II SA/Wa 1239/19

II SA/Wa 1239/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Sygn. powiązane
III OSK 2217/21 - Wyrok NSA z 2023-05-30
Skarżony organ
Komendant Żandarmerii Wojskowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 173
art. 94 ust 1-3 i art. 95 pkt 1
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Joanna Kruszewska – Grońska (spr.), Protokolant specjalista Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania należności pieniężnych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej (dalej: "Komendant GŻW", "organ odwoławczy", "organ II instancji"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Komendanta Mazowieckiego Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] (dalej: "Komendant MOŻW", "organ I instancji") z [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty mł. chor. [...] (dalej: "skarżący") należności w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2019 r.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy:
Na podstawie kontraktu nr [...] zawartego [...] lutego 2017 r. pomiędzy skarżącym i Komendantem MOŻW skarżący pełnił nieprzerwanie służbę wojskową od 1 lutego 2017 r. do 31 grudnia 2019 r., tj. przez dwa lata. Wobec niezawarcia kolejnego kontraktu, w myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 330; dalej: "u.s.w."), z dniem 31 stycznia 2019 r. skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy.
Decyzją z [...] stycznia 2019 r., organ I instancji, w oparciu o art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 94 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 95 pkt 2, 3 i 5, art. 96 ust. 10 w zw. z art. 104 ust. 1 u.s.w., przyznał skarżącemu następujące należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej:
a) odprawę w wysokości 100% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej,
b) dodatkowe uposażenie roczne za 2018 r. w wysokości 1/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, otrzymanego w roku kalendarzowym, za które dodatkowe uposażenie przysługuje,
c) dodatkowe uposażenie roczne za 2019 r. w wysokości 1/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, otrzymanego w roku kalendarzowym, za które dodatkowe uposażenie przysługuje,
d) ekwiwalent pieniężny za 16 dni urlopu wypoczynkowego za 2018 r., 5 dni urlopu wypoczynkowego dodatkowego za 2018 r., 26 dni urlopu wypoczynkowego za 2019 r., 5 dni urlopu wypoczynkowego dodatkowego za 2019 r., niewykorzystanego w roku zwolnienia ze służby; łącznie: 52 dni,
e) gratyfikację urlopową za rok 2019 należną żołnierzowi, jego żonie, córce i synowi.
Powyższą decyzję skarżący zaskarżył odwołaniem w zakresie wysokości przyznanej odprawy emerytalnej (vide lit. a decyzji Komendanta MOŻW z [...] stycznia 2019 r.), domagając się przyznania tego świadczenia w wymiarze 480%. W tym kontekście podniósł, że wstąpił w szeregi zawodowej służby wojskowej na zasadzie tzw. "płynnego przejścia" z Policji.
Po rozpoznaniu odwołania, organ II instancji powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komendanta MOŻW.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że - wbrew twierdzeniom skarżącego - do okresu pełnienia czynnej służby wojskowej (na potrzeby ustalenia prawa i wysokości odprawy w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej) nie zalicza się okresu pełnienia służby w Policji, nawet jeżeli poprzedzał on bezpośrednio zawodową służbę wojskową. Powyższe Komendant GŻW wywiódł z brzmienia art. 17a ust. 4 u.s.w. Zaakcentował, iż przewidziane w ww. przepisie zaliczanie okresu służby w innych niż Siły Zbrojne formacjach do uprawnień związanych ze stażem służby wojskowej ma charakter wyjątku od zasady; należy go interpretować ściśle - zarówno co do stażu służby w ściśle określonych formacjach, jak i w zakresie rodzaju uprawnień, do których staż ten się zalicza. Podnoszona przez skarżącego okoliczność nieotrzymania odprawy w Policji pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia organu wojskowego, ponieważ art. 118 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.; dalej: "u.p.") nie znajduje zastosowania do ustalania uprawnień żołnierza zawodowego w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Niewypłacenie odprawy policjantowi w związku ze zwolnieniem go z tej służby bezpośrednio przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej, nie czyni okresu służby w Policji okresem równorzędnym z czynną służbą wojskową. Trafnie więc Komendant MOŻW pominął okres pełnienia służby w Policji przy ustalaniu okresu uprawniającego do odprawy w związku ze zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej.
Decyzję Komendanta GŻW skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zawarcie w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej oraz szczegółowych wskazówek i wytycznych co do dalszego postępowania w sprawie, wskazanie na popełnione uchybienia, których dopuściły się te organy oraz okoliczności mające wpływ na ich powstanie, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 5400 złotych.
Zaskarżonemu w całości rozstrzygnięciu Komendanta GŻW skarżący zarzucił
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 95 pkt 1 i nast. u.s.w. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji wadliwą odmowę przyznania tego świadczenia, gdy tymczasem z treści uzasadnienia decyzji Komendanta MOŻW z [...] maja 2017 r. nr [...] wynika, że skarżący pełnił służbę wojskową od 18 listopada 1999 r. i na dzień 9 kwietnia 2017 r. posiadał wysługę w wysokości 17 lat, 4 miesięcy i 23 dni, co powinno przesądzać o słuszności wniosku o wypłatę świadczenia pieniężnego według wyboru skarżącego płatnego jednorazowo za okres jednego roku;
2. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 117 ust. 1 u.p. poprzez nierówne potraktowanie byłego funkcjonariusza Policji w stosunku do pozycji byłego żołnierza zawodowego w zakresie ich uprawnienia do świadczenia rocznego oraz w konsekwencji tego nieuzasadnione pozbawienie skarżącego prawa do świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 u.s.w., gdy tymczasem żołnierz zawodowy, który przeszedł do służby w Policji, po zwolnieniu ze służby w Policji i osiągnięciu wysługi emerytalnej otrzymuje świadczenie, o którym mowa w art. 117 ust. 1 u.p.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie może zgodzić się z sytuacją, w której w sposób nieuzasadniony różnicuje się pozycję byłego funkcjonariusza Policji w stosunku do pozycji byłego żołnierza zawodowego w zakresie ich uprawnienia do świadczenia pieniężnego o bardzo podobnym charakterze, w sytuacji gdy jeden z nich może liczyć na wypłatę świadczenia bez względu na czasokres pełnienia służby w Policji.
W odpowiedzi na skargę Komendant GŻW wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 94 ust. 1 u.s.w. żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje odprawa w wysokości:
1) po roku służby -100%,
2) po pięciu latach służby - 200%,
3) po dziesięciu latach służby - 300%
- kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
W myśl art. 94 ust. 2 u.s.w. wysokość odprawy ulega zwiększeniu o 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy rok zawodowej służby wojskowej pełnionej ponad dziesięć lat, nie więcej jednak niż do wysokości 600%. Natomiast wedle art. 94 ust. 3 u.s.w. do okresu zawodowej służby wojskowej, stanowiącego podstawę ustalenia prawa do odprawy, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone bądź żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym.
Stosownie do art. 3 ust. 1 u.s.w. żołnierze zawodowi są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. Jak stanowi art. 59 ust. 1 pkt 1 – 7 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1541 ze zm.), w czynnej służbie wojskowej są osoby odbywające lub pełniące zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, terytorialną służbę wojskową, ćwiczenia wojskowe, służbę przygotowawczą okresową służbę wojskową oraz służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Zawodowa służba wojskowa pełniona jest wyłącznie jako czynna służba stała lub czynna służba kontraktowa.
W ocenie tut. Sądu, co do zasady nie można zaliczać okresu służby w innych niż Siły Zbrojne formacjach do uprawnień związanych ze stażem służby wojskowej. Wyjątki od tej reguły (jak np. ten przewidziany w art. 17a ust. 4 u.s.w.) nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Dlatego organy obu instancji prawidłowo uznały, że fakt bezpośredniego przejścia skarżącego ze służby w Policji do służby w Żandarmerii Wojskowej - bez otrzymania odprawy w Policji - nie możne mieć wpływu na uprawnienie tego rodzaju w służbie wojskowej. Trafnie Komendant GŻW przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA", "Sąd kasacyjny") z 5 października 2010 r., sygn. akt I OSK 540/10 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl) na poparcie swojego stanowiska w sprawie niniejszej. W orzeczeniu tym NSA podkreślił, że każda służba ma zamknięty katalog przepisów, zaś celem ustawodawcy było niekiedy odmienne uregulowanie obowiązków i przywilejów funkcjonariuszy różnych służb wobec na przykład zakresu i specyfiki ich zadań. Przedmiotem rozważań Sądu kasacyjnego była "bezpośredniość" przejścia funkcjonariusza ze służby w Policji do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Nie podzielając wywodów Sądu pierwszej instancji dotyczących różnicy w wysokości odprawy w innych służbach, NSA zaznaczył, iż ustawodawca nie uzależnił prawa do odprawy dla policjanta zwalnianego ze służby od wysokości odprawy w poszczególnych rodzajach służb, lecz od tego, czy w innej służbie, niż służba w Policji przysługuje prawo do odprawy. Zgodnie z art. 118 u.p. policjantowi zwolnionemu ze służby nie przysługuje odprawa, gdy łącznie zostały spełnione następujące przesłanki: policjant został zwolniony ze służby i bezpośrednio po zwolnieniu został przyjęty do zawodowej służby wojskowej lub do innej służby, w której przysługuje prawo do takich świadczeń. Wskazana regulacja podyktowana jest jednorazowym charakterem odprawy przysługującej z tytułu zwolnienia ze służby – tak samo jak i emerytury. Ma ona zapobiec kilkukrotnemu wypłacaniu tego świadczenia. Przepis art. 118 u.p. nie zawiera ograniczeń, które wskazywałyby na to, że należy go stosować tylko wtedy, gdy warunki uzyskania odprawy w innej służbie są w pełni tożsame z warunkami jej uzyskania na podstawie ustawy o Policji.
Odnosząc się do argumentacji skargi należy wskazać, iż świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 u.s.w., przysługuje żołnierzowi, który nieprzerwanie pozostawał w czynnej służbie wojskowej przynajmniej przez okres piętnastu lat, z tego przynajmniej przez dziesięć lat w zawodowej służbie wojskowej, o ile oczywiście spełnił pozostałe przesłanki przyznania tego świadczenia (vide wyrok NSA z 13 kwietnia 2011 r., I OSK 1837/10). Do okresu zawodowej służby wojskowej, od którego zależy prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia przysługującego w ostatnim dniu pełnienia służby przez okres roku po zwolnieniu z tej służby, nie zalicza się wszystkich okresów pełnienia czynnej służby wojskowej, o których mowa w art. 94 ust. 3 u.s.w. Świadczenie określone w art. 95 pkt 1 u.s.w. ma charakter jednorazowy.
Odmienne rozumienie powołanej ustawy i uznanie, że świadczenie to przysługuje w każdym przypadku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, niezależnie od uprzedniego uzyskania świadczenia, w nadmierny sposób uprzywilejowywałoby żołnierzy kilkakrotnie zwalnianych ze służby i w drodze stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej, ponownie do służby przywracanych. Przedmiotowe świadczenie nie ma charakteru odszkodowawczego (nie jest to także odprawa), stąd takie interpretowanie powyższych przepisów naruszałoby prawa innych żołnierzy i w konsekwencji doprowadziłoby do ich nierównego traktowania. Prowadziłoby to do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1297/11).
Z tych względów uznając skargą za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.