II SA/Wa 1195/20

II SA/Wa 1195/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Andrzej Wieczorek
Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 355
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi G. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym aktem - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." - utrzymano w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z [...] stycznia 2020 r. o zwolnieniu – wobec treści art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355, ze zm.) - p. G.K., zwanego dalej "Funkcjonariuszem", ze służby w Policji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne jej uwarunkowania:
– [...] listopada 2019 r. Komendant Powiatowy Policji w G. wystąpił z wnioskiem do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia Funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji; miało to związek ze zdarzeniem z [...] września 2019 r.; Funkcjonariusz stawił się tego dnia do wyznaczonej służby będąc w stanie nietrzeźwości; podczas pierwszego badania stężenia alkoholu wydychanym powietrzu - przeprowadzonego o godz. 8:14 - stwierdzono 0,25 mg/l; z kolei podczas drugiego badania - przeprowadzonego o godz. 8:40 - 0,18 mg/l; Funkcjonariusz posiadał przy sobie broń służbową wraz z amunicją, którą przechowuje w miejscu swojego zamieszkania,
– postanowieniem z [...] września 2019 r. wszczęto przeciwko Funkcjonariuszowi postępowanie dyscyplinarne; natomiast rozkazem personalnym z [...] października 2019 r. - utrzymującym w mocy rozkaz personalny z [...] września 2019 r. - zawieszono go w czynnościach służbowych od [...] września do [...] grudnia 2019 r.,
– ponadto, [...] listopada 2019 r. Prokurator Rejonowy w M. wszczął śledztwo w sprawie prowadzenia przez Funkcjonariusza [...] września 2019 r. pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości,
– pismem z [...] listopada 2019 r. poinformowano Funkcjonariusza o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go - na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji - ze służby; jednocześnie wezwano go do wskazania - w terminie 3 dni od dnia doręczenia pisma - zakładowej organizacji związkowej reprezentującej go we wszczętym postępowaniu administracyjnym; pouczono go, że w przypadku niewskazania organizacji związkowej w określonym terminie, zwolnienie ze służby może nastąpić bez zasięgnięcia opinii organizacji związkowej; [...] listopada 2019 r. Funkcjonariusz odmówił przyjęcia korespondencji; stwierdził, że przebywa na zwolnieniu lekarskim i nie jest w stanie stawić się na wezwanie organu; [...] listopada 2019 r. Funkcjonariusz stawił się w Komendzie Powiatowej Policji G.; z notatki służbowej z [...] listopada 2019 r. wynika, że przełożony właściwy w sprawach osobowych, w obecności dyżurnego jednostki, odczytał Funkcjonariuszowi treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby Policji,
– pismem z [...] grudnia 2019 r. poinformowano Funkcjonariusza o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w jego postępowaniu i przysługujących mu uprawnieniach w postępowaniu administracyjnym; zawiadomienie uznano - w trybie art. 44 K.p.a - za doręczone 20 grudnia 2019 r.,
– rozkazem personalnym z [...] stycznia 2020 r. zwolniono Funkcjonariusza ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2020 r.; decyzję doręczono mu 22 stycznia 2020 r.,
– wobec skutecznego wniesienia odwołania sprawa jest rozpatrywana ponownie; załączono do niego wniosek o dopuszczenie dowodu z lekarskiej karty informacyjnej potwierdzającej niemożność brania czynnego udziału przez Funkcjonariusza w postępowaniu od [...] listopada do [...] grudnia 2019 r.
