II SA/Wa 1237/24

II SA/Wa 1237/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Joanna Kube /sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 84 ust. 1 a, art. 87 ust. 1 i ust. 3, art. 190 ust. 1 ust. 6 pkt 1 i ust. 10
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (dalej jako "CWKL" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2020 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 dalej jako "k.p.a."), art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 248, dalej jako "ustawa o obronie Ojczyzny"), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r.
w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z późn. zm.), a także § 11 ust. 1
i § 12, ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca
2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2022 r. poz. 1243 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie MON z dnia 7 czerwca 2022 r.") - po rozpatrzeniu odwołania utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej
w [...] (dalej jako "RWKL" lub "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] o uznaniu szer. P. K. (dalej jako "strona", "badany", "orzekany" lub "skarżący") za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
W wyniku skierowania Dowódcy [...] w celu orzeczenia o zdolności do pełnienia służby wojskowej, RWKL orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r., rozpoznając: 1) [...] zapalenie [...] - § 43 pkt 17, 2) nieprawidłową glikemię na czczo - § 54 pkt 3, 3) obniżenie wysokości krążka L5/S1 w obrazie RTG kręgosłupa - bez § i bez pkt. - uznała orzekanego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - Kat. Z, Zał. 1 Grupa III.
Organ I instancji w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że stwierdzone
w wyniku wykonanych badań rozpoznanie z pkt 1 powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, na podstawie Zał. Nr 1 rozporządzenia MON z dnia
7 czerwca 2022 r. w grupie badanych III obejmującej osoby ubiegające się
o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej.
Organ stwierdził, że orzeczenie wydano w oparciu o zlecone wyniki badań, konsultacji specjalistycznych, dostępną Komisji dokumentację medyczną oraz prawomocne ustalenia zawarte w orzeczeniu CWKL w [...] z dnia [...] października 2023 r. nr [...].
RWKL w [...] ustaliła rozpoznanie w pkt 1 "[...] zapalenie jelita grubego", które jest przewlekłym nieswoistym zapaleniem wymagającym zmiany stylu życia, unikaniem stresów psychicznych i fizycznych oraz często wymaga leczenia farmakologicznego. Warunki służby wojskowej z dużym prawdopodobieństwem spowodują wystąpienie nawrotów objawów bądź zaostrzenia wymagające hospitalizacji. Z wyżej wymienionych powodów ustawodawca
w obowiązujących przepisach rozporządzenia MON z dnia [...] grudnia 2023 r. przewidział kategorię zdolności "N" dla wyżej wymienionego rozpoznania.
Po rozpoznaniu odwołania, CWKL orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie RWKL.
Do akt sprawy badany dołączył zaświadczenie lekarskie z gabinetu lekarskiego gastroenterologicznego prof. dr hab. M. S. , z którego wynika, że leczył się u specjalisty gastroenterologa od [...] sierpnia 2018 r. do [...] sierpnia 2020 r. Na podstawie badań lekarskich, przeprowadzonych badań dodatkowych, w tym kolonoskopii z badaniem histopatologicznym, u chorego rozpoznano zespół jelita drażliwego. W trakcie obserwacji lekarskiej u pacjenta stwierdzono objawy sugerujące nieprawidłowości w składzie mikrobiomu jelitowego. Włączono kuracje odtwarzające prawidłowy mikrobiom jelitowy oraz dietę bez cukrów prostych. W wyniku tego leczenia ustąpiły dolegliwości jelitowe i pacjent przez ostatnie 3 lata nie zgłasza żadnych dolegliwości. U pacjenta nie stwierdzono [...] zapalenia [...], ponieważ nigdy nie była obecna krew
w oddawanym stolcu, nie zgłaszał też innych objawów klinicznych tej choroby, nie było pozytywnej odpowiedzi na włączony do leczenia lek [...]. Prawidłowe były wyniki badań laboratoryjnych oraz nie potwierdzało rozpoznania choroby badanie histopatologiczne. Opisywane zatarcie siatki naczyniowej w odbytnicy oraz końcowej części esicy mogły wynikać z oczyszczania jelita przed kolonoskopią. Prawidłowo rozpoznaje się [...] zapalenie [...] przez makroskopową ocenę odbytnicy bez żadnych przygotowań zmieniających śluzówkę odbytnicy.
Organ stwierdził, że ponieważ w wystawionym zaświadczeniu zaznaczono, że duplikat historii choroby przekazano choremu, celem ich przedstawienia komisji lekarskiej - dlatego też wezwano stronę o przesłanie tych akt. Mimo upływu kilku tygodni od wezwania, dokumenty te nie zostały przedstawione Komisji. W związku
z powyższym uznano, że ustalenia zawarte w orzeczeniu CWKL z dnia [...] października 2023 r. nr [...] są aktualne.
CWKL powołała się na ustawę z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy
o Agencji Mienia Wojskowego, w której w art. 12 ust. 4 przedłużono delegację ustawową z art. 86 ustawy o obronie Ojczyzny, dotyczącą rozporządzenia MON
z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości. Jednocześnie wskazała, że w art. 125 ust. 1 ustawy o Obronie Ojczyzny ustalono, że do orzekania o zdolności do służby wojskowej w trakcie jej pełnienia właściwe są wojskowe komisje lekarskie. Nadto właściwości wojskowych komisji lekarskich są ustalone w ww. rozporządzeniu MON
z dnia 24 sierpnia 2012 r.
Pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniósł do tutejszego Sądu skargę na orzeczenie CWKL z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...], zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1. wydanie przez organ odwoławczy decyzji w warunkach, o jakich mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r., podczas gdy odwołanie od tej decyzji było już rozstrzygnięte inną ostateczną decyzją, co stanowi samoistną przesłankę uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.,
2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego
i nierozpoznanie w ogóle odwołania od wydanego w pierwszej instancji orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...],
a zamiast tego przeprowadzenie postępowania odwoławczego w stosunku do innej decyzji niż ta, która została zaskarżona i utrzymanie w mocy tej innej decyzji, która posiadała walor ostatecznej decyzji administracyjnej,
b) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte i całkowicie chaotyczne uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, w tym zawarcie w uzasadnieniu sprzecznych stwierdzeń, z jednej strony wskazujących na uznanie argumentów odwołania w całości, a z drugiej całkowicie niezrozumiałe utrzymanie w mocy decyzji i to innej niż zaskarżona; w tej sytuacji, gdy skarżący w zasadzie nie wie co jest przedmiotem tego rozstrzygnięcia, dyskwalifikuje to decyzję organu II instancji
a limine,
c) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, a właściwie jego brak, z uwagi na zawarcie w decyzji lakonicznego i nic niewyjaśniającego twierdzenia o niezdolności do służby, w tym również brak wyjaśnienia podstawy prawnej oraz nie powołanie żadnych dowodów potwierdzających tezę zawartą w pisemnym uzasadnieniu, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także uniemożliwia dokonanie pełnej i rzetelnej kontroli zaskarżonego orzeczenia pod kątem jego zasadności, w szczególności niewyjaśnienie przesłanek, które sprawiły, iż uznano go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej;
- pod warunkiem, że organ II instancji rozpoznał w ogóle istotę sprawy, w tym rozpoznał odwołanie od zaskarżonej decyzji,
e) art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania polegające na niewyjaśnieniu zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, w szczególności brak należytego uzasadnienia przyczyn orzeczenia
o niezdolności do zawodowej służby wojskowej,
- pod warunkiem, że organ II instancji rozpoznał w ogóle istotę sprawy, w tym rozpoznał odwołanie od zaskarżonej decyzji,
3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 190 ust. 1 i ust. 10 ustawy z dnia marca 2022 r. o obronie Ojczyzny poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do żołnierza kandydata do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, chociaż są to przepisy regulujące orzekanie o zdolności do zawodowej służby wojskowej żołnierzy już pełniących zawodową służbę wojskową;
b) działanie bez podstawy prawnej, a mianowicie podjęcie przez RWKL
w [...] rozstrzygnięcia pomimo braku umocowania do orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej, tj. wskutek utraty obowiązywania (w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia) rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości,
- pod warunkiem, że organ II instancji rozpoznał w ogóle istotę sprawy, w tym rozpoznał odwołanie od zaskarżonej decyzji.
c) § 47 pkt 17 załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie o rozpoznaniu pomimo niestwierdzenia
u odwołującego się "zmian organicznych lub czynnościowych [...] nieupośledzających sprawności ustroju", a także poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia strony,
w tym przeprowadzenie badania stanu zdrowia z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów, a w konsekwencji, oparcie się na niewyczerpującym wywiadzie chorobowym i niepełnych badaniach, co skutkowało nieuprawnionym uznaniem, że posiada schorzenie w postaci "[...] zapalenia [...]",
- pod warunkiem, że organ II instancji rozpoznał w ogóle istotę sprawy, w tym rozpoznał odwołanie od zaskarżonej decyzji,
Mając na uwadze przedstawione powyżej zarzuty, skarżący wniósł
o stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia, ewentualnie jego uchylenie.
W uzasadnieniu skargi w obszerny sposób rozwinięto zarzuty skargi.
Zdaniem wnoszącego skargę, organ II instancji wydał decyzję utrzymującą w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...], co wynika wprost z treści komparycji zaskarżonego orzeczenia oraz - jak się wydaje - z jej uzasadnienia.
W niniejszej sprawie w ogóle nie powinno dojść do wydania przez RWKL
w [...] orzeczenia. Zgodnie bowiem z art. 821 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, niewątpliwie dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 29 ust. 8 pkt 1 ustawy uchylanej w art. 823 pkt 2 (dot. ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - Dz. U.
z 2021 r. poz. 372 z późn. zm.) zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych odpowiednio na podstawie 86 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, jednak nie dłużej jednak niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o obronie Ojczyzny. Tymczasem w realiach tej sprawy RWKL w [...], pomimo utraty mocy obowiązywania rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej
z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. poz. 1013 z póżn. zm.)
w październiku 2023 r., to jest w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia (10 stycznia 2024 r.) przywołane rozporządzenie już nie obowiązywało, a tym samym orzeczenie to dotknięte jest wadą kwalifikowaną mogącą skutkować stwierdzeniem jego nieważności, stosownie do przesłanki określonej w artykule 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Powyższego nie zmienia treść przepisu art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o Agencji Mienia Wojskowego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1872 ), gdyż jego bełkotliwa redakcja nie pozwala na odtworzenie jakiegokolwiek znaczenia posiadającego logiczną treść, a ponadto jawi się jako naruszające art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Na gruncie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny nie ma możliwości orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej osób pełniących inny niż zawodowy rodzaj czynnej służby wojskowej. O orzekaniu
o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej można bowiem mówić wyłącznie po powołaniu tychże osób do zawodowej służby wojskowej i w toku tej służby. Jedynym wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja powoływania do zawodowej służby wojskowej osób nie pełniących czynnej służby wojskowej, gdyż w takiej sytuacji powołanie do zawodowej służby wojskowej będzie dla tych osób pokrywać się z powołaniem do czynnej służby wojskowej w rozumieniu przepis art. 83 ust. 1 pkt. 4 ustawy o obronie Ojczyzny.
Skarżący ponadto wskazał, że Komisja w toku przeprowadzonego badania nie wyjaśniła dlaczego schorzenie w postaci "[...] zapalenia [...]" uznała za schorzenie tożsame ze "zmianami organicznymi lub czynnościowymi [...] nieupośledzających sprawności ustroju", tj. schorzeniem opisanym w § 43 pkt 17 Załącznika Nr 1 do ww. rozporządzenia. Stwierdził, że nie ma takiego schorzenia, co zostało potwierdzone chociażby w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] listopada 2023 r. wydanym przez prof. dr hab. med. M. S, który po przeprowadzeniu badań (w tym również kolonoskopii z badaniem histopatologicznym) nie stwierdził u niego "[...] zapalenia [...]".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi uznał je za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów powołanej ustawy, sąd administracyjny
w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.- dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone orzeczenie CWKL, jak i poprzedzające je orzeczenie RWKL, nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie skarga została złożona od orzeczenia CWKL w [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...], utrzymującego w mocy w orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, wydanego na podstawie skierowania Dowódcy [...] Batalionu Dowodzenia i Zabezpieczenia w [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. Przy czym orzeczenie II instancji zostało wydane w związku z odwołaniem strony skarżącej
z dnia [...] lutego 2024 r. od orzeczenia RWKL w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] uznającego skarżącego za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (Kategoria N - Zał. 1, Grupa III).
Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują
w odpowiednim zakresie przepisy k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14, dostępny
w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do skontrolowania prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności żołnierza do zawodowej służby wojskowej była słuszna (powołany wyrok z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14).
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 190 ust. 1 i ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny.
Zgodnie z art. 190 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, zdolność fizyczną
i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska właściwa ze względu na miejsce stacjonowania jednostki wojskowej lub pododdziału jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, a w przypadku określania zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych oraz rodzajach wojsk, właściwa rzeczowo wojskowa komisja lekarska.
Na mocy art. 190 ust. 6 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, do wojskowej komisji lekarskiej kieruje dowódca jednostki wojskowej - w przypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 1-4, ust. 4 pkt 3-5 oraz ust. 5, a także, po uzgodnieniu z organem właściwym do wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, w przypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 5 oraz w ust. 4 pkt 1 i 2.
W myśli art. 84 ust. 1a ustawy o obronie Ojczyzny, w przypadku żołnierzy odbywających dobrowolną zasadniczą służbę wojskową, którzy złożyli wniosek
o powołanie do zawodowej służby wojskowej, do wojskowej komisji lekarskiej kieruje dowódca jednostki wojskowej.
W sprawie stwierdzić należy, że skarżący został skierowany do właściwej wojskowej komisji lekarskiej przez właściwego w sprawie dowódcę jednostki wojskowej - Dowódcę [...].
W skierowaniu z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...], jako cel skierowania wpisano "orzeczenie o zdolności do pełnienia służby wojskowej, wskazując
w uzasadnieniu "żołnierz czynnej służby wojskowej innej niż zawodowa, ubiegający się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, w tym odbywający szkolenie podstawowe i specjalistyczne w ramach DZSW (Grupa III)".
W myśl art. 190 ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny, ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej:
1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a także zdolność do pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w okresie kształcenia, o którym mowa w art. 95 ust. 4;
2) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej
w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych;
3) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.
Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Przepis art. 58 ust. 6 stosuje się.
Zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie, które jest decyzją.
W przepisie art. 87 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania, w porozumieniu
z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej
i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r., rozporządzenie to określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa; wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych; wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej; zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej; warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej przez wojskowe komisje lekarskie; szczegółowe warunki orzekania
o zdolności do służby wojskowej poza granicami państwa; tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich; sposób ustalania związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową przez te komisje; sposób orzekania o potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu
o zdolności do pełnienia służby w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone w załączniku
nr 2 do rozporządzenia.
Z § 3 pkt 1 – 3 tego rozporządzenia zaś wynika, że wojskowe komisje lekarskie orzekają z uwzględnieniem wykazów chorób i ułomności określonych
w powyższych załącznikach. Jeżeli stwierdzona podczas orzekania choroba lub ułomność nie została wymieniona w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, kwalifikuje się ją zgodnie z wiedzą medyczną, według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego (§ 6).
Wskazać należy, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, ale przydatności do służby wojskowej i określenie jej rodzaju na podstawie dokonanego rozpoznania z uwzględnieniem wykazu chorób
i ułomności, stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu z chwili wykonania badania lekarskiego.
W świetle § 9 ust. 1 zdanie 1 ww. rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej. Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 11 ust. 2 rozporządzenia).
Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się
w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału badanego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt
I OSK 851/14 wskazał, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich
w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w pełnym zakresie.
Należy też zauważyć, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko dotyczące komisji lekarskich, że sąd administracyjny, kontrolując wydane w sprawie orzeczenia komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, nie jest uprawniony do kwestionowania rozpoznania dokonanego przez wojskową komisję lekarską (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia: 5 czerwca 2024 r. sygn. akt
II SA/Wa 1570/23; 8 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/23; 14 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1126/23). Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń ani oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. W zakresie swoich uprawnień Sąd administracyjny kontroluje wyłącznie, czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy orzekały na podstawie kompletnego materiału dowodowego, jak również czy ustalony przez nie stan faktyczny znalazł odzwierciedlenie w orzeczeniu właściwej komisji lekarskiej (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 5019/21, czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 528/19).
Sąd stanowisko to podziela i uznaje za własne oraz stwierdza, że Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy dokonanej przez powołane do tego osoby. Sąd kontroluje więc przebieg postępowania przed ww. komisją lekarską oraz prawidłowość kwalifikacji schorzenia w oparciu o obowiązujące regulacje prawne, ale nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne, czy badać prawidłowość dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia.
Przypomnieć przy tym należy, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd powinien dokonać oceny, czy jeśli doszło do naruszenia przed organem administracyjnym przepisów prawa materialnego lub postępowania, to ich naruszenie mogło mieć lub miało istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to tym samym, że nie każde naruszenie ww. norm przez organ administracyjny powoduje uchylenie wydanego orzeczenia, a tylko takie naruszenie, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, orzekające w sprawie wojskowe komisje lekarskie obu instancji wyjaśniły w uzasadnieniach wydanych w sprawie orzeczeń wątpliwości co do kwalifikacji skarżącego, jako niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Jak wynika z ustaleń organu RWKL w [...], w orzeczeniu z dnia
[...] września 2023 r. nr [...] rozpoznano w pkt 1 "[...] zapalenie [...]". Komisja uznała wówczas skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z tego powodu. W wyniku rozpoznania odwołania CWKL orzeczeniem z dnia [...] października 2023 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Od tego orzeczenia skarżący nie składał skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Rozpoznanie, stanowiące o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, opisane w orzeczeniu jako "[...] zapalenie [...]", przypisane do § 43 pkt 17 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 ze zm.), zdefiniowanego jako "zmiany organiczne lub czynnościowe [...] nieupośledzające sprawności ustroju", potwierdzone wynikami wykonanych badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych, skutkuje obligatoryjną niezdolnością do pełnienia zawodowej służby wojskowej dla osób orzekanych w Grupie III (kolumnie szóstej wykazu), obejmującej, między innymi, osoby ubiegające się o powołanie do zawodowej służby wojskowej.
Oceniając podniesiony zarzut w aspekcie zapisów dotyczących dokonanego rozpoznania należy mieć na uwadze, że stosownie do zapisów § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania
o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 ze zm.), jeżeli stwierdzona podczas orzekania choroba lub ułomność nie została wymieniona w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, kwalifikuje się ją zgodnie z wiedzą medyczną, według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego".
Należy zgodzić się z CWKL w [...] , że rozpoznanie wpisane
w orzeczeniu jako "[...] zapalenie [...]" spełnia przesłanki pozwalające na zakwalifikowanie do § 43 pkt 17 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r., zdefiniowanego jako "zmiany organiczne lub czynnościowe [...] nieupośledzające sprawności ustroju".
Zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonych materiałów, nie ma podstaw do podważenia oceny organów. Przedłożone zaświadczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2023 r. nie świadczy o wadliwości kwalifikacji choroby skarżącego do § 43 pkt 17 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia
7 czerwca 2022 r.
W kontekście powyższych rozważań stwierdzić należy, że orzekające
w sprawie organy nie dopuściły się naruszenia § 43 pkt 17 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r.
Sąd stwierdza też, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych
w zarzutach skargi przepisów postępowania.
Orzekające w postępowaniu orzeczniczym organy w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy sprawy i dokonały jego właściwej oceny. Zaskarżone orzeczenie zostało też prawidłowo uzasadnione. Uzasadnienie orzeczenia zawiera ustalenia faktyczne i prawne i nie pozostawia wątpliwości, z jakiej przyczyny skarżący uznany został za osobę niezdolną do zawodowej służby wojskowej. Organ wziął pod uwagę istniejący materiał dowodowy, mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie można w tym przypadku mówić ani o braku należytego rozpatrzenia sprawy, ani o błędnej ocenie organu.
Biorąc pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stwierdzić należy, że organy dokonały jego wszechstronnej oceny i prawidłowo ustaliły, że skarżący jest niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Za bezzasadny uznać należy zarzut braku umocowania organu do orzekania
o zdolności do zawodowej służby wojskowej, tj. wskutek utraty obowiązywania
(w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia) rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. poz. 1013 z późn. zm.).
Wskazać bowiem należy, że art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r.
o zmianie ustawy o Agencji Mienia Wojskowego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1872) w brzmieniu "Dotychczasowe przepisu wykonawcze wydane na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 1-3 oraz art. 29 ust. 8 ustawy uchylonej w art. 823 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 10 i utrzymane przez nią w mocy nie dłużej niż przez 18 miesięcy od dnia jej wejścia w życie zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych odpowiednio na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 1-3 oraz art. 86 ustawy zmienianej w art. 10, nie dłużej jednak niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, oraz mogą być zmieniane na podstawie przepisów dotychczasowych". Na mocy przywołanego wyżej przepisu przedłużone zostało obowiązywanie przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013
z późn. zm.).
Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak
w sentencji wyroku.