II SA/Wa 1222/23

II SA/Wa 1222/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Lucyna Staniszewska
Waldemar Śledzik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komisja Lekarska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145  par. 1 pkt 1 lit c i art. 132
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Lucyna Staniszewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M.G. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby uchyla zaskarżone orzeczenie
Uzasadnienie
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (zwana dalej także: "CKL"; "Organ odwoławczy"), orzeczeniem z [...] kwietnia 2023 r. nr [...], po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2022r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 929/22 orzeczenia nr [...] z dnia [...] marca 2022r. do tyczącego funkcjonariusza Policji M. G. (zwanego dalej także: "Skarżący") po ponownej analizie akt sprawy i odwołania od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (zwanej dalej także: "RKL") o nr [...] z [...] października 2021 r., działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 398; dalej także: "ustawa o komisjach lekarskich"), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie RKL
Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie sprawy.
[...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z [...] stycznia 2020r. w sprawie zdolności M. G. do służby w Policji ustaliła, że funkcjonariusz jest zdolny do służby z ograniczeniem.
Od powyższego orzeczenia Skarżący wniósł odwołanie do CKL, która orzeczeniem z [...] marca 2020r., nr [...] utrzymała w mocy powyższe orzeczenie RKL.
W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że:
– analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji orzeczniczej wskazuje na to, że stwierdzone u funkcjonariusza zaburzenia [...] oraz [...] mieszane rokują poprawę,
– [...] grudnia 2007 r. funkcjonariusz zakończył leczenie po przebytym w 2007 roku urazie wielomiejscowym, co potwierdza zaświadczenie lekarskie załączone do akt, natomiast po [...] leczenie zakończono [...] czerwca 2011 r., co również potwierdza zaświadczenie lekarskie,
W związku z powyższym CKL - działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich - podtrzymała ustalenia dokonane przez organ I instancji.
W wyniku skargi M. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od powyższego orzeczenia CKL, Sąd ten wyrokiem z dnia 29 stycznia 2021r., sygn. akt II SA/Wa 1280/20 uchylił zaskarżone orzeczenie z [...] marca 2020r., nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że za trafne należało uznać zarzuty skargi dotyczące dotyczące naruszenia przepisów postępowania, gdy chodzi o obowiązek właściwego wyjaśnienia sprawy. Proces dokonywania ustaleń i formułowania konkluzji powinien być odzwierciedlony w uzasadnieniu decyzji. Uchybienie wymaganiu, co do treści uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.) czyni zasadnym zarzut naruszenia przepisów postępowania, wymagających dokonania - przed orzekaniem - prawidłowych ustaleń faktycznych (art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.). Nie jest bowiem możliwa sądowa kontrola legalności orzeczenia, gdy z jego uzasadnienia nie wynikają motywy, jakimi kierował się organ administracji, rozpoznając sprawę. Orzeczenie tego rodzaju w istocie nie poddaje się kontroli sądowej. Dokonywanie z kolei własnych ustaleń przez Sąd skutkowałoby naruszaniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) oraz reguły badania sprawy w jej istotnych aspektach przez Sąd po rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym. Dopiero rozstrzygnięcie, będące następstwem rozpatrzenia sprawy w dwu instancjach, może podlegać kontroli sądu administracyjnego.
Wskazując na powyższe, Sąd uznał, że z uwagi na zdawkową argumentację organu zawartą w uzasadnieniu skarżonego aktu, co do zakwalifikowania skarżącego funkcjonariusza - na mocy art. 6 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich - do kategorii B i uznania, że jest on zdolny do służby z ograniczeniem, niemożliwym jest dokonanie przez Sąd oceny słuszności danego rozstrzygnięcia. Dopiero zawarcie przez organ szczegółowego uzasadnienia podjętej decyzji – z uwzględnieniem okoliczności faktycznych sprawy i po przytoczeniu motywów, jakimi kierował się zakwalifikowując Funkcjonariusza do danej kategorii – umożliwi Sądowi kontrolę podjętego aktu pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego.
Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku, CKL ponownie rozstrzygając sprawę orzeczeniem z dnia [...] marca 2022r. wskazała, iż rozpoznając odwołanie M. G. z dnia 13 stycznia 2022 r. od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nr. [...] orzekła o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Organ odwoławczy wskazał jednak, że przedmiotowym orzeczeniem rozpoznał odwołanie M. G. z dnia 13 stycznia 2022 r. od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych ale o numerze innym niż oznaczone w komparycji a mianowicie - [...].
Od powyższego orzeczenia skargę do tut. Sądu wywiódł M. G. wnosząc o jego uchylenie, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:
1. Przepisów prawa procesowego, a to:
a) art. 7 kpa poprzez niepodjęcie przez Organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
b) art 77 § 1 kpa poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału
dowodowego, a w szczególności kompletnej i aktualnej dokumentacji medycznej dotyczącej leczenia M. G.;
c) art 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania przez Organ w uzasadnieniu decyzji, przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - w tym przede wszystkim dokumentacji medycznej oraz wskazanie w treści orzeczenia błędnego numeru decyzji - [...] - o której brzmieniu nie ma wiedzy M. G., co budzi wątpliwości co do ustalenia, czy przedmiotem rozpoznania była sprawa M. G. czy też innej - obcej osoby;
d) art 47 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych (Dz. U. z 2020, poz. 398) poprzez utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia Organu I instancji;
e) art. 24 § 1 pkt 5 kpa w z zw. z art 6 kpa w zw. z art 8 kpa, 11 kpa i art. 13 kpa poprzez naruszenie przez Organ zasady praworządności i pogłębiania zaufania oraz wbrew zasadzie polubownego rozstrzygania kwestii spornych poprzez trzykrotne wydanie rozstrzygnięcia przez tego samego członka Rejonowej Komisji Lekarskiej lek. med. A. K. w sprzecznym brzmieniu - uznając M. G. za niezdolnego do pracy Policji oraz uznając M. G.za zdolnego do służby w Policji;
2. przepisów prawa materialnego, a to:
a) Działu XV Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa z dnia 11 października 2018 r. poprzez uznanie M. G. za zdolnego do służby w Policji przy jednoczesnym stwierdzeniu u niego zaburzeń [...] i [...] mieszanych;
b) Art. 19 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin z dnia 18 lutego 1994 r. poprzez odmowę M. G. prawa do renty inwalidzkiej w sytuacji spełniania przez niego przesłanek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 listopada 2022r., sygn. akt II SA/Wa 929/22 uchylił zaskarżone orzeczenie CKL z dnia [...] marca 2022r. o nr [...].
Uzasadniając wyrok Sąd wskazał, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy przedmiotem skarżonego rozstrzygnięcia było odwołanie M. G. z dnia 13 stycznia 2022 r. od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nr [...] czy nr [...].
W ocenie Sądu na tak postawione pytanie nie sposób udzielić jednoznacznej odpowiedzi, gdyż inne orzeczenie (o innym numerze) zostało bowiem powołane w komparycji, do której odnosi się sentencja, a inne orzeczenie (o innym numerze) zostało powołane w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, co sprawia, iż nie jest możliwym ustalenie ponad wszelką wątpliwość, którego orzeczenia organu pierwszej instancji dotyczy skarżone rozstrzygnięcie. Sąd administracyjny nie został zaś powiadomiony przez organ o ewentualnym fakcie wydania postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej.
W związku z powyższym, uznając, że skarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli sądowej, gdyż nie jest wiadomym jakiego rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego dotyczy, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku, CKL po ponownej analizie akt sprawy i odwołania Skarżącego z dnia 13 stycznia 2022r. wydała zaskarżone na wstępie orzeczenie z [...] kwietnia 2022r., w którym utrzymała w mocy orzeczenie [...] z [...] października 2021r.
Uzasadniając swoje stanowisko CKL podniosła, że po zapoznaniu się z obszerną dokumentacją orzeczniczą postanowiła utrzymywać w mocy zaskarżone orzeczenie na mocy którego Skarżącemu przyznano kategorię B - zdolny do służby w Policji z ograniczeniem z uwagi na stwierdzone schorzenia.
Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze CKL stwierdziła, że stanowią one polemikę Skarżącego z orzeczeniem RKL co do zdolności do służby w Policji. Organ odwoławczy wskazał, że komisje lekarskie w zakresie określenia zdolności do służby muszą orzekać zgodnie z wiedzą medyczną i obowiązującymi przepisami, zaś subiektywne odczucia Skarżącego na temat jego stanu zdrowia, z punktu widzenia orzeczniczego, nie mają istotnego wpływu na ustalenie kategorii zdolności do służby.
Jednocześnie Organ odwoławczy wyjaśnił, ustosunkowując się do zarzutu Skarżącego, iż w jego sprawie trzykrotnie orzekał ten sam lekarz - członek Rejonowej Komisji Lekarskiej (tj. lek. med. A. K.), co stanowi naruszenie, w szczególności art. 24 § 1 pkt 5 kpa, w związku z art 6 kpa w zw. z art 8 kpa, 11 kpa i art. 13 kpa, że Komisje lekarskie co do zasady działają jako organy kolegialne, a tym samym obecność tego samego lekarza orzecznika w toku prowadzonych postępowań orzeczniczych nie oznacza, iż zostały naruszone obowiązujące w tym zakresie przepisy, w tym podnoszony przez Skarżącego art. 24 §1 pkt 5) kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy podkreślił, że przepis ten nie ma zastosowania do sytuacji ponownego rozpatrzenia sprawy przez pracowników organu, których wcześniejsze rozstrzygnięcie zostało uchylone na skutek kontroli sądowej bądź na skutek rozpatrzenia środka odwoławczego, tj. tak jak w nin. sprawie.
Od powyższego orzeczenia CKL z [...] kwietnia 2022r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:
1. Przepisów prawa procesowego, tj:
a) art. 7 kpa poprzez niepodjęcie przez Organ wszelkich czynności niezbędnych do
dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
b) art 77 § 1 kpa poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności kompletnej i aktualnej dokumentacji medycznej dotyczącej leczenia M. G.;
c) art 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania przez Organ w uzasadnieniu decyzji, przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - w tym przede wszystkim dokumentacji medycznej;
d) art 47 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych (Dz. U. z 2020, poz. 398) poprzez utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia Organu I instancji;
d) art 24 § 1 pkt 5 kpa w z zw. z art 6 kpa w zw. z art 8 kpa, 11 kpa i art. 13 kpa poprzez naruszenie przez Organ zasady praworządności i pogłębiania zaufania oraz wbrew zasadzie polubownego rozstrzygania kwestii spornych poprzez ponowne wydanie uprzednio uchylonego Orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej w [...] przez ten sam Skład Orzekający - lek. med. G. W., lek. med. A. K., lek, med. B. S. - co nasuwa wątpliwości strony w zakresie bezstronnego i wnikliwego przeanalizowania sprawy, a nie wyłącznie "przepisania" poprzedniej treści orzeczenia - co sugeruje również błędna data orzeczenia jako [...] kwietnia 2022 r. - odnosząca się do wyroku WSA w Warszawie z daty późniejszej.
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
a) Działu XV Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa z dnia 11 października 2018 r. poprzez uznanie M. G. za zdolnego do służby w Policji przy jednoczesnym stwierdzeniu u niego zaburzeń [...] i [...] mieszanych;
b) art 19 ust. 1 w zw. z art. 20 ust 1 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin z dnia 18 lutego 1994 r. poprzez odmowę M. G. prawa do renty inwalidzkiej w sytuacji spełniania przez niego przesłanek.
Wskazując na powyższe, Skarżący wniósł o:
1) zmianę kwestionowanego postanowienia Organu II instancji poprzez ustalenie wobec niego braku zdolności do służby w Policji, ale zdolności do pracy, co uzasadnia orzeczenie trzeciej grupy inwalidzkiej;
2) zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – zwaną dalej "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "niezwiązanie granicami skargi" oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16, LEX nr 2486221) z tym, że nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze mogły być uznane za zasadne.
W punkcie wyjścia rozważań zauważenia wymaga, że Sąd w nin. sprawie, zgodnie z z art. 153 p.p.s.a., działa w warunkach związania przytoczonymi w tzw. części historycznej ocenami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniach wyroków w sprawie II SA/Wa 1280/20 z dnia 29 stycznia 2021r. oraz II SA/Wa 929/22 z dnia 10 listopada 2022r.
Zgodnie bowiem z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).
Komentowany przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.
Uregulowanie zawarte w art. 153 P.p.s.a. oznacza więc, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12 i z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1762/12).
Reasumując powyższe, zarówno organy administracyjne, których działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, jak i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana, są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tegoż sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał.
W tym kontekście, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdza zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej zarówno w wyroku WSA w Warszawie w sprawie II SA/Wa 1280/20 z dnia 29 stycznia 2021r., jak i w sprawie II SA/Wa 929/22 z dnia 10 listopada 2022r.
Powyższe oznacza, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu przytoczonych wyżej wyroków oraz, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonymi tamże poglądami, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie.
Inaczej określając, rzeczą Sądu w niniejszej sprawie jest więc zbadanie, w pierwszej kolejności czy organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zastosował się do wiążących wskazań zawartych w wymienionych wyrokach ocen prawnych.
I tak: Sąd porządkowo przypomina, że w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Wa 1280/20 wskazano, że "(...) w bardzo zwięzłym uzasadnieniu podjętego orzeczenia zupełnie nie ustosunkowano się do tego na jakiej podstawie oraz wobec jakich badań i ustaleń faktycznych dokonano dwóch różnych ocen, co do zdolności Funkcjonariusza do służby w Policji - mimo uczestnictwa przy wydawaniu obu orzeczeń tego samego lekarza orzecznika".
Sąd ten wywiódł również, że co prawda "(...) Organ jest oczywiście uprawniony do sformułowania dwóch odmiennych ocen w tym przedmiocie (...) jednak by odnieść się do prawidłowości sformułowanego stanowiska, jak i do ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ - poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia o ustaleniu zdolności Funkcjonariusza do służby z ograniczeniem - należy najpierw wyjaśnić na jakiej podstawie uznano, że zaburzenia Funkcjonariusza - będące wcześniej podstawą do orzeczenia jego niezdolności do służby - rokują poprawę. Samego stwierdzenia, że oceny tej dokonano na podstawie analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji orzeczniczej - bez przywołania jej, wskazania konkretnych dokumentów i wynikających z nich wniosków - nie można uznać za wyczerpujące", gdyż taki stan "(...) Uniemożliwia Sądowi ocenę poczynionych ustaleń".
W ocenie składu orzekającego w nin. sprawie, pomimo tak jednoznacznego i wyraźnego sformułowania wytycznych dla Organu przy ponownym badaniu sprawy, tj. odwołania od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] Nr [...], CKL w zaskarżonym orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 2022r. w dalszym ciągu, poza ogólnikowym stwierdzeniem, iż "po zapoznaniu się z dokumentacją orzeczniczą postanowiła utrzymać w mocy zaskarżone orzeczenie", gdyż "wnikliwie przeanalizowała całość zgromadzonej dokumentacji, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia do ponownego rozpatrzenia", nie wskazała jednak dlaczego uznano, że Skarżący został zakwalifikowany do kategorii "B" zdolności do służby lub pracy - zdolny do służby z ograniczeniem.
Sąd przypomina, że zgodnie z art. 4 ustawy z 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2019r., poz. 345 ze zm., zwaną dalej "u.k.l.") w zakresie nieuregulowanym w u.k.l., stosuje się przepisy k.p.a.
Z ww. przepisu wynika więc, że tryb postępowania komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami k.p.a. i ma swój autonomiczny byt prawny, znajdując swoje umocowanie w u.k.l. Niemniej, zgodnie z ww. art. 4 u.k.l, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a.
Organy władzy publicznej przy wydawaniu orzeczeń wskazanych w art. 39 i w art. 47 u.k.l. zobowiązane są przede wszystkim, zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, działać na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.
Sąd stwierdza ponadto, że skoro orzeczenia CKL stanowią decyzje administracyjne, rozstrzygające o uprawnieniach funkcjonariusza (lub kandydata) do pełnienia służby, powinny spełniać minimalne standardy decyzji obowiązujące w demokratycznym państwie prawnym. Standardy te są jednoznacznie określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadniania orzeczenia związany jest z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa (art. 8 k.p.a.).
Z tego powodu konieczne było więc wnikliwe uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia przez CKL, pod kątem tego czy rzeczywiście – jak twierdzi Skarżący – doszło do naruszenia "Działu XV Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa z dnia 11 października 2018 r. poprzez uznanie M. G. za zdolnego do służby w Policji przy jednoczesnym stwierdzeniu u niego zaburzeń [...] i [...] mieszanych".
Jednocześnie podnieść należy, że Sąd nie może wyręczyć organu administracyjnego w tej kwestii, gdyż ustawodawca, określając w u.k.l. tryb postępowania przed komisjami lekarskimi podległymi ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, przesądził, iż to komisje lekarskie, a nie sądy administracyjne, oceniają, na podstawie badań, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także m.in. orzekają o tym, czy niezdolność do służby z powodu choroby pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz właściwe do wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również o stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą.
Dlatego też prawidłowe skonstruowanie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia CKL jest istotne zarówno, z uwagi na art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ale i ze względu na zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.) i zasadę zaufania do organów administracyjnych (art. 8 k.p.a.), jak również ze względu na argumentację zawartą przez Skarżącego w odwołaniu oraz powieloną i wzbogaconą w skardze.
Reasumując tę część rozważań, Sąd stwierdza, że CKL, jako organ odwoławczy, nie wyjaśniając wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i nie prezentując w uzasadnieniu orzeczenia pełnych motywów swojego stanowiska, które pozwoliłyby ocenić prawidłowość wydanego orzeczenia, naruszyła art. 8, art. 11 i art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 4 u.k.l. oraz w związku z art. 153 p.p.s.a., gdyż mimo związania oceną prawną wyrażoną w omówionym wcześniej wyroku w sprawie II SA/Wa 1280/20, nie dostosowała się do obowiązku pełnego przedstawienia motywów swojego rozstrzygnięcia i tym samym uniemożliwiła Sądowi kontrolę podjętego aktu pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego.
Uchybienia powyższe mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w sposób bezpośredni determinowały treść wydanego w sprawie orzeczenia CKL, które na tym etapie postępowania należy ocenić jako dowolne i przedwczesne.
Sąd nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art 24 § 1 pkt 5 kpa w z zw. z art 6 kpa w zw. z art 8 kpa, 11 kpa i art. 13 kpa, które Skarżący upatruje w wydaniu uprzednio uchylonego Orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej w Warszawie przez ten sam Skład Orzekający.
Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że zarzut ten był już podniesiony na etapie skargi przed Sądem w sprawie II SA/Wa 1280/20 oraz, że Sąd ten przesądził, iż "(...) nie było przesłanek procesowych, wbrew wywodom skargi, do wyłączenia lekarza orzecznika, który dwukrotnie brał udział w rozpoznawaniu sprawy Funkcjonariusza i dokonał dwóch różnych ocen jego zdolności do pełnienia służby". Będąc związany taką oceną prawną także w nin. sprawie, Sąd dodatkowo wyjaśnia, że intencją wprowadzenia zarówno art. 40 ust. 2 pkt 1 u.k.l., jak i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. było uniknięcie sytuacji, w której ten sam pracownik orzekałby w sprawie i rozpoznawał środek zaskarżenia od decyzji, w wydaniu której brał udział. Oba ww. przepisy mają stanowić gwarancję bezstronnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także przez organ, jak również chronić bezstronność i obiektywizm orzekania. Nie można bowiem akceptować sytuacji, w której pracownik biorący udział w wydaniu zaskarżonej decyzji następnie będzie brał udział w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji. Przesłanka wyłączenia pracownika organu wiąże się więc bezpośrednio z wniesieniem środka zaskarżenia, co oznacza, że osoba wydająca decyzję w pierwszej instancji nie może rozpoznać środka zaskarżenia od decyzji, w której wydaniu brała udział.
Wbrew jednak stanowisku Skarżącego art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie odnosi się do sytuacji ponownego rozpatrzenia sprawy przez pracowników organu, których wcześniejsze rozstrzygnięcie zostało uchylone na skutek kontroli sądowej bądź na skutek rozpatrzenia środka odwoławczego.
Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA z: 7 listopada 2019r. sygn. akt I OSK 570/18 - LEX nr 2757057; 28 października 2019r. sygn. akt II OSK 1157/19 - LEX nr 2783489; 26 października 2017r. sygn. akt II OSK 3003/15).
Sąd stwierdza ponadto, że ww. przepisy - art. 40 ust. 2 pkt 1 u.k.l. i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. - stosuje się do sytuacji, gdy zaskarżenie decyzji ostatecznej realizowane jest w trybach nadzwyczajnych (por. wyroki NSA z: 5 listopada 2014r. sygn. akt I OSK 1993/14; 12 lipca 2016r. sygn. akt II OSK 2469/15; 9 czerwca 2015r. sygn. akt II GSK 135/15).
Tym samym, wbrew stanowisku Skarżącego, ww. przepisy - art. 40 ust. 2 pkt 1 u.k.l. i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. - nie będą więc naruszone, gdy ten sam pracownik uczestniczy w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji, a następnie wskutek jej uchylenia przez Sąd administracyjny bierze udział w wydaniu kolejnego rozstrzygnięcia przez ten organu. Taka sytuacja faktyczna nie wyczerpuje znamion ani art. 40 ust. 2 pkt 1 u.k.l. ani art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie było zatem podstaw do uznania ww. zarzutu za zasadny.
CKL, rozpoznając sprawę ponownie, zobowiązana będzie uwzględnić przedstawione wyżej rozważania i ocenę Sądu, co do wymogów należytego uzasadnienia orzeczenia w sprawie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej Skarżącego do służby w Policji.
Sąd, mając na względzie powyższe i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. i art. 132 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.