II SA/Wa 1226/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza służb celno-skarbowych na postanowienie Szefa KAS odmawiające wydania zaświadczenia o wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, uznając brak wystarczających dowodów w posiadaniu organu.
Skarżący, funkcjonariusz służb celno-skarbowych, domagał się wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2011-2021, co uprawniałoby go do podwyższenia emerytury. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na brak wystarczających dowodów w posiadaniu organu, mimo że skarżący przedstawił rejestry zatwierdzone przez przełożonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że postępowanie zaświadczeniowe ogranicza się do potwierdzania faktów wynikających z posiadanych przez organ danych, a w tym przypadku brak było wystarczających, bezspornych dowodów.
Sprawa dotyczyła skargi R. C. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o odmowie wydania zaświadczenia. Skarżący domagał się zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2011-2021, co miało stanowić podstawę do podwyższenia jego emerytury o 0,5% za każdy rok służby. Organy administracji, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej i Szef KAS, odmówiły wydania zaświadczenia, argumentując, że zgromadzone materiały dowodowe, w tym rejestry czynności przedstawione przez skarżącego, nie potwierdzają jednoznacznie spełnienia przesłanek ustawowych do podwyższenia emerytury. W szczególności, ponowna weryfikacja rejestrów przez Zastępcę Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wykazała jedynie niewielką liczbę zdarzeń spełniających kryteria zagrożenia. Skarżący zarzucał organom naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasad prowadzenia postępowania, prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz niewykorzystanie wszystkich dostępnych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że postępowanie zaświadczeniowe ma charakter potwierdzający wiedzę organu na podstawie posiadanych danych, a nie rozstrzygający spory czy tworzący nowe prawa. W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że brak było w ich posiadaniu wystarczających, bezspornych dowodów potwierdzających spełnienie przez skarżącego przesłanek do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Sąd zwrócił uwagę na ograniczenia postępowania zaświadczeniowego, które nie pozwala na szerokie poszukiwanie dowodów poza posiadaną dokumentacją ani na rozstrzyganie kwestii spornych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie jest zobowiązany do wydania takiego zaświadczenia, jeśli w posiadanych przez niego danych nie ma wystarczających, bezspornych dowodów potwierdzających spełnienie przesłanek ustawowych.
Uzasadnienie
Postępowanie zaświadczeniowe ma charakter potwierdzający wiedzę organu na podstawie posiadanych danych, a nie rozstrzygający spory. Organ jest zobowiązany do wydania zaświadczenia jedynie w oparciu o posiadane rejestry i ewidencje, które jednoznacznie potwierdzają określone fakty lub stan prawny. W przypadku wątpliwości lub braku wystarczających dowodów, organ może odmówić wydania zaświadczenia w drodze postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 217 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 218 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.e.f. art. 15 § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Rozporządzenie art. 4 § pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy...
Rozporządzenie z 2018r. art. 14 § ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.KAS art. 113 - 117
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
u.KAS art. 131
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie zaświadczeniowe ogranicza się do potwierdzania faktów wynikających z posiadanych przez organ danych. Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów poza swoją dokumentacją ani rozstrzygania sporów w postępowaniu zaświadczeniowym. Brak wystarczających, bezspornych dowodów w posiadaniu organu uniemożliwia wydanie zaświadczenia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania, ustalenia stanu faktycznego, wykorzystania dowodów. Zarzuty dotyczące jednoosobowej weryfikacji rejestrów przez Zastępcę Dyrektora Izby. Zarzuty dotyczące braku przeprowadzenia pełniejszego postępowania wyjaśniającego i niewykorzystania wszystkich danych. Zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności i braku odniesienia się do wszystkich zarzutów zażalenia. Zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów dotyczących podwyższenia emerytury. Zarzuty dotyczące naruszenia zasady szybkości postępowania i terminu wydania zaświadczenia.
Godne uwagi sformułowania
Zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Zaświadczenie jest przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej. Zakres postępowania wyjaśniającego ograniczony jest do analizy posiadanej przez organ dokumentacji i danych. Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów poza swoją strukturą ani rozstrzygania kwestii spornych w postępowaniu zaświadczeniowym.
Skład orzekający
Ewa Radziszewska-Krupa
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Kube
członek
Sławomir Antoniuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad prowadzenia postępowania zaświadczeniowego, zakresu dowodzenia w sprawach o wydanie zaświadczenia, a także charakteru zaświadczenia jako aktu wiedzy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza służb celno-skarbowych ubiegającego się o zaświadczenie dotyczące warunków służby mających wpływ na emeryturę. Ogólne zasady postępowania zaświadczeniowego są jednak uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z uzyskiwaniem zaświadczeń od organów administracji, szczególnie gdy wymagane są dowody dotyczące specyficznych warunków służby. Pokazuje ograniczenia postępowania zaświadczeniowego.
“Trudności w uzyskaniu zaświadczenia o służbie zagrażającej życiu: Sąd wyjaśnia, co potwierdza administracja.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1226/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kube
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 219; art. 218 § 1 i 2; art. 217 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2024 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
Szef Krajowej Administracji Skarbowej (zwany dalej "Szefem KAS") postanowieniem z [...] kwietnia 2023r. nr [...], po rozpoznaniu zażalenia R. C. (zwanym dalej "Skarżącym") z [...] marca 2023r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. (zwany dalej "DIAS") z [...] lutego 2023r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144, art. 219, art. 217 § 2 pkt 2, art. 218 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022r., poz. 2000, zwana dalej "k.p.a.") oraz art. 15 ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (zwana dalej "u.z.e.f.").
Szef KAS w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że Skarżący pismem z [...] października 2022r., w związku z odejściem na emeryturę, zwrócił się do DIAS o wystawienie zaświadczenia uprawniającego do podwyższenia emerytury o 0,5% w związku z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2011-2021, wyjaśniając, że rejestry potwierdzające wykonywanie ww. czynności znajdują się w Dziale [...] Izby Administracji Skarbowej w O. (zwana dalej "Izbą").
DIAS ww. postanowieniem z [...] lutego 2023r. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści, podnosząc, że podejmowanie czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury musi niezbicie wynikać ze zgromadzonego materiału dowodowego. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (zwane dalej "Rozporządzeniem"), przewidują liczbowe ujęcie czynności, więc poszczególne czynności, w których Skarżący brał udział, muszą zostać dookreślone precyzyjnie. Informacje zawarte w aktach osobowych Skarżącego i w aktach sprawy nie potwierdzały udziału w określonych czynnościach uzasadniających podwyższenie emerytury. Postanowienie zostało doręczone Skarżącemu 27 lutego 2023r.
Skarżący w zażaleniu z 6 marca 2023r. wniósł o uchylenie ww. postanowienia DIAS, o ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. i wydanie zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie przez Niego czynności operacyjno-rozpoznawczych w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2011-2021, uprawniające do podwyższenia emerytury o 0,5% za każdy rok służby. Skarżący zarzucił naruszenie:
a) art. 217 § 3 i art. 12 k.p.a. - przez niewydanie w ustawowym terminie 7 dni zaświadczenia o treści żądanej, pomimo spełnienia ustawowych przesłanek uprawniających Skarżącego do jego otrzymania. Skoro DIAS po prawie 4 miesiącach od otrzymania wniosku, omówił wydania zaświadczenia, to było to wadliwe i w sposób oczywisty naruszyło zasadę szybkości postępowania;
b) art. 35 § 3, art. 36 § 1 i art. 12 k.p.a. - przez niezałatwienie sprawy w maksymalnym terminie 2 miesięcy od wszczęcia postępowania, choć sprawa nie miała charakteru szczególnie skomplikowanej, a wszelkie dokumenty potrzebne do wydania zaświadczenia znajdowały się w posiadaniu organu. Skarżącego nie zawiadomiono też o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie i o nowym terminie załatwienia sprawy. DIAS przez wiele tygodni pozostawał bezczynny, a Skarżący własnym działaniem, m.in. kierowaniem korespondencji ponaglającej dążył do szybkiego załatwienia sprawy;
c) art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a. - przez odmowę wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Skarżącego, choć taki obowiązek istniał i nie zaszły przesłanki sprzeciwiające się temu, a żądanie Skarżącego odpowiadało stanowi prawnemu i faktycznemu na dzień składania wniosku o wydanie zaświadczenia. Organ był w posiadaniu urzędowych dokumentów, w szczególności akt osobowych Skarżącego i "rejestrów czynności podjętych w czasie wykonywania obowiązków służbowych w warunkach szczególnie zagrażających zdrowiu lub życiu przez R. C. w latach 2011-2021" (zwane dalej "Rejestrami"), które zatwierdzili i zaakceptowali bezpośredni przełożeni Skarżącego (kierownik Działu [...] i Zastępca Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w O. - zwany dalej "Zastępcą [...]") za lata 2011-2021 oraz Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w O. - zwany dalej "[...]" - za lata 2011-2017). Z Rejestrów wynikało, że Skarżący w ww. okresie wykonywał czynności operacyjno-rozpoznawcze w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu (co najmniej 6 razy w każdym roku), co uprawniało do podwyższenia emerytury o 0,5%;
d) art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. - przez jednoosobową weryfikację w Kancelarii Tajnej dowodów wskazanych przez Skarżącego w Rejestrach, przez Zastępcę [...], nadzorującego Dział [...], gdy zgodnie z zarządzeniem DIAS z [...] września 2021r. nr [...] w sprawie zasad i trybu postępowania w zakresie dokumentowania czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych, podejmowanych w sytuacjach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu przez funkcjonariuszy Służby Celnej oraz Służby Celno-Skarbowej (zwane dalej "Zarządzeniem") powinien tego dokonać "zespół do spraw oceny dokumentacji służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz funkcjonariuszy Służby Celnej" (zwany dalej "Zespołem") oraz przez ingerencję Zastępcy [...] (już po weryfikacji dokumentów) w treść Rejestrów i zmianę znaczenie ich treści, bez stosownej parafy, wzmianki o dacie dokonania zmiany i braku akceptacji zmian przez inne osoby, które podpisały się na dokumentach - w taki sposób, aby dostosować rejestry odpowiednio do postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia;
e) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - przez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, będące podstawą odmowy wydania zaświadczenia i błędne uznanie, że Skarżący nie wykonywał w latach 2011-2021 zadań operacyjno-rozpoznawczych w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu (co najmniej 6 razy w każdym roku), uprawniających go do podwyższenia emerytury o 0,5%, gdy okoliczności te wynikały zarówno z Rejestrów (zaakceptowanych i potwierdzonych przez ww. przełożonych) i z innych dokumentów źródłowych znajdujących się w komórkach Urzędu Celno-Skarbowego w O. (zwany dale "UCS"): Wydziale [...], Wydziale [...], a także wynikały z charakteru zadań, miejsca i czasu ich wykonywania;
f) art. 218 § 2 k.p.a. - przez brak przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego i niewykorzystanie wszystkich danych będących w posiadaniu organu, w tym brak przeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w ww. komórkach UCS, takich jak raporty z pełnionej służby, notatki służbowe, rejestry prowadzone we właściwych referatach, elektroniczna książka służby, zapis czynności kontrolnych wpisywanych do systemu ZISAR, polecenia wydane przez właściwego naczelnika wydziału, kierownika referatu, akta śledztw, czy inne istotne dane, np. ustalenie przypadków współpracy z jednostkami Policji, CBŚ, Straży Granicznej i o wystąpienie do nich o uzyskanie informacji, w których przypadkach czynności te wykazali funkcjonariusze jednostek uczestniczących w tych czynnościach służbowych, jako spełniające warunki pełnienia służby w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu - gdy organ powziął wątpliwości co do faktycznego spełnienia przez Skarżącego przesłanek uprawniających go do podwyższenia emerytury, bo Rejestry (uprzednio zatwierdzone przez przełożonych w składzie kilkuosobowym) zmienił jednoosobowo Zastępca [...], w oparciu o nieznaną podstawę faktyczną i prawną, bez poinformowania o tym Skarżącego. Czynności wymienione przez Skarżącego w Rejestrach miały charakter niejawny, posiadały odpowiednie klauzule, zgodnie z ustawą o ochronie informacji niejawnych. Zarówno we wniosku o wydanie zaświadczenia, jak i w innych dokumentach, w tym w Rejestrach, nie mogły być podawane fakty i zdarzenia znajdujące się w dokumentach niejawnych, bo ich ujawnienie wiązałoby się z odpowiedzialnością karną. DIAS przed wydaniem postanowienia winien zapoznać się z całością dokumentacji, a nie dać jedynie wiarę jednoosobowej ocenie, tylko wybranych dokumentów znajdujących się w Kancelarii Tajnej, a nie całości dokumentacji. Na DIAS spoczywał obowiązek wypowiedzenia się czy dysponuje odpowiednią dokumentacją i czy podjął działania zmierzające do jej skompletowania. Powinien też przeanalizować dokumentację pod kątem istnienia w niej danych istotnych w sprawie i ustalić, jakiego rodzaju rejestry, zbiory dokumentów, czy ewidencje mogą zawierać niezbędne dane;
g) art. 9 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 2 Instrukcji DIAS wprowadzonej Zarządzeniem, stanowiącej załącznik do tego zarządzenia (zwana dalej "Instrukcją") - przez niepoinformowanie Skarżącego o niezatwierdzeniu Rejestrów, choć ww. przepis nakłada na kierownika jednostki organizacyjnej taki obowiązek;
h) art. 10 § 1 k.p.a. - przez niezastosowanie wobec Skarżącego zasady wysłuchania stron i brak umożliwienia wypowiedzenia się co do dowodów zebranych podczas przeprowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego;
i) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a. - przez zaniechanie wydania zarządzenia w sprawie dokumentowania warunków uzasadniających podwyższenie emerytury funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej za lata wcześniejsze (przed 2021r.), gdy od 1999r. do 2021r. (22 lata) nie były gromadzone informacje o pełnieniu przez funkcjonariuszy służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w dedykowanym rejestrze, czy zbiorze informacji oraz brak było wytycznych dla funkcjonariuszy, jak powinni dokumentować takie czynności w tamtym okresie. Zarządzenie wydano dopiero 30 września 2021r. w oparciu o błędną podstawę prawną - art. 37 ustawy o KAS, która nie dawała DIAS kompetencji do wydania zarządzeń, w przeciwieństwie do Szefa KAS, który wydał podobne zarządzenie [...] grudnia 2021r. nr [...], na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy o KAS. Przed 2021r. nie było jednoznacznych wytycznych, instrukcji czy zaleceń, jak należy w prawidłowy sposób dokumentować czynności, więc istniała dowolność organu, który w sposób całkowicie uznaniowy stosuje te same kryteria ocenne do stanów faktycznych po 2021r., jak i w latach wcześniejszych. Wobec tego nie można oczekiwać od Skarżącego posiadania i gromadzenia informacji służbowych i operacyjnych, których gromadzić mu nie wolno, gdy organ sam powinien posiadać informacje na temat przebiegu służby funkcjonariuszy i na podstawie zgromadzonych w archiwach informacji wydawać stosowne zaświadczenia, czego zaniechano. Skarżący nie może też ponosić negatywnych konsekwencji, w szczególności utraty prawa do ustawowego uprawnienia tylko dlatego, że przez wiele lat nie wdrożono przepisów wykonawczych do ustawy;
j) art. 15 ust. 2 pkt 3 u.z.e.f. w zw. z § 4 pkt 1 Rozporządzenia - przez ich błędną wykładnię i uznanie, że istnienie potencjalnego niebezpieczeństwa utraty życia lub zdrowia w trakcie wykonywania przez Skarżącego czynności służbowych, takich jak prowadzenie obserwacji bezpośredniej osób podejrzanych o udział w zorganizowanej grupie przestępczej, czy stosowanie techniki operacyjnej na terenach zamkniętych lub o ograniczonej dostępności, nie stanowi o uznaniu, że służba odbywała się w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Nie istnieje bowiem zamknięty katalog czynności, z którego wynikałoby jednoznacznie, jakie czynności są czynnościami szczególnie zagrażającymi życiu i zdrowiu, a jakie nie;
k) § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 grudnia 2018r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy (zwane dalej "Rozporządzeniem z 2018r.") - przez odmowę wydania zaświadczenia uprawniającego do podwyższenia emerytury, choć Skarżący spełniał przesłanki do jego otrzymania i w posiadaniu Izby istniały dowody potwierdzające tę okoliczność.
Szef KAS wskazał, że stosownie do art. 219 k.p.a., który stanowił podstawę prawną do wydania postanowienia DIAS, odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W sprawie zastosowanie miały także art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 k.p.a.
Skarżącego zwolniono ze służby 24 lutego 2023r., więc posiada interes prawny w otrzymaniu zaświadczenia, które może mieć wpływ na wysokość świadczenia emerytalnego. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3 u.z.e.f. emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. W art. 15 ust. 6 u.z.e.f. zawarto delegację do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3. Zgodnie z § 4 pkt 1 Rozporządzenia emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Przepis ten, na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2014r. sygn. U 12/13 (Dz.U. z 2014 r. poz. 736), w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, został uznany za niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 u.z.e.f. i z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Niekonstytucyjna norma § 4 pkt 1 Rozporządzenia straciła moc obowiązującą, zgodnie z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP z dniem ogłoszenia ww. wyroku. Stwierdzenie niezgodności § 4 pkt 1 Rozporządzenia w ww. zakresie powoduje brak możliwości zastosowania tego przepisu w zakresie objętym ww. orzeczeniem. Brzmienie tego przepisu nie zostało jednak zmienione. Trybunał w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał, że Rada Ministrów, na mocy art. 15 ust. 6 u.z.e.f. była uprawniona do przykładowej egzemplifikacji ustawowego pojęcia warunków "szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu" w rozporządzeniu i określenia szczegółów realizacji tego wymogu podwyższenia emerytury, mając na uwadze ustawowe wytyczne. Słowo "bezpośrednie" z § 4 pkt 1 Rozporządzenia nie stanowi merytorycznego rozwinięcia przysłówka "szczególnie" z art. 15 ust. 2 pkt u.z.e.f. Zwrot "bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia" dotyczy związku przyczynowo-skutkowego i nakazuje adresatom § 4 pkt 1 Rozporządzenia odwołać się do konkretnej koncepcji związku przy określeniu, czy został spełniony ustawowy warunek emerytury. Zwrot "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy regulacji ustawowej ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. W ocenie Trybunału § 4 pkt 1 Rozporządzenia wymaga, aby zagrożenie nie tylko miało charakter "szczególny", ale pozostawało w ściśle określonej ("bezpośredniej") relacji kauzalnej z czynnościami funkcjonariusza. Uprawnienia do takiego dookreślenia ustawowego warunku podwyższania emerytury nie można wywieść z art. 15 ust. 6 i ust. 2 pkt 3 u.z.e.f. Trybunał stwierdził zatem, że wprowadzenie w ww. przepisie Rozporządzenia kryterium "bezpośredniości", doprowadziło do zawężenia ustawowego wymogu podwyższania emerytury.
Zdaniem Szefa KAS, z postanowienia DIAS wynikało, że z uwzględnieniem ww. wyroku Trybunału zbadano spełnienie przesłanki z § 4 pkt 1 Rozporządzenia, a postępowanie wyjaśniające nie dało podstaw do wydania zaświadczenia zgodnego z żądaniem Skarżącego.
DIAS potwierdził, że do obowiązków Skarżącego - od 2011r. do [...] lutego 2017r. należało wykonywanie jawnych i niejawnych czynności obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych, obrazu zdarzeń w miejscach publicznych oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom – wyłączenie w toku czynności podejmowanych w celu ustalenia sprawców oraz uzyskania dowodów przestępstwa lub wykroczenia skarbowego; w Wydziale Zwalczania Przestępczości – rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych, przestępstw i wykroczeń oraz ściganie sprawców w zakresie określonym w przepisach odrębnych; a od 1 marca 2017 r. - wykonywanie czynności, o których mowa w art. 113 - art. 117 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej z 16 listopada 2016r. (Dz.U. z 2020r., poz. 505 ze zm., zwana dalej "u.KAS").
Działalność wywiadowcza o charakterze niejawnym wymaga szczególnych instrumentów prawnych, które zwiększają efektywność pracy funkcjonariuszy. Dlatego z art. 131 u.KAS wynika, że Szef KAS zapewnia ochronę form, środków i metod wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych, własnych obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy wykonujących czynności operacyjno-rozpoznawcze, a udzielenie informacji dotyczących tych czynności może nastąpić wyłącznie na żądanie sądu lub prokuratora, skierowane z powodu uzasadnionego podejrzenia popełnienia, w związku z prowadzonymi czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi, przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego z odpowiednim zastosowaniem przepisów o ochronie informacji i niejawnych. Pełnienie zatem służby w nieznanym terenie, bez umundurowania, i prowadzenie obserwacji zorganizowanych grup przestępczych, stosowanie techniki, operacyjnej na terenach zamkniętych lub o ograniczonej dostępności, samo w sobie nie świadczy jeszcze o istnieniu zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, bowiem taki był charakter wykonywanych przez funkcjonariusza obowiązków.
Szef KAS - odnosząc się do twierdzenia Skarżącego, że organ posiadał dokumenty, a w szczególności akta osobowe i Rejestry, które zatwierdzili i zaakceptowali bezpośredni przełożeni Skarżącego, z których wynikało, że w ww. okresie Skarżący wykonywał czynności operacyjno-rozpoznawcze w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu (co najmniej 6 razy w każdym roku), co uprawniało Go do podwyższenia emerytury o 0,5% - zaznaczył, że mając na uwadze reżim, jaki nałożył ustawodawca w zakresie spełnienia warunków uzasadniających podwyższenie emerytury - wymóg liczbowego ujęcia czynności szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu funkcjonariusza, a zatem ich precyzyjnego określenia, zlecił Zastępcy [...], nadzorującemu Dział [...], weryfikację w Kancelarii Tajnej, czynności wskazanych w ww. Rejestrach. Zastępca [...], po ponownej analizie materiałów źródłowych, nie zaakceptował Rejestrów i potwierdził, że jedynie w 2018r. (1 zdarzenie), w 2017r. (1 zdarzenie) i w 2013r. (3 zdarzenia) były wykonywane czynności w sytuacjach, w których miało miejsce szczególne zagrożenie życia lub zdrowia Skarżącego.
Szef KAS wyjaśnił ponadto, że konieczność dokonania weryfikacji Rejestrów przez Zastępcę [...] (osobę posiadającą odpowiednie poświadczenia bezpieczeństwa) wynikała z faktu, że były to materiały o charakterze niejawnym. Zastępca [...] był też członkiem Zespołu powołanego przez DIAS decyzją z [...] sierpnia 2021r. nr [...], do oceny dokumentacji służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz funkcjonariuszy Służby Celnej i od 1 stycznia 2020r. pełni służbę na stanowisku Zastępcy [...], nadzorując komórkę [...]. Stąd zarzuty Skarżącego dotyczące dokonania weryfikacji dokumentów dotyczących Jego służby w Kancelarii Tajnej przez Zastępcę [...], a nie przez powołany do tego Zespół, nie znalazły uzasadnienia.
Zdaniem Szefa KAS Skarżący błędnie wywiódł, że pierwotne zatwierdzenie czynności wykonywanych w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu funkcjonariusza przez bezpośredniego przełożonego i Zastępcę [...], a w niektórych przypadkach przez Naczelnika [...], gwarantuje akceptację kierownika jednostki i tym samym zatwierdzenie Rejestrów. Do kompetencji kierownika jednostki, zgodnie z § 5 ust. 4 ww. Instrukcji, należy ostateczne zatwierdzenie rejestru czynności, a w przypadku powzięcia wątpliwości - weryfikacja rejestrów przed zatwierdzeniem, co miało miejsce w sprawie. Ponowna weryfikacja dokumentów przez Zastępcę [...], który nie potwierdził, że wskazane w Rejestrach czynności, wykonywane były przez Skarżącego w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, spowodowała, że DIAS - jako kierownik jednostki organizacyjnej - nie zatwierdził Rejestrów, a to stało się podstawą do odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści.
Szef KAS - odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że do 2021r. brak było wytycznych dla funkcjonariuszy, jak powinni dokumentować czynności szczególnie zagrażające życiu lub zdrowiu funkcjonariusza w okresie od 1999r., więc istniała dowolność i organ w sposób uznaniowy stosował te same kryteria ocenne do stanów faktycznych przed i po 2021r. - wskazał, że do 2018r. funkcjonariusze Służby Celnej i Celno-Skarbowej nie byli objęci systemem zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy. W związku z tym trudno zarzucać organowi, że od 1999r. nie wydał wytycznych dotyczących sposobu dokumentowania przez funkcjonariuszy czynności wykonywanych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, skoro emerytura policyjna nie przysługiwała ww. funkcjonariuszom. Ponadto DIAS wprowadził zasady i tryb postępowania w zakresie dokumentowania czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych w sytuacjach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu przez funkcjonariuszy Służby Celnej oraz Służby Celno-Skarbowej w ww. Zarządzeniu z [...] września 2021r. DIAS, jako kierownik jednostki organizacyjnej - wbrew twierdzeniom Skarżącego - był uprawniony do wydania Zarządzenia, regulującego wewnętrzną procedurę związaną z dokumentowaniem czynności szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu funkcjonariuszy.
Szef KAS podkreślił też, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia, nie służyło wyjaśnieniu przyczyn braku określonych procedur, czy też dokumentów, które np. uległy zniszczeniu, lecz miało na celu wyłącznie ustalenie, czy w oparciu o posiadane przez organ dokumenty, możliwe jest potwierdzenia określonych faktów - co było przedmiotem badania w postępowaniu prowadzonym przez DIAS. Zdaniem Szefa KAS - choć Skarżący podnosił, że DIAS zaniechał podjęcia czynności poszukiwawczych, np. w dokumentacji postępowań przygotowawczych, aktach śledztw i nie ustalił przypadków współpracy z jednostkami Policji, CBS, Straży Granicznej oraz nie wystąpił do nich o uzyskanie informacji w zakresie, w jakim materiały te mogłyby zawierać informacje o warunkach wykonywanych przez niego czynności – to organ, działając w trybie zaświadczeniowym nie może dokonywać analizy ogółu spraw realizowanych w toku wieloletniej służby funkcjonariusza, w poszukiwaniu informacji mogących wskazywać na treści objęte żądaniem. Organ, zgodnie z art. 218 k.p.a., jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, gdy dotyczy to potwierdzenia faktów, albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. DIAS przed wydaniem zaświadczenia mógł przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Natomiast poszukiwanie, gromadzenie i analiza dokumentacji ogółu spraw prowadzonych w toku służby z udziałem funkcjonariusza, wyłącznie w celu potwierdzenia stanowiska strony, znacząco wykraczała poza zakres koniecznych działań wymaganych w postępowaniu zaświadczeniowym. Organ, mając na uwadze posiadane dokumenty, w tym rejestry czynności podjętych w czasie wykonywania obowiązków służbowych w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu przez Skarżącego, które nie zyskały akceptacji Zastępcy [...], ustalił, że nie posiadał danych dotyczących wykonywania przez Skarżącego w okresie służby w latach 2011-2021 zadań służbowych, w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.
Dopuszczalność przeprowadzenia przez organ postępowania: wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. oznacza, że może ono odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych i ustalenia, czy dane te odnoszą się do osoby Skarżącego, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się Skarżący. Zwrócenie się przez DIAS o przekazanie znajdujących się w ich posiadaniu dokumentów, nie miałoby oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Określenie użyte w art. 218 § 1 k.p.a. "danych znajdujących się w jego posiadaniu" nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco, przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez jednostki organizacyjne (podmioty) spoza jego struktury. Skarżący nie wskazał na konkretne zdarzenia, objęte współpracą z innymi formacjami mundurowymi, ani też na konkretne dokumenty, co samo w sobie uniemożliwiałoby ich pozyskanie.
W ocenie Szefa KAS przeprowadzone przez DIAS postępowanie wyjaśniające, wykluczyło możliwość posiadania dokumentów, które mogłyby wskazywać na istnienie w toku służby pełnionej przez Skarżącego, zdarzeń szczególnie zagrażających jego życiu lub zdrowiu. Skoro przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło pełnienia przez Skarżącego służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, wydanie zaświadczenia o żądanej przez niego treści nie było możliwe. Zebrany i przeanalizowany w ramach postępowania zaświadczeniowego materiał dowodowy, w szczególności znajdujące się w dyspozycji organu dokumenty uzasadniały przyjęcie takiego, a nie innego rozstrzygnięcia w sprawie.
Organ, wydający zaświadczenie, zobowiązany jest do interpretacji art. 217-219 k.p.a. w sposób ścisły. Zaświadczenie nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, przy czym poświadczane informacje muszą być oczywiste i bezspornie wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych. Przy ocenie zasadności odmowy wydania zaświadczenia istotne jest, że stanowi ono wyłącznie przejaw wiedzy, nie zaś woli organu administracji.
W sprawie DIAS prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie, a zebrany materiał stanowił wystarczającą podstawę do wydania ww. postanowienia. W postępowaniu wykazano, że DIAS podjął działania mające na celu ustalenie, czy Skarżący pełnił służbę w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu funkcjonariusza, ale czynności nie doprowadziły do ustalenia, że Skarżący podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, o których mowa w § 4 pkt 1 Rozporządzenia. Skoro zaświadczenie jest wydawane w oparciu o posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dane, których w sprawie brak, to wniosek o wydanie zaświadczenia określonej treści nie mógł zostać załatwiony pozytywnie.
Zdaniem Szefa KAS analiza materiału dowodowego sprawy i zarzutów zażalenia nie dawała podstaw do uchylenia postanowienia DIAS.
Szef KAS, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., przez uniemożliwienie Skarżącemu wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów podczas dodatkowego postępowania, podkreślił, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń nie korzysta z większości zasad części ogólnej k.p.a. Tylko niektóre z tych zasad mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zaświadczeniowym. Należą do nich: zasada praworządności, zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasada prawdy obiektywnej, zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasada informowania uczestników postępowania (w granicach art. 9 zd. 2 k.p.a.), zasada szybkości i prostoty postępowania. Dopiero wydanie postanowienia daje możliwość jego zaskarżenia, z czego Skarżący skorzystał i mógł w zażaleniu przedłożyć dodatkowe informacje i wyjaśnienia w sprawie.
Szef KAS - odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 217 § 3 k.p.a. w związku z art. 12 k.p.a. - przez niewydanie w ustawowym terminie 7 dni zaświadczenia o żądanej treści oraz naruszenia art. 35 § 3 w zw. z art 36 § 1 w zw. z art. 12 k.p.a. przez niezałatwienie sprawy w maksymalnym terminie 2 miesięcy od wszczęcia postępowania - wskazał, że kwestie te były przedmiotem odrębnego postępowania, zakończonego postanowieniem Szefa KAS z [...] lutego 2023r. nr [...], którym uznano ponaglenie Skarżącego za bezprzedmiotowe.
2. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 maja 2023r. wniósł o: - uchylenie ww. postanowień: Szefa KAS i DIAS w całości; - zasądzenie od Szefa KAS na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego; - zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie przez Skarżącego czynności operacyjno-rozpoznawczych w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2011 – 2021, uprawniające go do podwyższenie emerytury o 0,5% za każdy rok służby; - przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów; - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, ewentualnie w przypadku wyznaczenia rozprawy – przeprowadzenie jej w trybie zdalnym.
Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu Szefa KAS naruszenie:
a) art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a. - przez utrzymanie w mocy ww. postanowienie DIAS o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Skarżącego, choć organ posiadał urzędowe dokumenty, w szczególności akta osobowe Skarżącego i Rejestry, które zatwierdzili i zaakceptowali bezpośredni przełożeni Skarżącego (kierownik Działu [...] i Zastępcę [...] za lata 2011-2021, a dodatkowo za lata 2011-2017 również Naczelnik [...]. Z Rejestrów tych wynikało, że Skarżący w.ww. okresie wykonywał czynności operacyjno-rozpoznawcze w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu (co najmniej 6 razy w każdym roku), co uprawniało do podwyższenia emerytury 0,5%,
b) art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. - przez uznanie przez Szefa KAS za prawidłowe i niebudzące wątpliwości dokonanie w składzie jednoosobowym ponownej weryfikacji w Kancelarii Tajnej ww. Rejestrów jedynie przez zastępcę [...], nadzorującego Dział [...] - gdzie zgodnie z ww. Zarządzeniem powinien tego dokonać ww. Zespół. Ponowna weryfikacja polegała na nieuprawnionej ingerencji przez Zastępcę [...] w treść Rejestrów, zmieniając znaczenie ich treści, bez parafy, wzmianki o dacie dokonania zmiany i braku akceptacji dokonanych zmian przez inne osoby, które również podpisały się na tych dokumentach – w taki sposób, aby dostosować rejestry odpowiednio do postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Pierwotnie Rejestry zatwierdzono i zaakceptowano. Zastępcę [...] dopiero po wystąpieniu przez Skarżącego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia jednoosobowo dokonał oceny wybranej przez siebie dokumentacji, znajdującej się w Kancelarii Tajnej, kierując się nieznanymi kryteriami oceny (żaden przepis prawa ani zarządzenie wewnętrzne nie określa kryteriów oceny dokumentacji pod kątem przedmiotowej sprawy), a następnie dokonał przekreśleń i poprawek, zastępując słowo "tak" słowem "nie", z których wynikać miało jakoby Skarżący nie spełnił przesłanek do podwyższenia emerytury, gdy wcześniej ten sam Zastępca [...] z dwiema innymi osobami (w tym [...]) uznał okoliczność za udowodnioną i bezsporną. Tak zmienione Rejestry przedłożono do podpisu Zastępcy DIAS, który ich nie zaakceptował. Opisane działania naruszają zasadę praworządności i zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Szef KAS, mimo zarzutu w tym zakresie, po ponownej analizie, stwierdził, że Zastępca [...]mógł jednoosobowo oceniać akta, co stoi w oczywistej sprzeczności z treścią ww. Instrukcji, która wyraźnie wskazuje wymóg rozpatrzenia wniosku przez Zespół, a nie jednego członka zespołu. Szef KAS nie dostrzegł też nieprawidłowości w tak opisanej sytuacji i nie wyjaśnił jakimi przesłankami kierował się Zastępca [...] pierwotnie zatwierdzając Rejestry, a jakimi zmieniając wcześniejsze akceptacje w tym zakresie. Nie wyjaśnił, dlaczego zlecono weryfikację czynności wskazanych w Rejestrach dopiero po wystąpieniu przez Skarżącego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, a nie wcześniej, dlaczego nie poinformowano Skarżącego o poddaniu ponownej analizie Rejestrów i o jej ostatecznych wynikach;
c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - przez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, będącego podstawą odmowy wydania zaświadczenia i błędne uznanie, że Skarżący nie wykonywał w latach 2011-2021 zadań operacyjno-rozpoznawczych w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu (co najmniej 6 razy w każdym roku), uprawniających go do podwyższenia emerytury o 0,5%, gdy okoliczności te wynikały z Rejestrów, które znajdowały się w posiadaniu organu, jak i z innych dokumentów źródłowych znajdujących się w komórkach UCS (Wydziale [...], Wydziale [...] oraz Wydziale [...]), a także wynikały z charakteru zadań, miejsca i czasu ich wykonywania. Szef KAS ponownie analizując sprawę odniósł się tylko do podnoszonej w zażaleniu sugestii dotyczącej możliwości poszukiwań dokumentacji w innych służbach i organach, twierdząc, że Skarżący we własnym zakresie powinien wystąpić do nich ze stosownymi wnioskami, a nie wyręczać się DIAS. Szef KAS nie odniósł się do tego, czy jest w posiadaniu i czy zapoznał się z dokumentacją ewidencjami, rejestrami i innymi danymi będącymi w komórkach organizacyjnych UCS;
d) art. 218 § 2 k.p.a. - przez brak przeprowadzenia pełniejszego postępowania wyjaśniającego i niewykorzystanie wszystkich danych będących w posiadaniu Organu, w tym brak przeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w ww. komórkach UCS, na które wskazywał Skarżący, takich jak raporty z pełnionej służby, notatki służbowe, rejestry prowadzone we właściwych referatach, elektroniczna książka służby, zapis czynności kontrolnych wpisywanych do systemu ZISAR, poleceń wydanych przez właściwego naczelnika wydziału, kierownika referatu, działu, akta śledztw, czy inne istotne dane np. ustalenie przypadków współpracy z jednostkami Policji, CBŚ, Straży Granicznej. Skarżący w zażaleniu wskazał, gdzie mogą znajdować się informacje na temat pełnionej służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Szefa KAS uznał, że Skarżący sam powinien wystąpić do innych służb czy organów z wnioskami o wydanie zaświadczeń o odpowiedniej treści. Czynności wymienione przez Skarżącego w Rejestrach miały charakter czynności niejawnych, posiadających odpowiednie klauzule zgodnie z ustawą o ochronie informacji niejawnych i Skarżący nie posiadał uprawnień do wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie takich niejawnych informacji. W związku z tym zarówno we wniosku o wydanie zaświadczenia, jak i w innych dokumentach, w tym Rejestrach, nie mogły być podawane dane, fakty, zdarzenia znajdujące się w dokumentach niejawnych, ponieważ ujawnienie ich wiązałoby się z odpowiedzialnością karną. Tylko DIAS przed wydaniem postanowienia mógł to zrobić. W tym celu powinien zapoznać się z całością dokumentacji, do której ma dostęp, a nie jedynie dać wiarę jednoosobowej ocenie wybranych dokumentów znajdujących się w Kancelarii Tajnej przez Zastępcę [...];
e) art. 15 k.p.a. - przez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego na skutek braku ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, w tym braku odniesienia się do wszystkich zarzutów zażalenia. Szef KAS nie rozważył bowiem wszystkich okoliczności istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia, które zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy.
f) art. 15 ust. 2 pkt 3 u.z.e.f. w zw. z § 4 pkt 1 Rozporządzenia - przez ich błędną wykładnię i uznanie, że istnienie potencjalnego niebezpieczeństwa utraty życia lub zdrowia w trakcie wykonywania przez Skarżącego jako funkcjonariusza czynności służbowych takich jak prowadzenie obserwacji bezpośredniej osób podejrzanych o udział w zorganizowanej grupie przestępczej czy stosowanie techniki operacyjnej na terenach zamkniętych lub o ograniczonej dostępności nie stanowi o uznaniu, iż jego służba odbywała się w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Nie istnieje bowiem żaden zamknięty katalog czynności, z którego wynikałoby jednoznacznie, jakie czynności są czynnościami szczególnie zagrażającymi życiu lub zdrowiu, a jakie nie. Zakwalifikowanie określonych czynności do kategorii szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu należy więc od dowolnej i swobodnej oceny organu, który dokonuje takiej weryfikacji. Nawet ustawodawca w art. 131 u.KAS zapewnia gwarancję ochrony form, środków i metod wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych, własnych obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy wykonujących czynności operacyjno-rozpoznawcze. Niejawny charakter czynności zwiększa zagrożenie bezpieczeństwa funkcjonariuszy, pozbawionych z tego tytułu munduru i statusu funkcjonariusza publicznego;
g) § 14 ust. 1 pkt 3 ww. Rozporządzenia z 2018r. - przez wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, uprawniającego do podwyższenia emerytury, mimo spełnienia przez Skarżącego przesłanek do jego otrzymania oraz istnienia dowodów potwierdzających tę okoliczność znajdujących się w posiadaniu organu.
Skarżący w uzasadnieniu skargi w sposób zasadniczy powielił stanowisko prezentowane w zażaleniu na ww. postanowienie DIAS.
3. Szef KAS w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga jest oczywiście niezasadna.
2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, z uwagi na art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 1634 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), gdyż przedmiotem skargi było postanowienie Szefa KAS wydane w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w ww. przepisie.
Sąd stwierdza ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. sprawowana jest przez Sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. postanowienie) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).
Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie postanowienie, które zaskarżył Skarżący, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a.
3. Sąd - oceniając w świetle wskazanych wyżej kryteriów zaskarżone postanowienie Szefa KAS - uznał, że było ono zgodne z prawem procesowym i materialnym oraz nie naruszało wskazanych w skardze przepisów.
Zdaniem Sądu, Szef KAS w sposób należyty zinterpretował przepis art. 219 k.p.a. i przyjął, że w związku z ww. wnioskiem Skarżącego z [...] października 2022r., prawidłowe było wydanie przez DIAS ww. postanowienia z [...] lutego 2023r. o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Sąd wskazuje, że z przepisu art. 219 k.p.a. w sposób wyraźny wynika, że odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Tym samym w sytuacji, gdy Skarżący złożył wniosek o wydania zaświadczenia w swoim piśmie z [...] października 2022r., to organ – w rozpoznawanej sprawie – DIAS – miał obowiązek wydać postanowienie w rozumieniu art. 219 k.p.a., uznając, że nie posiada dokumentów umożliwiających wydanie zaświadczenia żądanej treści.
Warto też zauważyć, że charakter postępowania zaświadczeniowego determinuje sposób procedowania w zakresie wniosku/żądania zgłoszonego w tym trybie, jak też zakres czynności w zakresie ustalenia materiału, stanowiącego podstawę do wydania zaświadczenia o określonej treści lub też podstawę do odmowy wydania zaświadczenia w formie zaskarżalnego postanowienia.
W judykaturze wątpliwości nie budzi, że zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym - w myśl art. 218 § 1 k.p.a. - na podstawie posiadanych rejestrów i ewidencji bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu.
Tym samym, rację miał Szef KAS, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, ograniczony jest do analizy posiadanej przez organ, do którego Skarżący zwrócił się z wnioskiem o wydanie zaświadczenia - dokumentacji oraz danych zgromadzonych w ww. zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia.
Trafne było ponadto wskazanie przez Szefa KAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że organ, wydający zaświadczenie, zobowiązany jest do interpretacji art. 217-219 k.p.a. w sposób ścisły. Zaświadczenie nie ma bowiem charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, przy czym poświadczane informacje muszą być oczywiste i bezspornie wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych. Przy ocenie zasadności odmowy wydania zaświadczenia istotne jest, że stanowi ono wyłącznie przejaw wiedzy, nie zaś woli organu administracji.
Tym samym podnoszone przez Skarżącego zarzuty, że organ pierwszej instancji zaniechał podjęcia czynności poszukiwawczych, a Szef KAS zaakceptował tą sytuację, nie mogły być uznane przez Sąd za zasadne. Prawidłowo bowiem Szef KAS wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że dopuszczalność przeprowadzenia przez organ postępowania: wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. oznacza, że może ono odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych i ustalenia, czy dane te odnoszą się do osoby Skarżącego, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się Skarżący. Zwrócenie się przez DIAS o przekazanie znajdujących się w ich posiadaniu dokumentów, nie miałoby oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Określenie użyte w art. 218 § 1 k.p.a. "danych znajdujących się w jego posiadaniu" nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco, przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez jednostki organizacyjne (podmioty) spoza jego struktury. Skarżący nie wskazał na konkretne zdarzenia, objęte współpracą z innymi formacjami mundurowymi, ani też na konkretne dokumenty, co samo w sobie uniemożliwiałoby ich pozyskanie. Nie sposób też, w świetle ww. zasad postępowania zaświadczeniowego, zakwestionować stanowiska Szefa KAS, że w trybie zaświadczeniowym nie może dokonywać analizy ogółu spraw realizowanych w toku wieloletniej służby funkcjonariusza, w poszukiwaniu informacji mogących wskazywać na treści objęte żądaniem. Organ, zgodnie z art. 218 k.p.a., jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, gdy dotyczy to potwierdzenia faktów, albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Skoro DIAS przed wydaniem zaświadczenia przeprowadził w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające i mając na uwadze posiadane dokumenty, w tym wskazywane przez Skarżącego ww. Rejestry czynności podjętych w czasie wykonywania obowiązków służbowych w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu przez Skarżącego, które nie zyskały ani akceptacji DIAS ani Zastępcy [...], ustalił, że nie posiadał danych dotyczących wykonywania przez Skarżącego w okresie służby w latach 2011-2021 zadań służbowych, w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, to możliwe było utrzymaniem przez Szefa KAS w mocy ww. postanowienia DIAS z [...] lutego 2023r. o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści. Trafnie też Szef KAS przyjął w świetle art. 218 § 1 i 2 k.p.a., że oczekiwanie Skarżącego, że DIAS powinien poszukiwać, gromadzić i analizować wskazywaną przez Skarżącego dokumentację z ogółu spraw prowadzonych w toku służby Skarżącego, z udziałem funkcjonariusza, wyłącznie w celu potwierdzenia stanowiska strony, wykraczała poza zakres koniecznych działań wymaganych w postępowaniu zaświadczeniowym. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że zaświadczenie nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego.
Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
Z art. 217 § 2 k.p.a. wynika, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Ustawodawca w art. 218 § 1 k.p.a. wskazuje ponadto, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
W myśl art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. W świetle art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Na mocy art. 219 k.p.a. organ odmawia wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Z ww. przepisów wynika, że zaświadczenie nie jest aktem administracyjnym, ponieważ nie jest oświadczeniem woli, lecz oświadczeniem wiedzy. Zaświadczenie potwierdza urzędowo istnienie określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzygając jednak żadnej sprawy.
Do postępowania w sprawach zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepisy o dowodach, jednak - z uwagi na treść art. 218 § 1 § 2 k.p.a. - organ nie ma obowiązku wydawania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia może być bowiem przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w k.p.a.
Rację miał zatem Szef KAS, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75 - 86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. polega bowiem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie usunięcia wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. musi odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru, czy zbioru danych innego rodzaju. Innymi słowy, organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów.
Zdaniem Sądu w świetle akt sprawy prawidłowe i możliwe było wskazanie przez Szefa KAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że przeprowadzone przez DIAS postępowanie wyjaśniające, wykluczyło możliwość posiadania przez organ dokumentów, które mogłyby wskazywać na istnienie w toku służby pełnionej przez Skarżącego, zdarzeń szczególnie zagrażających jego życiu lub zdrowiu. Skoro przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło pełnienia przez Skarżącego służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, to nie było możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej treści. Zebrany i przeanalizowany w ramach postępowania zaświadczeniowego materiał dowodowy, w szczególności znajdujące się w dyspozycji organu dokumenty uzasadniały zatem przyjęcie przez organy obu instancji, że zasadna była odmowa wydania zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Szefa KAS wynika ponadto, że organ odwoławczy odniósł się do twierdzeń Skarżącego o posiadaniu dokumentów, a w szczególności akt osobowych i Rejestrów, które zatwierdzili i zaakceptowali bezpośredni przełożeni Skarżącego, a z których - zdaniem Skarżącego - miało wynikać wykonywanie przez Niego czynności operacyjno-rozpoznawcze w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu (co najmniej 6 razy w każdym roku), co uprawniało do podwyższenia emerytury o 0,5%. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał Skarżącemu w związku z tym, że błędne jest Jego stanowisko, że pierwotne zatwierdzenie czynności wykonywanych w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu funkcjonariusza przez bezpośredniego przełożonego i Zastępcę [...], a w niektórych przypadkach przez [...], gwarantuje akceptację kierownika jednostki (DIAS) i tym samym ostateczne zatwierdzenie Rejestrów. Skoro to do kompetencji DIAS, jako kierownika jednostki, zgodnie z § 5 ust. 4 ww. Instrukcji, należy ostateczne zatwierdzenie ww. Rejestru czynności, a w przypadku powzięcia wątpliwości DIAS może zweryfikować ww. Rejestry przed ich ostatecznym zatwierdzeniem, co miało miejsce w sprawie, to nieuzasadnione były zarzuty Skarżącego o naruszeniu art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a. Skoro Zastępca [...], działał w ramach umocowania DIAS przy ponownej weryfikacja dokumentów przedłożonych przez Skarżącego, i jednocześnie DIAS nie potwierdził, że wskazane w Rejestrach czynności, wykonywane były przez Skarżącego w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, to możliwe było wydanie zarówno zaskarżonego postanowienia, jak również ww. postanowienia DIAS o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści.
Skoro bowiem ze znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów wynikało, że doszło do potwierdzenia przez DIAS jedynie 5 zdarzeń uzasadniających wykonywanie przez Skarżącego ww. czynności (jedno zdarzenie w 2018r., 1 zdarzenie w 2017r., 3 zdarzenia w 2013r.) to należało uznać, że prawidłowa była odmowa wydania Skarżącemu ww. zaświadczenie. Trafnie bowiem Szef KAS wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że ustawodawca w świetle przepisów obowiązujących w odniesieniu do funkcjonariuszy Służby Celnej i Celno-Skarbowej dopiero od 2018r. nałożył reżim w zakresie spełnienia warunków uzasadniających podwyższenie emerytury - wymóg liczbowego ujęcia czynności szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu funkcjonariusza, a zatem ich precyzyjnego określenia. Tym samym wcześniejsze wdrożenie procedur, co do weryfikacji prowadzonych przez Skarżącego Rejestrów nie było wymagane, a także uprawniało DIAS, jako kierownika jednostki, do weryfikacji twierdzeń podwładnych. Brak zatem osiągnięcia limitu wskazanego w § 4 pkt 1 Rozporządzenia uniemożliwiał wydanie zaświadczenia o żądanej treści.
Sąd aprobuje więc stanowisko Szefa KAS, że skoro na przeszkodzie wydaniu żądanego przez Skarżącego zaświadczenia stało potwierdzenie przez DIAS, że jakkolwiek do obowiązków Skarżącego należało:
- od 2011r. do [...] lutego 2017r. wykonywanie jawnych i niejawnych czynności obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych, obrazu zdarzeń w miejscach publicznych oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom – wyłączenie w toku czynności podejmowanych w celu ustalenia sprawców oraz uzyskania dowodów przestępstwa lub wykroczenia skarbowego; w Wydziale Zwalczania Przestępczości – rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych, przestępstw i wykroczeń oraz ściganie sprawców w zakresie określonym w przepisach odrębnych;
- od 1 marca 2017 r. - wykonywanie czynności, o których mowa w art. 113 - art. 117 u.KAS;
- tym niemniej czynności, w których miało miejsce szczególne zagrożenie życia lub zdrowia Skarżącego wystąpiły jedynie w 2018r. (1 zdarzenie), w 2017r. (1 zdarzenie) i w 2013r. (3 zdarzenia), to zasadna była odmowa wydania zaświadczenia żądanej treści.
Trafne było także odniesienie się przez Szefa KAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do stanowiska prezentowanego przez Skarżącego w toku postępowania zaświadczeniowego, że doszło do nieprawidłowej weryfikacji ww. zdarzeń (czynności operacyjno-rozpoznawcze w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu (co najmniej 6 razy w każdym roku), przez wskazanie, że skoro do 2021r. brak było wytycznych dla funkcjonariuszy, jak powinni dokumentować czynności szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w okresie od 1999r., jak również do [...] września 2021r. nie było regulacji w zakresie weryfikacji danych z tego zakresu, to każdy rodzaj weryfikacji, także ten, kwestionowany przez Skarżącego, nie mógł być uznany za nieprawidłowy. Ważne było ponadto przede wszystkim to – o czym mowa już wyżej - że DIAS, jako kierownik jednostki organizacyjnej nie zatwierdził ww. Rejestrów, które nakazał zweryfikować konkretnej osobie, posiadającej odpowiednie poświadczenia bezpieczeństwa i nadzorującej komórkę techniki i obserwacji – Zastępcy [...].
Tym samym w chwili, gdy wydawano zaskarżone postanowienia Szefa KAS, jak również utrzymane nim w mocy postanowienia DIAS z [...] lutego 2023r. organy obu instancji (właściwe do wydania zaświadczenia oraz do wydania postanowienia o odmowie jego wydania) mogły przyjąć, że nie istniały dokumenty potwierdzające określone fakty. W związku z tym już z tego względu należało uznać, że skoro w sprawie nie mogło być wydane zaświadczenie o żądanej przez Skarżącą treści, prawidłowa była odmowa jego wydania w sentencji ww. postanowienia DIAS i powołanie się przez Szefa KAS w uzasadnieniu zaskarżonego na argumentację, uzasadniającą ww. odmowę wydania zaświadczenia.
Warto też wskazać, że ustawodawca nie przewidział możliwości badania w postępowaniu zaświadczeniowym, z jakich powodów nie istnieją dokumenty, które poświadczają, bądź nie żądane przez Skarżącego fakty. W obowiązujących przepisach dotyczących postępowania zaświadczeniowego, jak trafnie wskazał Szef KAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie miało też oparcia prowadzenie postępowania wyjaśniającego na szeroką skalę – przez zwrócenie się przez DIAS do organów współdziałających ze Skarżącym w okresie pełnienia służby (Policji, CBS i CBA) o przekazanie znajdujących się w ich posiadaniu dokumentów. Również analiza całości dokumentacji postępowań przygotowawczych, czy akt śledztw, w których uczestniczył Skarżący, pod kątem oceny, czy wystąpiły zdarzenia potwierdzające pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, znacząco wykracza poza zakres koniecznych działań organu wymaganych w postępowaniu zaświadczeniowym. DIAS, mając na uwadze posiadane dokumenty, w tym ww. Rejestry, prawidłowo przyjął, że nie posiada danych dotyczących wykonywania przez Skarżącego w okresie służby w latach 2011-2021 zadań służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.
Z orzecznictwa wynika, że organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z dokumentów będących w posiadaniu tego organu albo gdy żąda poświadczenia nieprawdy. Jeżeli zaś problematyka, której dotyczy żądanie Skarżącego jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem również nie jest możliwe (tak m.in. NSA w wyroku z 27 listopada 1998r. sygn. akt III SA 1282/97). Z racji charakteru zaświadczenia, nie może ono bowiem rozstrzygać żadnych kwestii spornych, zaś ta, którą ma potwierdzać, musi być oczywista i wynikać wprost ze zbiorów danych znajdujących się w posiadaniu organu, których w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono.
Prawidłowo zatem wskazał Szef KAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wyjaśniając przesłanki, którymi kierował się utrzymując w mocy ww. postanowienia DIAS, że skoro problematyka, której dotyczyło żądane przez Skarżącego zaświadczenie była sporna, to wydanie zaświadczenia nie było możliwe. Sąd jeszcze raz podkreśli, że zaświadczenie, w świetle art. 217 – art. 219 k.p.a., nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje stosunku prawnego. Zaświadczenie nie stwierdza, nie uznaje uprawnieniń i obowiązków wynikających z przepisów prawa, a potwierdza informacje posiadane przez organ i informacje te muszą być bezsporne.
Stanowisko Szefa KAS z tego zakresu było prawidłowe i miało potwierdzenie także w poglądach prezentowanych w judykaturze. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 5 września 1997r. sygn. akt II SA/Gd 1241/96 i z 27 listopada 1998r. sygn. akt III SA 1282/97 podkreślał, że zaświadczenie, z uwagi na jego "naturę", nie służy rozstrzygnięciu sprawy, gdy przesłanki, z którymi przepis prawa wiąże określone skutki prawne ipso iure, nie są jasne, a zwłaszcza, gdy istnieje spór co ich występowania w konkretnym wypadku. Stanowisko to podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny w późniejszych orzeczeniach (por. np. wyrok NSA z 29 czerwca 2011r. sygn. akt II OSK 1148/10 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Warto też wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w nowszym wyroku z 11 kwietnia 2018r. sygn. akt II GSK 2579/16, na który prawidłowo wskazał Szef KAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wyjaśniał, że nie jest dopuszczalne w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń (art. 218 § 2 k.p.a.) dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych, jeśli nie wynikają one wprost z prowadzonej ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Również NSA w wyrokach z 25 kwietnia 2002r. sygn. akt I SA 269/02 i z 28 stycznia 2020r. sygn. akt I OSK 1627/18 wyjaśnił, że jeżeli informacje, których żąda osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia nasuwają wątpliwości organu, nie może on w sposób arbitralny przesądzać w formie zaświadczenia tych wątpliwych kwestii (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd poglądy te aprobuje i uznaje za własne, podkreślając, że przemawiały one za oddaleniem skargi na ww. postanowienie Szefa KAS z [...] października 2021r.
W tym kontekście za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a.
Sąd nie znalazł też podstaw do zakwestionowania stanowiska Szefa KAS, że działalność wywiadowcza o charakterze niejawnym wymaga szczególnych instrumentów prawnych, które zwiększają efektywność pracy funkcjonariuszy. Z art. 131 u.KAS wynika, że Szef KAS zapewnia ochronę form, środków i metod wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych, własnych obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy wykonujących czynności operacyjno-rozpoznawcze, a udzielenie informacji dotyczących tych czynności może nastąpić wyłącznie na żądanie sądu lub prokuratora, skierowane z powodu uzasadnionego podejrzenia popełnienia, w związku z prowadzonymi czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi, przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego z odpowiednim zastosowaniem przepisów o ochronie informacji i niejawnych. Pełnienie zatem służby w nieznanym terenie, bez umundurowania, i prowadzenie obserwacji zorganizowanych grup przestępczych, stosowanie techniki, operacyjnej na terenach zamkniętych lub o ograniczonej dostępności, samo w sobie nie świadczy jeszcze o istnieniu zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, bowiem taki był charakter wykonywanych przez funkcjonariusza obowiązków. Skoro organy obu instancji wyraźne wskazywały, że w aktach, którymi dysponują nie ma dokumentów i danych potwierdzających pełnienie przez Skarżącego służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, mogły wydać ww. postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści.
Zdaniem Sądu w świetle akt sprawy, wbrew zarzutom Skarżącego, nie doszło do naruszenia art. 15 k.p.a., bo organy obu instancji (Szef KAS i DIAS) w wydanych w sprawie postanowieniach w sposób rzeczowy oceniły dowody oraz odniosły się do wszelkich argumentów Skarżącego, w tym w szczególności do tych podniesionych na etapie postępowania odwoławczego, podkreślając, że nie posiadały dokumentów w zakresie oczekiwanym przez Skarżącego i prawidłowo przyjęły, że zaświadczenie żądanej treści nie mogło być wydane.
Zdaniem Sądu, Szef KAS oraz DIAS, wbrew twierdzeniom wyrażonym w skardze, dopełniły ponadto ciążących na nich obowiązków procesowych, uwzględniły stan faktyczny wynikający z akt sprawy, przeprowadzając rzetelne postępowanie wyjaśniające w rozumieniu art. 218 § 2 k.p.a., a w uzasadnieniach ww. postanowień w sposób wystarczający wykazały, że przeprowadzona analiza posiadanej dokumentacji, nie potwierdziła istnienia dokumentów wskazujących, że Skarżący w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, co najmniej 6 razy w ciągu roku, podejmował czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia.
Rację miał ponadto Szef KAS, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w postępowaniu zaświadczeniowym nie miał zastosowania art. 10 § 1 k.p.a., więc niezasadny był podnoszony przez Skarżącego zarzut uniemożliwienia wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Skoro bowiem postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń nie korzysta z większości zasad części ogólnej k.p.a. i mają do niego odpowiednie zastosowanie tylko niektóre z tych zasad (praworządności; uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; prawdy obiektywnej; pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; informowania uczestników postępowania (w granicach art. 9 zd. 2 k.p.a.); szybkości i prostoty postępowania), to przepis art. 10 k.p.a. nie mógł być uznany za naruszony.
Szef KAS odniósł się też w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutu naruszenia zasady szybkości postępowania, wyjaśniając, że w odrębnym trybie rozpatrywał sprawę naruszenia art. 35 § 3, art. 36 § 1 k.p.a. w związku z art. 12 k.p.a. i art. 217 § 3 k.p.a.
Tym samym, zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów, o których mowa w skardze.
Sąd, reasumując stwierdza, że prawidłowe było stanowisko organów obu instancji, że w związku z ww. wnioskiem Skarżącego z [...] października 2022r., niedopuszczalne było wydanie zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści i konieczne było, na mocy art. 219 k.p.a., wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia.
4. Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI