II SA/Wa 1248/23

II SA/Wa 1248/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Tomasz Szmydt /przewodniczący/
Waldemar Śledzik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i  art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Departamentu Spraw [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na sfinansowanie kosztów przekwalifikowania zawodowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję W. Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...]
Uzasadnienie
II SA/Wa 1248/23
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. który utrzymał w całości decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. w sprawie niewyrażenia zgody na sfinansowanie A.S. kosztów przekwalifikowania zawodowego na kursie języka angielskiego w wysokości 5 300 zł.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.
Rozkazem personalnym Nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa
Obrony Narodowej z dnia [...] września 2020 r. ppłk. A.S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2021 r. i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego.
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2023 r. A.S. (dalej także: "Strona"; "Skarżący") wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] (dalej także "WBE"; "Organ I instancji") o pokrycie kosztu kursu języka angielskiego wysokości 5.300 zł. organizowanego przez [...] Centrum Języków Obcych w [...], ul. [...]. (data wpływu wniosku do Dyrektora WBE w [...] - w dniu [...] lutego 2023 r.).
Dyrektor WBE decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. nie wyraził zgody Stronie na sfinansowanie wnioskowanego kosztu, wskazując, że "zainteresowany w chwili wpływu wniosków do WBE nie był uprawniony do skorzystania z pomocy rekonwersyjnej" (data doręczenia Stronie decyzji - w dniu [...] marca 2023 r.).
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a. - datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (data wpływu wniosku do Wojskowego Biura Emerytalnego w [...]).
Stosownie do postanowień art. 236 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny były żołnierz zawodowy, który pełnił zawodową służbę wojskową, co najmniej 4 lata, w okresie dwóch lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, może korzystać na terenie kraju na pisemny wniosek, z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania i pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy. W myśl art. 236 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny wniosek o pomoc w zakresie przekwalifikowania zawodowego należy złożyć w terminie 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej
W ramach powyższej pomocy na podstawie art. 236 ust. 8 ww. ustawy - do wysokości limitów, mogą być pokrywane następujące koszty:
1. przekwalifikowania zawodowego, rozumianego, jako zmiana posiadanych kwalifikacji zawodowych na inne, celem wykonywania nowego zawodu, nabycia nowych kwalifikacji w ramach tego samego zawodu, uzyskania innych kwalifikacji zawodowych niezbędnych do funkcjonowania na rynku pracy, uzyskania certyfikatu, licencji, zdania egzaminu lub uzyskania wpisu na listę uprawnionych do wykonywania zawodu.
2. przejazdów z miejsca zamieszkania do ośrodka szkolenia i z powrotem, jeżeli odległość wynosi powyżej 50 km w jedną stronę.
3. zakwaterowania w miejscu szkolenia, w okresie przekwalifikowania zawodowego.
Mając na uwadze przytoczone przepisy, Dyrektor WBE wskazał, że ponieważ A.S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...].01.2021r., to wnioskodawca był uprawniony do skorzystania z pomocy rekonwersyjnej do dnia [...].01.2023 r.
Biorąc pod uwagę datę wpływu wniosku do Dyrektora WBE w [...] tj. dzień [...].02.2023 r., organ uznał, że w dacie wpływu przedmiotowego wniosku Strona nie była już uprawniona do skorzystania z pomocy rekonwersyjnej.
Ponadto Dyrektor WBE zauważył, iż Strona na mocy decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] skorzystała już z pomocy rekonwersyjnej na pokrycie kosztów przekwalifikowania zawodowego w łącznej wysokości 4.649,00 zł (decyzją nr [...] – w kwocie 2.700,00 zł oraz decyzją nr [...] - w kwocie 1.949,00 zł).
W dniu [...] kwietnia 2023 r. Strona – zgodnie z pouczeniem – wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Ministra Obrony Narodowej, w imieniu, którego działa Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych za pośrednictwem Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji, wnosząc o "uchylenie w całości Decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2923 r. Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] i przyznanie prawa na sfinansowanie przekwalifikowania zawodowego - ,,Kurs języka angielskiego" organizowany w terminie od [...].01.2023 r. do [...].07.2023 r. przez [...] Centrum Języków Obcych w [...], ul. [...] w wysokości 5300,00zł. brutto."
Zaskarżoną na wstępie decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej (dalej także "Organ odwoławczy") , działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r.. poz. 2000 z późn, zm.) oraz art. 236 ust. 3, 8, 9 i ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U., poz. 2305 z późn. zm.) oraz § 5, § 6 ust. 2 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych (Dz. U. poz. 978) - po rozpatrzeniu odwołania A.S. z dnia [...] marca 2023 r., utrzymał w całości decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. w sprawie niewyrażenia zgody na sfinansowanie A.S. kosztów przekwalifikowania zawodowego na kursie języka angielskiego w wysokości 5 300 zł.
Uzasadniając powyższą decyzję Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 236 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny żołnierz zawodowy, który pełnił zawodową służbę wojskową co najmniej 4 lata, w okresie 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, z wyjątkiem zwolnionego ze służby wojskowej z powodu, o którym mowa w art. 226 pkt 1, 2, 7 i 11-15, może korzystać, na terenie kraju, na pisemny wniosek, z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania i pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy.
Jednocześnie stosownie do treści art. 236 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny wniosek o pomoc w zakresie przekwalifikowania zawodowego należy złożyć w terminie do 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Z kolei zgodnie z art. 61 § 3 Kpa. - datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.
Ponadto wskazał, że stosownie do § 5 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych - pomoc w zakresie przekwalifikowania zawodowego uprawnionym, jest udzielana na wniosek skierowany do dyrektora WBE.
Wniosek składa się za pośrednictwem dyrektora Centralnego Ośrodka Aktywizacji Zawodowej (COAZ) lub kierownika Ośrodka Aktywizacji Zawodowej (OAZ), albo szefa wojskowego centrum rekrutacji, właściwego dla miejsca zamieszkania uprawnionego – według wyboru uprawnionego. Dyrektor COAZ lub kierownik OAZ, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku, przesyła go wraz z dokumentami, o których mowa w § 6 ust. 2-4 rozporządzenia oraz opinią do dyrektora WBE.
W tak zakreślonym reżimie prawnym Organ odwoławczy podzielił stanowisko Organu I instancji, że warunkiem niezbędnym do skorzystania z przedmiotowego świadczenia jest - stosownie do art. 236 ust. 5 ustawy o Obronie Ojczyzny - złożenie wniosku o pomoc w zakresie przekwalifikowania zawodowego w terminie do 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W tym terminie zatem, strona powinna była doręczyć do organu właściwego do wydania decyzji w sprawie, swoje żądanie w przedmiocie przyznania pomocy w przekwalifikowaniu zawodowym.
Zainteresowany opatrzył swój wniosek datą [...] stycznia 2023 r. W dniu [...] stycznia 2023 r. wpłynął on do Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...], jako podmiotu, za pośrednictwem którego, stosownie do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych, kieruje się wniosek o przekwalifikowanie zawodowe.
Zdaniem Organu II instancji, należy jednak zauważyć, że skoro przedmiotowy wniosek został zarejestrowany Wojskowym Biurze Emerytalnym w [...] w dniu [...] lutego 2023 r., co potwierdza prezentata zamieszczona na wniosku, to nie ulega wątpliwości, że datą wszczęcia postępowania jest [...] lutego 2023 r., ponieważ w tej dacie wniosek wpłynął do Dyrektora WBE w [...].
Powyższe jednoznacznie przesądza o tym, że A.S. nie złożył wniosku w zakresie przekwalifikowania zawodowego w terminie do 2 lat od dnia niezbędnej do uzyskania pomocy w ww. zakresie.
Ponadto odwoławczy za Dyrektorem WBE w [...] zauważył, że Strona skorzystała już z pomocy na przekwalifikowanie zawodowe - na mocy decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] Nr [...] r. z dnia [...] lutego 2020 r. i [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. i uzyskała pokrycie kosztów przekwalifikowania zawodowego w łącznej wysokości 4649 zł.
Końcowo Organ odwoławczy stwierdził, że pomimo błędnego pouczenia zastosowanego w decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r., należy uznać, że Organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i rozstrzygnął niniejszą sprawę zgodnie z obowiązującym prawem.
Pismem z [...] czerwca 2923r. A.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od decyzji Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2023 r., wnosząc o "uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przywrócenie mu prawa do skorzystania z pomocy rekonwersyjnej".
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów § 5 pkt 1 Rozporządzenia
Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 roku w sprawie korzystania z pomocy
w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 978), poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie dnia wpływu jego wniosku do Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] ([...].02.2023 r.) jako determinującego prawo do skorzystania z pomocy na przekwalifikowanie zawodowe, przy całkowitym pominięciu przepisu § 5 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 roku, w którym wprost wskazane zostały organy, u których przedmiotowy wniosek kierowany do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego winien zostać złożony. Tym samym nie uwzględniono faktycznego terminu złożenia przez niego wniosku tj. [...].01.2023 r. – co potwierdza data rejestracji wniosku w Wojskowym Centrum Rekrutacji w [...].
Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – zwaną dalej "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "niezwiązanie granicami skargi" oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16, LEX nr 2486221) z tym, że nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych.
Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem prawa materialnego, mającymi istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jej uchylenie w całości.
Na wstępie Sąd stwierdza, że stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie jest niesporny, natomiast istota sporu między stronami sprowadza się do kwestii prawidłowej wykładni przepisu prawa materialnego - art. 236 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym wniosek o pomoc w zakresie przekwalifikowania zawodowego należy złożyć w terminie do 2 lat od dnia zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej.
Zdaniem Organu, z określenia zawartego w tym przepisie tj. "(...) do 2 lat do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej" wynika, że wniosek uprawnionego musi w tym czasie (2 lat od dnia zwolnienia ze służby) wpłynąć do organu wydającego decyzję w przedmiocie pomocy rekonwersyjnej tj. Dyrektora WBE.
Z takim stanowiskiem nie zgadza się Skarżący, według którego dla zachowania terminu wystarczający jest wpływ wniosku w okresie 2 lat do tzw. "podmiotu pośredniczącego", co ma oparcie w przepisie § 5 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 2 maja 2022 (Skarżący w skardze wskazał na § 5 pkt 1, co Sąd traktuje jako oczywistą omyłkę, gdyż j przepis § 5 nie zawiera jednostek redakcyjnych takich jak "punkt") i to tym bardziej, że przepis ten daje uprawnionemu możliwość wyboru miejsca złożenia wniosku.
W ocenie Sądu, przy tak zakreślonych granicach sporu rację należało przyznać Skarżącemu.
W punkcie wyjścia rozważań Sąd zauważa, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022r., poz. 655, dalej powoływanej także jako: "ustawa") oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 978, zwanego dalej także jako: "rozporządzenie").
Stosownie do art. 236 ust. 3 ustawy żołnierz zawodowy, który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej albo który pełnił zawodową służbę wojskową co najmniej 4 lata, z wyjątkiem zwolnionego ze służby wojskowej z powodu, o którym mowa w art. 226 pkt 1, 2, 7 i 11-15, w okresie 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, może korzystać, na terenie kraju, na pisemny wniosek, z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania i pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy.
Zgodnie z art. 236 ust. 5 ustawy, wniosek o pomoc w zakresie przekwalifikowania zawodowego należy złożyć w terminie do 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
W świetle tego przepisu nie budzi wątpliwości, że tzw. pomoc rekonwersyjna (na przekwalifikowanie zawodowe żołnierza) ma charakter wnioskowy tj. uzależniony od woli zainteresowanego oraz, że jest udzielana "przez właściwe organy", do których należą, w świetle ust. 16 komentowanego przepisu odpowiednio: 1) kierownik komórki organizacyjnej właściwej do spraw socjalnych; 2) dyrektor Centralnego Ośrodka Aktywizacji Zawodowej; 3) kierownicy ośrodków aktywizacji zawodowej; 4) szefowie wojskowych centrów rekrutacji, właściwi ze względu na terytorialny zasięg działania; 5) właściwi dyrektorzy wojskowych biur emerytalnych.
Jak już stwierdzono wcześniej, szczegółowy tryb korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych ustawodawca określił w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 236 ust. 17 ustawy, w tym określono terminy w zakresie przesyłania wniosku o pomoc w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania zawodowego i praktyk zawodowych.
I tak: w § 5 w ust. 1 rozporządzenia w zdaniu pierwszym stwierdza się, że "Pomoc w zakresie przekwalifikowania zawodowego uprawnionym, o których mowa w § 1 pkt 2 lit. b i c, jest udzielana na wniosek skierowany do dyrektora WBE". Jednocześnie w zdaniu drugim tego przepisu ustalono, że "Wniosek składa się za pośrednictwem dyrektora COAZ lub kierownika OAZ albo szefa wojskowego centrum rekrutacji, właściwego dla miejsca zamieszkania uprawnionego, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ustawy, zwanego dalej "szefem WCR" - według wyboru uprawnionego".
Dalej, określono, w ust. 2, że "W przypadku złożenia wniosku za pośrednictwem szefa WCR, wniosek ten wraz z dokumentami, o których mowa w § 6 ust. 2-4, przesyła się w terminie 7 dni od dnia otrzymania do dyrektora WBE za pośrednictwem dyrektora COAZ lub kierownika OAZ właściwego ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionego", zaś w ust. 3, że " Dyrektor COAZ lub kierownik OAZ, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku, przesyła go wraz z dokumentami, o których mowa w § 6 ust. 2-4, oraz opinią do dyrektora WBE".
Z przywołanych przepisów, w tym ze zdania drugiego ust. 1 § 5 rozporządzenia w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wynika więc, że zainteresowany udzieleniem pomocą rekonwersyjną stosowny wniosek do dyrektora WBE jako właściwego organu winien złożyć za pośrednictwem odpowiednio: dyrektora COAZ lub kierownika OAZ albo szefa wojskowego centrum rekrutacji.
W ocenie Sądu, literalne brzmienie przywołanego przepisu zgodnie z zasadą clara sunt non interpretanda nie może podlegać "modyfikacji" interpretacyjnej, jak przyjęły to organy, poprzez zastosowanie reguły celowościowej i w konsekwencji uznać, że przesłanka złożenia wniosku "do 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby" oznacza, że wniosek musi w tym czasie wpłynąć do organu wydającego decyzję (w niniejszej sprawie – Dyrektora WBE).
W tym miejscu Sąd przypomina, że zarówno w piśmiennictwie, jak i judykaturze podkreśla się, że od jasnego i niebudzącego wątpliwości rezultatu wykładni językowej wolno odstąpić i oprzeć się na wykładni systemowej tylko wtedy, gdy przemawiają za tym ważne racje. Jedna z nich jest wówczas, gdy uzyskane znaczenie prowadzi do rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi lub gdy prowadzi do konsekwencji absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego (L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Komentarz, Toruń 2002 r., s. 10). Norma prawna nie zawsze bowiem pokrywa się z literalnym brzmieniem przepisu, czego zdają się nie dostrzegać w kontrolowanej sprawie organy obu instancji i Sąd I instancji (por. uchwała SN z 21.11.2001 r. I KZP 26/01, OSNKW 2002/1-2/4; uchwała NSA z 10.12.2009 r. I OPS 8/09, ONSAiWSA 2010/2/21; cz. 4.3 uzasadnienia uchwały 7 Sędziów NSA z 17.2.2020 r. II FPS 4/19, ONSAiWSA 2020/5/60, s. 18-19; M. Zieliński, M. Zieliński, Wykładnia prawa..., s. 255-257, uw. 529-531).
Tymczasem, skoro ustawodawca w nin. sprawie, określając szczegółowy tryb postępowania w takich sprawach, przyjął wprost, że zainteresowany uzyskaniem pomocy winien złożyć stosowny wniosek do dyrektora WBE "za pośrednictwem" innego podmiotu, to nie można takiego zapisu ignorować i wywodzić - nawet przyjmując za Organem odwoławczym, że "zadania tych podmiotów są ograniczone do przedstawienia opinii lub przesłania wniosku (COAZ i OAZ oraz Szef WCR) - że intencją ustawodawcy było to, aby okres 2 lat liczyć od dnia zakończenia służby do dnia wpływu wniosku do organu (Dyrektora WBE).
Jedynie ubocznie na tym tle można stwierdzić, że taki tryb postępowania tj. składanie wniosku za pośrednictwem wskazanych w rozporządzeniu podmiotów wydaje się być racjonalnym i uzasadnionym pragmatycznie, gdyż wyrażenie odpowiednich opinii przez wskazane podmioty już na "wstępnym" etapie co do zasadności takiej pomocy, pozwala organowi na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, co czyni zadość zasadzie szybkości postępowania i ekonomiki procesowej.
W świetle przedstawionych rozważań, w ocenie Sądu, przyjąć należy, że organy, z przyczyn wskazanych wyżej, dokonały błędnej wykładni przepisu art. 236 ust. 5 ustawy w związku z § 5 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia poprzez przyjęcie, że warunkiem niezbędnym do skorzystania z przedmiotowego świadczenia jest złożenie wniosku o przekwalifikowanie zawodowe w terminie do 2 lat od zwolnienia z zawodowej służby wojskowej do właściwego organu (w rozstrzyganej sprawie - Dyrektora WBE) podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że termin taki jest zachowany z chwilą złożenia/wpłynięcia wniosku przed upływem 2 lat odpowiednio do dyrektora COAZ lub kierownika OAZ właściwego ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionego a więc do podmiotów "za pośrednictwem" których wniosek taki następnie jest przekazywany do organu ostatecznie rozstrzygającego o prawie do pomocy.
Końcowo podkreślić należy, że z niespornych ustaleń faktycznych wynika, że Skarżący stosowny wniosek kierowany do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego złożył zgodnie z opisanym wcześniej trybem – za pośrednictwem Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] - w dniu [...].01.2023 r. (co poświadcza także data rejestracji przedmiotowego wniosku w tym podmiocie), co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem, skoro Skarżący dopełnił wszelkich wymagań przewidzianych przywołanymi przepisami prawa.
Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że nie mógł się merytorycznie odnieść do twierdzeń Organu, iż "Ponadto należy zauważyć, że Zainteresowany korzystał z pomocy na przekwalifikowanie zawodowe. Na mocy decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] Nr [...] r. z dnia [...] lutego 2020 r. i [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. uzyskał pokrycie kosztów przekwalifikowania zawodowego w łącznej wysokości 4649 zł" albowiem organy w zaskarżonej decyzji w ogóle nie wskazały podstaw prawnych dla odmowy wnioskowanej przez Skarżącego pomocy z tej właśnie przyczyny. Dlatego też kontrola legalności zaskarżonego decyzji dotyczyła przesłanki odmowy przyznania pomocy z uwagi na złożenie wniosku Skarżącego do Dyrektora WBE po upływie 2 lat, a więc w kontekście uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę Organ, stosownie do art. 153 p.p.s.a. związany będzie oceną prawną w zakresie wykładni wskazanych przepisów.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.