– podstawę materialno-prawną zwolnienia Funkcjonariusza ze służby w Policji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji; zgodnie z nim policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego jej ważny interes; jest to jedyne i wyłączne kryterium, do wykazania którego zobowiązany jest organ prowadzący postępowanie,
– użycie w danym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że czynność ta ma charakter fakultatywny – poddano ją tzw. uznaniu administracyjnemu; ustawodawca pozostawił zatem dyskrecjonalnej władzy organu decyzję, co do zasadności zainicjowania postępowania w tej kategorii spraw; decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu nie może mieć charakteru arbitralnego; powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 K.p.a.); ma to szczególne znaczenie, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych - tzw. wyrażeń nieostrych - jak "ważny interes służby" (tak wyrok NSA z 27 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2972/02),
– przyczyny zwolnienia ze służby policjanta, ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają dodatkowo tę wspólną cechę, że stanowią odwołanie do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie; we wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca zwolnienie ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego indywidualnego przypadku,
– rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że przemawia za tym ważny interes służby; w rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy - w obecnym stanie faktycznym - pozostawienie Funkcjonariusza w służbie narusza jej ważny interes,
– policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych; zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, jest to umundurowana i uzbrojona formacja, służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego; do podstawowych jej zadań należy - w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy – m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców; realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych, posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych; służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji); jakiekolwiek wątpliwości, co do posiadania takiego przymiotu, dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych; każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę; składa bowiem ślubowanie, o treści wskazanej w art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy; zobowiązuje się wówczas, m.in. do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje; funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1056/11 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); funkcjonariusz musi mieć świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami, nieznanymi innym grupom zawodowym,
– funkcjonariuszom Policji przysługuje też zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego; nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego; ustawodawca - w interesie policjantów - reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby; jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu Państwa i zaufania obywateli do jego organów (tak: wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1852/13 – dostępny w CBOSA),
– w wielu zawodach - zwłaszcza wymagających zaufania społecznego, do których należy zaliczyć zawód policjanta - pewne zachowania i postawy powodują, że policjant traci przymiot nieposzlakowanej opinii i nie można pozostawić danej osoby w służbie; ma to miejsce w sytuacji Funkcjonariusza; ocena całokształtu okoliczności zdarzenia z jego udziałem z [...] września 2019 r. prowadzi bowiem do uznania, że utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu; tym samym nie może pełnić dalszej służby bez uszczerbku dla jej ważnego interesu,
– [...] września 2019 r. Funkcjonariusz miał wyznaczoną służbę, która miała rozpocząć się o godz. [...]; Komendant Komisariatu Policji w B. przeprowadził odprawę funkcjonariuszy do służby, po zakończeniu której sprawdził stan ich trzeźwości; w trakcie badania Funkcjonariusza urządzenie podświetliło się na kolor czerwony; w związku z tym polecono przeprowadzenie badania stanu trzeźwości Funkcjonariusza na urządzeniu stacjonarnym Alcometr; odebrano mu broń służbową; przeprowadzone badania - jak wskazano już wyżej - dały wyniki: o godz. 8:14 - 0,25 mg/I oraz o godz. 8:40 - 0,18 mg/l; Funkcjonariusz podczas przesłuchania w dniu zdarzenia wskazał: "Zapoznałem się z doręczonym mi postanowieniem o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i zawartym w nim zarzutach przewinień dyscyplinarnych, które otrzymałem osobiście wraz z pouczeniem w dniu dzisiejszym przed przesłuchaniem. Treść przedstawionych mi zarzutów w pkt 1 i 2 postanowienia jest dla mnie zrozumiała. Do zarzucanych mi przewinień dyscyplinarnych zawartych w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego z dnia [...] września 2019 r. Komendanta Powiatowego Policji w G. przyznaję się w całości. Zarzuty są dla mnie zrozumiale i jasne. Ja korzystam z przysługującego mi prawa do odmowy składania wyjaśnień. Chce dodać tylko jedno, że do pracy przyjechałem w dniu dzisiejszym z sekretarką z B. (...). Jadąc do pracy z nią nie kierowałem samochodem",
– okoliczności te stanowią wystarczającą przesłankę do uznania, że Funkcjonariusz nie powinien pełnić służby w Policji,
– stosunek służbowy funkcjonariusza Policji generuje pewne ograniczenia dla osoby będącej policjantem; rezygnacja z praw przysługujących innym członkom społeczeństwa oparta jest na dobrowolności funkcjonariusza - związanej ze zgłoszeniem się do służby; prawa i obowiązki wynikające z istniejącej więzi prawnej pomiędzy jednostką, a podmiotem zatrudniającym (policjantem i właściwym przełożonym) rozciągają się zarówno na czas, w jakim osoba której przysługuje przymiot funkcjonariusza Policji, wykonuje czynności służbowe (w czasie pełnienia służby), jak i w czasie gdy czynności tych nie wykonuje (w czasie prywatnym); w obu przypadkach policjant musi mieć świadomość, kim jest, jakie prawa i obowiązki są z tym związane, jaką formację reprezentuje oraz jakie musi w związku z tym dawać świadectwo w swoim otoczeniu, rodzinie, społeczności lokalnej, czy wobec innych środowisk lub grup społecznych; zgodnie z judykaturą "Policjantem nie może być osoba, która nie rozumie, że policjantem - tak jak sędzią, prokuratorem - jest się zarówno w pracy, jak i poza pracą. Dokonanie przez policjanta czynu (...) o jaki został oskarżony i zarzucanie przed Sądem Administracyjnym, że czyn ten nie narusza zasady etyki zawodowej policjanta, bo został popełniony po służbie - wyjątkowo źle świadczy o skarżącym" (tak wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 242/12 – dostępny w CBOSA),
– zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, żaden policjant nie może wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważających zaufanie do Policji; dotyczy to sytuacji w trakcie służby, jak i poza nią; to nie tylko obowiązek powstrzymywania się przez policjanta od popełniania przestępstw, ale także aktywności nieetycznych lub nieakceptowanych społecznie; funkcjonariusz jest zobowiązany do podjęcia działań służących budowaniu zaufania do Policji, a także dbałości o społeczny wizerunek Policji jako formacji; zgodnie bowiem z treścią § 1 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r., Nr 1, poz. 3), dalej jako "załącznik", zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta; obowiązkiem policjanta jest przestrzeganie tych zasad; w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji (§ 2 załącznika); policjant powinien wykonywać czynności służbowe według najlepszej woli i wiedzy, z należytą uczciwością, rzetelnością, wykazując się odpowiedzialnością, odwagą i ofiarnością (§ 3 załącznika); postępowanie policjanta w kontaktach z ludźmi powinna cechować życzliwość, jak również powinien przestrzegać zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej (§ 6 i 7 załącznika); policjant powinien także dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej (§ 23 załącznika); policjant nie powinien akceptować, tolerować ani lekceważyć zachowań policjantów naruszających prawo lub zasady etyki zawodowej (§ 24 załącznika); przytoczone fragmenty zasad etyki zawodowej policjanta wyraźnie zobowiązują do ich stosowania przez funkcjonariuszy zarówno w służbie jak i w życiu osobistym; nie zawężono stosowania tych zasad wyłącznie do czynności o charakterze służbowym, ale do każdej aktywności, którą funkcjonariusz podejmuje - bez względu na to czy ma ona związek ze służbą czy też nie,
– stawienie się do służby przez Funkcjonariusza w stanie nietrzeźwości narażało na niebezpieczeństwo nie tylko jego osobę, pozostałych funkcjonariuszy - w tym jego przełożonego - ale ukazało także tę formację w bardzo niekorzystnym świetle; miał on pełnić służbę patrolową jako dowódca patrolu, a zatem podejmować interwencje, ścigać sprawców przestępstw oraz dbać o zapewnienie spokoju, porządku i bezpieczeństwa na określonym terenie; podejmowane przez dowódcę patrolu decyzje mają znaczenie nie tylko w kontekście prawidłowości wykonywanych obowiązków służbowych, ale również bezpieczeństwa załogi patrolu i osób, w stosunku do których te działania są podejmowane; stąd postawa moralna i etyczna Funkcjonariusza stanowi jaskrawy przykład nie tylko lekceważącego stosunku do formacji, w której pełnił on służbę, ale również świadczy o braku szacunku do zawodu policjanta oraz etosu z nim związanego,
– wbrew zarzutom z odwołania dotyczącym naruszenia art. 10 K.p.a., w sprawie umożliwiono Funkcjonariuszowi udział w postępowaniu; nie wskazano jakiej konkretnie czynności procesowej - w związku z brakiem możliwości uczestniczenia w postępowaniu - strona nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie; natomiast zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (tak wyroki NSA o sygn. akt IIOSK 1317/08, 1320/08, 1098/10, 1279/09 – dostępne w CBOSA); odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego doręczania Funkcjonariuszowi pisma informującego o wszczęciu postępowania administracyjnego, wskazać należy, że doręczono mu je przez wyznaczonego do wykonania tej czynności funkcjonariusza Policji; bez wątpienia doręczenie to miało więc charakter celowy i urzędowy, a osoba wykonująca tę czynność mieściła się w katalogu podmiotów uprawnionych do jej wykonania z art. 39 K.p.a.; co więcej, pomimo skutecznego doręczenia wskazanego zawiadomienia 20 listopada 2019 r., dodatkowo odczytano Funkcjonariuszowi treść tego pisma podczas jego wizyty w siedzibie Komendy Powiatowej Policji w G.h; Funkcjonariusz, w czasie w którym przebywał w Wojskowym Szpitalu Klinicznym SPZOZ w K., stawił się w Komendzie Powiatowej Policji w G.; zatem uczestnictwo w terapii w systemie dziennym nie uniemożliwiało mu udziału w postępowaniu administracyjnym i skutecznej ochronie własnych interesów,
– nawiązując do kwestionowania prawidłowości wykonania pomiaru zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, akta sprawy zawierają świadectwo wzorcowania analizatora wydechu, którym dokonano pomiaru; wzorcowania dokonano 24 maja 2019 r.; w uwagach zaś widnieje informacja: "wskazane jest adiustowanie analizatora wydechu co 6 miesięcy"; badania Funkcjonariusza dokonano [...] września 2019 r.; brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że urządzenie było wadliwe; w protokole badania stanu trzeźwości analizatorem wydechu uwzględnia się pomiary prawidłowe; w przypadku uzyskania nieważnych prób, brak jest zatem podstaw do uwzględniania ich w tabeli; nieprawidłowy pomiar zawartości alkoholu może nastąpić również w przypadku, gdy badany poddaje się badaniu w sposób nieprawidłowy; Funkcjonariusz nie żądał zaś przeprowadzenia badania krwi ani nie wskazywał podczas przesłuchania w postępowaniu dyscyplinarnym, że źle się czuł i że spożywał leki na bazie alkoholu; zatem późniejsze twierdzenia jakoby "wypił ok. 30 ml (ok. 2 łyżek) leku Amol" są niewiarygodne i uznać je należy jedynie za przyjętą linię obrony w celu uniknięcia odpowiedzialności służbowej; co do zarzutu, że Funkcjonariuszowi podczas przesłuchania sugerowano jakich odpowiedzi powinien udzielić, trudno dać wiarę, że policjant z niemal dwudziestoletnim stażem służby - który w trakcie postępowania wykazuje się asertywnością poprzez konsekwentne odmawianie przyjmowania korespondencji (m.in. od Komendanta Powiatowego Policji w G.) - podczas przesłuchania przez innego funkcjonariusza podpisuje zeznania, które ktoś mu zasugerował,
– poszczególne instytucje i zasady postępowania karnego lub dyscyplinarnego - w tym wynikające z treści art. 135g ustawy o Policji - nie mogą być a limine przenoszone do postępowania administracyjnego; rządzi się ono własnymi zasadami i regułami wynikającymi z odpowiednich przepisów K.p.a., czy ustawy o Policji; o ile wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej, czy winy są rozstrzygane na korzyść oskarżonego (obwinionego), o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji; nastąpiło to w omawianej sprawie; postępowanie karne i postępowanie dyscyplinarne są odrębnymi i niekonkurencyjnymi postępowaniami w stosunku do postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji; wybór pomiędzy poszczególnymi instrumentami prawnymi zależny jest od różnych czynników, bo różne okoliczności warunkują byt tych postępowań; wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji - na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji - zależne jest natomiast od uznania przełożonego właściwego w sprawach osobowych; dlatego nie można uznać za trafny zarzut, że nieprowadzenie - na obecnym etapie - postępowania karnego przeciwko Funkcjonariuszowi oraz niezakończenie postępowania dyscyplinarnego mogło mieć istotne znaczenie dla prawidłowego i wszechstronnego rozpoznania sprawy dotyczącej zwolnienia Funkcjonariusza ze służby,
– przewidziana art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji klauzula generalna nie determinuje do przyjęcia określonego katalogu zdarzeń, które mogą spełniać to kryterium; nie jest nim wyłącznie popełnione przestępstwo czy wykroczenie, nie jest nim również wyłącznie popełnione przewinienie dyscyplinarne; jest to okoliczność lub szereg okoliczności, ocenianych jako całość; wynik danego postępowania - czy to w sprawach o przestępstwo, w sprawach o wykroczenie, lub w postępowaniu dyscyplinarnym - nie może jednoznacznie przesądzać o końcowej ocenie danego zdarzenia; tymczasem Funkcjonariusz niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu,
– tym samym przedstawione okoliczności prowadzą do wniosku, że Funkcjonariusz niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach służącej społeczeństwu formacji,
– Funkcjonariusz wskazywał na swoją dotychczas nienaganną służbę; jednak w niniejszym postępowaniu przedmiotem analizy nie była postawa funkcjonariusza, jaką przejawiał w przeszłości w służbie, jej przebieg, jego osiągnięcia zawodowe, czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa; nie kwestionowano bowiem, że Funkcjonariusz - pełniąc służbę w Policji przed omawianym zdarzeniem - cieszył się nieposzlakowaną opinią; był to bowiem warunek sine qua non, umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego; stąd też weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa,
– działanie organu administracyjnego w ramach uznania administracyjnego oznacza także - jak wynika z art. 7 K.p.a. - załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela - o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków; uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela; jednak pojęcie "służby" wiąże się nierozerwalnie z pojęciem "poświęcenia"; służba w formacji uzbrojonej nie jest bowiem zwykłą pracą; może ją pełnić tylko taka osoba, która zdaje sobie sprawę z wagi pełnionych obowiązków. Strona, która takiej świadomości nie ma, jest nieprzydatna dla tej służby, gdyż nie realizuje jej ważnego interesu (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 2009/11 – dostępny w CBOSA); sprawę rozstrzygnięto mając na względzie zarówno interes społeczny - tożsamy w tym wypadku z interesem służby - jak też słuszny interes policjanta; jednak okoliczności sprawy uzasadniają przedłożenie ważnego interesu służby nad interes strony,
– w niniejszej sprawie zebrano cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej; następnie w granicach swobodnej oceny dowodów uczyniono to kompleksowo,
– organ I. instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności; wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy; dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddaje się wykładni ścisłej; jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie,
– zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 19 października 2004 r. o sygn. akt K 1/04 (Dz.U. z 2004 r., poz. 2371): "sprawowanie służby publicznej nie może być ujmowane w kategoriach li tylko przywilejów, a bardziej służby, posłannictwa, roztropnej troski o dobro wspólne itd. Nie ulega wątpliwości, że na osobach pełniących służbę publiczną ciąży szczególny obowiązek troski o dobro wspólne. Idea dobra wspólnego zakłada pewną ofiarność z ich strony, z którą łączyć się mogą kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność"; tymczasem Funkcjonariusz nie sprostał tym kwalifikowanym wymaganiom.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa:
– materialnego:
– art. 41 ust. 2 pkt ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; w sprawie błędnie bowiem uznano, że wystąpiła przesłanka "interesu służby", która miała uzasadniać zwolnienie Funkcjonariusza; nie wzięto pod uwagę dotychczasowego wzorowego zachowania Funkcjonariusza oraz znakomitej opinii służbowej; pominięto istotne okoliczności zdarzenia z [...] września 2019 r.; tego dnia Funkcjonariusz źle się czuł; oświadczył, że odczuwalna od niego woń alkoholu była konsekwencją zażycia lekarstwa ponad godzinę przed pomiarem;
– procesowego:
– art. 6, 7, 8 § 1, 77 oraz 80 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie w toku postępowania interesu Funkcjonariusza; ze zgromadzonego materiału dowodowego wyciągnięto błędne wnioski; organ naruszył zasady obiektywizmu poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady zaufania, prawdy obiektywnej i kompletności materiału dowodowego; w konsekwencji nie wyjaśniono dokładnego stanu faktycznego sprawy oraz zaniechano zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego; organ oparł się jedynie na materiałach postępowania dyscyplinarnego mimo, że nie rozpoznano w nim wniosków dowodowych składanych przez Funkcjonariusza;
– art. 10 K.p.a., poprzez niezapewnienie Funkcjonariuszowi czynnego udziału w każdym stadium postępowania; w sprawie podejmowano bowiem czynności w trakcie pobytu Funkcjonariusza w szpitalu [...].
W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Podniesiono, że uniemożliwiono stronie branie czynnego udziału w postępowaniu. Skutkowało to niedokładnie wyjaśnionym stanem faktycznym. Funkcjonariusz od [...] listopada do [...] grudnia 2019 r. przebywał w szpitalu [...] na oddziale dziennym. Niemożliwe jest w takiej sytuacji skuteczne doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. Za skuteczne nie można uznać także doręczenia zawiadomienia o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie - odczytywanego Funkcjonariuszowi na głos - gdy przebywał on w szpitalu w trakcie leczenia [...].
Nie można zgodzić się z ustaleniami faktycznymi organu, co do zdarzenia z [...] września 2019 r. Funkcjonariusz nie przyjechał bowiem do pracy po spożyciu alkoholu. Tego dnia bardzo źle się czuł. Świadkowie, którzy przebywali w jego towarzystwie - w tym funkcjonariusze, którzy mieli pełnić z nim służbę tego dnia - wskazywali, że nie zauważyli jakichkolwiek oznak spożycia alkoholu u Funkcjonariusza.
Wynik badania stanu trzeźwości Funkcjonariusza należy natomiast uznać za nieprawidłowy z uwagi na wadliwość urządzenia, którym dokonywano pomiaru. Okoliczności prowadzenia pomiaru – w kontekście rejestracji zdarzenia – mogą budzić szereg wątpliwości.
Ponadto, Funkcjonariusza przesłuchano w charakterze obwinionego w dniu zdarzenia, mimo że zgłaszał złe samopoczucie. W konsekwencji przyznał się do stawianych mu zarzutów.
Funkcjonariusz do dnia zdarzenia wywiązywał się bez zastrzeżeń z nałożonych na niego obowiązków. Niejednokrotnie wykazywał się inicjatywą w trakcie służby i realizacji powierzonych mu zadań. Jest zdyscyplinowanym policjantem przestrzegającym regulaminów, poleceń oraz hierarchii w Policji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i wskazując, że dotychczasowa polityka kadrowa Policji opierała się o zasadę "zero tolerancji" wobec alkoholu na służbie. W związku ze stawieniem się Funkcjonariusza na służbę w stanie nietrzeźwości, słusznie zatem wydano skarżony akt.
Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym wobec treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 1758, ze zm.), § 4 zarządzenia nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. oraz § 1 pkt 2 i § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym – tak zarządzenie k. 29 akt sądowych.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w zakresie uzasadniającym jej uchylenie.
Trafna jest argumentacja organu administracji. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Organ odwoławczy właściwie skonstatował wystąpienie w sprawie przesłanek dla zwolnienia Funkcjonariusza ze służby, wobec jej ważnego interesu - w myśl art. 41 § 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu skarżonego aktu opisano wszystkie istotne uwarunkowania formalne i okoliczności faktyczne sprawy oraz odniesiono się wyczerpująco do zarzutów odwołania.
Wobec zarzutów skargi dodać należy jedynie, co następuje.
Zarzuty Funkcjonariusza koncentrują się w istocie na kwestii, czy prawidłowo zrekonstruowano istotne elementy zdarzenia, które miały miejsce [...] września 2019 r. i czy rzeczywiście doszło do sytuacji skutkującej utratą przez niego atrybutu nieskazitelnego charakteru - jako niezbędnego dla pełnienia służby w Policji - polegającego na stawieniu się do pełnienia służby w stanie nietrzeźwości.
Odnosząc się do tego zagadnienia należy wskazać, co następuje.
Z uzasadnienia skarżonego aktu wynika jednoznacznie, że organ jako naganne ocenił postępowanie Funkcjonariusza polegające na stawieniu się na służbę - którą miał pełnić jako dowódca patrolu - w stanie nietrzeźwości. Funkcjonariusz dysponował też wówczas bronią. Taka postawa w pełni uzasadnia przedstawiany mu zarzut narażenia na niebezpieczeństwo siebie i innych osób oraz ukazanie formacji, w której pełni służbę w niekorzystnym świetle. Opisywane zdarzenie może stanowić podstawę do uznania, że określona osoba nie spełnia kryterium nieskazitelnego charakteru i że ewentualne pozostawanie jej w Policji byłoby niezgodne z interesem służby.
Przede wszystkim zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania czynią wiarygodnym zrekonstruowany przez organ obraz zdarzeń - mimo podnoszonych w skardze wątpliwości, co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy (w kontekście uchybienia regułom prowadzenia pomiaru) - że Funkcjonariusz rzeczywiście stawił się na służbę w stanie nietrzeźwości. Pomimo jego dotychczasowej nienagannej postawy (okoliczność przywołana i nie negowana przez organ) nie wydaje się prawdopodobne, aby przyczyną wykazania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu było uprzednie spożycie przez niego lekarstwa z uwagi na złe samopoczucie. Wersji prezentowanej przez Funkcjonariusza nie sposób uznać za prawdopodobną przede wszystkim dlatego, że - podczas przesłuchania w dniu zdarzenia - potwierdził stawiane mu zarzuty jako jasne i zrozumiałe oraz przyznał się do nich w całości. Biorąc pod uwagę doświadczenie Funkcjonariusza, zajmowane przez niego stanowisko służbowe oraz fakt że w trakcie postępowania był w stanie racjonalnie procedować oraz formułować linię obrony, nie sposób uznać za prawdopodobne, aby nieświadomie podpisał swoje oświadczenie o przyznaniu się do winy lub uległ sugestiom funkcjonariusza go przesłuchującego.
Nie sposób nie zgodzić się z konstatacją organu, że postawa Funkcjonariusza deprecjonuje go jako osobę mogącą być funkcjonariuszem formacji, która dla skutecznego wykonywania zdań powinna być obdarzona zaufaniem społecznym. Od postawy Funkcjonariusza mogło zależeć w dniu zdarzenia bezpieczeństwo, a nawet życie innych osób. Nieodpowiedzialne podejście do powierzonych mu obowiązków służbowych prowadzi do wniosku, że nie powinien on dalej pełnić służby w Policji. To do organu tej formacji należy kształtowanie jej dobrego oblicza, a pozostawanie takiej osoby w jej szeregach nie może być traktowane jaka zgodne z interesem służby. Co więcej, przyjęte przez organ i jednolicie stosowane kryterium braku tolerancji dla nietrzeźwości funkcjonariuszy podczas służby nie budzi wątpliwości jako obiektywny miernik oceny czy pozostawanie danej osoby w Policji godzi w interes tej formacji. Stąd decyzja o zwolnieniu Funkcjonariusza mieści się w granicach uznania upoważnionego organu.
Rekonstrukcja zdarzenia z [...] września 2019 r. z udziałem Funkcjonariusza nawet gdyby budziła wątpliwości w części dotyczącej prawidłowości przeprowadzanych badań stężenia alkoholu wydychanym powietrzu została wystarczająco uprawdopodobniona. Przebieg zdarzeń przedstawiony przez organ znajduje bowiem potwierdzenie w oświadczeniu Funkcjonariusza o przyznaniu się do winy w trakcie przesłuchania. Nie ma jednocześnie znaczenia podnoszona w skardze kwestia jakoby świadkowie zdarzenia – inni funkcjonariusze – nie zauważyli tego, że Funkcjonariusz jest nietrzeźwy. Szczególnie wobec jego przyznania się do postawionych mu zarzutów. Chybione są zatem zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania - art. 7, 77 §. 1 i art. 80 K.p.a. - w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy w istotnych jej aspektach oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i naruszenia przez organ zasady prawdy obiektywnej.
Chybiony jest także wywód skargi, co do nieuwzględnienia interesu Funkcjonariusza w trakcie prowadzenia postępowania. Jest to jedynie zasada postępowania dyscyplinarnego (konkretnie art. 135g § 2 zd. 2 ustawy o Policji). W interesie służby w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji może być bowiem zwolnienie osób, co do których zastosowanie wskazanej zasady wyklucza przypisanie im winy, gdy istotne wątpliwości, towarzyszące określonemu zdarzeniu przemawiają za zwolnieniem ich ze służby, ze względu na potrzebę ochrony przymiotu zaufania społecznego do całej formacji.
Odnosząc się do argumentu ze skargi jakoby organ - błędnie doręczając zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego - uniemożliwił Funkcjonariuszowi czynny w nim udział, należy uznać go za bezzasadny. Kwestia prawidłowości doręczenia danego zawiadomienia nie może mieć istotnego znaczenia w sprawie. Funkcjonariusz mógł bowiem - co potwierdzają zresztą akta postępowania administracyjnego - skutecznie przedstawiać swoją argumentację w trakcie prowadzonego postępowania. Informowano go o zgromadzeniu materiału dowodowego, przysługujących mu prawach. Stąd podnoszona w skardze wątpliwość, co do prawidłowości doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie może mieć tu znaczenia.
Reasumując, nie naruszono w sprawie przepisu prawa materialnego, zakreślającego przesłanki zwolnienia ze służby z uwagi na jej ważny interes, ani przepisów postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w zakresie w jakim mogłoby mieć to istotny wpływ na jej wynik. Sąd nie spostrzegł z urzędu lub wobec argumentacji skargi wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Musiał więc oddalić skargę.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.)., orzeczono jak w sentencji wyroku.