II SA/WA 1227/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga funkcjonariuszki Straży Granicznej na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej utrzymującą w mocy rozkaz personalny o powierzeniu jej pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 10 § 1 k.p.a. (niepoinformowanie o postępowaniu, brak możliwości zapoznania się z aktami), art. 109 § 1 k.p.a. (ustne zapoznanie z rozkazem), art. 7 k.p.a. (dowolna ocena dowodów), art. 108 § 1 k.p.a. (rygor natychmiastowej wykonalności) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (nieuchylenie rozkazu). Podnosiła również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych (brak zgody związku), art. 75c ust. 1 pkt 6 ustawy o Straży Granicznej (nieskierowanie na badania) oraz art. 229 § 4 Kodeksu pracy (powierzenie obowiązków bez orzeczenia lekarza medycyny pracy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że instytucja powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej ma charakter uznaniowy i podlega kontroli sądowej. Stwierdził, że organ prawidłowo skorzystał z tego uznania, kierując się potrzebami służby i ograniczeniami zdrowotnymi funkcjonariuszki (służba bez broni), a powierzone stanowisko nie wymagało pobierania broni. Sąd uznał, że zarzut naruszenia przepisów o związkach zawodowych jest niezasadny, gdyż przepisy te stosuje się odpowiednio, a specyfika służby mundurowej wyłącza konieczność uzyskiwania zgody związku na zmianę warunków służby w tym trybie. Zarzuty dotyczące badań lekarskich i doręczenia rozkazu również zostały uznane za bezzasadne, podobnie jak zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., który nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że funkcjonariusz godzi się na dyspozycyjność i możliwość jednostronnego kształtowania stosunku służbowego przez przełożonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja uznania administracyjnego w sprawach powierzania obowiązków funkcjonariuszom służb mundurowych, stosowanie przepisów o związkach zawodowych w służbach mundurowych, prawidłowość doręczeń w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyfiki służby w Straży Granicznej, ale może być analogicznie stosowane do innych służb mundurowych.
Zagadnienia prawne (6)
Czy powierzenie funkcjonariuszowi Straży Granicznej pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powierzenie obowiązków służbowych na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej następuje w formie decyzji administracyjnej o charakterze uznaniowym, która podlega kontroli sądowej.
Uzasadnienie
Sąd podzielił dominujący pogląd orzecznictwa, że decyzja o powierzeniu obowiązków jest uznaniowa i podlega kontroli sądowej, powołując się na wyroki NSA.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo skorzystał z uznania administracyjnego, powierzając funkcjonariuszowi Straży Granicznej obowiązki na innym stanowisku, uwzględniając potrzebę służby i ograniczenia zdrowotne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo skorzystał z uznania administracyjnego, kierując się potrzebami służby i ograniczeniami zdrowotnymi funkcjonariuszki (służba bez broni), a powierzone stanowisko nie wymagało pobierania broni.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powierzenie obowiązków było elementem polityki kadrowej, uzasadnionym potrzebami służby i ograniczeniami zdrowotnymi funkcjonariuszki, a funkcjonariusz godzi się na dyspozycyjność i możliwość jednostronnego kształtowania stosunku służbowego przez przełożonego.
Czy zmiana warunków służby funkcjonariusza Straży Granicznej w drodze powierzenia obowiązków na innym stanowisku wymaga zgody zakładowej organizacji związkowej na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio do funkcjonariuszy Straży Granicznej, jednak specyfika służby mundurowej i przepisy pragmatyczne wyłączają konieczność uzyskiwania zgody związku na zmianę warunków służby w trybie powierzenia obowiązków.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na analogiczne orzecznictwo dotyczące Policji, stwierdził, że przepisy ustawy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio, ale pierwszeństwo mają przepisy pragmatyczne, które nie przewidują udziału związku w procedurze powierzenia obowiązków. Zmiana warunków służby w tym trybie jest elementem polityki kadrowej.
Czy powierzenie funkcjonariuszowi Straży Granicznej pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku musi być poprzedzone badaniami lekarskimi z zakresu medycyny pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 41 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej nie wymaga, aby powierzenie obowiązków na innym stanowisku było poprzedzone badaniami lekarskimi z zakresu medycyny pracy, zwłaszcza gdy zmiana wynika z istniejącego orzeczenia lekarskiego.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił kwestię powierzenia obowiązków od zdolności do wykonywania zadań na stanowisku. Stwierdził, że art. 41 ust. 1 ustawy nie nakłada obowiązku badań przed powierzeniem obowiązków, a art. 75c dotyczy badań okresowych lub kontrolnych na zajmowanym stanowisku.
Czy odmowa przyjęcia rozkazu personalnego przez adresata, który prosi o jego przesłanie pocztą, jest skuteczną odmową doręczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w takiej sytuacji uznaje się, że pismo zostało doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia, zgodnie z art. 47 § 2 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zachowanie skarżącej podczas próby doręczenia rozkazu personalnego zostało słusznie zinterpretowane jako odmowa jego przyjęcia, co skutkowało skutecznym doręczeniem na podstawie art. 47 § 2 k.p.a.
Czy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (brak poinformowania o postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się) miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, mimo stwierdzenia naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., sąd uznał, że nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżąca miała świadomość toczącego się postępowania i materiału dowodowego, a podnoszone kwestie (związki zawodowe, badania lekarskie) okazały się bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżąca miała świadomość wniosku i materiału dowodowego, a zarzuty, które mogłaby podnieść po zapoznaniu się z aktami, okazały się niezasadne. Brak możliwości wypowiedzenia się nie wpłynął na treść rozstrzygnięcia.
Przepisy (31)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u. SG art. 41 § 1
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 39 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 47 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 47 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 109 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u. SG art. 36 § 1
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
u. SG art. 36 § 2
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
u. SG art. 34 § 1
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
u. SG art. 75c § 1
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
u. SG art. 72 § 1
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
u. SG art. 72 § 2
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
u. ZZ art. 32 § 1
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
u. ZZ art. 2 § 6
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
k.p. art. 229 § 4
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy
rozp. MSWiA art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej
rozp. MSWiA art. 2 § 5
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej
rozp. MSWiA art. 2 § 6
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej
rozp. MSWiA art. 8 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej
rozp. MSWiA art. 8 § 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej
rozp. MSWiA art. 8 § 3
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej
rozp. MSWiA art. 8 § 6
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej
Prawo pocztowe
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
u.d.e.
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powierzenie obowiązków służbowych na innym stanowisku jest decyzją uznaniową podlegającą kontroli sądowej. • Organ prawidłowo skorzystał z uznania administracyjnego, uwzględniając potrzeby służby i ograniczenia zdrowotne funkcjonariuszki. • Przepisy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio, a specyfika służby mundurowej wyłącza konieczność uzyskania zgody związku na zmianę warunków służby w trybie powierzenia obowiązków. • Powierzenie obowiązków nie wymagało badań lekarskich z zakresu medycyny pracy. • Odmowa przyjęcia rozkazu personalnego skutkowała jego skutecznym doręczeniem. • Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niepoinformowanie o postępowaniu i uniemożliwienie zapoznania się z aktami. • Naruszenie art. 109 § 1 k.p.a. poprzez ustne zapoznanie z rozkazem personalnym. • Naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów. • Naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. • Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozkazu organu I instancji. • Naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych (brak zgody związku). • Naruszenie art. 75c ust. 1 pkt 6 ustawy o Straży Granicznej (nieskierowanie na badania). • Naruszenie art. 229 § 4 Kodeksu pracy (powierzenie obowiązków bez orzeczenia lekarza medycyny pracy). • Niewłaściwe doręczenie rozkazu personalnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela dominujący w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, w myśl którego powierzenie obowiązków służbowych na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej następuje w formie decyzji administracyjnej o charakterze uznaniowym, w konsekwencji czego podlega kontroli sądowej. • Istotą służby jest dyspozycyjność, a stosunek służby ma charakter administracyjnoprawny, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. • Funkcjonariusz Straży Granicznej winien mieć zatem świadomość, że podlega on szczególnej dyscyplinie, której gotów jest się podporządkować. • Powierzenie obowiązków na innym stanowisku, jako element polityki kadrowej, pozostawione zostało uznaniu właściwego przełożonego. • W niniejszej sprawie skarżąca uzewnętrzniła wolę odmowę przyjęcia przedmiotowego rozkazu personalnego. Zachowanie skarżącej podczas próby doręczenia jej tego rozkazu słusznie zostało zatem zinterpretowane jako odmowa jego przyjęcia.
Skład orzekający
Andrzej Góraj
przewodniczący
Andrzej Wieczorek
członek
Arkadiusz Koziarski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja uznania administracyjnego w sprawach powierzania obowiązków funkcjonariuszom służb mundurowych, stosowanie przepisów o związkach zawodowych w służbach mundurowych, prawidłowość doręczeń w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki służby w Straży Granicznej, ale może być analogicznie stosowane do innych służb mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy uznania administracyjnego i praw funkcjonariuszy służb mundurowych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym. Pokazuje granice uznania organu i prawa pracownika.
“Uznanie administracyjne w Straży Granicznej: Czy przełożony może dowolnie zmieniać obowiązki funkcjonariusza?”
Sektor
służby mundurowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.