III OSK 2620/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
służba celnazaświadczenieemeryturaprawo administracyjnepostępowanie administracyjneNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o spełnieniu warunku 5 lat służby policyjnej, uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej nie były wystarczająco uzasadnione.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego 5 lat służby policyjnej, niezbędnego do celów emerytalnych. Skarżąca domagała się takiego zaświadczenia, jednak organy administracji uznały, że zgromadzone dokumenty nie potwierdzają spełnienia tego warunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo uchylił postanowienie organu, ale następnie, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu, uchylił własny wyrok i oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego nie zostały skutecznie uzasadnione.

Sprawa wywodzi się z wniosku A.T. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez pięć lat przy wykonywaniu zadań określonych w ustawach o Służbie Celnej, co było warunkiem do uzyskania emerytury. Organy administracji, w tym Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie i Szef Krajowej Administracji Skarbowej, odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że zgromadzone dokumenty nie potwierdzają spełnienia wymogu 5 lat "zadań policyjnych". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pierwotnie uchylił postanowienia organów, ale po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Szefa KAS, uchylił swój wyrok i oddalił skargę skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżącej, która zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego. NSA uznał jednak, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zostały skutecznie sformułowane ani uzasadnione. W szczególności, NSA wskazał na brak precyzji w zarzutach dotyczących naruszenia przepisów materialnych oraz na nieskuteczność zarzutów procesowych, które w istocie zmierzały do ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli zgromadzone dokumenty nie potwierdzają spełnienia wymogu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego nie były wystarczająco uzasadnione, co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.S.C. art. 1 § ust. 2 pkt 4 i 5

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

u.S.C. art. 2 § ust. 1 pkt 4-6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej

u.z.e. art. 12 § ust. 2

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy...

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 217 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.S.C. art. 18 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

u.S.C. art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej

u.S.C. art. 94

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

u.S.C. art. 231

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej

u.S.C. art. 224

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o Służbie Celnej. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 232 k.p.c. przez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodów.

Godne uwagi sformułowania

z prostej analizy niezweryfikowanych przez organy administracyjne dokumentów wynika bowiem "na pierwszy rzut oka", w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że zsumowanie okresów [...] nie daje 5 lat "zadań policyjnych" zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym.

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Mariusz Kotulski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz zasady postępowania dowodowego przed sądami administracyjnymi w sprawach o wydanie zaświadczenia."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem do emerytury funkcjonariuszy służb mundurowych i wydawaniem zaświadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest proceduralnie złożona i dotyczy specyficznego zagadnienia prawnego związanego z wydawaniem zaświadczeń i prawem do emerytury. Brak w niej elementów zaskoczenia czy szerszego zainteresowania publicznego.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2620/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Mariusz Kotulski
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Sygn. powiązane
II SA/Wa 799/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-08-21
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 106 § 3 i art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Mariusz Kotulski protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 26 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 799/19 w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 22 lutego 2019 r. nr DLK10.1124.3.2019. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 799/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 799/19, w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z 22 lutego 2019 r.,
nr DLK10.1124.3.2019, w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści: 1. uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę; 2. odstąpił od zasądzenia od A. T. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z 6 listopada 2018 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez pięć lat przy wykonywaniu zadań, określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r.
o Służbie Celnej, w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r., poz. 132 ze zm., zwanej dalej "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"). Skarżąca poprosiła o wydanie zaświadczenia na podstawie zapisów z akt osobowych i innych dokumentów, ewidencji i rejestrów. Wyjaśniła, że obecnie nie posiada wieku uprawniającego do otrzymania emerytury, ale ma interes prawny w otrzymaniu zaświadczeń o spełnieniu warunku z art. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, który wyraża się w dokonaniu przez DIAS ustaleń z dokumentów, które dotyczą zlikwidowanej Izby Celnej w Przemyślu, które przestaną istnieć zanim skarżąca osiągnie wiek umożliwiający przejście na emeryturę.
Pismami z 13 listopada i 11 grudnia 2018 r. DIAS zawiadomił skarżącą, że wniosek nie może być rozpatrzony w terminie określonym w art. 217 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze. zm.; dalej "k.p.a."), z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Termin na rozpatrzenie sprawy określono na 14 grudnia 2018 r., a następnie przedłużono do 18 stycznia 2019 r.
Pismem z 26 listopada 2018 r. DIAS poinformował skarżącą, że po analizie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych potwierdza wykonywanie zadań policyjnych w okresach: od 9 września 2008 r. do 1 lutego 2009 r., miejsce pełnienia służby – [...]; od 1 marca do 31 sierpnia 2017 r. - funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej. DIAS wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów (będących w jej posiadaniu), które potwierdzą wykonywanie zadań policyjnych przez okres umożliwiający wydanie zaświadczenia o żądanej treści.
W odpowiedzi skarżąca uznała, że żądanie od niej dokumentów potwierdzających przebieg służby jest niedopuszczalne. Z treści wezwania wynika, że jako funkcjonariusz jest w posiadaniu dokumentów kadrowych dotyczących przebiegu służby, które Izba albo zgubiła albo zniszczyła. Skarżąca zażądała zakończenia sprawy do 14 grudnia 2018 r.
Postanowieniem z 27 grudnia 2018 r. DIAS odmówił wydania skarżącej zaświadczenia o żądanej treści, wskazując w uzasadnieniu, że przy rozpoznawaniu sprawy wziął pod uwagę dokumenty znajdujące się w aktach osobowych skarżącej
i w systemie Kadry-Płace. Po analizie stwierdził, że ww. dokumenty potwierdzają wykonywanie przez skarżącą zadań, o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, jedynie ww. okresach. Wykonywania przez skarżącą "zadań policyjnych" wynosi łącznie 10 miesięcy i 24 dni.
Postanowieniem z 22 lutego 2019 r., po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, Szef KAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślił, że postępowanie przeprowadzone w sprawie i dokonana analiza dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych skarżącej i dokumentów przechowywanych w zasobach archiwalnych, jak również analiza danych w systemach informatycznych DIAS dotyczących przebiegu służby, nie dały podstaw do potwierdzenia, że skarżąca pełniła służbę przez 5 lat przy wykonywaniu zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy o Służbie Celnej z 2009 r., w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
Szef KAS - ustosunkowując się do zarzutu zażalenia, że DIAS przed wydaniem zaskarzonego postanowienia nie umożliwił skarżącej zapoznania się z dokumentami oraz aktami osobowymi, w tym zakresami obowiązków znajdujących się w posiadaniu pracodawcy, które mają kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie - wskazał, że przepisy Działu VII k.p.a. "Wydawanie zaświadczeń" stanowią rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w którym nie prowadzi się postępowania dowodowego w trybie przepisów Działu II (Rozdziału 4) k.p.a. Szef KAS za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 78, art. 79 i art. 81 k.p.a., gdyż postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Z uwagi na ww. specyfikę postępowania w sprawie wydania zaświadczenia postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., może być prowadzone jedynie w ograniczonym zakresie. Szef KAS nie podzielił też zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. i wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia - z uwagi na jego specyfikę - nie toczy się według ogólnych reguł postępowania administracyjnego, w których istnieje konieczność zapewnienia stronie prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie
i wypowiedzenia co do zgromadzonych dowodów, chociażby z uwagi na to, że organ nie prowadzi w takim przypadku postępowania dowodowego na zasadach ogólnych, a jedynie - w koniecznym zakresie - postępowanie wyjaśniające.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniosła skarżąca.
W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wyrokiem z 21 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżone postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie
z 27 grudnia 2018 r., nr 1801-IZK2.111.322.2018, w sprawie odmowy wydania A. T. zaświadczenia żądanej treści. Zdaniem sądu skarga miała usprawiedliwione podstawy, ponieważ organy obu instancji przed wydaniem postanowień nie przeanalizowały znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy dokumentów
z punktu potrzeby wydania żądanego przez skarżącą zaświadczenia .
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Szef KAS, w której na mocy art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił sądowi naruszenie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
w związku z naruszeniem art. 218 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że DIAS i Szef KAS nie przeanalizowali znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy dokumentów z punktu widzenia potrzeby wydania żądanego przez skarżącą zaświadczenia, gdy organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie, w szczególności zweryfikowały posiadane dane, które stanowiły podstawę do wydania rozstrzygnięć w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 218 k.p.a. i art. 16 k.p.a. przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przez nieuwzględnienie przez sąd, że gdyby nawet dokonać analizy dokumentów, których zdaniem sądu DIAS i Szef KAS nie przeanalizowali, rozstrzygnięcia w sprawie byłoby tożsame
z dotychczasowymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie, uznając ją za nieuzasadnioną.
Uwzględniając skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 179a p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. W uzasadnieniu podzielił podstawy prawne skargi kasacyjnej i jej argumentację odnośnie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 218 k.p.a. - nawet, gdyby przyjąć argumentację sądu przedstawioną w pisemnym uzasadnieniu ww. wyroku, że przy wydawaniu ww. uchylonych postanowień Szefa KAS i DIAS zabrakło rzetelnego przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie, a w szczególności weryfikacji posiadanych danych, które mogłyby stanowić podstawę do wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści, to i tak organy administracji nie wydałyby zaświadczenia o treści, o jaką wnosiła skarżąca – potwierdzającego pełnienie służby przez okres 5 lat przy wykonywaniu zadań, określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej, w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Tym samym sąd uznał, że rację ma Szef KAS, podnosząc w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że w sprawie zarówno DIAS, jak i Szef KAS, nawet po ponownym przeanalizowaniu znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, na które powoływał się sąd w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku, wydaliby tożsame postanowienia. Skarżąca nie otrzymałaby zatem zaświadczenia o żądanej treści, lecz postanowienie o odmowie wydanie zaświadczenia.
Zdaniem sądu w pierwotnie wydanym w rozpoznawanej sprawie wyroku z 21 sierpnia 2019 r. nie oceniono czy wskazane naruszenia art. 218 k.p.a. – przepisu prawa procesowego - mogły mieć w istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Gdyby bowiem tego dokonano, należałoby dojść do wniosku, że organy administracyjne byłyby zobligowanie do wydania tożsamych rozstrzygnięć do tych, jakie zapadły w sprawie – w pierwszej instancji DIAS wydałby postanowienie o odmowie wydania skarżącej zaświadczenia o żądanej treści, zaś w drugiej instancji Szef KAS utrzymałby w mocy ww. postanowienie DIAS, powołując w podstawie prawnej te same przepisy. Z prostej analizy niezweryfikowanych przez organy administracyjne dokumentów wynika bowiem "na pierwszy rzut oka", w sposób jednoznaczny
i niebudzący wątpliwości, że zsumowanie okresów pierwotnie wskazanych przez organy obu instancji, jako "zadania policyjne" wykonywane przez skarżącą, jak również tych, które pierwotnie nie były analizowane z punktu widzenia wykonywanych przez skarżącą "zadań policyjnych", a wynikały z akt sprawy - od 1 września 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. - nie daje 5 lat "zadań policyjnych", o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
W świetle ww. rozważań skargę kasacyjną Szefa KAS sąd pierwszej instancji uznał za zasadną. Skoro występujące w sprawie wadliwości procesowe nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, sąd ten oddalił skargę na mocy m.in. art. 151 w zw. z art. 179a p.p.s.a. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, iż zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie, w szczególności nieprawidłową subsumcję poniżej wskazanych przepisów, w ustalonym stanie faktycznym sprawy, tj.:
a) art. 18 ust. 1 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz art. 86 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Zdaniem skarżącej dyspozycja tego artykułu nie pozostawia najmniejszych wątpliwości, że każdy funkcjonariusz służby celnej w każdym czasie mógł mieć zlecone wykonywanie innych obowiązków zgodnych z jego kwalifikacjami, w tym mógł zostać przeniesiony do innej jednostki organizacyjnej i realizować każde z zadań wynikających z ustawy o Służbie Celnej np. alokacja funkcjonariuszy z granicy zachodniej w 2004 r. Zadania służby celnej realizowane przez funkcjonariuszy w ramach wykonywanych przez nich obowiązków służbowych określone są w art. 2 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. i w art. 1 ust. 2 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. W okresie obowiązywania przedmiotowych ustaw A. T. wielokrotnie przenoszona była na różne stanowiska związane z wykonywaniem różnych zadań przewidzianych dla funkcjonariuszy Służby Celnej. Służba przygotowawcza, egzaminy okresowe, kurs oficerski itd. Zawierały ten sam zakres materiału dla wszystkich funkcjonariuszy, którzy przygotowywani i egzaminowani byli pod kątem wykonywania wszystkich zadań nałożonych na Służbę Celną. Skarżąca wskazała, że w Służbie Celnej obowiązywała zasada rotacji stanowisk, a co za tym idzie zmian w zakresie wykonywanych zadań i obowiązków. Przed wprowadzeniem KAS każdy funkcjonariusz celny przez cały okres pełnienia służby, w każdym czasie mógł wykonywać zadania w Grupie Reagowania Kryzysowego w rozumieniu przepisów obowiązujących po wprowadzeniu KAS. Skarżąca, jako funkcjonariusz celny, w każdym czasie mogła mieć powierzone do wykonywania wszelkie obowiązki i zadania zawarte w art. 1 ust 2 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, w tym z art. 1 ust 2 pkt 4 i 5. Sytuacja taka miała miejsce w 2008 r. kiedy to skarżąca w ramach Grupy Reagowania Kryzysowego w trakcie trwającego "strajku celników" została przeniesiona do pełnienia służby na przejściu granicznym w Korczowej decyzją Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu - którą całkowicie pominięto w sprawie. Skarżąca nigdy nie została odwołana z Grupy Reagowania Kryzysowego. W marcu 2017 r. Szef Służby Celnej powołał "dla swoich" funkcjonariuszy nowe Grupy Reagowania Kryzysowego, w których służą funkcjonariusze nigdy przedtem nie wykonujący zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, a obecnie za wykonywanie takich zadań przez okres np. 7 dni wyroku mają zaliczony cały rok jako funkcjonariusze służby celno-skarbowej.
b) art. 94 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i art. 231 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w tym świadectwo służby, wskazują jednoznacznie, że A. T. pełniła służbę od 21 października 1996 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny całkowicie pominął ten fakt w wyroku z 13 grudnia 2019 r. DIAS oraz Szef KAS, przedstawiając w zaświadczeniu, o które występowała skarżąca, sprzeczny ze stanem faktycznym
i prawnym okres zatrudnienia uwzględniony w postępowaniu o wydanie przedmiotowego zaświadczenia, nie uwzględnili dokumentów znajdujących się
w aktach osobowych skarżącej a świadczących o przeciwnym stanie rzeczy.
W okresie od 21 października 1996 r. A. T. pełniła służbę na przejściu granicznym, gdzie bez wątpienia zgodnie z posiadanym zakresem obowiązków wykonywała zadania określone w art. 1 ust 2 pkt 4 i 5 ustawy z 24 lipca 1999 r.
o Służbie Celnej (w załączeniu zakresy obowiązków).
c) art. 224 ustawy o Służbie Celnej z 27 sierpnia 2009 r. Wykładnia tego przepisu nie pozostawia w ocenie skarżącej najmniejszych wątpliwości, że w każdym czasie każdy funkcjonariusz mógł mieć powierzone wykonywanie obowiązków wynikających z art. 2 ust 1 pkt 4-6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r., skoro ustawodawca przewidział możliwość taką w okresie przejściowym nawet dla członków korpusu służby cywilnej.
2. w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 232 k.p.c. przez niedopuszczenie, w tym z urzędu,
i nieprzeprowadzenie dostępnych dowodów, zwłaszcza z akt osobowych skarżącej, a ponadto:
a) sąd, przyjmując, że gdyby nawet założyć brak rzetelnego przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie, a w szczególności weryfikacji posiadanych danych, które mogłyby stanowić podstawę do wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści, to i tak organy administracji nie wydałyby zaświadczenia o treści, o jaką wnioskowała skarżąca (str. 9 uzasadnienia). Sąd przyjął, że organy w przedmiotowej sprawie dokonały rzetelnej i wnikliwej analizy i oceny materiału dowodowego, co jest sprzeczne ze stanem faktycznym. Organy w przedmiotowej sprawie pominęły istotne dla sprawy okoliczności i dokumenty (w załączeniu), których analiza pozwoliłaby wydać zaświadczenie o treści wnioskowanej przez skarżącą.
b) pominięto bezzasadnie analizę dokumentów związanych z powierzaniem A. T. wykonywania obowiązków innych funkcjonariuszy, w tym Naczelnika Urzędu Celnego i Kierownika Referatu. Nie dokonano analizy obowiązków wynikających z zakresu obowiązków na stanowiskach osób, które zastępowała A. T., a tym samym wykonywała obowiązki osób zastępowanych - Upoważnienie Nr 402000-UOGR-013-4411/14 z 10.03.2014r. (w załączeniu).
c) pominięto okres pełnienia służby przez A. T. w Wydziale Kontroli Wewnętrznej i związany z tym zakres obowiązków - Karta zakresu Obowiązków i Uprawnień z 1 czerwca 2005 r. np. powiadamianie organów ścigania w przypadku ujawnienia okoliczności uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa oraz zabezpieczenie dowodów.
d) pominięto fakt pełnienia służby przez A. T. w latach 2009-2017
w Referacie Akcyzy i Gier oraz Referacie Podatku Akcyzowego, gdzie z arkusza "Zadań realizowanych na stanowisku służbowym" (w załączeniu) wynika wprost realizacja zadań stanowiących podstawę do wydania żądanego zaświadczenia. Ewidentnym przykładem jest KARTA ZAKRESU OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ
z 10 marca 2014 r. pkt n (w załączeniu). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie oraz Szef Krajowej Administracji Skarbowej pominęli istotne w sprawie okoliczności i dokumenty potwierdzające dane niezbędne do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą - dowody z dokumentów, jak i z przesłuchania świadków.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, oddalenie wniosków dowodowych strony, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym
i procesowym w zakresie wyznaczonym przez podstawy skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna, będąca szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, powinna zawierać stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Do autora skargi kasacyjnej należy bowiem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd pierwszej instancji, określenie sposobu naruszenia prawa i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało jego niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w odniesieniu do prawa materialnego, a w przypadku podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – dodatkowo wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyroki NSA: z 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; z 22 września 2010 r., II FSK 764/09; z 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11), a także w odniesieniu do podstawy formalnej – uprawdopodobnienie istotnego wpływu naruszenia na wynik postępowania. Prawidłowo skonstruowany zarzut powinien następnie zostać uzasadniony. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, z kolei uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd, stosując przepis, popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany.
Naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w powołanym przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, może wiec polegać na błędnej wykładni przepisu postępowania lub na niewłaściwym jego zastosowaniu. Skarga kasacyjna oparta na tej podstawie może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w omawianym przepisie słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Wykazanie wpływu na wynik sprawy – co jest podstawowym obowiązkiem autora skargi kasacyjnej - sprowadza się do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną. Innymi słowy chodzi o wykazanie, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyroki NSA: z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 1545/21; z 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2103/12).
W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów - szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny - por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2014 r., II FSK 2957/12 i powołane tam orzecznictwo).
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w punkcie 1 skargi kasacyjnej, wskazać ponownie należy, że naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem strony skarżącej, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). W ramach omawianego zarzutu autor skargi kasacyjnej zarzucił sądowi pierwszej instancji "naruszenie prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie, w szczególności nieprawidłową subsumcję" wskazanych w tym zarzucie przepisów, w ustalonym stanie faktycznym. Zarzuty te (1a-1c) są nieuzasadnione.
W podpunkcie 1a) autor skargi kasacyjnej wskazał na art. 18 ust. 1 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz art. 86 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Przepisy te mają w zasadzie takie same brzmienie i wynika z nich, że jeżeli wymagają tego potrzeby Służby Celnej, funkcjonariuszowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku na okres do 6 miesięcy, zgodnie z jego kwalifikacjami. W ustawie z 2009 r. dodano, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach powierzenie obowiązków może zostać przedłużone do 12 miesięcy. Należy zwrócić uwagę, że z uzasadnienia sądu pierwszej instancji nie wynika, aby sąd ten w niniejszej sprawie stosował któryś z ww. przepisów. W uzasadnieniu nie sposób znaleźć choćby odwołania się do nich przez sąd. Skoro sąd pierwszej instancji w ogóle nie stosował wskazanych przepisów, to tym bardziej nie mógł ich niewłaściwie zastosować. W podpunkcie 1a) autor skargi kasacyjnej powołał się również na art. 2 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. i w art. 1 ust. 2 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, jednakże nie wskazał na czym konkretnie polegało naruszenie przez sąd tych przepisów, jaką postać przybrało to naruszenie, jak należało wyłożyć te przepisy w niniejszej sprawie. Autor skargi kasacyjnej w omawianym podpunkcie opisał zadania Służby Celnej określone w powołanych przez niego przepisach, wskazał również, że skarżąca, jako funkcjonariusz tejże służby, mogła w każdym czasie wykonywać różne zadania, które były wyznaczane również rotacyjnie. Dodał również, że DIAS "przed wydaniem zaświadczenia" nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadków. Autor skargi kasacyjnej nie sformułował na gruncie swojego wywodu prawidłowo skonstruowanego zarzutu skargi kasacyjnej, przez co Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł go merytorycznie rozpoznać. Omawiany zarzut ma w zasadzie charakter abstrakcyjny – został w sposób luźny osadzony w stanie faktycznym sprawy, lecz w żaden sposób nie odnosi się do stanowiska wyrażonego przez sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
W zarzucie 1b) skarżąca zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 94 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i art. 231 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Po pierwsze, ww. przepisy składają się z dalszych jednostek redakcyjnych tj. z ustępów, których w skardze kasacyjnej nie podano, zatem zarzut ten jest nieprecyzyjny i przez to nienadający się do rozpoznania. Samo zacytowanie treści przepisu w ramach zarzutu, przy czym nie wiadomo którego, bowiem w ramach podpunktu b) wskazano różne przepisy z różnych ustaw, jest niewystarczające. W uzasadnieniu zarzutu nie sposób również znaleźć jego doprecyzowania. Po drugie, w przypadku tego zarzutu również należy zauważyć, że sąd pierwszej instancji choćby nie powołał się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na ww. przepisy, a więc nie sposób stwierdzić, że mógł je w sposób nieprawidłowy zastosować, skoro w ogóle ich nie stosował. W zarzucie tym skarżąca podniosła również, że "wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w tym świadectwo służby, wskazują jednoznacznie, że A. T. pełniła służbę od 21 października 1996 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny całkowicie pominął ten fakt w wyroku z 13 grudnia 2019 r. DIAS oraz Szef KAS, przedstawiając w zaświadczeniu, o które występowała skarżąca, sprzeczny ze stanem faktycznym i prawnym okres zatrudnienia uwzględniony w postępowaniu o wydanie przedmiotowego zaświadczenia, nie uwzględnili dokumentów znajdujących się
w aktach osobowych skarżącej a świadczących o przeciwnym stanie rzeczy.". Powyższe stwierdzenie prawdopodobnie stanowi swoisty zarzut błędnego ustalenia przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy – niemniej zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest możliwe skuteczne kwestionowanie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut naruszenia prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Skarżąca w ramach tego zarzutu zwróciła również uwagę, że "w okresie od 21 października 1996 r. A. T. pełniła służbę na przejściu granicznym, gdzie bez wątpienia zgodnie z posiadanym zakresem obowiązków wykonywała zadania określone w art. 1 ust 2 pkt 4 i 5 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej". Z tego stwierdzenia nie sposób jednak wywieść konkretnego zarzutu skierowanego do zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji.
W zarzucie 1c) skarżąca zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 224 ustawy o Służbie Celnej z 27 sierpnia 2009 r. Następnie wskazała, że: "wykładnia tego przepisu nie pozostawia najmniejszych wątpliwości, że w każdym czasie każdy funkcjonariusz mógł mieć powierzone wykonywanie obowiązków wynikających z art. 2 ust 1 pkt 4-6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r., skoro ustawodawca przewidział możliwość taką w okresie przejściowym nawet dla członków korpusu służby cywilnej".
W kontekście tego zarzutu również należy zauważyć, że sąd pierwszej instancji
w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie powołał się na ww. przepis, a więc nie dokonał jego wykładni, co z kolei prowadzi do wniosku, że nie mógł go naruszyć przez błędną wykładnię.
W ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarżąca zarzuciła sądowi pierwszej instancji "naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 232 k.p.c. przez niedopuszczenie, w tym z urzędu, i nieprzeprowadzenie dostępnych dowodów, zwłaszcza z akt osobowych skarżącej".
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, po pierwsze, że przeprowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym jest dopuszczalne wyjątkowo, jedynie w sytuacji wystąpienia wskazanych wyżej przesłanek. Po drugie, możliwość jego przeprowadzenia uzależniona jest od uznania sądu, który postępowanie takie przeprowadzić może, lecz nie musi. Powyższy przepis należy odczytywać z uwzględnieniem generalnej zasady wyrażonej w art. 133 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Zasada ta oznacza, że sąd administracyjny nie prowadzi we własnym zakresie postępowania dowodowego i nie ustala samodzielnie stanu faktycznego sprawy, lecz ocenia jedynie, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, w tym także czy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy i czy właściwie oceniły zebrane dowody (zob. np. wyrok NSA z 16 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 554/07). Celem postępowania dowodowego prowadzonego przed sądem administracyjnym nie jest zatem ponowne ustalanie stanu faktycznego sprawy w zastępstwie organu administracji publicznej. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. pozwala jedynie w drodze wyjątku przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w razie wystąpienia istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu - a nie co do prawidłowości poczynionych w postepowaniu administracyjnym ustaleń faktycznych - przy czym nadal jest to uprawnieniem a nie obowiązkiem sądu (zob. wyrok NSA z 2 września 2008 r., sygn. akt II GSK 318/08). Prowadzi to do wniosku, że zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym - a do tego w istocie zmierza tak postawiony zarzut. Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji.
W ramach tego zarzutu w podpunkcie 2a) skarżąca podniosła, że "sąd przyjął, że organy w przedmiotowej sprawie dokonały rzetelnej i wnikliwej analizy i oceny materiału dowodowego, co jest sprzeczne ze stanem faktycznym. Organy w przedmiotowej sprawie pominęły istotne dla sprawy okoliczności i dokumenty (w załączeniu), których analiza pozwoliłaby wydać zaświadczenie o treści wnioskowanej przez skarżącą". W podpunkcie 2b) podniosła z kolei, że w sprawie "pominięto bezzasadnie analizę dokumentów związanych z powierzaniem A. T. wykonywania obowiązków innych funkcjonariuszy, w tym Naczelnika Urzędu Celnego i Kierownika Referatu. Nie dokonano analizy obowiązków wynikających z zakresu obowiązków na stanowiskach osób, które zastępowała A. T.". W podpunkcie 3c) dodała, że "pominięto okres pełnienia służby przez A. T. w Wydziale Kontroli Wewnętrznej i związany z tym zakres obowiązków". Z kolei w podpunkcie 3d) wskazała, że "pominięto fakt pełnienia służby przez A. T. w latach 2009-2017 w Referacie Akcyzy i Gier oraz Referacie Podatku Akcyzowego". W żadnym z ww. podpunktów skarżąca nie podała innych przepisów postępowania, które jej zdaniem sąd pierwszej instancji naruszył, nie dostrzegając uchybień w ustaleniu stanu faktycznego przez organ lub akceptując okoliczności przyjęte w sprawie przez organ. Należało więc przyjąć, że ww. podpunkty stanowiły rozwinięcie zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 232 k.p.c. W tej sytuacji pozostaje tylko powtórzyć, że zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do kwestionowania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, ani do ustalania stanu faktycznego sprawy przed sądem administracyjnym.
W skardze kasacyjnej jej autor w ramach zarzutów powołał się na dowody
z przesłuchania świadków oraz z dokumentu – nie złożył jednak w sposób jednoznaczny wniosku o przeprowadzenie tychże dowodów przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Niemniej należy wyjaśnić, że art. 106 § 3 p.p.s.a. nie przewiduje możliwości przesłuchania świadków przed sądem administracyjnym – taki środek dowodowy jest zatem wykluczony. Zauważyć również należy, że w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. Co do zasady rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego jest kontrola ustaleń wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie zastępowanie tego sądu. Uwzględnienie nowych dowodów przedłożonych na etapie postępowania kasacyjnego implikowałoby nowe ustalenia faktyczne, które mogłyby mieć wpływ na wynik oceny dokonanej przez WSA. W postępowaniu kasacyjnym zakres badania legalności zaskarżonego wyroku, poza braną z urzędu pod rozwagę nieważnością postępowania, wyznacza wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Przywołany przepis wyłącza, co do zasady, zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym art. 106 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Przeprowadzenie dowodu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który jest związany granicami skargi kasacyjnej, jest dopuszczalne jeżeli zostaną uwzględnione zarzuty procesowe dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego przez organ administracyjny lub wadliwej oceny ustalenia tego stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji. W niniejszej sprawie skarżąca nie podważyła skutecznie stanu faktycznego sprawy, tj. w skardze kasacyjnej nie sformułowała odpowiednich zarzutów, które pozwoliłby Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytorycznie odnieść się do tej kwestii.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zaskarżonym wyrokiem sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 179a p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił przedmiotową skargę na postanowienie Szefa KAS
w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści, a więc postanowienia, o którym mowa w art. 219 k.p.a., wydanego po przeprowadzeniu postępowania uregulowanego w dziale VII k.p.a. W uzasadnieniu w szczególności wskazał, że: "z prostej analizy niezweryfikowanych przez organy administracyjne dokumentów wynika bowiem "na pierwszy rzut oka", w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że zsumowanie okresów pierwotnie wskazanych przez organy obu instancji, jako "zadania policyjne" wykonywane przez skarżącą, jak również tych, które pierwotnie nie były analizowane z punktu widzenia wykonywanych przez skarżącą "zadań policyjnych", a wynikały z akt sprawy - od 1 września 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. - nie daje 5 lat "zadań policyjnych", o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym." (s. 10 i 11 uzasadnienia). Ze skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji i jej zdaniem organ powinien jej wydać żądane przez nią zaświadczenie. W tej sytuacji w skardze kasacyjnej powinna była sformułować takie zarzuty odpowiednich przepisów, na które powołał się wojewódzki sąd administracyjny, a także przepisów znajdujących zastosowanie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania zaświadczenia, które zakwestionowałyby wyżej opisane stanowisko sądu pierwszej instancji. Takich zarzutów w przedmiotowej skardze kasacyjnej zabrakło, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związanym zarzutami skargi kasacyjnej, nie mógł się w istocie odnieść do meritum niniejszej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a., odstępując od zasądzenia ich zwrotu na rzecz organu w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI