II SA/Wa 1230/23

II SA/Wa 1230/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Lucyna Staniszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego J. L. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: ,,Organ’’, ,,Prezes UODO’’) w W. z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzone ze skargi J. L. (dalej: ,,Skarżący’’) na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych, wydana na podstawie art. 105 § 1 ustawy o postępowaniu administracyjnym z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781) oraz art. 58 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/461WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021 , str. 35).
II. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1. Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga J. L., na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Sołtysa Sołectwa W. i Radę Sołecką we W. polegające na udostępnieniu danych osobowych Skarżącego w zakresie imienia i nazwiska oraz miejscowości zamieszkania na tablicy ogłoszeń umieszczonej przy świetlicy we wsi W. Skarżący wskazał, że jego dane osobowe wisiały na tablicy ogłoszeń przy świetlicy we W. od [...] marca 2022 r. do [...] kwietnia 2022 r " (pismo z dnia 24 sierpnia 2022 r.).
2. Prezesem UODO przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne, w toku którego ustalił, że obecna Sołtys Sołectwa W. – M. O. pełni funkcję od [...] lipca 2022 r., a obecna Rada Sołecka pełni funkcję od [...] sierpnia 2022 r. Sołtys Sołectwa W. wyjaśniła, że nie udostępniła danych osobowych Skarżącego poprzez wywieszenie pisma z dnia [...] marca 2022 r. na tablicy ogłoszeń przy świetlicy we W. i nie posiada wiedzy odnośnie wywieszenia ww. pisma na tablicy ogłoszeń przy świetlicy we W.
3. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. Prezes UODO na podstawie art. 105 § 1 Kpa, uznał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i umorzył postępowanie ze względu na brak przedmiotu postępowania. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na tablicy ogłoszeń zostało wywieszone pismo z dnia [...] marca 2022 r., w którego treści wskazano, że "Rada Sołecka i Sołtys wsi W. oraz C., na posiedzeniu w dniu [...].03.2022 r. podjęła decyzję, która stanowi, że odcinamy się od społecznie szkodliwej postawy mieszkańca naszej wsi, J. L. (...)". Wówczas funkcję Sołtysa Sołectwa W. pełnił A. S.
W ocenie Prezesa UODO zdjęcia przedstawiające pismo z dnia [...] marca 2022 r. załączone do skargi J. L. z dnia [...] czerwca 2022 r. nie stanowią jednoznacznego dowodu na to, że to Sołtys Sołectwa W. zamieścił pismo z danymi osobowymi Skarżącego na ww. tablicy. Natomiast obecna Sołtys Sołectwa W. powyższemu kategorycznie zaprzeczyła. Tym samym, Organ stwierdził, że w sprawie brak jest niebudzących wątpliwości dowodów, które potwierdzałyby, że doszło do zarzucanego przez Skarżącego udostępnienia przez Sołtysa Sołectwa W. jego danych osobowych zawartych w treści pisma z dnia [...] marca 2022 r. poprzez wywieszenie ww. pisma na tablicy ogłoszeń przy świetlicy we W. w dniach od [...] marca 2022 r. do [...] kwietnia 2022 r. Powyższe skutkuje – w ocenie Prezesa UODO – niemożnością wydania w tym zakresie decyzji merytorycznej.
III. 1. Na decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: ,,Organ’’, ,,Prezes UODO’’) w W. z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł J. L. Skarżący pod adresem decyzji Prezesa UODO zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, poprzez przyjęcie, że J. L. złożył skargę na Panią Sołtys Sołectwa W. – M. O., gdy tymczasem skarga została złożona na Sołtysa A. S. i Radę Sołecką W;
2) błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie, w jakim Prezes UODO przyjął, że Sołtys Sołectwa W. nie udostępnił danych osobowych Skarżącego w kwestionowany przez niego sposób, gdy tymczasem tylko Sołtys Sołectwa W. zamieszczał i nadal umieszcza informacje i ogłoszenia na tablicy ogłoszeń Sołectwa W.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku Skarżącego; o ukaranie Sołtysa Sołectwa W. A. S. za nielegalne udostępnienie danych osobowych Skarżącego oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed Prezesem UODO oraz Sądem, a ewentualnie o uchylenie decyzji Prezesa UODO w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
2. Prezes UODO, pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. (19 czerwca 2023 r. data stempla wpływu do biura podawczego Sądu), w odpowiedzi na skargę J. L. wniósł o jej oddalenie. Prezes UODO nie zgodził się z zarzutem Skarżącego, że doszło do naruszenia przez Organ przepisów postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie przez tut. organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że Skarżący złożył skargę na Panią Sołtys Sołectwa W. Prezes UODO wskazał, że postępowanie było prowadzone wobec Sołtysa Sołectwa W., jako organu wykonawczego w sołectwie, który w ramach realizacji swoich zadań wynikających ze statutu sołectwa związanych z reprezentacją mieszkańców sołectwa jest administratorem danych. Wskazać przy powyższym należy, że status administratora nie ustaje w przypadku zmiany osoby piastującej funkcję sołtysa, wobec czego postępowanie przeprowadzone zostało prawidłowo z udziałem administratora danych jako strony postępowania. Natomiast Radzie Sołeckiej, jako organowi wspomagającemu działalność sołtysa, nie przysługiwał status strony postępowania w niniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu pisma Organ przywołał, że Sołtys Sołectwa W. wyjaśniła, że nie udostępniła danych osobowych Skarżącego poprzez wywieszenie pisma z dnia [...] marca 2022 r. na tablicy ogłoszeń przy świetlicy we W. i nie posiada wiedzy odnośnie wywieszenia ww. pisma na tablicy ogłoszeń przy świetlicy we W.
Ponadto, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. Prezes UODO wskazał, że mając na względzie ustalone okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że w sprawie brak jest niebudzących wątpliwości dowodów, które potwierdzałyby, że doszło do zarzucanego przez Skarżącego udostępnienia przez Sołtysa Sołectwa W. jego danych osobowych zawartych w treści pisma z dnia [...] marca 2022 r. poprzez wywieszenie ww. pisma na tablicy ogłoszeń przy świetlicy we W. w dniach od [...] marca 2022 r. do [...] kwietnia 2022 r. W sprawie brak było zatem jednoznacznych i bezspornych dowodów na zaistnienie kwestionowanego przez Skarżącego procesu udostępnienia jego danych przez Sołtysa Sołectwa W. Powyższe skutkuje niemożnością wydania w tym zakresie przez Prezesa UODO jakiejkolwiek decyzji merytorycznej. Natomiast, z powodu braku dowodów na zaistnienie kwestionowanego procesu przetwarzania danych, który mógłby podlegać ocenie Prezesa UODO, mając na uwadze przepis art. 105 § 1 Kpa, postępowanie w sprawie skargi Skarżącego należało umorzyć. Nadto, Organ wskazał, że decyzja administracyjna w niniejszej sprawie została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy, pozyskany w wyniku postępowania administracyjnego przeprowadzonego zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
2. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
3. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781) w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowań administracyjnych przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych, o których mowa w rozdziałach 4-7 i 11, stosuje się ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowaniami, o których mowa w rozdziale 7 ustawy są postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, do których zalicza się postępowania prowadzone w ramach realizacji przez Prezesa UODO zadań i uprawnień organu nadzorczego określonych w art. 57 i art. 58 RODO. Obowiązek stosowania przepisów k.p.a. oznacza, że organ nadzorczy w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji administracyjnej zobowiązany jest kierować się, określonymi w k.p.a., ogólnymi zasadami postępowania oraz przepisami określającymi jego obowiązki w postępowaniu dowodowym. Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. obliguje zaś do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z kolei z godnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
4. Trafne okazały się zarzuty Skarżącego naruszenia przepisów postępowania art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zawarte w skardze. Zdaniem Sądu organ w niniejszej sprawie naruszył powołane wyżej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Postępowanie w sprawie zainicjowane zostało skargą J. L., w której zarzucił, że Sołtys Sołectwa W., którego piastunem był wówczas A. S. i Rada Sołecka ujawnili imienię i nazwisko oraz miejscowości zamieszkania Skarżącego bez jego zgody, czym naruszono rozporządzenie RODO. Miało to nastąpić w piśmie z dnia [...] marca 2022 r., w którego treści wskazano, że "Rada Sołecka i Sołtys wsi W. oraz C., na posiedzeniu w dniu [...] marca 2022 r. podjęła decyzję, która stanowi, że odcinamy się od społecznie szkodliwej postawy mieszkańca naszej wsi, J. L. (...)".Pismo to wisiało na tablicy ogłoszeń we wsi W. w dniach od [...] marca 2022 r. do [...] kwietnia 2022 r.
Przy tak zakreślonych przez Skarżącego ramach postępowania organ zwrócił się Sołtysa wsi W. o złożenie wyjaśnień w sprawie. M. O. pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. oraz pismem z dnia [...] lutego 2023 r. poinformowała Organ, że sprawa jej nie dotyczy, ponieważ nie sprawowała w tym okresie funkcji Sołtysa Sołectwa W. Skarżący natomiast pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. wskazał, że pismo datowane na [...] marca 2022 r. zostało podpisane i wywieszone przez A. S. i radnych Rady Sołeckiej. Obecna Sołtys wsi W. nie miała wiedzy na temat ujawnienia przez Sołtysa danych osobowych Skarżącego.
Organ zatem umorzył postępowanie a powodem takiego rozstrzygnięcia było uznanie, że w sprawie brak jest niebudzących wątpliwości dowodów, które potwierdzałyby, że doszło do zarzucanego przez Skarżącego udostępnienia przez Sołtysa Sołectwa W. jego danych osobowych zawartych w treści pisma z dnia [...] marca 2022 r. poprzez wywieszenie ww. pisma na tablicy ogłoszeń przy świetlicy we W. w dniach od [...] marca 2022 r. do [...] kwietnia 2022 r. Organ wskazał, że pomimo wezwań kierowanych do Sołtys Wsi W., wyjaśniła Ona, że nie udostępniła danych osobowych Skarżącego poprzez wywieszenie pisma z dnia [...] marca 2022 r. na tablicy ogłoszeń przy świetlicy we W. i nie posiada wiedzy odnośnie wywieszenia ww. pisma na tablicy ogłoszeń przy świetlicy we W. (wyjaśnienia Sołtysa Sołectwa W. z dnia [...] sierpnia 2022 r. (data nadania), oraz z dnia [...] lutego 2023 r.
Organ jednak pominął zupełnie fakt, że skoro M. O. została wybrana na Sołtysa dnia [...] lipca 2022 r. (na okoliczność tego przedłożyła zaświadczenie z Urzędu Miasta w T.) to nie zamieściła Ona pisma z dnia [...] marca 2022 r. na tablicy ogłoszeń działając jako Sołtys a wezwanie do złożenia wyjaśnień Organ powinien był skierować do wówczas pełniącego funkcję Sołtysa Pana – A. S. oraz wówczas wykonujących mandat radnych.
Organ przedwcześnie i bez wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności stwierdził, że nie może dokonywać oceny legalności udostępnienia danych osobowych, skoro istnieją wątpliwości w zakresie tego czy w ogóle doszło do zarzucanego przez Skarżącego udostępnienia jego danych osobowych.
Organ wydając zaskarżoną decyzję pominął zatem całkowicie treść złożonych wyjaśnień przez M. O., która zaprzeczyła, że Ona nie zamieściła na tablicy ogłoszeń pisma z dnia [...] marca 2022 r. jednak wypowiedziała się w swoim imieniu, co wymagało poczynienia ustaleń w zakresie pełnienia działalności poprzedniego piastuna organu wykonawczego sołectwa. Prezes UODO pominął zupełnie także pismo Skarżącego inicjujące postępowanie oraz pismo z dnia [...] sierpnia 2024 r. wyjaśniające okoliczności faktyczne.
Organ naruszył zatem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy nie został bowiem należycie wyjaśniony co jest wynikiem nierozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i nie przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego. W konsekwencji Prezes UODO przedwcześnie umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe.
5. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. W piśmiennictwie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe, te zaś na spowodowane "faktami naturalnymi" lub zdarzeniami prawnymi (J. Borkowski [w:] Komentarz, 1996, s. 462).
Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok NSA w Łodzi z 18 kwietnia 1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996/2, poz. 80).
6. Biorąc pod uwagę zakres żądania Skarżącego, Organ powinien najpierw ocenić, czy przedmiotowe pismo pochodzi od piastuna organu sołectwa, czy zawierało dane osobowe skarżącego w rozumieniu art. 4 pkt RODO, czy doszło do ich udostępnienia na co wskazują pisma Skarżącego oraz czy było to zgodne z prawem.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Organ naruszył w ten sposób art. 11 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Wyjaśnić należy, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wynikającą z art. 107 § 3 k.p.a. rolą uzasadnienia jest objaśnienie toku myślenia, który doprowadził organ administracji do zastosowania lub niezastosowania przepisu prawa w konkretnej sprawie (v. J. Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2012 r., str. 441). W sferze faktów (uzasadnienia faktycznego) chodzi tu o wyjaśnienie okoliczności wskazujących na potrzebę lub konieczność wydania decyzji w danej sprawie i wobec określonych podmiotów oraz wpływu tych okoliczności na treść rozstrzygnięcia. W sferze prawa (uzasadnienia prawnego) chodzi zaś o wskazanie obowiązującej normy i jej znaczenia ustalonego w drodze wykładni. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, albo gdy mimo formalnej poprawności jego treść nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie (zob. np. wyroki z 6 października 2020 r. sygn. akt I OSK 3235/18, z 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1351/16 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
7. Z opisanych wyżej względów skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd odnosząc się do wniosku skargi wskazuje, że nie miał podstaw prawnych do zmiany decyzji Organu takiego rozstrzygnięcia nie przewidują przepisy p.p.s.a.
8. Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem powyższych uwag.
9. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania (obejmujących: wpis od skargi – 200 zł) postanowiono stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.