutacyjne). Pokazuje też, jak osobiste konflikty mogą wpływać na postępowania administracyjne.

Czy problemy w życiu prywatnym zawsze dyskwalifikują z dostępu do informacji niejawnych? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1254/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
649  Sprawy dotyczące poświadczenia bezpieczeństwa oraz z zakresu ochrony informacji niejawnych
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania poświadczenia bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz K. M. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
K. M. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów (dalej, jako: organ lub Prezes RM) z dnia [...] maja 2024 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zastępcy Pełnomocnika do Spraw Ochrony Informacji Niejawnych KPP w G. (dalej, jako: organ I instancji) z dnia [...] października 2023 r. o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w dniu [...] czerwca 2023 r., działający z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., Zastępca Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w O. polecił Pełnomocnikowi do Spraw Ochrony Informacji Niejawnych KPP w G., przeprowadzenie zwykłego postępowania sprawdzającego wobec skarżącego, będącego kandydatem ubiegającym się o przyjęcie do służby w Policji.
Skarżący złożył wypełnioną w dniu [...] czerwca 2023 r. ankietę bezpieczeństwa osobowego w zwykłym postępowaniu sprawdzającym.
W toku prowadzonego postępowania sprawdzającego organ I instancji podjął niezbędne czynności sprawdzające, mające na celu ustalenie, czy osoba sprawdzana daje rękojmię zachowania tajemnicy i w dniu [...] października 2023 r. wydał decyzję o odmowie wydania skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne", wskazując jako podstawę prawną art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 632, dalej, jako: ustawa).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w toku prowadzonego zwykłego postępowania sprawdzającego ustalono, że funkcjonariusz Policji sporządzający wywiad środowiskowy podał, iż w okresie od [...] października 2022 r. do [...] marca 2023 r. wobec skarżącego prowadzona była procedura "Niebieskiej Karty". Wszczęcie procedury "Niebieskiej Karty" spowodowane było stosowaniem przemocy psychicznej i ekonomicznej przez ww. wobec ówczesnej żony - P. M.. W toku postępowania ustalono, że ww. wyzywał żonę słowami wulgarnymi oraz nie angażował się w wychowanie dzieci, a także nie stosował się do wyroku sądu w zakresie sprawowania opieki nad dziećmi. Ponadto ustalono, że skarżący dopuścił się inwigilowania swojej żony instalując, na tablecie użytkowanym przez wymienioną, aplikację szpiegującą [...]utworzoną na jego konto internetowe gmail.
Następnie zaznaczono, że podczas rozmowy ze skarżącym poinformował on, że wyprowadził się z domu z chwilą przeprowadzenia pierwszej interwencji, w następstwie stosowania przez niego przemocy. Natomiast wskazane przez ww. okoliczności nie zostały potwierdzone i stoją w sprzeczności z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w toku prowadzonego postępowania sprawdzającego.
Podkreślono, że wobec funkcjonariuszy Policji, jak i osób starających się o przyjęcie do służby w Policji, mają zastosowanie wyższe wymagania personalne, kwalifikacyjne, czy też charakterologiczne i z tych przyczyn obowiązują ich bardziej rygorystyczne zasady. Zdaniem organu I instancji, ustalone i przytoczone okoliczności wprost wskazują, że skarżący dopuszczał się naruszenia norm współżycia społecznego, a zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024r" poz. 145) służbę w Policji może pełnić wyłącznie osoba o nieposzlakowanej opinii. Wyjaśniono, że określenie "nieposzlakowanej opinii" można przypisać osobie, której nie można nic zarzucić, przypisać i jest ona nieskazitelna, co odnosi się zarówno do sfery życia prywatnego, jak i zawodowego. W szeroko rozumianym interesie społecznym pozostaje, aby służbę w Policji pełniły jedynie osoby dające rękojmie godnego reprezentowania formacji oraz osoby o wysokich walorach etycznych i moralnych.
Skarżący odwołał się od powyższej decyzji.
Prezes RM zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ przytoczył treść art. 24 ust. 1, art. 24 ust. 2 pkt 4, art. 24 ust. 5 i art. 30 ust. 1 ustawy i podzielił stanowisko organu I instancji, że ustalenia dokonane w trakcie postępowania sprawdzającego oraz zgromadzone materiały, świadczą o istnieniu wobec skarżącego uzasadnionych wątpliwości z art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy, tj. wątpliwości dotyczących ukrywania lub świadomego niezgodnego z prawdą podawania w postępowaniu sprawdzającym przez osobę sprawdzaną informacji mających znaczenie dla ochrony informacji niejawnych.
Podczas rozmowy z organem I instancji w dniu [...] października 2023 r., skarżący oświadczył, że nigdy nie dopuszczał się przemocy domowej, sprawował opiekę nad dziećmi zgodnie z warunkami ustalonymi przez sąd oraz, że nie był poinformowany o procedurze "Niebieskiej Karty". Podane przez ww. informacje są sprzeczne z obszernym materiał dowodowym zgromadzonym w trakcie postępowania sprawdzającego, w tym dokumentami dotyczącymi procedury "Niebieskie Karty".
Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy świadczą o stosowaniu przemocy domowej (psychicznej i ekonomicznej) przez skarżącego wobec swojej byłej żony. Wszczęcie procedury "Niebieskie Karty" w której ww. był wskazany jako osoba podejrzewana o stosowanie przemocy, zapoczątkowała interwencja policyjna w miejscu zamieszkania rodziny skarżącego. W trakcie trwania procedury "Niebieskiej Karty" przeprowadzono wiele czynności, które świadczą o tym, że przemoc domowa w rodzinie skarżącego występowała przez znaczny okres. W dniu [...] listopada 2022 r. podczas posiedzenia Grupy Roboczej, na którym omawiana była bieżąca sytuacja w rodzinie skarżącego, na wezwanie stawił się także ww., który został poinformowany m.in. o możliwych konsekwencjach dalszego stosowania przemocy.
W ocenie organu, informacje i dokumenty zgromadzone w sprawie, w tym również dokumenty przesłane przez skarżącego wraz z odwołaniem nie pozwalają na usunięcie wątpliwości z art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy. Bezspornym jest, że w rodzinie skarżącego prowadzona była procedura "Niebieskiej Karty", w której skarżący występował jako sprawca przemocy psychicznej i ekonomicznej wobec swojej byłej żony. Procedura ta trwała przez około pół roku.
Dalej organ podkreślił, że organ wydający decyzję nie ma obowiązku przedstawienia dowodów na okoliczność podania przez osobę sprawdzaną nieprawdziwych informacji, albowiem wystarczą w tym zakresie stwierdzone w wyniku przeprowadzonego postępowania sprawdzającego uzasadnione wątpliwości. Przepisy ustawy należy interpretować restrykcyjnie, a powstałe uzasadnione wątpliwości wobec osób ubiegających się o dostęp do informacji niejawnych działają na ich niekorzyść, bowiem w przypadku oceny rękojmi zachowania tajemnicy nie mają zastosowania zasady, wedle których w razie wątpliwości interpretuje się je na korzyść osoby sprawdzanej (in dubio pro libertate), jak ma to miejsce przykładowo w postępowaniu karnym lub postępowaniu podatkowym, regulowanych odrębnymi przepisami prawa. Nadto w postępowaniu sprawdzającym nie ma zastosowania zasada domniemania niewinności, na która powoływał się skarżący. Powyższe związane jest z pierwszeństwem interesu ochrony informacji niejawnych przed innymi prawnie chronionymi interesami. Ustawa zezwala bowiem na przyznanie osobie sprawdzanej dostępu do informacji niejawnych wyłącznie w sytuacji, w której nie występują żadne uzasadnione wątpliwości, co do dawania rękojmi zachowania tajemnicy.
Organ zaakcentował również, że w toku postępowania sprawdzającego ustala się, czy osoba sprawdzana daje rękojmię zachowania tajemnicy, rozumianą jako zdolność osoby do spełnienia ustawowych wymogów do zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem, stwierdzoną w wyniku przeprowadzenia postępowania sprawdzającego (art. 24 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 2 ustawy), a nie czy kandydat do służby w Policji spełnia wymóg nieposzlakowanej opinii, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Organ I instancji nie jest właściwy do oceny, czy osoba sprawdzana spełnia wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii, o którym mowa w przepisach ustawy o Policji w trakcie prowadzonego postępowania sprawdzającego.
Końcowo organ dodał, że przedstawione przez skarżącego upoważnienie do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone" wydane na podstawie art 21 ust. 4 pkt 1 ustawy przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] wraz z zaświadczeniem o odbyciu szkolenia w zakresie ochrony informacji niejawnych, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i wyrażenie zgody na wydanie poświadczenia bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne", a także o przeprowadzenie dowodu z orzeczenia W. Rejonowej Komisji lekarskiej w O. z dnia [...] września 2023 r. na okoliczność spełniania przez skarżącego wszystkich pozostałych wymogów do pełnienia służby w Policji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący przeszedł wszystkie etapy procesu rekrutacji, a dopuszczenie do służby wymaga wyłącznie dokumentu w zakresie wyrażenia zgody na wydanie poświadczenia bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne".
W sprawie nieprawdziwe są twierdzenia, jakoby skarżący miał dopuszczać się opisanych w decyzji czynów, a co za tym idzie, miał dopuszczać się naruszenia norm współżycia społecznego. Okoliczności te nie zostały przez nikogo potwierdzone i wynikają wyłącznie z twierdzeń ówczesnej żony skarżącego ujawnionych w procedurze Niebieskiej Karty. Skarżący nigdy też nie był wzywany przez dzielnicowego, by wypowiedział się co do zarzutów żony. Wyłącznie sam udał się do Komendy i opowiedział o sytuacji w domu, a jego zachowanie było zgoła odmienne od wskazań P. M.. Organ wydający decyzję zdaje się zapominać, iż strony przed złożeniem sprawy rozwodowej pozostawały w konflikcie, zaś P. M. posądzała swojego męża o zachowania, które nie miały miejsca. Tożsama sytuacja zdarzyła się w momencie interwencji Policji, kiedy to przybyli na miejsce funkcjonariusze stwierdzili bezpodstawność wezwania P. M.. Po tej też dacie skarżący, by nie narażać się na wymyślane przez żonę zarzuty, wyprowadził się ze wspólnie zajmowanego mieszkania-jego mieszkania służbowego.
Twierdzenia wskazywane przez P. M. w toku procedury "Niebieskiej Karty" nie zostały żaden sposób potwierdzone, a tym bardziej zweryfikowane jakimikolwiek dowodami. W stosunku do skarżącego nie było nawet prowadzone postępowanie przygotowawcze w zakresie ewentualnie popełnionych przestępstw, czy nawet wykroczeń, w tym przestępstwa znęcania się, znieważeń, czy też inwigilowania poprzez aplikację szpiegującą. Poza tym wskazana aplikacja była wgrana na tablecie rodziny, który był dostępny dla całej rodziny. Tablet służył do rozprowadzania sieci bezprzewodowej i nigdy nie był wynoszony z domu, co przeczy twierdzeniom o rzekomej inwigilacji. Wskazana aplikacja jest powszechnie dostępna i nie posiada cech "aplikacji szpiegującej". Wszystkie urządzenia domowe były podłączone do konta skarżącego, zaś każdy członek rodziny mógł ściągać dowolne aplikacje.
Skarżący wyjaśniał dalej, że pozew rozwodowy został napisany w dniu [...] września 2022 r., a więc na miesiąc przed rozpoczęciem procedury "Niebieskiej Karty". Co więcej wyrok rozwodowy został wydany w dniu [...] kwietnia 2023 r., a więc po ponad miesiącu od zakończenia rzeczonej procedury. Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2023 r. P. M. absolutnie nie potwierdziła okoliczności podawanych w procedurze, zaś sam rozwód został orzeczony bez orzekania o winie za rozkład pożycia małżeńskiego (do których to dokumentów organ wydający decyzję w żaden sposób się nie ustosunkował, pomimo że były załącznikiem do odwołania).
Dalej skarżący wskazał, że rzekome jego niewykonywanie opieki nad dziećmi nie było potwierdzone jakimkolwiek postępowaniem przed właściwym Sądem Rodzinnym.
W ocenie skarżącego, organ wydający decyzję wywodzi swoje stanowisko wyłącznie z nieprawdziwych i niepotwierdzonych twierdzeń osoby pozostającej wówczas w konflikcie ze skarżącym i narusza podstawową zasadę domniemania niewinności, która tym bardziej powinna być stosowana przez organy Policji.
Nadto niniejszej sprawy nie można postrzegać w oderwaniu od faktu, iż skarżący od pięciu lat jest żołnierzem zawodowym posiadającym ważny dostęp do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone". Nie sposób zatem wytłumaczyć, dlaczego informacje z procedury Niebieskiej Karty nie spowodowały unieważnienia owego dostępu, który jest przez skarżącego nad wyraz ważny. W toku postępowania sprawdzającego nie ustalono, by skarżący miałby kiedykolwiek dopuszczać się naruszania norm współżycia społecznego, a przecież dokonano także odpowiedniego rozpytania w środowisku oraz zweryfikowano ewidencje, rejestry i kartoteki, które w żaden sposób nie potwierdziły informacji pochodzących od jednej, skonfliktowanej ze skarżącym osoby, która nie potwierdziła ich w innych postępowaniach.
Mając powyższe na względzie skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu i została wydana na podstawie nieprawdziwych okoliczności, które nie zostały potwierdzone lub zweryfikowane w innych postępowaniach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 2 pkt 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych wyjaśnił, że rękojmią zachowania tajemnicy jest zdolność osoby do spełnienia ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem, stwierdzona w wyniku przeprowadzenia postępowania sprawdzającego.
W celu zapewnienia pełnej ochrony informacji niejawnych, informacje niejawne, którym nadano określoną klauzulę tajności, m.in. mogą być udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej, zgodnie z przepisami ustawy dotyczącymi dostępu do określonej klauzuli tajności. Podstawowym i koniecznym do spełnienia warunkiem umożliwiającym dostęp do informacji niejawnych jest dawanie przez określoną osobę (osobę sprawdzaną) rękojmi zachowania informacji niejawnych w tajemnicy – art. 24 ust. 1 ustawy.
Aby nie dopuścić do najmniejszego nawet ryzyka związanego z udostępnieniem informacji niejawnych osobie niewłaściwej (nie dającej rękojmi), ustawa w art. 30 ust. 1 stanowi, że organ prowadzący postępowanie sprawdzające odmawia wydania poświadczenia bezpieczeństwa, jeżeli nie zostaną usunięte wątpliwości, o których mowa w art. 24 ust. 2, a także jeżeli w trakcie poszerzonego postępowania sprawdzającego nie zostaną usunięte wątpliwości, o których mowa w art. 24 ust. 3.
W tym miejscu celowe jest wyjaśnienie, że postępowanie sprawdzające prowadzone na podstawie ustawy o ochronie informacji niejawnych rządzi się odrębnymi zasadami, niż ogólne postępowanie administracyjne i dla przyjęcia - negatywnego z punktu widzenia strony - rozstrzygnięcia wystarczające jest wykazanie przez organ uzasadnionych wątpliwości, o których mowa w art. 24 ust. 2 lub 3 ustawy.
Z art. 24 ust. 4 ustawy wynika, że w razie niedających się usunąć wątpliwości, o których mowa w ust. 2 lub 3 tego artykułu, interes ochrony informacji niejawnych ma pierwszeństwo przed innymi prawnie chronionymi interesami.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, w toku postępowania sprawdzającego ustala się, czy istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące:
1) uczestnictwa, współpracy lub popierania przez osobę sprawdzaną działalności szpiegowskiej, terrorystycznej, sabotażowej albo innej wymierzonej przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej;
2) zagrożenia osoby sprawdzanej ze strony obcych służb specjalnych w postaci prób werbunku lub nawiązania z nią kontaktu;
3) przestrzegania porządku konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej, a przede wszystkim, czy osoba sprawdzana uczestniczyła lub uczestniczy w działalności partii politycznych lub innych organizacji, o których mowa w art. 13 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, albo współpracowała lub współpracuje z takimi partiami lub organizacjami;
4) ukrywania lub świadomego niezgodnego z prawdą podawania w ankiecie bezpieczeństwa osobowego, zwanej dalej "ankietą", lub postępowaniu sprawdzającym przez osobę sprawdzaną, informacji mających znaczenie dla ochrony informacji niejawnych;
5) wystąpienia związanych z osobą sprawdzaną okoliczności powodujących ryzyko jej podatności na szantaż lub wywieranie presji;
6) niewłaściwego postępowania z informacjami niejawnymi, jeżeli:
a) doprowadziło to bezpośrednio do ujawnienia tych informacji osobom nieuprawnionym,
b) było to wynikiem celowego działania,
c) stwarzało to realne zagrożenie ich nieuprawnionym ujawnieniem i nie miało charakteru incydentalnego,
d) dopuściła się tego osoba szczególnie zobowiązana na podstawie ustawy do ochrony informacji niejawnych: pełnomocnik ochrony, jego zastępca lub kierownik kancelarii tajnej.
Wszelkie uzasadnione wątpliwości wobec osób ubiegających się o dostęp do informacji niejawnych działają na ich niekorzyść, gdyż w przedmiotowym postępowaniu nie ma zastosowania zasada "in dubio pro libertate", nakazująca interpretację wątpliwości na korzyść osoby (w tym wypadku) sprawdzanej (zob. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 931/20). Dlatego wydanie decyzji o dostępie do informacji niejawnych o oznaczonej klauzuli tajności, nie jest uzależnione od przekonań osoby sprawdzanej w tej kwestii, a od wyników czynności podejmowanych przez organ prowadzący kontrolne postępowanie sprawdzające.
Ustawa zezwala na przyznanie osobie sprawdzanej dostępu do informacji niejawnych wyłącznie w sytuacji, w której nie występują żadne uzasadnione wątpliwości, co do rękojmi zachowania ich w tajemnicy. Nadrzędnym celem kontrolnego postępowania sprawdzającego jest dążenie do ustalenia, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności faktyczne, stwarzające realne zagrożenie dla ochrony informacji niejawnych.
Dokonując wykładni przepisów ustawy o ochronie informacji niejawnych, należy mieć na względzie, że po pierwsze przepisy regulujące przedmiotową materię winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny; ich wykładnia powinna zmierzać w kierunku zawężającym, a nigdy w kierunku rozszerzającym. Nadto, ustawodawca założył, że interes osoby sprawdzanej nie może przewyższać ważnego interesu organu i Państwa (art. 24 ust. 4 ustawy). Tworząc ustawę o ochronie informacji niejawnych, starano się przede wszystkim zabezpieczyć dobro Państwa, polegające na zachowaniu w tajemnicy informacji chronionych. Ten cel jest więc podstawowym celem powyższej ustawy i przez jego pryzmat należy oceniać stan faktyczny każdej sprawy. Limitowanie wydawania poświadczeń bezpieczeństwa wynika z dbałości o trwałość i nienaruszalność systemu ochrony informacji niejawnych i służy wyeliminowaniu przypadków nieuprawnionego ujawnienia informacji, które spowodowałyby lub mogłyby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłyby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne. Waga i znaczenie interesu państwowego, jakim jest ochrona informacji niejawnych, są nadrzędne nad interesem indywidualnym i wymagają ograniczenia jednostkowych uprawnień, nawet mimo subiektywnego poczucia krzywdy, czy niesprawiedliwości osób sprawdzanych, którym odmówiono wydania poświadczenia bezpieczeństwa albo cofnięto takie poświadczenie.
Sąd administracyjny, kontrolując decyzję podjętą na podstawie ustawy o ochronie informacji niejawnych, powinien mieć na uwadze szczególny charakter postępowania sprawdzającego i istotne różnice pomiędzy nim, a postępowaniem administracyjnym. Winien też uwzględnić priorytet ochrony informacji niejawnych w stosunku do interesu indywidualnego. Oznacza to, że jeżeli z materiału zebranego w toku postępowania sprawdzającego wynikają jakiekolwiek wątpliwości, co do dawania przez osobę sprawdzaną gwarancji zachowania tajemnicy, sąd administracyjny nie może zobowiązać organu do tłumaczenia się dlaczego odmówił wydania poświadczenia bezpieczeństwa.
W ocenie Sądu, zgromadzony w niniejszej sprawie przez organy materiał dowodowy był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji jednakże decyzje obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy poprzez jego wadliwą subsumpcję do poczynionych ustaleń faktycznych, jak i przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że przedmiotem niniejszego postępowania nie było ustalenie czy skarżący spełnia przesłanki do przyjęcia do służby w Policji, w tym przesłankę "nieposzlakowanej opinii" (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). W tej sprawie kwestią do rozstrzygnięcia było ustalenie czy wobec skarżącego dopuszczalne jest wydanie poświadczenia bezpieczeństwa w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne". Ma to istotne znaczenia albowiem organy obu instancji błędnie skoncentrowały się w swoich rozważaniach na spełnianiu przez skarżącego przesłanki "nieposzlakowanej opinii". Przedmiot niniejszego postępowania przesądza również, iż oddaleniu podlegać musiały wnioski dowodowe skarżącego zawarte w skardze gdyż pozostają one irrelewantne dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
Jest w sprawie niesporne (potwierdzone stosownymi dokumentami), że w okresie od [...] października 2022 r. do [...] marca 2023 r. wobec skarżącego prowadzona była procedura "Niebieskiej Karty". Skarżący w toku postępowania sprawdzającego tego faktu nie kwestionował. Podał zatem zgodne z prawdą informacje dotyczące prowadzonej wobec niego procedury "Niebieskiej Karty". Skarżący kwestionował jedynie formułowane w stosunku do niego zarzuty; twierdził, że nigdy wobec członków rodziny przemocy nie stosował. Skarżący starał się wykazać bezpodstawność prowadzenia wobec niego procedury "Niebieskiej Karty", a także bezpodstawność oskarżeń jakie formułowała jego była żona w stosunku do niego. Zdaniem Sądu prowadzona przez skarżącego polemika w omawianym zakresie jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego skoro skarżący pozostawał w konflikcie z byłą żoną, sprawa o rozwód była w toku. Nie zmienia to jednak faktu, że w toku postępowania sprawdzającego przyznał – wbrew twierdzeniom organu - że procedura "Niebieskiej Karty" była w stosunku do niego prowadzona.
Należy również wskazać, że była żona skarżącego oświadczyła w rozmowie z Dzielnicowym w dniu [...] listopada 2022 r., iż skarżący od [...] listopada 2022 r. nie mieszkał we wspólnym mieszkaniu; nie wiedziała gdzie przebywa i czy w ogóle wróci. Informacje te potwierdziła w dniu [...] grudnia 2022 r. w rozmowie z pracownikiem socjalnym i w dniu [...] grudnia 2022 r. w rozmowie z Dzielnicowym. Potwierdza to zatem twierdzenia skarżącego, iż po wdrożeniu procedury "Niebieskiej Kary" skarżący wyprowadził się z domu.
Skarżący nie twierdził również, że sprawował opiekę nad dziećmi zgodnie z warunkami ustalonymi przez sąd. Z zacytowanego fragmentu wypowiedzi skarżącego, na podstawie którego organ wyprowadził wnioski wynika, że skarżący oświadczył, że ma ustalone kontakty przez sąd – w pierwszy i trzeci weekend miesiąca. Stara się odbierać dzieci w ustalonych terminach, jeśli nie może, to zamienia weekendy, w których jest w domu, a nie na poligonie. Wypowiedź skarżącego w żadnym razie nie świadczy kategorycznie, iż skarżący sprawował opiekę nad dziećmi zgodnie z warunkami ustalonymi przez sąd.
Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że skarżący w toku postępowania sprawdzającego podał niezgodne z prawdą informacje dotyczące wskazanych wyżej okoliczności. Przytoczone przez organ fragmenty rozmowy podczas spotkania z dnia [...] października 2023 r. i udzielane przez skarżącego odpowiedzi nie potwierdzają tezy organu zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania sprawdzającego ustala się, czy istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące ukrywania lub świadomego niezgodnego z prawdą podawania w ankiecie bezpieczeństwa osobowego, lub postępowaniu sprawdzającym przez osobę sprawdzaną, informacji mających znaczenie dla ochrony informacji niejawnych. W razie niedających się usunąć wątpliwości, interes ochrony informacji niejawnych ma pierwszeństwo przed innymi prawnie chronionymi interesami. Zastosowanie norm prawnych zawierających pojęcia niedookreślone, jak "wątpliwości", każdorazowo podlega ocenie w toku konkretnego postępowania sprawdzającego.
Zdaniem Sądu, organ w zaskarżonej decyzji wadliwie oparł się do wskazanych okolicznościach związanych z "Niebieską Kartą" i zasadami opieki nad dziećmi orzeczonymi przez Sąd, a przez to do kwestii "nieposzlakowanej opinii", zupełnie pomijając, że w tej sprawie chodzi o zatajanie informacji mających znaczenie dla ochrony informacji niejawnych. Chodzi bowiem o trwałość i nienaruszalność systemu ochrony informacji niejawnych, a postępowanie sprawdzające służy wyeliminowaniu przypadków nieuprawnionego ujawnienia informacji, które spowodowałyby lub mogłyby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłyby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne. Kwestie związane z "nieposzlakowaną opinią", "naruszaniem zasad współżycia społecznego", "norm moralnych" w omawianym przypadku mogą mieć znaczenia dla podjęcia decyzji o przyjęciu skarżącego do służby w Policji. Kwestie te jednak nie mogły – w takim zakresie jak zaprezentował to organ – mieć wpływu na ocenę przesłanki zachowania rękojmi zachowania tajemnicy, rozumianą jako zdolność osoby do spełnienia ustawowych wymogów do zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.
W okolicznościach tej sprawy, nie można było uznać, że postępowanie wyjaśniające doprowadziło do niebudzących wątpliwości ustaleń, iż skarżący nie daje rękojmi zachowania tajemnicy, a przynajmniej takie okoliczności nie wynikają z uzasadnienia wydanych decyzji. Niewątpliwie ustawodawca w sprawach dotyczących dostępu do informacji niejawnych dał pierwszeństwo interesowi ochrony informacji niejawnych przed innymi prawnie chronionymi interesami, ale uczynił to w razie niedających się usunąć wątpliwości, których w tej sprawie nie wykazano.
Reasumując stwierdzić należy, iż w rozstrzyganej sprawie doszło do naruszania przepisów tak prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy poprzez jego wadliwą subsumpcję do poczynionych ustaleń faktycznych, jak i przepisów proceduralnych, tj. w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postepowania orzeczono w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 38 ust. 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy uwzględni ocenę prawną i wnioski przedstawione w niniejszym wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI