II SA/Wa 1220/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej, uznając je za błędnie uzasadnione w kwestii kwalifikacji schorzeń skarżącego do służby wojskowej.
Skarżący J. K. został uznany przez Wojskową Komisję Lekarską za zdolnego do służby wojskowej (kategoria A) pomimo posiadania schorzeń takich jak skolioza, choroba [...] i wrodzona [...]. Skarżący odwołał się, argumentując błędną kwalifikację medyczną jego schorzeń według przepisów rozporządzenia. Wojewódzka Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie pierwszej instancji. WSA w Warszawie uchylił orzeczenie organu odwoławczego, stwierdzając istotne naruszenia proceduralne i brak należytego uzasadnienia w zakresie oceny stanu zdrowia skarżącego.
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, która utrzymała w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej uznające skarżącego za zdolnego do służby wojskowej (kategoria A). Skarżący kwestionował prawidłowość zakwalifikowania jego schorzeń, takich jak wrodzona [...], skolioza i choroba [...], według załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 2022 r. Twierdził, że zastosowano niewłaściwe paragrafy, co doprowadziło do błędnej oceny jego zdolności. Wojewódzka Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie, powołując się na przepisy obowiązujące w dniu wydania orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie, uznając, że organ odwoławczy nie odniósł się w sposób należyty do zarzutów skarżącego dotyczących błędnej kwalifikacji medycznej schorzeń. Sąd podkreślił, że uzasadnienie orzeczenia nie wyjaśniało, dlaczego argumenty skarżącego nie zostały uwzględnione, co stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 11, 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a.). Sąd nie oceniał kwestii medycznych, lecz prawidłowość postępowania orzeczniczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy dokonał błędnej oceny zdolności skarżącego do służby wojskowej z uwagi na niewłaściwe uzasadnienie i brak odniesienia się do zarzutów skarżącego dotyczących błędnej kwalifikacji medycznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uzasadnienie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej nie wyjaśniało, dlaczego podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące kwalifikacji jego schorzeń (wrodzona [...], skolioza, choroba [...]) nie były zasadne, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
u.o.O. art. 58 § ust. 6
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 62 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 64 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
rozp. z 2022r. art. Załącznik nr 1 § § 55 pkt 1, § 34 pkt 1, § 62 pkt 1, § 13 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
rozp. z 2022r. art. Załącznik nr 1 § § 34 pkt 1, § 13 pkt 2, § 34 pkt 10, § 55 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
rozp. z 2023r.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 grudnia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
rozp. z 2024r.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt.1 lit. a i c oraz pkt.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 132
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. z 2023r. art. § 13 § ust. 4 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2023 r. w sprawie komisji lekarskich orzekających o stopniu zdolności do służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna kwalifikacja medyczna schorzeń skarżącego przez Wojewódzką Komisję Lekarską. Niewłaściwe uzasadnienie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, które nie wyjaśniało podstaw odrzucenia argumentów skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie ma wiedzy medycznej i nie dokonuje oceny stanu zdrowia, a w związku z tym nie rozważa też kwestii medycznych. Wadliwość ta miała charakter istotny, z tego względu, że z objaśnień szczegółowych do § 34 pkt 1-3 zał. Nr 1 do rozp. z 2022r. wynika, że... Orzeczenie komisji lekarskiej winno być uzasadnione na tyle precyzyjnie i jednoznacznie, aby można było dokonać oceny wydanego rozstrzygnięcia, inaczej wymyka się ono spod jakiejkolwiek rozsądnej kontroli.
Skład orzekający
Ewa Radziszewska-Krupa
przewodniczący sprawozdawca
Łukasz Krzycki
sędzia
Dorota Kozub-Marciniak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Należyta staranność organów administracji w uzasadnianiu orzeczeń, zwłaszcza w sprawach dotyczących kwalifikacji do służby wojskowej, oraz obowiązek odniesienia się do zarzutów strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi i interpretacji przepisów rozporządzenia MON.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, nawet w tak specyficznych obszarach jak kwalifikacja wojskowa. Pokazuje też, że sądy administracyjne kontrolują nie tylko prawo materialne, ale i proceduralne aspekty postępowania.
“Błędna kwalifikacja medyczna w wojsku? Sąd uchyla orzeczenie z powodu wadliwego uzasadnienia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1220/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Kozub-Marciniak
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone orzeczenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 §1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 1, 145 § 1 pkt.1 lit. a i c oraz pkt.2, 134 §1, 57a, 132
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 80, 77 §1, 11, 8 i 8§1, 7,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na orzeczenie [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie uznania za zdolnego do pełnienia służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Powiatowa Komisja Lekarska Nr [...] w [...] (zwana dalej "PKL") orzeczeniem z [...] lutego 2024r. nr [...] uznała J. K. (zwany dalej "Skarżącym") za zdolnego do służby wojskowej, nadając Mu kategorię A.
PKL rozpoznała u Skarżącego, na mocy załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 7 czerwca 2022r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. 1243 ze zm., zwane dalej "rozp. z 2022r."); wrodzoną [...] - § 55 pkt 1, skoliozę - § 34 pkt 1, chorobę [...] z okresowo nawracającymi zespołami bólowymi - § 62 pkt 1; krótkowzroczność - §13 pkt 2.
Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że stan zdolności Skarżącego do służby wojskowej ustalono na podstawie badań lekarskich, zaświadczenia psychologa, wywiadu chorobowego oraz dokumentacji medycznej, okulistycznej, ortopedycznej i hematologicznej. W podstawie prawnej orzeczenia powołano ponadto art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023r., poz. 775 ze zm., zwany dalej "k.p.a."), art. 58 ust. 6, art. 62 ust. 1 i art. 64 ust. 2 ustawy z 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024r., poz. 248 ze zm., zwana dalej "u.o.O.").
2. Skarżący w odwołaniu z [...] lutego 2024r. wniósł o zmianę ww. orzeczenia przez zakwalifikowanie występujących u Niego schorzeń według ww. rozporządzenia jako § 34 pkt 1 "skolioza", § 13 pkt 2 "krótkowzroczność", § 34 pkt 10 "choroba [...]" i § 55 pkt 5 "wrodzona [...]". PKL dokonała bowiem błędnej oceny Jego zdolności do służby wojskowej i niewłaściwe - niezgodnie z załącznikiem nr 1 do rozp. z 2022r. - zakwalifikowała stwierdzone choroby, co spowodowało bezpodstawne zaliczenie Skarżącego do kategorii zdolności A.
Zdaniem Skarżącego wrodzoną [...] należało zakwalifikować jako § 55 pkt 5 - zaburzenia krzepnięcia, niedobory czynników krzepnięcia, plamice i inne skazy krwotoczne. Skarżący przywołał § 55 pkt 1 i 5 w brzmieniu obowiązującym od 29 grudnia 2023r., uwzględniającym rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 5 grudnia 2023r., zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. poz. 2793). W ocenie Skarżącego z opisu wyniku konsultacji dr.n.med. K. G., (specjalisty chorób [...]) z [...] lutego 2024r., na którym oparła się PKL wynika rozpoznaniem D68.2 "Dziedziczny niedobór innych czynników krzepnięcia" na podstawie obniżonej wartości stężenia fibrynogenu <1,5 g/L (prawidłowe stężenie <2,5 g/L) oraz wydłużonego czasu trombinowego. W opisie wskazano, że nie ma specyficznego leczenia, powodującego trwałą normalizację wyniku badania fibrynogenu, co należało kwalifikować, jako "Zaburzenia krzepnięcia niedobory czynników krzepnięcia, plamice i inne skazy krwotoczne" (§ 55 pkt 5).
Skarżący wskazał ponadto, że PKL niewłaściwie zakwalifikowała też Jego schorzenia kwalifikowane wg ICD-10, jako M41.1 idiopatyczna skolioza młodzieńcza i M-54.6 ból kręgosłupa piersiowego (§ 34 pkt 1, § 62 pkt 1) z opisem choroba [...] z okresowo nawracającymi zespołami bólowymi. Skarżący w tym zakresie odwołał się do objaśnień szczegółowych i wskazał, że jakkolwiek PKL prawidłowo powołała się na § 34 pkt 1 "skolioza I stopnia i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte nieupośledzające sprawności ustroju lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju", co odpowiada rozpoznaniu "M41.1 idiopatyczna skolioza", to nie powinna choroby [...] kwalifikować jako § 62 pkt 1, który według ww. rozp. ma opis: "Przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe, płotów nerwowych, nerwobóle pojedynczych lub licznych nerwów z okresowymi zaostrzeniami". Ww. chorobę należało zakwalifikować jako § 34 pkt 10 zał. 1 do rozp. z 2022r. - inne choroby kręgosłupa znacznie upośledzające sprawność ruchową. Taką kwalifikację potwierdza dokumentacja medyczna z [...] stycznia 2024r. (ostry zespół bólowy kręgosłupa Th i L-S w przebiegu skoliozy młodzieńczej i choroby [...], a schorzenie to ma charakter przewlekły postępujący i wymaga regularnie fizjoterapii). W zaleceniach lekarz wskazał oszczędny tryb życia i unikanie przeciążenia kręgosłupa. Skarżący podkreślił, że od 2012r. poddawany jest regularnym zabiegom rehabilitacyjnym m.in. z powodu skoliozy piersiowo-lędźwiowej i zwiększonej kifozy piersiowej oraz przewlekłego i postępującego bólu odcinak lędźwiowego piersiowego, który jest wynikiem m.in. choroby [...], co potwierdza zaświadczenie fizjoterapeuty z [...] lutego 2024r. W związku z tym wniósł
3. [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w [...] (zwana dalej "[...]WKL") - po rozpoznaniu odwołania Skarżącego - orzeczeniem z [...] maja 2024r. nr [...] utrzymała w mocy ww. orzeczenie PKL, podtrzymując jego podstawę faktyczną i prawną.
[...]WKL stwierdziła brak przeciwskazań psychologicznych do pełnienia służby wojskowej i rozpoznała u Skarżącego: skoliozę I stopnia z chorobą [...] nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju - § 34 pkt. 1, § 62 pkt 1, wrodzoną [...] - § 55 pkt 1, krótkowzroczność - § 13 pkt 2
[...]WKL wskazała, że w trakcie postępowania odwoławczego nastąpiła zmiana przepisów prawa materialnego - 29 marca 2024r. weszło w życie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25 marca 2024r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. poz. 466, zwane dalej "rozp. z 2024r."). Zgodnie z § 14 ww. rozporządzenia sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia prowadzi się według przepisów dotychczasowych. Istotą orzeczenia powiatowej czy wojewódzkiej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale przydatności do służby wojskowej na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do rozp. z 2022r. Zdaniem [...]WKL dokumentacja medyczna przedstawiona przez Skarżącego, wywiad chorobowy przeprowadzony przez [...]WKL [...] kwietnia 2024r., w tym badanie psychologiczne, o którym mowa w § 13 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 marca 2023r. w sprawie komisji lekarskich orzekających o stopniu zdolności do służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej (Dz.U. z 2023r. poz. 586, z 2024r. poz. 119) i wyniki badań specjalistycznych (ortopedycznych) wynikających z wystawionego skierowania przez przewodniczącego [...]WKL, dało podstawę do rozpoznania wymienionych schorzeń. [...]WKL na podstawie wykazu chorób i ułomności uwzględnianego przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach, stanowiącego zał. nr 1 do rozp. z 2022r., nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia.
4. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 czerwca 2024r. wniósł o uchylenie ww. orzeczenia [...]WKL, z uwagi na dokonanie błędnej oceny Jego zdolności do służby wojskowej, w kontekście rozpoznania stanu zdrowia - poprzez niewłaściwe zakwalifikowanie schorzenia, niezgodnie z zał. nr 1 rozp. z 2022r., tj.: wrodzona [...] - § 55 pkt 1, gdy prawidłowo winno być § 55 pkt 5; skolioza I stopnia z chorobą [...] nieznacznie upośledzająca sprawności ustroju - § 34 pkt 1, § 62 pkt 1 - gdy prawidłowo powinno być § 34 pkt 10, w efekcie czego nastąpiło bezpodstawne zaliczenie Skarżącego do kategorii zdolności A.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że oczekuje, aby stwierdzenie przydatności do służby wojskowej odbywało się na podstawie aktualnych przepisów prawa, w tym wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik do ww. rozp. z 2022r. w brzmieniu obowiązującym od 29 grudnia 2023r., uwzględniającym rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 grudnia 2023 roku, zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U.2023.2793). Skarżący w uzasadnieniu skargi podtrzymał stanowisko wyrażone w ww. odwołaniu.
6. [...]WKL w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga ma uzasadnione podstawy.
2. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).
Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie orzeczenie, które zaskarżył Skarżący, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a.
Przepis art. 58 ust. 6 u.o.O. przewiduje następujące kategorie zdolności do czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej:
1) kategoria A - zdolny do służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania lub pełnienia określonego rodzaju służby wojskowej, o której mowa w art. 129, a także zdolność do odbywania służby zastępczej;
2) kategoria B - czasowo niezdolny do służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do 24 miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju;
3) kategoria D - niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej;
4) kategoria E - trwale i całkowicie niezdolny do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Na mocy art. 62 ust. 1 u.o.O. określenie zdolności do służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich, które mogą orzekać w składzie jednoosobowym.
Zgodnie z art. 62 ust. 2 u.o.O. w ramach określenia zdolności do służby wojskowej osoby stawiające się do kwalifikacji wojskowej poddaje się obowiązkowym badaniom lekarskim oraz psychologicznym, a także, stosownie do potrzeb i według decyzji przewodniczącego komisji lekarskiej, badaniom specjalistycznym oraz obserwacji szpitalnej.
Stosownie do art. 64 ust. 1 u.o.O. Orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej doręcza się osobie stawiającej się do kwalifikacji wojskowej i szefowi wojskowego centrum rekrutacji na piśmie wraz z uzasadnieniem albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
Natomiast zgodnie z art. 64 ust. 2 u.o.O. od orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej przysługuje osobie stawiającej się do kwalifikacji wojskowej i szefowi wojskowego centrum rekrutacji odwołanie do wojewódzkiej komisji lekarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Orzeczenie to może być zmienione przez wojewódzką komisję lekarską również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.
Stosownie do treści art. 87 ust. 1 zdanie 1 u.o.O. wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozp. z 2022r. wojskowe komisje lekarskie orzekają z uwzględnieniem wykazów chorób i ułomności określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia - w odniesieniu do służby wojskowej na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych: a) w jednostkach lub instytucjach, w których występują stanowiska służbowe, na których przewiduje się wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów, b) w Żandarmerii Wojskowej, c) w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, d) w jednostkach Wojsk Specjalnych, e) w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego, f) w warunkach działania prądu elektrycznego, g) poza granicami państwa, h) w jednostkach lub instytucjach, w których występują stanowiska służbowe: pilota bezzałogowych statków powietrznych klasy I, operatora sensorów bezzałogowych statków powietrznych klasy I, personelu obsługi bezzałogowych statków powietrznych.
Stosownie do § 6 ww. rozp. z 2022r. jeżeli stwierdzona podczas orzekania choroba lub ułomność nie została wymieniona w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, kwalifikuje się ją zgodnie z wiedzą medyczną, według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego.
Na mocy § 9 ust. 1 rozp. z 2022r. wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej. Zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
W myśl § 10 ust. 1 rozp. z 2022r. orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej zawiera w szczególności: 1) nazwisko i imię; 2) numer PESEL; 3) stopień wojskowy; 4) przydział służbowy / nazwę stanowiska; 5) datę powołania do służby wojskowej; 6) nazwę wojskowego centrum rekrutacji powołującego do służby wojskowej; 7) skład komisji orzekającej; 8) rozpoznanie; 9) ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej wraz z uzasadnieniem; 10) w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową; 11) określenie inwalidztwa; 12) podpisy członków komisji, którzy wydali orzeczenie.
Sąd zwraca ponadto uwagę, że w chwili wydawania zaskarżonego orzeczenia [...]WKL obowiązywało ww. rozporządzenie z 2022r., z uwagi na prawidłowo powołany w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia § 14 rozp. z 2024r., z którego wynika, że sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, prowadzi się według przepisów dotychczasowych.
3. Sąd, mając powyższe unormowania na względzie, wskazuje, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi ma charakter szczególny i stanowi lex specialis wobec regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2015r. sygn. akt I OSK 851/14, publ. CBOSA). Wojskowe komisje lekarskie mają obowiązek przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, zaś w kwestiach tam nieuregulowanych winny stosować zasady ogólne właściwe dla postępowania administracyjnego.
W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że kontrola sądowoadministracyjna orzeczeń wojskowych komisji lekarskich ma charakter ograniczony i sprowadza się do badania prawidłowości postępowania orzeczniczego pod względem formalnym. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń ani oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. Sąd nie rozstrzyga bowiem kwestii medycznych. W zakresie swoich uprawnień Sąd administracyjny kontroluje natomiast, czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy orzekały na podstawie kompletnego materiału dowodowego, jak również czy ustalony przez nie stan faktyczny znalazł odzwierciedlenie w orzeczeniu właściwej komisji lekarskiej.
4. Sąd w związku z tym doszedł do przekonania, że rację ma Skarżący, wskazując w skardze i w odwołaniu od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji, że [...]WKL dokonała błędnej oceny zdolności Skarżącego do służby wojskowej w związku z tym, że nie odniosła się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów odnoszących się do niewłaściwego zakwalifikowania schorzeń stwierdzonych u Skarżącego.
Sad stwierdza, że jakkolwiek [...]WKL w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazuje, że przy jego wydawaniu wzięła pod rozwagę dokumentację medyczną przedłożoną przez Skarżącego: (kartę historii zdrowia Skarżącego z [...] stycznia 2024r. wystawioną przez Przychodnię Specjalistyczną [...]Sp. z o.o.; zaświadczenie fizjoterapeuty E. P. z [...] lutego 2024r. oraz konsultację hematologa z [...] lutego 2024r. wystawioną przez [...]) oraz wywiad chorobowy przeprowadzony przez [...]WKL [...] kwietnia 2024r., w tym badanie psychologiczne, o którym mowa w § 13 ust. 4 pkt 1 ww. rozp. z 2023r. oraz wyniki badań specjalistycznych (ortopedycznych) wynikających z wystawionego skierowania przez przewodniczącego [...]WKL i na tej podstawie rozpoznała u Skarżącego ww. schorzenia – to jednak nie wyjaśniła Skarżącemu dlaczego podnoszone w odwołaniu argumenty nie mogą być uznane za zasadne.
Sąd podkreśla, że wadliwość ta miała charakter istotny, z tego względu, że z objaśnień szczegółowych do § 34 pkt 1-3 zał. Nr 1 do rozp. z 2022r. wynika, że wady kręgosłupa: półkręgi, kręgi klinowate, kręgi zrośnięte, niespojenia łuków kręgów, tzw. kręgi rybie, kręgozmyki i kręgoszczeliny kwalifikuje się na podstawie stopnia upośledzenia sprawności ustroju. Skoliozy ocenia się na podstawie metody Cobba. Wyróżnia się cztery stopnie skolioz: - skolioza I stopnia - do 30°; - skolioza II stopnia - od 31° do 60°; - skolioza III stopnia - od 61° do 90°; - skolioza IV stopnia - powyżej 90°. Kwalifikacja kręgozmyków: - kręgozmyk I stopnia kwalifikować według pkt 1, - kręgozmyk II stopnia kwalifikować według pkt 2, - kręgozmyki wyższego stopnia kwalifikować według pkt 3. Kręgoszczelina więcej niż jednego kręgu - kwalifikować według pkt 2.
Z objaśnień szczegółowych do § 34 pkt 9 i 10 zał. Nr 1 do rozp. z 2022r. wynika natomiast, że do § 34 pkt 9 i 10 kwalifikuje się inne choroby kręgosłupa: gruźlicę, chorobę [...], osteoporozę, łuszczycę, dnę moczanową.
W kontekście ww. szczegółowych objaśnień do § 34 pkt 9 i 10 zał. Nr 1 do rozp. z 2022r. niezrozumiałe i w sposób należyty niewyjaśnione jest to, dlaczego [...]WKL nie znalazła podstaw do zastosowania w sprawie § 34 pkt 9 i 10 zał. Nr 1 do rozp. z 2022r., skoro utrzymała w mocy ww. orzeczenie PKL, w którym rozpoznano u Skarżącego chorobę [...], a zdecydowała się zastosować § 62 pkt 1 zał. Nr 1 do rozp. z 2022r., który dotyczy przewlekłych zespołów bólowych korzeniowych, korzeniowo-nerwowych, splotów nerwowych, nerwobóli pojedynczych lub licznych nerwów z okresowymi zaostrzeniami.
Warto też wskazać, że [...]WKL nie odniosła się również do rozważań prezentowanych przez Skarżącego w odwołaniu co do nieprawidłowości zastosowania w sprawie § 55 pkt 1 zał. Nr 1 do rozp. z 2022r. ("Niedokrwistości, małopłytkowości, leukopenie niewielkiego i umiarkowanego stopnia niewymagające leczenia lub poddające się leczeniu"), które kwalifikowane są jako "Z/N" oraz potrzeby zastosowania § 55 pkt 5 zał. Nr 1 do rozp. z 2022r. ("Zaburzenia krzepnięcia, niedobory czynników krzepnięcia, plamice i inne skazy krwotoczne"), które kwalifikowane są jako "N".
Sposób uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie eliminuje zatem wątpliwości, co do prawidłowości dokonanej kwalifikacji. Sąd nie ma wiedzy medycznej i nie dokonuje oceny stanu zdrowia, a w związku z tym nie rozważa też kwestii medycznych. Sąd podzielił tym samym te zarzuty skargi, które wskazywały na nienależyte rozważenie obowiązujących przepisów w zakresie stwierdzonych u Skarżącego schorzeń, a w konsekwencji dokonanej kwalifikacji zdolności do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie komisji lekarskiej winno być uzasadnione na tyle precyzyjnie i jednoznacznie, aby można było dokonać oceny wydanego rozstrzygnięcia, inaczej wymyka się ono spod jakiejkolwiek rozsądnej kontroli. Prawidłowe skonstruowanie uzasadnienia orzeczenia wydanego przez organ odwoławczy jest również niezbędne w kontekście należytego zrealizowania przez organ zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), jak również zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) - ze względu na argumentację podnoszoną przez Skarżącego - a przede wszystkim, z uwagi na potrzebę zrealizowania zasady zaufania do organów administracyjnych (art. 8 k.p.a.).
Sąd w związku z tym przyjął, że [...]WKL w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie podała przesłanek przemawiających za prawidłowością wydanego w sprawie orzeczenia. Doszło w ten sposób zarówno do naruszenia art. 8 § 1, art. 11 k.p.a., jak i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a.
Sąd wskazuje ponadto, że nie jest uprawniony do zastępowania organu w zakresie orzekania o zdolności bądź niezdolności do służby wojskowej. W prawie administracyjnym obowiązuje ogólna zasada, zharmonizowana z Konstytucją RP, w myśl której wszelkie ograniczenia obywateli w zachowaniach zgodnych z ich wolą mogą wynikać wyłącznie z przepisów prawa. Ta podstawowa zasada działania administracji państwowej w praworządnym państwie oznacza, że organ wydający decyzję nie może nałożyć na obywatela obowiązku, ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że upoważniają go do tego konkretne normy materialnego prawa administracyjnego (por. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 135 i powołany tam wyrok NSA z 22 listopada 1983r. sygn. akt SA/Wr 510/83). W ocenie Sądu, przy egzekwowaniu obowiązków określonych w prawie administracyjnym materialnym muszą być zachowane i przestrzegane bezwzględnie przez organy administracyjne zasady wyrażone w Konstytucji RP.
[...]WKL ponownie rozpatrując sprawę, weźmie pod uwagę poczynione wyżej wskazania, w tym wydając rozstrzygnięcie odniesie się wyczerpująco do zarzutów odwołania. Orzeczenie powinno zawierać pełne uzasadnienie faktyczne, jak również wyjaśniać podstawę prawną orzeczenia.
5. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w związku z art. 132 P.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenie.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI