II SA/WA 1240/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z maja 2022 r., która odmówiła przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Organ administracji uzasadnił odmowę faktem, że skarżąca nie została uznana za całkowicie niezdolną do pracy przez komisję lekarską ZUS w marcu 2022 r., co stanowiło kluczowy warunek do przyznania świadczenia w drodze wyjątku zgodnie z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Skarżąca podnosiła, że inne dokumenty, w tym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane przez PCPR, potwierdzają jej całkowitą niezdolność do pracy i potrzebę opieki, a także wskazywała na wcześniejsze orzeczenia ZUS przyznające jej rentę. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie organu było prawidłowe. Podkreślono, że Prezes ZUS jest związany orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS, a inne dokumenty, w tym orzeczenie o niepełnosprawności, nie mogą zastąpić wiążącego orzeczenia ZUS w przedmiocie niezdolności do pracy. Sąd zaznaczył, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wymaga kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek, w tym całkowitej niezdolności do pracy lub wieku, a sama sytuacja materialna nie jest wystarczająca. Orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z marca 2022 r. było dla organu wiążące i stanowiło podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przyznawania renty w drodze wyjątku, znaczenie orzeczeń lekarskich ZUS w postępowaniu rentowym, relacja między orzeczeniami ZUS a orzeczeniami o niepełnosprawności.
Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania świadczenia w drodze wyjątku, gdzie kluczowe jest orzecznictwo ZUS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez PCPR może stanowić podstawę do przyznania renty w drodze wyjątku, mimo negatywnego orzeczenia ZUS o braku całkowitej niezdolności do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez PCPR nie może zastąpić wiążącego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS w przedmiocie niezdolności do pracy, które jest podstawą do wydania decyzji w sprawie świadczeń rentowych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ rentowy jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS. Inne dokumenty, nawet jeśli potwierdzają niepełnosprawność, nie mogą być podstawą do przyznania świadczenia, jeśli nie ma wiążącego orzeczenia ZUS o całkowitej niezdolności do pracy.
Czy przyznanie renty w drodze wyjątku wymaga kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanek, w tym niezdolności do pracy lub wieku, braku możliwości podjęcia pracy oraz braku niezbędnych środków utrzymania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że brak spełnienia choćby jednego z warunków określonych w art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej uniemożliwia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Organ musi ocenić wszystkie przesłanki na dzień rozstrzygania.
Przepisy (13)
Główne
ustawa emerytalna art. 83 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 14 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 14 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 14 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
p.p.s.a. art. 119 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezes ZUS jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS. • Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wymaga kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek z art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej. • Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez PCPR nie zastępuje orzeczenia ZUS o niezdolności do pracy.
Odrzucone argumenty
Orzeczenia o niepełnosprawności wydane przez inne organy (np. PCPR) powinny być uwzględnione jako podstawa do przyznania renty w drodze wyjątku. • Stan zdrowia skarżącej, potwierdzony innymi dokumentami, uzasadnia przyznanie renty mimo braku orzeczenia ZUS o całkowitej niezdolności do pracy.
Godne uwagi sformułowania
Świadczenia w drodze wyjątku nie są przyznawane raz na całe życie. • Świadczenia, o których mowa wyżej nie mają charakteru roszczeniowego, a ich przyznanie w drodze wyjątku pozostawione zostało uznaniu Prezesa ZUS. • Prezes ZUS jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej ZUS, przesłanka ta nie podlega tzw. uznaniu administracyjnemu. • Samo przekonanie skarżącej, że jest niezdolna do pracy, z powołaniem się przy tym na orzeczenie PCPR z dnia 19 stycznia 2022 r., nie stanowi podstawy do przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Skład orzekający
Ewa Marcinkowska
przewodniczący
Danuta Kania
członek
Iwona Maciejuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania renty w drodze wyjątku, znaczenie orzeczeń lekarskich ZUS w postępowaniu rentowym, relacja między orzeczeniami ZUS a orzeczeniami o niepełnosprawności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania świadczenia w drodze wyjątku, gdzie kluczowe jest orzecznictwo ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą wiążącego charakteru orzeczeń ZUS w sprawach rentowych i pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do takich sytuacji, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.
“Czy orzeczenie o niepełnosprawności wystarczy do renty? Sąd wyjaśnia, dlaczego liczy się tylko ZUS.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.